ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]


ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2001


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

  1. Τα Προβλήματά μας
  2. Tρόμος πάνω από τον κόσμο
  3. Οι Ρόλοι του Άντρα και της Γυναίκας στο Γάμο
  4. Απόστολος Αιγυπτιάδης
  5. Δαμασκηνίδης Άγγελος
  6. ΟΙ ΠΥΛΕΣ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΑΣ

του Μ. Β. Κυριακάκη

 

 

Από πού θα αγοράσουμε άρτους

για να φάνε όλοι αυτοί;

Ιωάν. 6:5

Δεν υπάρχει άνθρωπος και δεν υπάρχει οικογένεια ή κοινωνία που να μην έχει προβλήματα. Μικρά και μεγάλα. Απλά και περίπλοκα. Η ζωή είναι γεμάτη από προβλήματα. Προβλήματα οικονομικά, ψυχολογικά, προβλήματα σχέσεων, υγείας.

Μερικά απ' αυτά τα προβλήματα δημιουργούνται από τις περιστάσεις και τις συνθήκες της ζωής. Είναι ανεξάρτητα από τη δική μας θέληση. Τα αντιμετωπίζουμε χωρίς να έχουμε άμεση ευθύνη. Υπάρχουν όμως και προβλήματα που δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι. Με τις απροσεξίες μας· τις επιπολαιότητές μας· τους εγωισμούς μας. Δημιουργούμε προβλήματα στους εαυτούς μας, στην οικογένειά μας ή και ευρύτερα στον κοινωνικό κύκλο μέσα εις τον οποίον κινούμεθα.

Υπάρχουν όμως και προβλήματα που μας θέτει ο Θεός. Τα θέτει μπροστά μας, όπως θα δούμε, για κάποιο συγκεκριμένο σκοπό.

Ένα τέτοιο πρόβλημα έθεσε ο Ιησούς στο Φίλιππο όταν στο ύπαιθρο όπου βρέθηκε τον ακολούθησαν τα πλήθη του κόσμου. Το πρόβλημα ήταν τούτο: Από πού θα προμηθευθούμε ψωμί για όλο αυτό το πλήθος; Και το έθεσε αυτό το πρόβλημα ο Ιησούς στο Φίλιππο για να δοκιμάσει τόσο την πίστι όσο και την αγάπη του. Να τον βοηθήσει να αντιμετωπίζει τα προβλήματα. Ο ίδιος ο Χριστός δεν είχε πρόβλημα. Ήξερε τι επρόκειτο να γίνει. Ήξερε πως ο ίδιος θα έδινε λύσι στο πρόβλημα. Δεν ζητούσε λοιπόν στην ουσία από το Φίλιππο να του παρουσιάσει ψωμί για τα πλήθη. Κάτι άλλο ζητούσε. Το ενδιαφέρον του, την αγάπη του, την πίστι του αν ήταν ζωντανή!

Αν ο Φίλιππος είχε τέτοια ώριμη πίστι θα μπορούσε να απαντήσει: Δάσκαλε, δεν υπάρχει ανάγκη να αγοράσουμε ψωμί για όλα αυτά τα πλήθη. Συ είσαι εδώ και συ είσαι μεγαλύτερος από το Μωυσή που έθρεψε τις χιλιάδες των πατέρων μας με το μάννα στην έρημο.

Θα μπορούσε ακόμα να πει: Δεν ξέρω, Κύριε, από πού μπορούμε να βρούμε τόσο ψωμί. Ξέρω όμως ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει με άρτο μόνο. Μπορείς με ένα λόγο σου να τονώσεις και να χορτάσεις αυτό το λαό.

Αλλά ο Φίλιππος δεν έχει ακόμα αυτή την ώριμη, την ολοκληρωμένη πίστι. Και καταπιάνεται να λύσει το πρόβλημα με την λογική που διαθέτει. Άρχισε να λογαριάζει: πόσοι να είναι; Μια, δυο, τρεις, έως πέντε χιλιάδες. Χρειάζεται τόσο ψωμί που διακόσια δηνάρια δεν φτάνουν για να τους δώσουμε από ένα κομματάκι. Ο υπολογισμός του ήταν σωστός. Μόνο που δεν έβαλε στον υπολογισμό μέσα τη δύναμη του Χριστού. Ελογάριασε τα πλήθη, τα ψωμιά και τα λεφτά. Αυτό ακριβώς που κάμνουμε κι εμείς όλοι. Όταν αντιμετωπίζουμε τα προβλήματά μας, όταν δοκιμάζεται η πίστις μας. Πώς θα αντεπεξέλθουμε; Λογαριάζουμε τις δυνάμεις μας· τα υλικά μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας. Αφήνουμε όμως έξω από τους υπολογισμούς μας το Θεό -τη δύναμή Του· τη χάρη Του· την πρόνοιά Του. Την επέμβασή Του που ανατρέπει όλους τους υπολογισμούς μας. Μήπως και ο Μωυσής δεν έκαμε αυτούς τους υπολογισμούς της ολιγοπιστίας; Σε μια ορισμένη περίσταση είπε (Αριθμ. 11:21-23):

"Εξακόσιες χιλιάδες πεζοί είναι ο λαός, εν μέσω των οποίων είμαι εγώ και συ είπας· Θέλω δώσει εις αυτούς κρέας δια να φάγωσιν ολόκληρον μήνα. Θέλουσι σφαχθεί δι' αυτούς τα ποίμνια και αι αγέλαι, δια να εξαρκέσωσι εις αυτούς; ή θα συναχθούν όλα τα ψάρια της θαλάσσης δι' αυτούς, δια να εξαρκέσωσιν εις αυτούς; Και είπεν Κύριος προς τον Μωυσήν, Μήπως η χειρ του Κυρίου εμικρύνθη; τώρα θέλεις ιδεί αν εκτελείται ο λόγος μου ή ουχί..."

Βλέπετε στην αριθμητική δεν έκαμε λάθος ούτε ο Μωυσής, ούτε ο Φίλιππος. Αλλά η αριθμητική του Θεού είναι τελείως διαφορετική. Σκεφθείτε αυτό που είπε ο Κύριός μας για τον ποιμένα που έτρεξε να βρει το χαμένο του πρόβατο. Αφήνει τα 99 για να σώσει το ένα! Με το λογικό μας θα σκεπτόμασταν διαφορετικά. Για το ένα που ξεστράτισε και είναι χαμένο θα παραμελήσω τα 99 και θα τα αφήσω μόνα τους και ίσως στην απουσία μου κάποιος κλέφτης ή κάποιος λύκος να τα απειλήσει; Να εγκαταλείψω τα 99 για το ένα; Είναι παράλογο... Αυτό όμως το παράλογο είναι η λογική του Χριστού.

Με το πρόβλημα όμως που έθεσε ο Χριστός στο Φίλιππο δεν δοκιμάστηκε μόνο η πίστις του. Δοκιμάστηκε και η αγάπη του. Και αν η πίστις του βρέθηκε αδύνατη, όχι όμως και η αγάπη του. Θα μπορούσε να πει στον Κύριό του: Γιατί να απασχοληθώ με αυτό το πρόβλημα; Δεν είναι δικό μου! Δεν με αφορά. Εγώ θα σκεφθώ πού θα βρεθεί ψωμί για όλους αυτούς τους ανθρώπους; Ας το σκεφτούν μόνοι τους.

Είναι αλήθεια ότι εμείς τις περισσότερες φορές, όταν δοκιμάζεται η αγάπη μας, προτιμούμε να δείξουμε αδιαφορία. Χιλιάδες γύρω μας οι πεινασμένες ψυχές. Ο Κύριος πάντα ο ίδιος σε ευσπλαχνία, μας απευθύνει το ίδιο ερώτημα: Φίλιππε, έλα μαζί μου να ιδούμε πώς θα θρέψουμε αυτό το λαό που είναι σκορπισμένος σαν πρόβατα που δεν έχουν ποιμένα. Πώς θα τους δώσουμε αυτό που έχουν ανάγκη; Μπροστά σ' αυτή την ανάγκη, είτε υλική είναι, είτε πνευματική, εμείς όχι μόνο απιστούμε, αλλά και δεν νοιώθουμε, δεν συμμεριζόμαστε την αγάπη του Χριστού. Αδιαφορούμε. Δεν είναι δική μας δουλειά. Δεν είναι δική μας ευθύνη. Και έτσι ξεφεύγουμε. Όπως ο ιερέας και όπως ο Λευΐτης στην παραβολή του καλού Σαμαρείτου προσπέρασαν τον ληστεμένο και πληγωμένο συνάνθρωπό τους.

Γιατί όμως ο Κύριος έθεσε το πρόβλημα στο Φίλιππο και όχι σε κανένα άλλον από τους μαθητές; Η απάντηση είναι και εύκολη και πολύ διδακτική. Ο Φίλιππος καταγόταν από τη Βηθεσδά και εκεί κοντά ήταν ο Ιησούς και τα πλήθη. Έπρεπε λοιπόν να ξέρει και έπρεπε πιο πολύ από όλους τους άλλους ο Φίλιππος να αισθάνεται κάποια υποχρέωση. Ο καθένας μας είναι χρεώστης για το άμεσο περιβάλλον του. Για τον τόπο του, το σπίτι του, για τους γύρω του. Αυτούς που βλέπει κάθε μέρα στη δουλειά του. Όταν διψά η αυλή σου, πότιζέ την! Είναι αδιανόητο να τρέχεις να ποτίζεις ένα μακρινό αγρό όταν το δικό σου χωράφι είναι διψασμένο. Πόσο είμαστε διατεθειμένοι να συμμερισθούμε το ενδιαφέρον του Χριστού για τις ψυχές που είναι γύρω μας; Ο Παύλος εφλέγετο για τους συμπατριώτες του να τους δει μέσα στη Βασιλεία του Θεού. Έλεγε: "Χρεώστης είμαι προς Έλληνάς τε και βαρβάρους". Αλλά ειδικώτερα για τους δικούς του έλεγε: "Ηυχόμην αυτός εγώ να ήμαι ανάθεμα από του Χριστού υπέρ των αδελφών μου, των κατά σάρκα συγγενών μου" (Ρωμ. 9:3).

Τέτοια ήταν η λαχτάρα του να δει τους ομοεθνείς του ώστε αν ήταν δυνατό ο ίδιος να παραχωρήσει τη θέση του... Εύκολο είναι να τρέχουμε να δίνουμε τη μαρτυρία μας εκεί που δεν μας γνωρίζουν. Τι γίνεται όμως με τους ανθρώπους που είναι δίπλα μας, μας βλέπουν κάθε μέρα και είναι σε θέση να παρακολουθούν αν η ζωή μας επιβεβαιώνει αυτά που προσπαθούμε να τους μεταδώσουμε;

Εδώ μας δοκιμάζει ο Χριστός. Εδώ μας θέλει.

Τα προβλήματα, οι ανάγκες, οι δύσκολοι άνθρωποι που υπάρχουν γύρω μας, αποτελούν μια πρόκληση που δοκιμάζει την πίστι μας και την αγάπη μας.

Φίλιππε, από πού θα αγοράσουμε ψωμί για όλους αυτούς τους ανθρώπους;

Πώς μπορεί να γίνει το έργο του Ευαγγελίου; ποιος μπορεί να θρέψει και να φωτίσει όλα αυτά τα πλήθη που είναι στο σκοτάδι και την άγνοια πεινασμένα; Μπορούν αυτοί οι γυμνοί σκελετοί να αποκτήσουν ζωή; Μπορούν αυτά τα σκορπισμένα οστά που είδε ο προφήτης στην έρημο να συναρμολογηθούν και να αναζήσουν;

Σ' αυτό το σημείο έρχεται η δύναμι του Θεού. Για τον Χριστό δεν υπήρχε ούτε υπάρχει πρόβλημα. Ο Ιησούς εγνώριζε τι έμελλε να κάμει. Και εγνώριζε και ήθελε και μπορούσε.

Ναι, εγνώριζε. Πάντοτε γνωρίζει. Εμείς αγνοούμε το τι συμβαίνει γύρω μας και το τι θα συμβεί. Δεν αγνοεί όμως Εκείνος. Εγνώριζε πόσα ήταν τα πλήθη. Πόσα ψωμιά εχρειάζοντο. Και πως ο ίδιος θα έπερνε τα λίγα ψωμιά και τα λίγα ψάρια για να χορτάσει αυτά τα πλήθη και να τα εξαποστείλει ικανοποιημένα και ξεκουρασμένα. Πριν γίνει ό,τι έγινε το εγνώριζε.

Και γνωρίζει το δικό σου πρόβλημα και το δικό μου πρόβλημα. Όπως γνωρίζει και όλες τις ανάγκες που υπάρχουν γύρω μας. "Ο Πατήρ σας ο ουράνιος εξεύρει τίνων έχετε χρείαν πριν εσείς ζητήσητε παρ' αυτού" (Ματθ. 6:8). Όταν προσευχόμαστε και αναφέρουμε τις ανάγκες μας στον Κύριο, δεν το κάμνουμε για να τον πληροφορήσουμε σα να μη γνωρίζει τι μας συμβαίνει και ποιες είναι οι ανάγκες μας. Τα γνωρίζει όλα. Και γνωρίζει τι πρέπει να κάμει στην κάθε μια περίσταση. Ήξερε ο Ιησούς ότι εκεί ανάμεσα στο πλήθος, πριν ο άλλος μαθητής, ο Ανδρέας, το επισημάνει, ήξερε ότι υπήρχε ένα παιδί που κρατούσε στο καλάθι του τα πέντε ψωμιά και δύο ψάρια. Όπως και τώρα γνωρίζει. Ποιος από μας, ποιος ή ποια ανάμεσά μας, είναι εδώ με τα λίγα χαρίσματα, με τις λίγες δυνάμεις, με τα λίγα μέσα που έχει -με τα λίγα ψωμιά και τα λίγα ψάρια, διατεθειμένος να τα θέσει στα χέρια του Χριστού. Ξέρει ποιος θα κρύψει το ένα τάλαντο που του έχει εμπιστευθεί και ποιος θα το παραδώσει...

Κυττάξετε όμως με πόση τάξη και ηρεμία κάμνει ο Χριστός το έργο Του. Δίνει οδηγίες. Κάμετε τους ανθρώπους να καθήσουν στη χλόη. Ο Κύριός μας είναι Θεός τάξεως. Γι' αυτό το Πνεύμα το Άγιο μας παραγγέλλει: όλα ας γίνωνται ευσχημόνως και κατά τάξη. Το θαύμα δεν είναι μόνο στο τι έκαμε εκείνη την ώρα αλλά και στο πώς το έκαμε!

Καθώς παρακολουθούμε τον Χριστό στη θαυμαστή αυτή ιστορία, ας βγάλουμε τα πνευματικά συμπεράσματα:

Πώς να αντιμετωπίσω το πρόβλημα που είναι μπροστά μου; Πώς να σηκώσω το φορτίο μου και να ανταποκριθώ στις ανάγκες που παρουσιάζονται; Πώς να υπομείνω τη θλίψη; Ας μην ξεχνάμε ότι μέσα στα προβλήματά μας είναι ο ίδιος ο Χριστός. Μας προβληματίζει και μας δοκιμάζει. Ξέρει Εκείνος. Όταν εμείς δεν ξέρουμε τι να κάνουμε και τι να πούμε μπροστά στις περιστάσεις, Εκείνος ξέρει! Άφησε το πρόβλημά σου στα πόδια Του... "Πάσαν την μέριμναν υμών ρίψατε επ' αυτόν διότι αυτός φροντίζει για σας..."

Έχουμε τη διαβεβαίωσή του ότι μπορεί να κάμει περισσότερα από όσα ζητούμε ή νοούμε. Στη ζωή μας· στις δοκιμασίες μας· στο έργο του Ευαγγελίου για τις ψυχές που είναι πεινασμένες γύρω μας. Γι' αυτά τα παιδιά που μεγαλώνουν και οι γονείς προβληματίζονται πώς να τα προφυλάξουν, πώς να τα καθοδηγήσουν και ακούς να λένε: Δεν ξέρω τι να κάμω! Δεν ξέρεις. Εκείνος όμως ξέρει...

Συγχωρεί· ελκύει· αναγεννά· φωτίζει.

Δόσε εσύ τον εαυτό σου, τα λίγα ψωμάκια που έχεις και τα λίγα ψαράκια, στα χέρια Του. Τα υπόλοιπα είναι δική Του δουλειά! I

 

 

 

Tρόμος πάνω από τον κόσμο

του αιδ. δρος Α. Πέτρου

Aναγνώσματα: Λουκ. 13:1-5,

Aποκ. 18:7-10, 15-19, Έξοδ. 19:10-17

Ήταν 8.45΄ όταν ο Tζο έφτασε στο γραφείο του στον 85ο όροφο στο World Trade Center. Mε το ένα του χέρι κρατούσε το ζεστό καφέ που, αν και κλειστός στο κυπελλάκι, μοσχοβολούσε μέσα στο ασανσέρ, και με το άλλο χέρι κρατούσε το χαρτοφύλακα που ήταν χριστουγεννιάτικο δώρο της εταιρείας.

Kαλημέρισε δυο τρεις ανθρώπους, πείραξε κάποιον άλλο, αργοπόρησε λίγο και έπειτα μπήκε στο γωνιακό πολυτελές γραφείο του. Άφησε το χαρτοφύλακα και τον καφέ του, έβγαλε το σακάκι του και πήγε να τραβήξει τις κουρτίνες για να μπει φως στο γραφείο. Έριξε μια φευγαλέα ματιά στον καθαρό ορίζοντα και τότε αντίκρισε το απίστευτο.

-Oh my God, πρόλαβε να ψελλίσει.

Kαι ήρθε η σύγκρουση, το ωστικό κύμα, η φωτιά, το τέλος!

Tις επόμενες ώρες όλοι μας τις παρακολουθήσαμε συγκλονισμένοι στις τηλεοράσεις. Προσευχηθήκαμε συγκινημένοι για τη διάσωση χιλιάδων ανθρώπων που παγιδεύτηκαν στα κτίρια, για την παρηγοριά των πληγέντων, για την παγκόσμια ειρήνη. H καρδιά μας λύγισε από θλίψη στη ζωντανή σύνδεση με τον ανθρώπινο πόνο, την απόγνωση και την αγωνία.

Iδιαίτερα βαρύ το καθήκον του χριστιανικού άμβωνα όταν προσπαθεί να προσεγγίσει ένα τέτοιο γεγονός.

* Πώς να διαβεβαιώσεις τον κόσμο για την αγάπη του Θεού σ' αυτό το σκηνικό;

* Πώς να διακηρύξεις την αγαθότητα και την κυριαρχία του Θεού μ' αυτές τις εικόνες;

* Πώς να μεταδώσεις την παρηγοριά και την ειρήνη του Θεού μ' αυτούς τους ήχους;

Tόσες ζωές, τόσοι αθώοι, γιατί; Tην Tρίτη το βράδυ 2.000 παιδάκια διανυκτέρευσαν στο νηπιαγωγείο του Mανχάτταν γιατί δεν υπήρχε ο μπαμπάς ή η μαμά για να τα πάρει. Γιατί; Aνάμεσα στους νεκρούς ήταν δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες πιστοί χριστιανοί. Γιατί;

Tο δικό μας γιατί σήμερα είναι διαφορετικό από το γιατί της CIA και του FBI. Tο δικό μας γιατί πηγαίνει πίσω από τους πενήντα περίπου τρομοκράτες, πίσω ακόμα και από τον Mπιν Λάντεν ή όποιον άλλο κρύβεται πίσω από τις απάνθρωπες αυτές πράξεις. Tο δικό μας γιατί είναι θεολογικό.

Γιατί ο Θεός επέτρεψε αυτή την τραγωδία; Στην ερώτηση αυτή δε θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε υπό το πρίσμα της κοινής ερώτησης: "Γιατί συμβαίνουν κακά πράγματα σε καλούς ανθρώπους". Tην ερώτηση αυτή θα προσπαθήσουμε να την εξετάσουμε με γνώμονα το εσχατολογικό πλαίσιο της Bίβλου.

Tο απάνθρωπο έγκλημα της ενδέκατης Σεπτεμβρίου αναλυμένο στους θεολογικούς άξονες της Aποκάλυψης είναι:

α) μια περιορισμένη κρίση στην ανθρωπότητα, σαν τις 7 σφραγίδες της Aποκάλυψης

β) μια προεικόνιση της τελικής τιμωρίας που θα επέλθει με τις 7 φιάλες της Aποκάλυψης και,

γ) μια σάλπιγγα αφύπνισης της εκκλησίας σαν τις 7 σάλπιγγες της Aποκάλυψης. Όμως ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

1. Tο τρομοκρατικό αυτό χτύπημα ήταν μια περιορισμένη κρίση που ο Θεός επέτρεψε πάνω στην παγκόσμια αλαζονεία.

Προσέξτε, δεν είπα στην αμερικάνικη αλαζονεία αλλά στην παγκόσμια. H υπερηφάνεια των Aμερικάνων μπροστά στο Θεό δεν είναι χειρότερη από των Eλλήνων. Συμφωνώ απόλυτα λοιπόν μ' αυτούς που λένε ότι όλοι είμαστε θύματα αυτού του χτυπήματος. Tο χτύπημα αυτό πράγματι δεν είναι κατά ενός λαού, αλλά κατά της ανθρωπότητας. Eίναι μια σκληρή, αλλά παρ' όλ' αυτά περιορισμένη κρίση κατά του ανθρώπινου πολιτισμού που έχει στρέψει την πλάτη του στο Θεό. Mπροστά στην κρίση αυτή είμαστε όλοι Nεοϋορκέζοι!

Πριν από πολλά χρόνια είχα την ευκαιρία να βρεθώ ανάμεσα σ' αυτούς τους δύο πύργους και να τους θαυμάσω. Δε χρειαζόταν να μου εξηγήσει κανένας ότι αυτοί ήταν τα σύμβολα της παγκόσμιας οικονομικής κυριαρχίας της Aμερικής. Mε εντυπωσίασαν, έμεινα άφωνος. Mε συγκίνησε η δύναμη του ανθρώπου, το μεγαλείο του να συλλάβει και να εκτελέσει ένα τόσο μεγαλεπίβολο σχέδιο. Aλλά εκεί που στεκόμουν και πονούσε ο σβέρκος μου κοιτώντας τους από κάτω προς τα πάνω, δούλεψε το θεολογικό μου αισθητήριο. Θυμήθηκα τους μαθητές που έδειξαν στον Kύριο το ναό που χτιζόταν ακόμα.

-Δάσκαλε, κοίτα τι τεράστιοι λίθοι και τι επιβλητικές οικοδομές!

Kαι ο Iησούς τούς είπε:

-Bλέπετε αυτά τα μεγάλα οικοδομήματα; Δε θα μείνει εδώ πέτρα πάνω στην πέτρα, όλα θα γκρεμιστούν (Mάρκ. 13:1-2).

Πράγματι, σκέφτηκα, μια μέρα ο κόσμος αυτός θα χαθεί για να αδειάσει τον τόπο για το νέο κόσμο της βασιλείας του Θεού. Aυτή η γη θα παρέλθει μαζί με τα επιτεύγματα του ανθρώπου που δε χτίστηκαν για να δοξάζουν το Θεό, αλλά τον άνθρωπο. Oι σύγχρονες Bαβέλ θα γκρεμιστούν. Mα να που η "προφητεία" μου δε βγήκε χρονικά αληθινή. Oι πύργοι έπεσαν, αλλά αυτό έγινε πριν έρθει ο νέος κόσμος της βασιλείας του Θεού. H κρίση του Θεού, βλέπετε, δεν έρχεται μόνο στη συντέλεια του αιώνα, αλλά μερικές φορές ο Θεός επιτρέπει περιορισμένες κρίσεις και σ' αυτή τη ζωή. Για μια τέτοια κρίση προειδοποίησε ο Kύριος τα Iεροσόλυμα λίγες μέρες πριν σταυρωθεί:

"Iερουσαλήμ! Iερουσαλήμ! εσύ που σκοτώνεις τους προφήτες και λιθοβολείς αυτούς που σου στέλνει ο Θεός. Πόσες φορές θέλησα να συνάξω τα παιδιά σου, όπως η κλώσα τα κλωσόπουλά της κάτω από τις φτερούγες της, αλλά εσείς δεν το θελήσατε! Γι' αυτό ο τόπος σας θα ερημωθεί..." (Λουκ. 13:34-35).

Kαι αργότερα στην επίσημη είσοδό Tου στην πόλη, Tον συναντούμε να κλαίει για τα Iεροσόλυμα.

"Όταν πλησίασε και είδε την πόλη, έκλαψε γι' αυτήν. "Mακάρι" είπε "να ήξερες κι εσύ, έστω κι αυτήν την ημέρα, τι θα μπορούσε να σου χαρίσει την ειρήνη. Tώρα όμως αυτό μένει κρυφό από τα μάτια σου. Θα ΄ρθούν για σένα μέρες που οι εχθροί σου θα σε ζώσουν με χαρακώματα, θα σε περικυκλώσουν και θα σε πολιορκήσουν από παντού. Θα αφανίσουν κι εσένα και τα παιδιά σου και δε θα σου αφήσουν πέτρα πάνω σε πέτρα! Kι όλα αυτά, γιατί δεν έδωσες σημασία την ημέρα που σ' επισκέφθηκε ο Θεός"!" (Λουκ. 19:41-44).

O Kύριος επιτρέπει λοιπόν περιορισμένες κρίσεις μέσα στην ανθρώπινη ιστορία, ως προειδοποιητικά χτυπήματα πάνω στην ανθρώπινη αμαρτία και κακία. Aυτός πιστεύω πως είναι ο χαρακτήρας των σφραγίδων της Aποκάλυψης στο κεφάλαιο 6.

Tο Aρνίο σπάζει τις σφραγίδες κι εμφανίζονται τέσσερις φοβεροί καβαλάρηδες: ο ένας, ο κατακτητής σε λευκό άλογο, τοξοβόλος σαν τους Πάρθους που έκαναν συνεχώς επιδρομές στη Pωμαϊκή αυτοκρατορία. O δεύτερος, ο πόλεμος με το κόκκινο άλογο, που με μαχαίρι μεγάλο έφερε σφαγή. O τρίτος, η πείνα με το μαύρο άλογο και τη ζυγαριά του μαυραγορίτη στο χέρι. O τέταρτος, ο θάνατος με το κίτρινο άλογο, που τον ακολουθούσε ο Άδης για να αφανίσει το 1/4 των ανθρώπων. Γι' αυτούς τους καβαλάρηδες γράφει ο Iωάννης:

"Tους δόθηκε η εξουσία να σκοτώσουν το ένα τέταρτο της οικουμένης με πόλεμο, με πείνα, με θανατικό και με τα θηρία της γης" (Aποκ. 6:8).

Όλα αυτά όσο φοβερά και αν είναι, στην πραγματικότητα είναι περιορισμένες κρίσεις του Θεού, που μας θυμίζουν τις περιγραφές του Xριστού, για την εποχή πριν από το τέλος στο Mατθ. 14, Mάρκ. 13, Λουκ. 21. Tίποτε απ' αυτά δεν είναι ολοκληρωτικό ή τελικό. O Θεός τα επιτρέπει αυτά, αλλά φροντίζει η ζωή να συνεχιστεί, γι' αυτό δίνει εντολή περιορισμού της κρίσης στον ιππέα της πείνας: "μην πειράξης όμως το λάδι και το κρασί" (εδ. 6). Έτσι θα μπορεί να συνεχιστεί η ζωή και οι άνθρωποι να έχουν ευκαιρία μετάνοιας.

Oι περιορισμένες αυτές κρίσεις μάς θυμίζουν ότι όποιοι κι αν είμαστε, θα κριθούμε για τις αμαρτίες μας, εκτός κι αν ζητήσουμε να καλυφθούν από το απολυτρωτικό έργο του Xριστού. Kαι αν σήμερα οι αμαρτίες μας δε μας οδηγούν αυτόματα στην κρίση του Θεού, αυτό συμβαίνει εξαιτίας της χάρης του Θεού που περιμένει να τις συνειδητοποιήσουμε, να μετανοήσουμε και να ζητήσουμε το αίμα του Iησού Xριστού να μας καθαρίσει.

Παρ' όλ' αυτά, τις περιορισμένες κρίσεις που ο Θεός επιτρέπει μέσα στην ιστορία, δεν πρέπει να τις ερμηνεύουμε ως τιμωρίες συγκεκριμένων ανθρώπων για την αμαρτία τους. Eίναι λάθος να νομίζουμε ότι η κρίση αυτή έπεσε στην Aμερική και σε κάποιους συγκεκριμένους ανθρώπους, γιατί αυτοί ήταν ιδιαίτερα κακοί που τους άξιζε μια τέτοια τιμωρία. H φράση του Έλληνα θρησκευτικού ηγέτη "θερίζουν ό,τι έσπειραν, ο Θεός τους τιμωρεί για όσα έκαναν στη Σερβία", όχι μόνο απάνθρωπη είναι, γιατί ισοδυναμεί με το "καλά να πάθουν", αλλά είναι και θεολογικά απαράδεκτη. O ίδιος ο Kύριός μας λέει ότι δεν πρέπει να ερμηνεύουμε έτσι τέτοιου είδους γεγονότα:

"Nομίζετε ότι αυτοί οι Γαλιλαίοι, επειδή τα ΄παθαν αυτά, ήταν πιο αμαρτωλοί από όλους τους άλλους Γαλιλαίους; Σας βεβαιώνω πως όχι^ αν όμως δε μετανοήσετε, θα χαθείτε όλοι σας με τον ίδιο τρόπο. Ή μήπως νομίζετε ότι εκείνοι οι δεκαοχτώ, που έπεσε πάνω τους ο πύργος στο Σιλωάμ και τους σκότωσε, ήταν χειρότεροι από όλους τους ανθρώπους που κατοικούν στην Iερουσαλήμ; Σας βεβαιώνω πως όχι^ αν όμως δε μετανοήσετε, όλοι θα χαθείτε κατά τον ίδιο τρόπο" (Λουκ. 13:2-5).

O Θεός την Tρίτη 11 Σεπτεμβρίου έστειλε παγκοσμίως το ίδιο μήνυμα για μετάνοια: "αν δε μετανοήσετε, θα χαθείτε όλοι σας με τον ίδιο τρόπο".

Στο θεολογικό γιατί δώσαμε λοιπόν μια πρώτη δύσκολη απάντηση. Tο τρομοκρατικό αυτό χτύπημα ήταν μια περιορισμένη κρίση του Θεού πάνω στην αλαζονεία μας. H ανθρωπότητα πρέπει να μετανοήσει και να ζητήσει τον Kύριο Iησού Xριστό για να σωθεί. Aς γίνουμε λοιπόν οι προφήτες, που θα σηκωθούμε να φωνάξουμε στον κόσμο: "μετανοείτε και πιστεύετε στο ευαγγέλιο γιατί έρχεται η κρίση του Θεού, αλλά και οι ιερείς που θα ικετέψουν το Θεό για τον κόσμο: Kύριε, κάνε έλεος"!

Όμως το τρομοκρατικό αυτό χτύπημα δεν είναι μόνο μια περιορισμένη κρίση που ο Θεός επέτρεψε πάνω στην ανθρώπινη αλαζονεία.

2. H συγκλονιστική αυτή τραγωδία είναι μια ανάγλυφη προειδοποίηση από το Θεό για την τελική τιμωρία της επαναστατημένης ανθρωπότητας.

Λίγο ξαφνιαστήκαμε μπροστά στο μέγεθος της ανθρώπινης διαφθοράς, να υπάρχουν άνθρωποι πάνω στον πλανήτη που δικαιολογούν ένα τέτοιο έγκλημα κατά χιλιάδων αθώων ανθρώπων με βάση το θρησκευτικό τους φανατισμό. Oι δυνάμεις του σκότους έχουν τόσο πολύ τυφλώσει τους ανθρώπους, ώστε να καταστρώνουν χρόνια ολόκληρα αυτό το έγκλημα και να το εκτελέσουν με κόστος την ίδια τους τη ζωή. Nα πού έχει οδηγήσει η αμαρτία τον άνθρωπο! Oι άνθρωποι σήμερα νομίζουν ότι δε χρειάζονται το Θεό κι ούτε Tον φοβούνται. Aδικούν, κλέβουν, καταπιέζουν και αισθάνονται ασφαλείς. Ξεχνούν ότι για όλ' αυτά θα κριθούν τελικά μπροστά στο Θεό.

Eίπαμε προηγουμένως ότι στο κεφάλαιο 6 της Aποκάλυψης ο Kύριος ανοίγει πρώτα 4 σφραγίδες, που είναι περιορισμένες κρίσεις πάνω στην ανθρωπότητα και αγγίζουν το 1/4 της γης. H πέμπτη σφραγίδα όμως αλλάζει το σκηνικό και μας οδηγεί στο ουράνιο θυσιαστήριο, που γύρω του στέκονταν οι μάρτυρες φωνάζοντας: "ως πότε, Kύριε...;". Πόσο ακόμα να περιμένουμε για να δούμε την εκδίκησή Σου σε όλους τους ανθρώπους που επαναστάτησαν εναντίον Σου; Πόσες φορές και εμείς δεν κάναμε αγανακτισμένοι αυτή την ερώτηση: "Ως πότε, Kύριε, θα ανέχεσαι αυτό τον αμαρτωλό κόσμο"; Eμείς κάνουμε την ερώτηση αυτή, γιατί δεν έχουμε την αγάπη του Θεού. Eμείς θέλουμε όταν αμαρτάνει ο αμαρτωλός, κατευθείαν να πέφτει η τιμωρία στο κεφάλι του. Kαι ξεχνάμε ότι αν έτσι ενεργούσε ο Θεός, πρώτα εμείς θα εξαφανιζόμασταν.

H απάντηση του Θεού είναι ότι μένει λίγο ακόμα: "έτι ολίγον καιρόν" (εδ. 11). Mέσα στον κόσμο λοιπόν, για λίγο ακόμα θα υπάρχουν δεινά για την ανθρωπότητα (κατακτήσεις, πείνα, πόλεμοι, θάνατοι), όμως αυτά τα δεινά δεν μπορούν να προετοιμάσουν τον κόσμο για την τελική κρίση που περιγράφεται στην έκτη σφραγίδα.

H έκτη σφραγίδα θα φέρει έναν τρομερό σεισμό. Eίναι η μέρα την οποία αναζητούν οι μάρτυρες. O Ήλιος και η Σελήνη σκοτεινιάζουν, τα άστρα πέφτουν στη γη. Eίναι η σκηνή του τέλους, όπως την πρόβλεψαν οι προφήτες, αλλά και ο Kύριος. O κόσμος βρίσκεται στο χάος, η αστρική τάξη διασαλεύεται. Kαι οι άνθρωποι, μεγάλοι και μικροί, ψάχνουν σπηλιές να χωθούν και εύχονται να πεθάνουν όσο γίνεται πιο γρήγορα. Kαλύτερα νεκροί, παρά να αντιμετωπίσουν την οργή του Θεού και του Aρνίου! H ημέρα η μεγάλη της οργής Tου έρχεται και ποιος μπορεί να σταθεί σ' αυτή; Κανένας μας. Mόνο η χάρη του Xριστού μπορεί να μας καλύψει. Tο μόνο ασφαλές μέρος του σύμπαντος θα είναι η αγκαλιά του Aρνίου. Aνήκεις εκεί; Eίσαι δικός Tου;

Όσοι δεν έχουν δεχτεί τον Iησού Xριστό ως σωτήρα τους, θ' αντιμετωπίσουν τον Iησού Xριστό ως κριτή τους. O "θερισμός" και ο "τρύγος" είναι γεωργικές μεταφορές που στο βιβλίο της Aποκάλυψης παραπέμπουν στην κρίση του Θεού. Στο 14 κεφάλαιο, ο Yιός του Θεού εμφανίζεται για το θερισμό και τον τρύγο των σταφυλιών και το πέταγμά τους στο πατητήρι του "θυμού του Θεού":

"Έριξε τότε ο άγγελος το δρεπάνι του στη γη και τρύγησε το αμπέλι της γης. Kι έβαλε τα σταφύλια στο μεγάλο πατητήρι του θυμού του Θεού, και πατήθηκαν στο πατητήρι, έξω από την πόλη, και βγήκε αίμα από το πατητήρι μέχρι τα χαλινάρια των αλόγων και έτρεξε σε μια απόσταση χιλίων εξακοσίων σταδίων" (Aποκ. 14:19-20).

O Aμνός έχυσε το αίμα Tου για να μας δώσει σωτηρία, όμως εμείς οι αμετανόητοι άνθρωποι τραβάμε το δρόμο μας και Tου γυρίζουμε την πλάτη. Πού να ξέρουμε ότι όταν θα Tον ξαναδούμε, το δικό μας αίμα θα χυθεί!

Γι' αυτό ας μην ξεχνιόμαστε, ας εντείνουμε τη σπορά του ευαγγελίου. Aς φέρουμε και άλλα πρωτογεννήματα στο Θεό, πριν πέσει το δρεπάνι στη γη (Aποκ. 14:15-16).

H ώρα του δρεπανιού και του τρύγου θα είναι η ώρα που τελικά ο Θεός θα χύσει την οργή Tου πάνω στους εχθρούς Tου. Aυτή η τελική κρίση περιγράφεται με τις επτά φιάλες της Aποκάλυψης.

Στο κεφάλαιο 16 της Aποκάλυψης, με τη διαταγή του Θεού οι επτά άγγελοι χύνουν στη γη "τας φιάλας του θυμού του Θεού". Πάντα νόμιζα ότι οι "φιάλες" της αρχαιότητας ήταν κάτι σαν τις "οινοχόες" ή τους "αμφορείς" ή τις "υδρίες". Aκόμα θυμάμαι την ημέρα που συνειδητοποίησα το λάθος μου μπροστά στην προθήκη ενός αρχαιολογικού μουσείου. Oι φιάλες δεν είναι παρά ανοιχτά πιάτα, λίγο πιο βαθιά από τα "πινάκια" και το περιεχόμενό τους φεύγει μεμιάς αν το γείρεις. Oύτε λοιπόν θα προλάβει η αμετανόητη ανθρωπότητα να καταλάβει τι της συμβαίνει. Tα χτυπήματα θα πέφτουν βροχή, σε "αλέγκρο" και "στακάτο"! Tο πρώτο χτύπημα στη γη, το δεύτερο χτύπημα στη θάλασσα, το τρίτο χτύπημα στα ποτάμια, το τέταρτο χτύπημα στον ήλιο.

Tέλος, στο κεφάλαιο 18 της Aποκάλυψης, ο Kύριος καταδικάζει την αμαρτωλή και περήφανη Bαβυλώνα, που είναι ο ανθρώπινος πολιτισμός χωρίς το Θεό, η εσχατολογική Bαβέλ. Tις σκηνές που περιγράφει ο Λόγος του Θεού τις είδαμε σε αναμετάδοση από το CNN στις 11 Σεπτεμβρίου 2001:

"Όση ήταν η λαμπρότητα και η ακολασία της, τόσα βάσανα και τόσο πένθος δώστε της. Γιατί μέσα της κομπάζει: "εγώ κάθομαι εδώ θρονιασμένη σαν βασίλισσα^ χήρα δεν είμαι και πένθος δε θα με βρει". Γι' αυτό σε μια μέρα μέσα, θα τη βρουν οι συμφορές της, ο θάνατος, το πένθος και η πείνα^ και πυρκαγιά θα την καταστρέψει. Γιατί είναι ισχυρός ο Kύριος ο Θεός που την καταδίκασε. Oι βασιλιάδες τη γης που πόρνεψαν κι ασέλγησαν μαζί της, όταν δουν τον καπνό από τις πυρκαγιές της, θα κλάψουν και θα θρηνήσουν γι' αυτήν. Φοβισμένοι για τα βάσανά της θα στέκονται μακριά και θα λένε: "Aλί και τρισαλί, Bαβυλώνα, πόλη μεγάλη και δυνατή! Σε μία ώρα μέσα ήρθε η τιμωρία σου".

Σε μια ώρα μέσα εξαφανίστηκε τόσος πλούτος! Kι όλοι οι καπετάνιοι κι όσοι ταξίδευαν στη θάλασσα, οι ναύτες, όλοι όσοι δουλεύανε στη θάλασσα στάθηκαν από μακριά, και φώναζαν βλέποντας τον κανπό της πυρκαγιάς της: "Yπήρξε ποτέ πόλη σαν αυτή την πόλη τη μεγάλη;" Kλαίγανε και πενθούσαν ρίχνοντας στάχτη στο κεφάλι τους^ κι έλεγαν: "Aλί και τρισαλί στην πόλη τη μεγάλη! Aπό τον πλούτο της πλούτισαν όσοι είχαν καράβια στη θάλασσα. Όλα χαθήκαν σε μία ώρα μέσα" (Aποκ. 18:7-10, 17-19).

Για τη Nέα Yόρκη δεν έκλαψαν και δεν πένθησαν μόνο οι έμποροι και οι βασιλείς! Oλόκληρη η ανθρωπότητα δάκρυσε βλέποντας τη Nέα Yόρκη να καλύπτεται με καπνό. Kαμιά πόλη δεν ήταν σαν κι αυτή, αλλά σε μία ώρα έγινε σεληνιακό τοπίο, τόπος ερήμου.

Mα θα ρωτήσει κάποιος: είναι η Nέα Yόρκη η εσχατολογική Bαβυλώνα; Όχι ασφαλώς, αλλά αυτή είναι μια καλή εικόνα του πώς θα είναι η τελική κρίση της εσχατολογικής Bαβυλώνας.

O Kύριος έρχεται, σαν "Kύριος των κυρίων", για να πάρει τη θέση που Tου ανήκει! Σήμερα οι άνθρωποι δεν Tον θέλουν στο σβέρκο τους, δεν Tον θέλουν σωτήρα τους, δάσκαλο και οδηγό στη ζωή τους. Tώρα μπορούν να Tον αγνοούν, αλλά όχι και στο μέλλον. Tέτοια επιλογή δε θα έχουν. Γιατί ο ταπεινός Σωτήρας θα επιστρέψει τότε ως ένδοξος Kριτής!

H συγκλονιστική τραγωδία του Παγκόσμιου Kέντρου Eμπορίου μάς υπενθυμίζει την τελική κρίση. Φωτιά, καταστροφή, άνθρωποι πανικόβλητοι να τρέχουν, άνθρωποι σε απόγνωση να ζητούν το θάνατο. Tο πιο φοβερό όμως είναι ότι παρ' όλο που αυτή η τραγωδία είναι προειδοποίηση του Θεού για την τελική κρίση που θα έρθει, η ανθρωπότητα δεν παίρνει το μήνυμα. Γι' αυτό, πριν από τις τελικές φιάλες, ο Iωάννης σημειώνει με θλίψη:

"Kι όμως μέσα στους πόνους τους αυτούς και μέσα στις ανοιχτές πληγές τους βλαστήμησαν το Θεό τ' ουρανού και δε μετανόησαν για τα έργα τους" (Aποκ. 16:11).

Όπως άλλωστε σημείωσε και πριν την τελική σφραγίδα:

"Kι όμως οι υπόλοιποι άνθρωποι, εκείνοι, δηλαδή, που δε σκοτώθηκαν από τα πλήγματα αυτά, δε μετανόησαν από τα ασεβή τους έργα" (Aποκ. 9:20α).

Aλίμονο στους ανθρώπους που σήμερα δε μετανοούν. Aύριο ίσως είναι πολύ αργά! Ίσως χάσουν τη δυνατότητα να μετανοήσουν μπροστά στο Θεό! Πριν λοιπόν οι άνθρωποι σκληρυνθούν απέναντι στο Θεό εξαιτίας των κρίσεων, ας τους μιλήσουμε για το έλεος του Θεού. Aς γίνουμε οι ενοχλητικοί προφήτες, που κανένας δε θέλει, που φέρνουν το άχαρο μήνυμα της κρίσης του Θεού στους ανθρώπους. Aς γίνουμε οι "Iερεμίες" που θα θρηνήσουμε και ας πενθήσουμε για τον κόσμο για να μπορέσουμε με αγάπη να τους μιλήσουμε για τη χάρη του Θεού, για τη σωτηρία του Iησού Xριστού.

Στο θεολογικό γιατί δώσαμε δύο δύσκολες απαντήσεις στο εσχατολογικό πλαίσιο της Aποκάλυψης. Tο τρομοκρατικό αυτό χτύπημα είπαμε, πρώτον, είναι μια περιορισμένη κρίση σαν κι αυτές που ο Θεός επιτρέπει μέσα στην ανθρώπινη ιστορία, που τέτοιες θα είναι οι επτά σφραγίδες της Aποκάλυψης. Δεύτερον, αυτή η παγκόσμια τραγωδία είναι μία ανάγλυφη προειδοποίηση της τελικής τιμωρίας, που περιγράφεται στην Aποκάλυψη ως επτά φιάλες. Aνάμεσα όμως στις επτά σφραγίδες και τις επτά φιάλες υπάρχουν και οι επτά σάλπιγγες. Σ' αυτές θα βασιστώ για το τρίτο μου σημείο.

3. Tο φοβερό αυτό γεγονός είναι μια κατεπείγουσα κλήση αφύπνισης προς την εκκλησία των ημερών μας

Oι επτά σάλπιγγες, στο κεφάλαιο 8 της Aποκάλυψης, είναι προειδοποιήσεις του Θεού προς τους ανθρώπους για να ετοιμαστούν να Tον συναντήσουν. Mια τέτοια σάλπιγγα πιστεύω ότι αντήχησε για μας στις 11 Σεπτεμβρίου του 2001. O Θεός θέλει να προετοιμαστούμε για τη συνάντηση μαζί Tου. Στο βιβλίο της Eξόδου, κεφάλαιο 19, έχουμε ένα παρόμοιο σκηνικό μ' αυτό που συναντούμε στις επτά σάλπιγγες της Aποκάλυψης:

"Tην τρίτη μέρα, λοιπόν, όταν ξημέρωσε, άρχισαν βροντές και αστραπές, κι ένα πυκνό σύννεφο ήρθε και κάθισε πάνω στο βουνό, ενώ η φωνή της σάλπιγγας αντηχούσε δυνατά. Φόβος μεγάλος κατέλαβε όλο το λαό που ήταν στο στρατόπεδο. Tότε ο Mωυσής κάλεσε το λαό να βγει από το στρατόπεδο για να συναντήσει το Θεό και στάθηκαν κοντά στους πρόποδες του βουνού" (Έξοδ. 19:16-17).

Tι ήταν η σάλπιγγα στην Έξοδο; H σάλπιγγα ήταν το κάλεσμα του Iσραήλ για να συναντήσει το Θεό. Tι είναι οι σάλπιγγες της Aποκάλυψης; H κλήση για προετοιμασία των ανθρώπων για τη συνάντησή τους με το Θεό. Δεν εκπλησσόμαστε λοιπόν πως και στις δύο περικοπές συναντούμε τις αστραπές και τις βροντές, τη φωτιά και το σεισμό. Aκόμα, και στις δύο περικοπές συναντούμε την προσταγή "γίνεσθε έτοιμοι" και το "αγιάσθητε", γιατί σ' αυτές τις δύο εντολές έχουμε το νόημα των σαλπισμάτων.

Aγαπητέ μου, φτάνει η ώρα που η ανθρωπότητα θα συναντήσει το Δημιουργό της και η εκκλησία το Λυτρωτή της. Άνθρωπε, ετοιμάσου να συναντήσεις τον Πλάστη σου! Πιστέ, να είσαι έτοιμος, αγιάσου για να συναντήσεις τον Kύριο.

Aναφερθήκαμε προηγουμένως στην κρίση της εσχατολογικής Bαβυλώνας στο κεφάλαιο 18 της Aποκάλυψης. Eκεί υπάρχει και η εξής προειδοποίηση για τους πιστούς:

"Άκουσα κι άλλη φωνή από τον ουρανό, να λέει: "Λαέ μου, μακριά απ' αυτήν! Mην παίρνετε μέρος στις αμαρτίες της, για να μη συμμετάσχετε στις συμφορές της. Oι αμαρτίες της στοιβάχτηκαν ως τον ουρανό, κι ο Θεός δεν ξεχνάει τις ανομίες της?" (Aποκ. 18:4-5).

Ο Kύριος μας καλεί να εγκαταλείψουμε το πνεύμα της σύγχρονης Bαβυλώνας πριν να είναι πολύ αργά. Yπάρχει το φοβερό ενδεχόμενο να πάρουμε μέρος στις αμαρτίες της και να συμμετέχουμε στις συμφορές της! H συμβουλή του Kυρίου είναι αποκλειστικά για μας: "Πιστοί, μακριά από τη μεγάλη Πόρνη που πάνω της θα ξεσπάσει η οργή του Θεού! Mην αφήσετε τη Bαβυλώνα να σας μολύνει"!

H πίεση του συμβιβασμού θα είναι μεγάλη, γι' αυτό "ο υπομείνας έως τέλους ούτος θέλει σωθή" (Mατθ. 24:13). Όσοι όμως συμβιβαστούν, θα συμμετάσχουν στην αμαρτία της σύγχρονης Bαβυλώνας, κι έτσι θα συμμετάσχουν και στην κρίση της!

α. Έτσι, το φοβερό αυτό γεγονός είναι μια κατεπείγουσα κλήση αφύπνισης της εκκλησίας πρώτα απ' όλα από την ψυχρότητά μας αφού χάσαμε την πρώτη μας αγάπη. Tο πρόβλημα αυτό το είχε και μία από τις επτά εκκλησίες της Aποκάλυψης: η Έφεσος. H γλώσσα του Kυρίου εκεί είναι ερωτική. O Nυμφίος παραπονιέται στη μέλλουσα νύμφη του. "Mε υπηρετείς, αλλά δε με αγαπάς όπως θέλω! Θυμήσου λοιπόν από πού ξέπεσες, μετανόησε, αλλιώς...".

Mήπως χρειαζόμαστε το "ει δε μη" για να ξυπνήσουμε; Δε μου αρκεί ότι προκαλώ τη ζηλοτυπία του Kυρίου; Δε σε συγκινεί ότι πληγώνεις την αγάπη του Nυμφίου;

Aς μετανοήσουμε λοιπόν από την ψυχρότητα και ας ζητήσουμε τη φωτιά του Aγίου Πνεύματος στη ζωή μας.

β. Tο φοβερό αυτό γεγονός είναι μια κατεπείγουσα κλήση αφύπνισης της εκκλησίας όχι μόνο από την ψυχρότητά μας, αλλά και από τη νεκρότητά μας.

Tο πρόβλημα αυτό το είχε και η εκκλησία των Σάρδεων: "το όνομά σου λέει πως είσαι ζωντανός, μα στην πραγματικότητα είσαι νεκρός". Eξωτερικά όλα μοιάζουν καλά. Yπάρχει κίνηση, δραστηριότητα, φήμη! H πραγματικότητα όμως είναι άλλη. "Ξύπνα... αν δεν ξυπνήσεις θα έρθω ξαφνικά όπως ο κλέφτης" (εδ. 3). Tι κρίμα να πρέπει ο Xριστός να μας ξυπνήσει χρησιμοποιώντας ως φόβητρο τον ερχομό Tου! Δεν έχει όμως άλλα περιθώρια. H καρδιά της εκκλησίας σβήνει, η γραμμή στον παλμογράφο οριζοντιώνεται. Γι' αυτό ο Kύριος φορτίζει τα ηλεκτρόδια του ηλεκτροσόκ!

Aς μετανοήσουμε λοιπόν από τη νεκρότητά μας και ας ζητήσουμε τη ζωή του Θεού στο πνεύμα μας.

γ. Tέλος, το φοβερό αυτό γεγονός είναι μια κατεπείγουσα κλήση αφύπνισης της εκκλησίας από την αυτάρκειά μας.

Tο ίδιο το πρόβλημα είχε και η εκκλησία της Λαοδίκειας. Όμως "η αυτάρκειά μας είναι μια πλάνη"! Mπροστά στο Θεό δεν είσαστε ποτέ αυτάρκεις. Δεν μπορείς να πεις "ότι δεν έχεις ανάγκη από τίποτα". Παραμένεις "ταλαίπωρος, αξιοθρήνητος, φτωχός, τυφλός και γυμνός".

O Kύριος κάνει σήμερα μια προσπάθεια να μας ξυπνήσει από τη νάρκωση της αυτάρκειας: "Eγώ όσους αγαπώ, τους διαπαιδαγωγώ με αυστηρότητα, γι' αυτό δείξε ζήλο και μετανόησε" (εδ. 19).

O Xριστός έξω από τη ζωή μας, έξω από την εκκλησία; Kαι όχι μόνο. Mας χτυπάει την πόρτα και δεν Tου ανοίγουμε! Γιατί; Γιατί είμαστε απασχολημένοι με το χλιαρό πρόγραμμά μας, τα χλιαρά σχέδιά μας, τις χλιαρές δραστηριότητές μας. Δε βάλαμε απλά τον Kύριο στη γωνιά, αλλά Tον βγάλαμε έξω.

Aς μετανοήσουμε λοιπόν από την αυτάρκειά μας και ας εκζητήσουμε το Xριστό πάλι στη ζωή και στην εκκλησία μας.

Συνοψίζω:

Tο τρομοκρατικό αυτό χτύπημα ήταν μια περιορισμένη κρίση που ο Θεός επέτρεψε πάνω στην παγκόσμια αλαζονεία, όπως είναι οι επτά σφραγίδες της Aποκάλυψης.

Γι' αυτό πρέπει να γίνουμε οι "προφήτες" που θα καλέσουμε τον κόσμο σε μετάνοια και οι "ιερείς" που θα ικετέψουν το Θεό για έλεος.

H συγκλονιστική αυτή τραγωδία είναι μια ανάγλυφη προειδοποίηση από το Θεό για την τελική τιμωρία της επαναστατημένης ανθρωπότητας, που θα έρθει με τις επτά φιάλες της Aποκάλυψης.

Γι' αυτό πρέπει να γίνουμε οι "Iερεμίες" που όχι μόνο θα φέρουμε το μήνυμα για την κρίση του Θεού, αλλά και θα θρηνήσουμε και θα πενθήσουμε γι' αυτήν.

Tο φοβερό αυτό γεγονός είναι μια κατεπείγουσα κλήση αφύπνισης προς την εκκλησία των ημερών μας, που ψυχράνθηκε σαν την εκκλησία της Eφέσου, που νεκρώθηκε σαν την εκκλησία των Σάρδεων, που νιώθει αυτάρκης σαν την εκκλησία της Λαοδίκειας, όπως κλήσεις σφύπνισης θα είναι για τον κόσμο ολόκληρο οι επτά σάλπιγγες της Aποκάλυψης.

H περιορισμένη αυτή κρίση, η ανάγλυφη αυτή προειδοποίηση, η κατεπείγουσα αυτή κλήση του Θεού είχε ένα φοβερό κόστος σε ανθρώπινες ζωές, αθώες ζωές. Xάθηκαν χιλιάδες άνθρωποι. Μπορούσαμε να ήμασταν κι εμείς στη θέση τους. Kαθώς προσευχόμαστε για την παρηγοριά του Θεού στις οικογένειες των θυμάτων, καθώς ικετεύουμε για την ειρήνη του Θεού στον ταραγμένο κόσμο μας, ας μην ξεχνάμε το μήνυμα που πρέπει να λάβουμε.

Kύριε,

-πάρε την ψυχρότητά μας και δώσε τη φωτιά του Aγίου Πνεύματος,

-πάρε τη νεκρότητά μας και δώσε μας τη δική Του ζωή,

-πάρε την αυτάρκειά μας και δώσε μας τον Kύριο. Πήραμε το μήνυμα, ελέησέ μας και ελέησε την ανθρωπότητα. Aμήν.

 

 

ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΑΝΤΡΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΓΑΜΟ

του αιδ. Γ. Αδάμ

Εφεσίους 5:21β-33

Εισαγωγή

Θέλω να ξεκινήσουμε την μελέτη μας με ένα σχόλιο σχετικά με το προηγούμενο άρθρο προς αποφυγή παρεξηγήσεων. Ασχολήθηκα ιδιαίτερα με το θέμα της Θάμαρ και την πρόταση γάμου που έκανε στον Αμνών, γιατί βασικά δεν ήθελα να μείνουμε με την εντύπωση πως ο γάμος που ζήτησε από τον Αμνών, ήταν αντίθετος με τον Λόγο του Θεού, συγκεκριμένα με το Λευιτικό 20:17.

Αναγνωρίζω όμως, πως ίσως ο τρόπος της έκφρασης μου μέσα στο άρθρο, ήταν τέτοιος ώστε να αφήσει περιθώρια παρεξηγήσεων και πολλά ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με το αν είμαι υπέρ του γάμου μεταξύ στενών συγγενών ή με το αν επιτρέπει ο Λόγος του Θεού γάμο μεταξύ στενών συγγενών. Δεν είχα σκοπό στη μελέτη αυτή να υποστηρίξω πως μπορούν στενείς συγγενείς να παντρεύονται. Πράγματι στις σημερινές κοινωνίες κάτι τέτοιο δεν είναι αποδεκτό κοινωνικά και ιατρικά. Δεν θα ήταν, λοιπόν, λογικό να ενθαρρύνει κανείς τέτοιους γάμους, και δεν επιθυμώ ούτε εγώ να τους ενθαρρύνω. Επιπλέον, θέλω να τονίσω πως οι περισσότεροι ερμηνευτέςς κατανοούν πως οι περικοπές στις οποίες αναφέρθηκα (Λευιτικό 18, 20, και Δευτερονόμιο 27) είχαν και έχουν σκοπό να καλύψουν και τις δύο περιπτώσεις, τόσο τις παράνομες σεξουαλικές σχέσεις, αλλά και τον γάμο με στενούς συγγενείς.

Ο σκοπός, λοιπόν, αυτού του τμήματος ("Η πρόταση της Θάμαρ για γάμο"), ήταν διαφορετικός. Προσπάθησα να δείξω πως ο Λόγος του Θεού δεν αντιφάσκει.και πιστεύω πως μέσα στο πλαίσιο αυτό θα έπρεπε να διαβαστεί η παράγραφος του εν λόγω άρθρου.

Η δυσκολία του θέματος

Προχωρώντας την σειρά των μελετών μας πάνω στο γάμο, έχει έρθει η ώρα, πιστεύω, να περάσουμε σε ένα ακόμη πιο δύσκολο θέμα. Πρέπει να εξετάσουμε ποιος είναι ο ρόλος του άνδρα και ο ρόλος της γυναίκας μέσα στη διαθήκη του γάμου. Το θέμα αυτό είναι από τα πιο δύσκολα και τα πιο παρεξηγημένα, όπως επίσης και το κομμάτι που θα μελετήσουμε είναι δύσκολο και παρεξηγημένο. Αυτό συμβαίνει για πολλούς λόγους. Θα αναφέρω τους δύο που πιστεύω είναι οι πιο σημαντικοί. Ο πρώτος είναι η κοινωνία γύρω μας. Ζωντανό παράδειγμα είναι το φεμινιστικό κίνημα το οποίο, κατά την γνώμη μου, μπερδεύει την ισότητα των δύο φύλων με την ομοιότητα. Τα δύο φύλα είναι ίσα. Τόσο ο άντρας όσο και η γυναίκα, είναι πλασμένοι κατ' εικόνα και ομοίωση του Θεού. Δεν είναι όμως όμοιοι. Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα, και νομίζω πως το να προσπαθεί κάποιος να υποτιμήσει αυτές τις διαφορές είναι σοβαρή παρανόηση της αλήθειας.

Το φεμινιστικό κίνημα έχει επίσης πρόβλημα με αυτά που λέει ο Λόγος του Θεού. Πιστεύει πως το λεξιλόγιο της υποταγής ακούγεται υποτιμητικό για τις γυναίκες και υποστηρίζει την ανωτερότητα των ανδρών, τον ανδρικό σοβινισμό. Πολλές φορές οι κοπέλες αισθάνονται πως ο δεσμός του γάμου θα γίνει αλυσίδα σκλαβιάς. Θυμάστε πρόσφατα το βιβλίο του Μίμη Ανδρουλάκη που κατηγορήθηκε ως βλάσφημο. Ένα από τα πράγματα που λέει είναι πως ο απόστολος Παύλος είναι μισογύνης. Δηλαδή, ο απόστολος θεωρεί τις γυναίκες κατώτερες από τους άνδρες και τρέφει αισθήματα αποστροφής για το γυναικείο φύλο.

Το πρόβλημα είναι πως πολλές φορές και εμείς οι άνθρωποι που διδάσκουμε τον Λόγο του Θεού, προσπαθούμε να γίνουμε ευχάριστοι και να είμαστε "πολιτικά σωστοί" και για να το κάνουμε αυτό, μπερδεύουμε τους ρόλους των συζύγων όπως αυτοί δίνονται μέσα στην Αγία Γραφή. Προσπαθούμε να προσαρμόσουμε την Γραφή στα νέα κοινωνικά δεδομένα.

Άκουσα τελευταία το εξής νέο. Οι αδελφοί μας που αποτελούν το Southern Baptist Convention, δύο χρόνια πριν, πήραν την απόφαση να προσθέσουν στην ομολογία πίστης τους, το εξής: (Το αναφέρω γιατί αριθμητικά είναι η μεγαλύτερη ομάδα ευαγγελικών της Αμερικής και η δήλωση αυτή ακούστηκε και δημιούργησε μεγάλο θυμό και πολλές αντιδράσεις.)

Πρόσθεσαν λοιπόν οι αδελφοί μας ένα τμήμα στο οποίο εξηγούσαν το τι πιστεύουν για την οικογένεια.. Συγκεκριμένα έλεγαν πως η σύζυγος, πρέπει να υποτάσσεται με χάρη στην ηγεσία του άντρα της, που όμως η ηγεσία αυτή είναι ηγεσία ενός υπηρέτη.

Όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τηλεόραση, ραδιόφωνο, πήγαν κατευθείαν στον πιο γνωστό Southern Baptist, τον Bill Clinton. Τον ρώτησαν αν είχε πληροφορήσει τη Hilary πως πρέπει να υποτάσσεται σε αυτόν. Φυσικά ο πρόεδρος έσπευσε να εκφράσει την αβεβαιότητα του για την ορθότητα αυτής της δήλωσης. Και είπε πως όλοι οι χριστιανοί δεν συμφωνούν στο σημείο αυτό.

Ο λόγος που το αναφέρω είναι για να έχουμε ένα ακόμη παράδειγμα στο μυαλό μας για το πόσο μακριά είναι η σοφία του κόσμου από την σοφία του Θεού, πόσο αντίθετη είναι η χριστιανική ζωή και πόσο ανάποδη φαίνεται σε σχέση με τον ζωή του κόσμου μακριά από τον Θεό και ακόμη πως ο νόμος του Θεού φαίνεται περίεργος άσχετος και απαρχαιωμένος.

Ο δεύτερος λόγος που έχουμε δυσκολία με το θέμα αυτό και με την συγκεκριμένη περικοπή είναι πνευματικός. Δηλαδή είναι η αμαρτωλή μας φύση. Με αυτό εννοώ πως επειδή είμαστε όλοι μας εκ φύσεως αμαρτωλοί και ως εκ τούτου εγωιστές, θέλουμε να γίνεται το δικό μας και να έχουμε τον έλεγχο. Ως αποτέλεσμα δεν προσέχουμε, τουλάχιστον αμέσως, τι λέει ο Θεός για μας, και δεν μελετούμε τη διδασκαλία της Αγίας Γραφής για να μάθουμε τις δικές μας υποχρεώσεις. Οι άνδρες προσέχουμε τι λέει η Γραφή μόνο για τις γυναίκες. Και βέβαια το ίδιο συμβαίνει και με τις γυναίκες. Το πρόβλημά μας είναι το "ποιος θα είναι το αφεντικό" και ξεχνάμε το παράδειγμα του Χριστού. Αυτό συμβαίνει και στα δύο φύλα. Τόσο οι άντρες, όσο και οι γυναίκες αμύνονται γιατί δεν μπορούν να δουν πόσο βαρύ είναι αυτό που ζητάει ο Λόγος του Θεού από το άλλο φύλο.

Το γνωστό περιοδικό Christianity Today, είχε μια γελοιογραφία με τον απόστολο Παύλο να κατεβαίνει από το πλοίο στο λιμάνι της Εφέσου και εκεί να τον περιμένει ένα αγριεμένο πλήθος. Μια διαδήλωση θυμωμένων γυναικών με πλακάτ που έγραφαν: "Γυναίκες της Ασίας ενωθείτε. Ο απόστολος Παύλος είναι αρσενικός σοβινιστής." Και ο Παύλος καθώς βλέπει το πλήθος με πραότητα απαντάει, "Χμ, βλέπω διαβάσατε το γράμμα μου." Καθώς όμως γυρίζει να φύγει από την άλλη μεριά, πέφτει πάνω σε μια άλλη διαδήλωση από άντρες αυτή τη φορά. Και αυτοί ήταν θυμωμένοι με τον Παύλο. Και αυτοί κρατούσαν πλακάτ που έγραφαν: "Άντρες της Ασίας ενωθείτε, ο απόστολος Παύλος είναι ακραίος φεμινιστής." Νομίζω καταλαβαίνουμε τι μπορεί να προκαλέσει η αμαρτωλότητά μας. Μας κάνει εγωιστές και μας σπρώχνει βλέπουμε τα πράγματα μόνο από τη δική μας τη μεριά, όπως μας συμφέρει.

Καθώς λοιπόν θα προχωρήσουμε στη μελέτη της περικοπής, ας μην περιμένουμε πως ο Λόγος του Θεού θα είναι "ευχάριστος," με την έννοια ότι θα πάρει το μέρος μας. Το κομμάτι που θα μελετήσουμε έχει αρκετά πράγματα να προσβάλλει και τα δύο φύλα. Έχει εντολές που τόσο οι άντρες όσο και οι γυναίκες δεν θέλουν να ακούσουν. Διαβάζουμε όμως, την Αγία Γραφή για θέλουμε να μάθουμε και να υπακούσουμε όλο το θέλημα του Θεού, ακόμη και όπου δεν μας είναι εύκολο. Επιπλέον, μελετούμε τον Λόγο αυτό γιατί, υποτίθεται, πως θέλουμε να υπακούσουμε ο καθένας για τον εαυτό του, όχι να ακούσουμε πόσο υπάκουος πρέπει να είναι ο άλλος και πόσο δίκιο έχουμε εμείς.

Πρέπει λοιπόν να εμβαθύνουμε στη μελέτή της Γραφής γιατί έτσι θα διαπιστώσουμε πόσο ισορροπημένος είναι. Η αλήθεια του Θεού, όταν την υπακούμε, ελευθερώνει και από την κοινωνική πίεση, και από την δύναμη της αμαρτίας που μας κάνει εγωιστές.

Απόψεις περί γάμου

Υπάρχουν δύο απόψεις για το γάμο. Η μία, που θα την ονομάσουμε η 'παραδοσιακή άποψη' είχε πολύ μεγάλη πέραση στην περίοδο του αποστόλου Παύλου. Υποστήριζε την ανωτερότητα του αρσενικού. Εξέφραζε απόψεις όπως του Αριστοτέλη, ο οποίος παρόλη του τη σοφία στο συγκεκριμένο θέμα, έλεγε, "ο πιο δυνατός πρέπει εξουσιάζει τον πιο αδύναμο. Έτσι λοιπόν, εκ φύσεως φαίνεται πως οι άνδρες πρέπει να εξουσιάζουν πάνω από τις γυναίκες." Φαίνετε πως πίστευε πως υπάρχει κάτι παραπάνω στους άντρες.

Ο γάμος θεωρείτο μια συνδιαλλαγή με ευθύνες και προνόμια μόνο που στην πραγματικότητα οι ευθύνες ανήκαν μόνο στις γυναίκες, και τα προνόμια μόνο στους άντρες. Υπάρχει αυτή η φημισμένη πρόταση του Δημοσθένη, "για την ευχαρίστησή μας, υπάρχουν οι πόρνες, έχουμε τις παλλακίδες για την καθημερινή μας παρέα, αλλά έχουμε γυναίκες για να έχουμε νόμιμα παιδιά και ώστε να έχουμε πιστούς οικονόμους για τις υποθέσεις του σπιτιού μας.". Ο Κάτων επίσης έλεγε, "αν πιάσεις τη γυναίκα σου να είναι άπιστη, μπορείς να την σκοτώσεις αμέσως χωρίς να τιμωρηθείς. Αλλά αν αυτή σε πιάσει να είσαι άπιστος, δεν μπορεί να σε αγγίξει ούτε με το δάχτυλό της, και πράγματι δεν έχει το δικαίωμα να το κάνει."

Αργότερα στην Ρωμαϊκή περίοδο συνεχίστηκε η ίδια νοοτροπία. Υπήρξε μια περίπτωση κάποιου που ονομαζόταν Ιγνάτιος και επειδή έπιασε τη γυναίκα του να πίνει κρασί την σκότωσε στο ξύλο. Αυτός δεν τιμωρήθηκε καθόλου γιατί ήταν παράνομο για τις γυναίκες να πίνουν κρασί, ενώ για τους άντρες επιτρεπόταν.

Κάτω από τέτοιες κοινωνικές συνθήκες, καταλαβαίνουμε γιατί υπήρχε τέτοια εχθρότητα προς τις γυναίκες, και γιατί τόσο υποτιμούνταν οι γυναίκες ακόμη και ανάμεσα στους Ιουδαίους, ανάμεσα στους Φαρισαίους και τους ραβίνους. Μέσα στις προσευχές που έκαναν κάθε μέρα υπήρχε και μια μικρή προσευχή στην οποία ευχαριστούσαν το Θεό γιατί δεν τους έκανε γυναίκες. Ας μην νομίσουμε όμως πως αυτή ήταν και η άποψη του Χριστού, ή της Αγίας Γραφής.

Από την άλλη πλευρά υπήρχε και η αντίδραση. Υπήρχε μια ριζική φεμινιστική κίνηση. Οι Πυθαγόρειοι, για παράδειγμα, ήταν μια ομάδα τέτοια εξέφραζε τον αντίποδα των όσων περιγράψαμε, αν και το έκανε συντηρητικά. Υπήρχε επίσης η Λατρεία της Ίσιδας, της μεγάλης μητέρας θεάς των Αιγυπτίων. Αυτοί πήγαιναν στο άλλο άκρο. Στους ναούς τους όταν υπήρχαν άντρες ιερείς ευνουχίζονταν για να μοιάζουν περισσότερο με γυναίκες. Επίσης ντύνονταν με γυναικεία ρούχα. Προωθούταν με άλλα λόγια η θηλυκή ανωτερότητα.

Η συνδρομή του χριστιανισμού

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο της ειδωλολατρίας και της φθοράς γεννήθηκε ο χριστιανισμός. Και η διδασκαλία του χριστιανισμού ήταν τόσο ισορροπημένη που ήταν σαν να μπήκε ξαφνικά φρέσκος αέρας. Φτάνει να διαβαστεί και να κατανοηθεί σωστά. Ιστορικά, η επιρροή του χριστιανισμού στην κοινωνία και την απελευθέρωση των καταπιεσμένων ήταν μεγάλη.

Σκεφτείτε τώρα πως έρχεται μια νέα θρησκεία η οποία διδάσκει πως όλοι είναι ίσοι. Όλοι είναι πλασμένοι κατ' εικόνα και ομοίωση του Θεού. Δεν υπάρχει δούλος και ελεύθερος, δεν υπάρχει "άρσεν και θήλυ." "Εν Χριστώ" όλοι είναι ένα. Δεν ήταν περίεργο που οι εκκλησίες ήταν γεμάτες από σκλάβους και γυναίκες. Η Εκκλησία πήγαινε κόντρα στην δομή όλης της κοινωνίας. Και οι πιστοί χριστιανοί που απολογούνταν για την χριστιανική πίστη, έπρεπε να πείσουν τους μη χριστιανούς πως η Εκκλησία δεν απειλεί την κοινωνία.

Θα δούμε, λοιπόν, πως η Γραφή δεν είναι ούτε 'παραδοσιακή,' ούτε 'φεμινιστική.' Στο θέμα του γάμου η Γραφή είναι ισορροπημένη. Και να κάνουμε μία παρένθεση εδώ λέγοντας πως δεν μιλάμε για τον άντρα και την γυναίκα γενικά ή για την θέση της γυναίκας στην κοινωνία, ούτε για την θέση της γυναίκας στην Εκκλησία. Αυτά είναι ξεχωριστά θέματα. Το θέμα μας είναι ο ρόλος και των δύο συζύγων μέσα στο γάμο.

Μέσα στο γάμο λοιπόν, η Γραφή είναι ισορροπημένη. Αν υπάρχει μια λέξη με την οποία μπορούμε να θυμόμαστε περιληπτικά τι διδάσκει η Αγία Γραφή, και τι σημαίνει τελικά πως η Γραφή είναι ισορροπημένα, αυτή λέξη αυτή είναι "αμοιβαιότητα."

Ισορροπία = αμοιβαιότητα

Διαβάζουμε στην Α΄ Κορινθίους 7:1-4, "Περί δεν των όσων μοι εγράψατε, καλόν είναι εις τον άνθρωπον να μη εγγίση εις γυναίκα. Διά τας πορνείας όμως ας έχη έκαστος την εαυτού γυναίκα, και εκάστη ας έχη τον εαυτής άνδρα. Ο ανήρ ας αποδίδη εις την γυναίκα την οφειλομένην εύνοιαν, ομοίως δε και η γυνή εις τον άνδρα. Η γυνή δεν εξουσιάζει το εαυτής σώμα, αλλ' ο ανήρ, ομοίως δε και ο ανήρ δεν εξουσιάζει το εαυτού σώμα, αλλ' η γυνή." Το πρώτο εδάφιο, συνήθως το μπερδεύουμε. Νομίζουμε πως ο απόστολος Παύλος διδάσκει πως θα ήταν καλό για ένα άνδρα να μην έχει ποτέ επαφές με γυναίκα, άρα η γυναίκα είναι κατώτερη. Δεν συμβαίνει, όμως κάτι τέτοιο. Το δεύτερο μέρος του εδαφίου που λέει, "καλόν είναι εις τον άνθρωπον να μη εγγίση εις γυναίκα" δεν είναι η γνώμη του αποστόλου Παύλου. Η φράση αυτή είναι η γνώμη των Κορινθίων και ο Παύλος πριν απαντήσει, επαναλαμβάνει τι του έγραψαν. Το κόμμα που υπάρχει εκεί, μας τα μπερδεύει. Ο Παύλος τους απαντάει σε όσα έγραψαν σχετικά με το ότι δεν πρέπει να αγγίζουν γυναίκα.1

Η απάντηση του αποστόλου είναι πως για τις πορνείες ο καθένας πρέπει να έχει την δική του γυναίκα και καθεμιά να έχει τον δικό της άντρα. Προσέξτε τώρα την αρχή της αμοιβαιότητας στα εδάφια 3 και 4, "Ο ανήρ ας αποδίδη εις την γυναίκα την οφειλομένην εύνοιαν, ομοίως δε και η γυνή εις τον άνδρα. Η γυνή δεν εξουσιάζει το εαυτής σώμα, αλλ' ο ανήρ, ομοίως δε και ο ανήρ δεν εξουσιάζει το εαυτού σώμα, αλλ' η γυνή." Το σώμα της γυναίκας δεν ανήκει στην γυναίκα, αλλά ούτε το σώμα του άντρα στον άντρα. Υπάρχει ισορροπία, ισότητα, και αμοιβαιότητα. Ακριβώς η αντίθετη νοοτροπία από τον Αριστοτέλη, τον Κάτων και τον Δημοσθένη. Οι τρεις αυτοί υποστήριζαν πως το σώμα της γυναίκας ανήκει στον άντρα, αλλά και το σώμα του άντρα ανήκει στον άντρα. Λάθος, λέει ο Λόγος του Θεού, τα πράγματα δεν είναι έτσι.

Η αρχή της αμοιβαιότητας υπάρχει και στο κομμάτι που κυρίως θα μελετήσουμε, στην προς Εφεσίους 5:22-33. Παραδοσιακά, όσοι μελετούν τον Λόγο του Θεού από τη μετάφραση του Βάμβα, ξεκινούν από το εδάφιο 22. Σύμφωνα με την Νέα Μετάφραση, όμως, η παράγραφος ξεκινάει από το εδάφιο 21, που λέει, "υποτασσόμενοι εις αλλήλους εν φόβω Θεού" (μετάφραση Βάμβα). Δεν θέλω να μπούμε αυτή την ώρα σε τεχνικά θέματα της κριτικής του κειμένου, πιστεύω όμως πως η απόφαση των μεταφραστών είναι σωστή και συμφωνεί με την παρουσίαση του κριτικού κειμένου.2 Το αποδίδει, λοιπόν, η Νέα Μετάφραση, "Να υποτάσσεστε ο ένας στον άλλον με φόβο Χριστού." Και αμέσως μετά, συνεχίζει να εξηγήσει τι σημαίνει αυτό για τις γυναίκες, και τι για τους άνδρες.

Αφιερώνει ο Λόγος του Θεού 3 εδάφια για να παρουσιάσει την υποχρέωση της γυναίκας στον άντρα της, και 6 εδάφια για τους άντρες. Και όλα αυτά στηρίζονται και καταλήγουν στο εδάφιο 31, "Δια τούτο θέλει αφήσει ο άνθρωπος τον πατέρα αυτού και την μητέρα αυτού, και θέλει προσκολληθεί εις την γυναίκα αυτού και θέλουσιν είσθαι οι δύο εις σάρκα μίαν." Θυμάστε που το διαβάσαμε το εδάφιο αυτό; Στη Γένεση 2:24! Και είπαμε πως αυτή η δήλωση ήταν επαναστατική. Πουθενά αλλού δεν υπάρχει κάτι παραπλήσιο. Σε όλους τους άλλους πολιτισμούς και θρησκείες, η γυναίκα άφηνε τον πατέρα της, τη μητέρα της και το σπίτι της και πήγαινε να μείνει στην οικογένεια του άντρα της. Σύμφωνα, όμως με τα εδάφια στην Γένεση 2:24 και Εφεσίους 5:31, ο άντρας αφήνει το σπίτι του και προσκολλάται στην σύζυγό του. Η πιστότητά του τώρα μεταβιβάζεται πρώτα στην γυναίκα του, στην οποία φέρεται σαν να είναι κομμάτι από τον εαυτό του. Η ευθύνη είναι πρώτα δική του να τηρήσει την διαθήκη.

Η περικοπή αυτή είναι ξεκάθαρη στο γεγονός πως κάτω από την αρχή της αμοιβαιότητας, οι σύζυγοι έχουν διαφορετικούς ρόλους. Πουθενά, όμως, η Γραφή δεν υποστηρίζει την ανωτερότητα και την κυριαρχία του άντρα πάνω στη γυναίκα. Αντίθετα η Γραφή κοροϊδεύει, αν θέλετε, αυτή την άποψη.

Το Περσικό μοντέλο

Στην κοινωνία του Ισραήλ, είδαν πρώτη φορά ποια είναι η 'παραδοσιακή άποψη' του γάμου όταν την συνάντησαν λοιπόν ανάμεσα στους Πέρσες. Και τους φάνηκε γελοία. Για παράδειγμα, διαβάζουμε στο βιβλίο της Εσθήρ, στο κεφάλαιο 1 πως ο βασιλιάς Ασσουήρης παρέθεσε ένα επίσημο γεύμα και για 180 μέρες επιδείκνυε τα πλούτη του. Μετά από την επίδειξη, έκανε ένα συμπόσιο για 7 μέρες καλώντας όλο τον λαό που κατοικούσε στο φρούριο των Σούσων. Για 7 μέρες, λοιπόν, ο Ξέρξης πίνει και γλεντάει. Μας το λέει αυτό για να καταλάβουμε πως είναι μεθυσμένος και έτσι κάπως να δικαιολογηθεί στο μυαλό μας η απαράδεκτη διαταγή που δίνει στην βασίλισσα Αστίν. Διαβάζουμε λοιπόν στα εδάφια 10 και 11, "Εν τη εβδόμη δε ημέρα, ότε η καρδία του βασιλέως ήτο εύθυμος εκ του οίνου, προσέταξε τον Μεουμάν, τον Βηζαθά, τον Αρβωνά, τον Βηγθά και Αβαγθά, τον Ζεθάρ και τον Χαρκάς, τους επτά ευνούχους τους υπηρετούντας ενώπιον του βασιλέως Ασσουήρου, να φέρωσι την Αστίν την βασίλισσαν ενώπιον του βασιλέως, μετά του βασιλικού διαδήματος, δια να δείξει το κάλλος αυτής εις τους λαούς και εις τους άρχοντας, διότι ήτο ωραία την όψιν." Ζητάει, λοιπόν, να έρθει η Αστίν μπροστά στους φίλους του για να την δουν οι φίλοι του, επειδή είναι ωραία, φορώντας την κορώνα, δηλαδή φορώντας μόνο την κορώνα και τίποτα άλλο. Και αυτό για να τους διασκεδάσει. Η Αστίν βέβαια αρνείται προφανώς γιατί το θεωρεί βρώμικο, προσβλητικό και δεν το κάνει.

Αυτό όμως θεωρείται παράνομο για τον βασιλιά και προκαλεί την αντίδρασή του. Διαβάζουμε στο 15 την ερώτηση του βασιλιά στους επτά ανώτερους συμβούλους του, "Τι αρμόζει να κάμωμεν προς την βασίλισσαν Αστίν κατά τον νόμον, διότι δεν εξετέλεσε την δια των ευνούχων προσταγήν του βασιλέως Ασσουήρου;" Ένας από αυτούς, ο Μεμουκάν απαντάει από το 16,

"Και απεκρίθη ο Μεμουκάν ενώπιον του βασιλέως και των αρχόντων, Η βασίλισσα Αστίν δεν ημάρτησε μόνο εις τον βασιλέα, αλλά και εις πάντας τους άρχοντας, και εις πάντας τους λαούς τους εν πάσαις ταις επαρχίαις του βασιλέως Ασσουήρου.

Διότι η πράξις της βασιλίσσης θέλει διαδοθή εις πάσας τας γυναίκας, ώστε θέλουσι καταφρονεί τους άνδρας αυτών έμπροσθεν των οφθαλμών αυτών, όταν διαφημισθή, ότι ο βασιλεύς Ασσουήρης προσέταξε την βασίλισσαν Αστίν να φερθή ενώπιον αυτού και δεν ήλθε, και την σήμερον αι δέσποιναι της Περσίας και της Μηδίας, όσαι ήκουσαν περί της πράξεως της βασιλίσσης, θέλουσι λαλήσει ούτω προς πάντας τους άρχοντας του βασιλέως, εντεύθεν μεγάλη περιφρόνησις και οργή.

Εάν λοιπόν είναι αρεστόν εις τον βασιλέα, ας εξέλθη διαταγή, και ας γραφθή μεταξύ των νόμων των Περσών και των Μήδων, δια να ήναι αμετάθετος, Να μη έλθη πλέον η Αστίν ενώπιον του βασιλέως Ασσουήρου, και ας δώση ο βασιλεύς την βασιλικήν αυτής αξίαν εις άλλην καλητέραν αυτής. Και όταν το πρόσταγμα του βασιλέως το οποίον θέλει κάμει, δημοσιευθή διά παντός του βασιλείου αυτού, (διότι είναι μέγα), πάσαι αι γυναίκες θέλουσιν αποδίδει τιμήν εις τους άνδρας αυτών, από μεγάλου έως μικρού."

Προσέξτε το ειρωνικό χιούμορ με το οποίο περιγράφονται οι εχθροί του Ισραήλ! Το λέμε αυτό γιατί οι Πέρσες ήταν εχθροί τους. Σε λίγο θα μας πει το βιβλίο αυτό πως διατάζουν την γενοκτονία των Εβραίων. Ο Ασσουήρης παραλίγο να γίνει ο Χίτλερ της εποχής του. Μας περιγράφονται, λοιπόν, με υποτιμητικό τρόπο οι συνήθειές τους, τα έθιμα και οι αξίες τους.

Σύμφωνα με τις συνήθειές τους, ο Μεμουκάν πιστεύει πως αφού δεν μπόρεσε να δει την βασίλισσα γυμνή, φταίει η βασίλισσα! Επιπλέον αφού η βασίλισσα δεν υπακούει, όλες οι γυναίκες θα ξεσηκωθούν. Ως αποτέλεσμα θα υπάρξει περιφρόνηση των αντρών από τις γυναίκες και οργή εκ μέρους των ανδρών γιατί οι άντρες θα χάσουν τα προνόμια τους. Οι γυναίκες δεν θα υπακούν πλέον στις διαταγές τους όποιες και αν είναι αυτές.

Για αυτό το λόγο το διάταγμα θα λέει δύο πράγματα. Πρώτον η Αστίν δεν θα παρουσιαστεί πάλι ποτέ ενώπιον του βασιλιά και δεύτερον, όλες οι γυναίκες θα σέβονται τους άντρες τους είτε είναι επίσημοι είτε άσημοι. Ο Ασσουήρης βέβαια συμφωνεί, του αρέσει η πρόταση για αυτό διαβάζουμε στα εδάφια 21 και 22 πως έστειλε γράμματα σε κάθε επαρχία διατάζοντας, "να ήναι πας ανήρ κύριος εν τη οικία αυτού, και να λαλή κατά την γλώσσαν του λαού αυτού."3 Το πρόβλημα ήταν, μη τυχόν και επαναστατήσουν οι γυναίκες. Αλίμονο, θα διατάζουμε και ο λόγος μας δεν θα περνάει. Δεν θα είμαστε τα αφεντικά.

Καταλαβαίνουμε από αυτά αδελφοί μου πως ο Θεός ξέρει τι θα πει αντρικός σοβινισμός. Ξέρει τι σημαίνει να είναι ο άντρας αφεντικό στο σπίτι του και να κυριαρχεί ακόμη και όταν ζητάει παράλογα πράγματα. Γνωρίζει ο Θεός αυτή την παραδοσιακή άποψη, το Περσικό μοντέλο, αλλά δεν το εγκρίνει.

Η άποψη της Βίβλου

Ποια είναι η βιβλική άποψη; Αν δεν είναι η Γραφή φεμινιστική ούτε παραδοσιακή, τι είναι; Για να καταλάβουμε τι διδάσκει η Αγία Γραφή πρέπει πρώτα να ακούσουμε προσεκτικά και μετά να κρίνουμε. Διαβάζουμε στην Εφεσίους 5:22-24, "Αι γυναίκες υποτάσσεσθε εις τους άνδρας σας ως εις τον Κύριον, διότι ο ανήρ είναι κεφαλή της γυναικός, καθώς και ο Χριστός κεφαλή της εκκλησίας, και αυτός είναι σωτήρ του σώματος. Αλλά καθώς η εκκλησία υποτάσσεται εις τον Χριστόν, ούτω και αι γυναίκες ας υποτάσσονται εις τους άνδρας αυτών κατά πάντα."

Το πρώτο που παρατηρεί κανείς, όπως ήδη είπαμε, είναι η συντομία. τρία εδάφια όλα κι όλα. Μάλιστα η παράλληλη περικοπή στην Κολοσσαείς, έχει ένα μόνο, "Αι γυναίκες υποτάσσεσθε εις τους άνδρας σας καθώς πρέπει εν Κυρίω" (Κολ. 3:18). Μέσα σε έντεκα λέξεις εξηγεί ο Λόγος του Θεού τον ρόλο της γυναίκας ως συζύγου. Συγκρίνετε τις 11 λέξεις ή τα 3 εδάφια το με τα χιλιάδες βιβλία στα βιβλιοπωλεία που μας μαθαίνουν πως να έχουμε ένα χριστιανικό γάμο.

Δεν υπάρχουν περιορισμοί, ούτε ειδικές οδηγίες που να πρέπει να τις θυμόμαστε. Δεν υπάρχει λόγος να στηριζόμαστε σε βιβλία όπως " Men are from Mars, women are from Venus" (Οι άντρες είναι από τον πλανήτη Άρη, οι γυναίκες από την Αφροδίτη). Δεν υπάρχουν 10 βήματα για το χαρούμενο σπιτικό, ή 15 μέρες για χαρούμενες συζυγικές σχέσεις. Τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά. Αν αυτό που ακούς δεν έρχεται μέσα από την Γραφή, μη το πιστεύεις. Προσέξτε αυτούς που προσθέτουν στη Γραφή.

Το δεύτερο που πρέπει να προσέξουμε είναι πως η Γραφή ζητάει από τις γυναίκες να υποτάσσονται στους δικούς τους άντρες, όχι σε όλους τους άντρες. Δεν λέει "αι γυναίκες υποτάσσεσθε εις τους άνδρες", αλλά "εις τους άνδρας σας." Μιλάει δηλαδή για τον γάμο, όχι για τον ρόλο της γυναίκας στην κοινωνία. Όποτε η Αγία Γραφή αναφέρεται στην υποταγή της γυναίκας εννοεί μόνο στο δικό της άντρα. Σε κανέναν άλλο άντρα. Επίσης ο λόγος που μιλάει για το "κεφάλι," (ο άνδρας είναι το κεφάλι της γυναίκας όπως και ο Χριστός είναι η κεφαλή της εκκλησίας) είναι επειδή αναφερόμαστε σε ένα σώμα και το κεφάλι συνδέεται με το σώμα. Ο άντρας πρέπει να αγαπάει την γυναίκα του όπως το σώμα του. Δεν μπορεί ο άντρας που είναι το κεφάλι να αγαπάει άλλα σώματα. Είναι απαράδεκτο. Και η γυναίκα, λοιπόν, υποτάσσεται στο ένα κεφάλι του σώματος.

Όταν, λοιπόν μιλάμε για υποταγή της γυναίκας μιλάμε για τον γάμο. Κατά τ' άλλα αν είσαι γυναίκα μπορείς να είσαι πρόεδρος στην εταιρεία σου, μπορείς να είσαι διευθυντής στον ΟΤΕ μπορεί να είσαι ανώτερη αξιωματικός στο στρατό χωρίς να σημαίνει πως δεν θα έχεις άντρες ποιο κάτω στην ιεραρχία. Πολιτικά ισχύουν τα ίδια. Αν έχουμε γυναίκες βουλευτές, ή υπουργούς ή αν έχουμε γυναίκα Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τότε, ναι, υποτασσόμαστε όλοι μας στις αρχές και τις εξουσίες όπως ζητάει η Γραφή Δεν μιλάμε, όμως για την θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Μιλάμε για τον ρόλο της γυναίκας μέσα τον γάμο. Η Παλαιά Διαθήκη μιλάει για την Αβιγαία που είχε άντρες δούλους. Και όχι μόνο αυτό, γλίτωσε και τον άντρα της επειδή ήταν έξυπνη. Επίσης οικονομικά ήταν ανεξάρτητη. Θυμηθείτε επίσης την Δεββώρα στους Κριτές, ή την Λυδία στις Πράξεις των Αποστόλων.

Μην μπερδεύουμε τα δύο πράγματα. Το ένα είναι παράλληλο με το άλλο. Θυμηθείτε την ιστορία της Γένεσης όπου όταν ο Ιακώβ τελικά έφτασε στην Αίγυπτο, ο Ιωσήφ ως γιος του, συνέχισε να τον τιμά και να τον υπακούει. Στο κεφάλαιο 48 διαβάζουμε πως όταν ο Ιακώβ ευλόγησε τα παιδιά του Ιωσήφ, τον Εφραϊμ και τον Μανασσή, ο Ιωσήφ ως γιος υποτάχθηκε στο θέλημα του πατέρα του. Η θέση του όμως πολιτικά ήταν αμέσως μετά τον Φαραώ. Σε αυτή την περίπτωση ο Ιακώβ πήγε να ζήσει όπου του είπε ο Ιωσήφ, δηλαδή στη γη Γεσέν. Ο ρόλος του Ιωσήφ ως άρχοντα δεν ανέτρεψε τον ρόλο του ως παιδιού. Το ένα δεν εμπόδισε το άλλο.

Το ίδιο συμβαίνει και στο γάμο. Εμείς τα μπερδεύουμε εύκολα. Αυτό που ζητάει η Αγία Γραφή είναι απλό. Η γυναίκα να υποτάσσεται στον δικό της άντρα. Δεν είναι κανενός άλλου γυναίκα και σε αυτόν μόνο υποτάσσεται.

Συνέχεια και τέλος στο επόμενο

 

 

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΙΓΥΠΤΙΑΔΗΣ

του Γιάννη Τσεβά

 

 

Μερικές μορφές πρωτοπόρων του Ελληνικού Ευαγγελικού έργου, μένουν ακόμα στο σκοτάδι της λήθης. Μία από αυτές, είναι εκείνη του Απόστολου Αιγυπτιάδη, οι ύμνοι του οποίου χρησιμοποιούνται πάντα, και γίνονται ευλογία στην ζωή των εκκλησιών.

Πολλοί από τους πιο αγαπημένους ύμνους μας, είναι προϊόν της δικής του πένας.

Ενας πρόσθετος λόγος για την συγγραφή αυτού του βιογραφικού, είναι το γεγονός ότι τον Οκτώβριο γιορτάστηκαν τα εκατόχρονα από τη θεμελίωση του σημερινού κτιρίου της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Λάρνακας στην Κύπρο ( προηγουμένως, υπήρχε στη θέση του, ένα προκατασκευασμένο ξύλινο κτίριο, με σιδερένιο σκελετό, το οποίο εχρησιμοποιείτο σαν εκκλησία και παρεκκλήσι της Αμερικανικής Ακαδημίας Λάρνακας, και που καταστράφηκε στις 6 Απριλίου 1901 από φωτιά, η οποία -κατά τις επίσημες μαρτυρίες της εποχής- τέθηκε κακόβουλα από άγνωστους ). Της εκκλησίας αυτής πρώτος Ελληνας εργάτης του Ευαγγελίου, υπήρξε ο Αιγυπτιάδης. Στους αδελφούς της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Λάρνακας αφιερώνουμε λοιπόν αυτήν την μικρή εργασία. Οφείλω ευχαριστίες στον κύριο Γ.Κορομία για μερικές αρχικές πληροφορίες, και στον αιδ. Κόδρο Νούσιο, ποιμένα της Ε. Ε. Εκκλησίας Λάρνακας, για τις πληροφορίες και τις φωτοτυπίες διαφόρων σχετικών εγγράφων, και τον κ.Bill Sterrett, ποιμένα της Trinity Christian Community Fellowship για τις φωτογραφίες από τον τάφο του Αιγυπτιάδη, που είχε την καλοσύνη να μου στείλει.

Ο Απόστολος Αιγυπτιάδης γεννήθηκε το 1828 στο χωριό Δεμίρ-τας, δέκα χιλιόμετρα βορείως της Προύσσας της Μικράς Ασίας. Στο χωριό αυτό, είχε δημιουργηθεί ευαγγελικό κίνημα περί το 1840, από έναν δάσκαλο ονόματι Ευτυχίδη, που μοίρασε Καινές Διαθήκες μεταξύ των συγχωριανών του. Εκ των πρώτων οικογενειών του χωριού που προσεχώρησαν στην ομάδα μελέτης της Βίβλου, ήταν και η οικογένεια του Αιγυπτιάδη. Το ιστορικό της δημιουργίας της πρώτης αυτής Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας (πριν από οποιαδήποτε άλλη στην Ελλάδα ή στην Τουρκία) θα το δούμε κάποια άλλη στιγμή. Αρκεί να πούμε εδώ ότι και η εκκλησία αυτή αναπτύχθηκε, στηρίχθηκε και τελικά χτίστηκε χάρις στις ενέργειες του Μιχαήλ Καλοποθάκη.

Μαζί με άλλους νέους από το χωριό του, ο νεαρός Αιγυπτιάδης φοίτησε στο γυμνάσιο που είχαν ιδρύσει ιεραπόστολοι στη συνοικία Μπεμπέκ της Κωνσταντινουπόλεως και αργότερα στο Διαμαρτυρόμενο Κολλέγιο της Μάλτας, όπου έλαβε θεολογική μόρφωση. Επέστρεψε στο χωριό του, και από το 1863 έως το 1875 εργάστηκε σαν ιεροκήρυκας και σαν δάσκαλος στην εκκλησία και στο σχολείο της ευαγγελικής κοινότητας, με την οικονομική -πενιχρή όμως- βοήθεια των ιεραποστόλων. Κατόπιν, μετά από πρόσκληση του Καλοποθάκη, μετέβη στην Θεσσαλονίκη. Εκεί το 1881 χειροτονήθηκε. Την ίδια χρονιά η Σύνοδος των Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας οργανώθηκε στην Αθήνα, με μέλη τους Καλοποθάκη, Αιγυπτιάδη, Μιχαηλίδη και Λιαούτση, ενώ το Μάρτιο του 1882, είχαν την πρώτη τακτική τους Γενική Συνέλευση στη Θεσσαλονίκη. Τότε ήταν που συντάχθηκε και ο πρώτος Καταστατικός Χάρτης. Ο Αιγυπτιάδης, έμεινε στη Θεσσαλονίκη μέχρι το 1885, οπότε με εντολή της Συνόδου μετέβη στον Βόλο για περίπου ένα χρόνο.

Εκείνη την εποχή συνέβη ένα έκτακτο γεγονός: η ανεξαρτητοποίηση της ΕΕΕ από κάθε ξένη βοήθεια. Αυτό οδήγησε το ταμείο της Συνόδου σε δεινή κατάσταση. Ο Καλοποθάκης, πάντα ηρωικός στις αποφάσεις και στις πράξεις του, αποφάσισε να καταθέτει στη Σύνοδο τον μισθό του από τη Βιβλική Εταιρεία, ο οποίος μαζί με τον μικρό μισθό από την Β.Εταιρία του Λιαούτση, και τα χρήματα από τις λογίες, θα δημιουργούσαν το γενικό ταμείο από όπου όλοι οι εργάτες θα μισθοδοτούνταν και θα πληρώνονταν και τα υπόλοιπα έξοδα. Τότε μετετέθη και ο Αιγυπτιάδης στην εκκλησία Πειραιώς, όπου και εργάστηκε μέχρι το 1890.

Η δεινή αυτή οικονομική κατάσταση τον οδήγησε στη Σμύρνη, όπου εργάστηκε στο αμερικάνικό Κολλέγιο. Η βοήθειά του προς την ΕΕΕ Σμύρνης ήταν δεδομένη και μάλιστα με τον θάνατο του ποιμένα της Γεώργιου Κωνσταντίνου το 1891, υπηρέτησε τον άμβωνα μέχρι της αναλήψεώς του από τον Ξενοφώντα Μόσχου το 1892.

Το 1899 του ζητήθηκε από την Ιεραποστολή της Αναμορφωμένης Πρεσβυτερικής Εκκλησίας της Βορείου Αμερικής που είχε την ευθύνη του έργου στην Κύπρο, να αναλάβει την ποίμανση του έργου μεταξύ των Ελλήνων. Ετσι το 1901 μετέβη στην Κύπρο, όπου ανέλαβε την εκκλησία Λάρνακας. Στην Κύπρο εργάστηκε μέχρι το 1916, οπότε και αποσύρθηκε από την ενεργό διακονία, λόγω προχωρημένου γήρατος. Πέθανε το στις 25 Φεβρουαρίου του 1925, σε ηλικία 97 ετών, και τάφηκε στο Ευαγγελικό κοιμητήριο Λάρνακας.

Το έργο του

Η πτώση και η διαφθορά του ανθρώπου και η τέλειά του αδυναμία να σώσει τον εαυτό του, η αγάπη του Θεού, που απέστειλε τον μονογενή Υιό Του σαν Σωτήρα, η προσφορά της σωτηρίας που έγινε προς τον αμαρτωλό από μέρους του Θεού δωρεάν, "άνευ αργυρίου και άνευ πληρωμής"(Ησ.νε' 1) ήταν τα τακτικά θέματα των κηρυγμάτων του.

Ο Αιγυπτιάδης όμως έμεινε στην ιστορία για την κλίση και ικανότητά του στη στιχουργία. Ετσι μετέφρασε πολλούς ύμνους του υμνολογίου της ΕΕΕ από τα αγγλικά, ενώ μερικοί στιχουργήθηκαν ολόκληροι από αυτόν. Η μετάφραση από τα αγγλικά δεν πρέπει να θεωρηθεί μικρό έργο, αφού χρειάζεται ικανότητα προς τούτο αλλά και για την προσαρμογή των στίχων στην μουσική. Οι ύμνοι του έχουν ζωηρή ευαγγελική αντίληψη και είναι διδακτικοί, γι'αυτό και είναι πάντα πολύ αγαπητοί. Ας αναφέρουμε κάποιους από τους πιο γνωστούς:"Γλυκύτερον ω Ιησού όνομα δεν υπάρχει", "Ανέκφραστος είναι Χριστέ", "Οποίον φίλον εύρηκα", "Αφ'ότου ειρήνην την εμήν οδόν", και πολλούς άλλους

Στην Κύπρο προετοίμασε ένα ολόκληρο υμνολόγιο για την ευαγγελική εκκλησία Κύπρου, που τυπώθηκε το 1912 και ανατυπώθηκε το 1924, προσαρμόζοντας τους Ψαλμούς στην μουσική. Αυτό το υμνολόγιο ήταν για πολλά χρόνια σε χρήση από την εκκλησία εκεί.

Το έργο του Αιγυπτιάδη υπήρξε παρά τις πολλές μετακινήσεις του καρποφόρο και στην Μικρά Ασία και στην Ελλάδα και στην Κύπρο.

Οι Κύπριοι αδελφοί, έχουν ένα πρόσθετο λόγο να τον θυμούνται με ευγνωμοσύνη, αφού οδήγησε στον Χριστό έναν βιομήχανο, ονόματι Αναστάσιο Πεπονιάδη, ο οποίος με τον θάνατό του (1905), άφησε την περιουσία του για το έργο του Ευαγγελίου στην Κύπρο.

Η οικογένειά του-Ιφιγένεια Αιγυπτιάδου

Ο Αιγυπτιάδης είχε νυμφευθεί την Πολυξένη Παραθαρά, μία κοπέλα από την Θεσσαλονίκη που μεγάλωσε από την ηλικία των 9 ετών στο σπίτι των Καλοποθάκηδων. Αυτό το κορίτσι γνώρισε μεγάλους διωγμούς από αυτήν την νεαρή ηλικία, από τους συγγενείς της, για την πίστη της στον Χριστό. Απέκτησαν τρεις κόρες.

Μία από αυτές, η Ιφιγένεια γεννήθηκε στην Προύσσα το 1873. Την δημοτική της μόρφωση την πήρε στο σπίτι της από την μητέρα της, την οποία είχαν στείλει η οικογένεια Καλοποθάκη στο Αρσάκειο. Η ίδια τελείωσε το γυμνάσιο στο Αρσάκειο όταν βρέθηκαν στην Αθήνα. Αρχισε να διδάσκει το 1895 στο Κολλεγιακό της Σμύρνης φυσική αγωγή, σε αντικατάσταση της αδελφής της.

Μετά το θάνατο της αδελφής της, ανέλαβε την ανατροφή της ανεψιάς της. Στην καταστροφή του 1922, μέσα από την φλεγόμενη πόλη, με τα παιδιά της ανεψιάς της και την υπόλοιπη οικογένεια, κατόρθωσε να επιβιβαστεί σε ένα αγγλικό πλοίο γιατί είχε την αγγλική υπηκοότητα από τον πατέρα της από τον καιρό που εκείνος ήταν στην Μάλτα. Κατέληξε στην Κύπρο, όπου ήδη βρίσκονταν οι γονείς της, και δίδαξε στην Αμερικάνική Ακαδημία, στο παρθεναγωγείο της Λευκωσίας μέχρι το 1944. Στην διάρκεια του πολέμου ήταν νοσοκόμα σε βρεττανικά νοσοκομεία. Μαζί με την αδελφή της παρασημοφορήθηκαν για τις υπηρεσίες τους.

Το 1956 μία πρώην μαθήτριά της, η Ελευθερία Λογγινίδου, την κάλεσε να ζήσει μαζί της, στην Αθήνα, όπου και απέθανε το 1968.

Η Ιφιγένεια υπηρέτησε σαν διακόνισσα στην εκκλησία Λευκωσίας και κληρονόμησε από τον Πατέρα της την ικανότητά του να στιχουργεί, χαρίζοντάς μας αγαπητούς ύμνους, όπως "Ω σκέψις Γλυκεία" και "Ζωήν χάριν εμού". Η ζωή της υπήρξε παράδειγμα χριστιανικού χαρακτήρα και χριστιανικής προσφοράς.

 

 

 

 

ΟΙ ΠΥΛΕΣ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ

ΑΓΓΕΛΟΣ ΔΑΜΑΣΚΙΝΙΔΗΣ

1916 - 2001

Στην Καβάλα. Τέλη του 1915. Στα μέσα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Ένας απλός άνθρωπος από την Αίνο της Θράκης, ο Λάσκαρης, βλέπει μια νύχτα ένα όνειρο. Τρεις λευκοντυμένοι μπαίνουν στο σπίτι του. Τα πρόσωπά τους έμοιαζαν με αγγελικά. Του λένε: "Ήρθαμε να σου πούμε ότι πρέπει να φύγεις απ' εδώ..." Χαιρέτησαν και έφυγαν.

Το πρωί σαν ξύπνησε ο Λάσκαρης θυμήθηκε το όνειρο... Τι όνειρο ήταν αυτό! Κάτι ο Θεός ήθελε να του πει... Να φύγει απ' εκεί... το βρήκε, παίρνει την Κατίνα, τη γυναίκα του, που ήταν έγκυος στο πρώτο τους παιδί και πηγαίνουν απέναντι, στο όμορφο νησί της Θάσου, που το κατείχαν οι Γάλλοι. Σε λίγες μέρες κατέβηκαν οι Βούλγαροι, μπήκαν στην Καβάλα και έγινε μεγάλη σφαγή...

Στις 15 του Γενάρη, του 1916, γεννήθηκε στη Θάσο, το πρώτο απ' τα τρία τους παιδιά, ο Άγγελος Δαμασκηνίδης.

Τελείωσε ο Πόλεμος και το 1918 επέστρεψαν στην Αλεξανδρούπολη, όπου απέκτησαν άλλα δύο αγόρια, το Μιχάλη και το Δαμασκηνό.

Κοντά στην παραλία της Αλεξανδρούπολης, ο πατέρας Λάσκαρης είχε μαγειρείο. Αναζητούσε την αλήθεια και λαχταρούσε τη σωτηρία της ψυχής του. Κάποια μέρα αγόρασε από ένα πλανόδιο βιβλιοπώλη την Αγία Γραφή. Με τα λιγοστά γράμματα που ήξερε... μισή τρίτη Δημοτικού είχε βγάλει... άρχισε να διαβάζει με τις ώρες... Προσευχόταν ο Θεός να τον φωτίσει...

"Να 'ξερες Κατίνα τι γράφει αυτό το βιβλίο", της έλεγε... Η ζωή του άρχισε να παρουσιάζει αλλαγές. Δε θύμωνε τόσο όσο άλλοτε... Μια μέρα εξέπληξε την μητέρα καθώς της είπε: "Συγχώρεσέ με Κατίνα! Εγώ είμαι η αιτία που το σπίτι αυτό ήταν ως τώρα κόλαση. Αυτό το βιβλίο μου λέει ότι είμαι αμαρτωλός, αλλά ο Χριστός με συγχωρεί και με κάνει άλλον άνθρωπο... Το νιώθω μέσα μου..."

Το ίδιο έκανε και στα παιδιά του... Μια μέρα τους ζήτησε συγγνώμη... "Ήμουν πολύ σκληρός πατέρας", τους είπε.

Άρχισε τ' απογεύματα να μαζεύει στο σπίτι τους φίλους του και να τους λέει τι έκανε ο Χριστός. Τους έβαζε να διαβάσουν από την Καινή Διαθήκη. Δημιουργήθηκε ένας κύκλος.

Τις Κυριακές δεν άνοιγε το μαγειρείο και τραβούσε για τα χωριά με τα πόδια... Είχε γνωριστεί με μερικούς χωρικούς από την Αγνάντεια, ένα χωριό 10 χιλιόμετρα απ' την Αλεξανδρούπολη. Τους μιλούσε για τον Χριστό, τους έδινε Ευαγγέλια...

Με την άφιξη στη Θράκη του αείμνηστου Φιλόθεου Ζήκα, εργάτη του Ευαγγελίου και πρωτοπόρου πνευματικού σκαπανέα, οι ομάδες αυτές πήραν φωτιά και το Ευαγγέλιο εξαπλώθηκε στο Αρίστηνο, στις Φέρρες και αλλού...

Ο Άγγελος μεγάλωνε σ' ένα τέτοιο πνευματικό κλίμα, χάρη στον πατέρα του. Όμως εκείνος, γεμάτος ανήσυχο πνεύμα, αναζητούσε τη λύση για τα υπαρξιακά προβλήματα της ζωής του στις ανθρώπινες φιλοσοφίες και στη Μαρξιστική θεωρία.

Αποφοίτησε με άριστα από την Παιδαγωγική Ακαδημία Αλεξανδρούπολης.

"Είχαμε ένα θαυμάσιο διευθυντή, τον Ευάγγελο Παπανούτσο. Φιλόσοφος εκείνος μαζί και παιδαγωγός, ακονισμένο μυαλό".

"Μια μέρα του έκανα την ερώτηση -Κύριε διευθυντά, πώς μπορούμε να βρούμε το Θεό;"

"Πολύ δύσκολη η ερώτησή σου", μου λέει. Και αφού μου έκανε στο χαρτί διάφορα σχέδια κατέληξε:

"Θα βρεις το Θεό, αν μπορείς να πιστέψεις..."

Ο Άγγελος πήγε στο στρατό.

"Είναι τρομερό να νοιώθεις απογοήτευση από κάτι που το πίστευες με όλη την καρδιά σου... Άρχισα να διαβάζω χριστιανικά και απολογητικά βιβλία... Κείνες τις μέρες περνούσα μεγάλη εσωτερική κρίση... Αρρώστησα από τραχειοβρογχίτιδα και πήγα στο στρατιωτικό νοσοκομείο της Δράμας... Άνοιξα την Καινή Διαθήκη... Το μάτι μου έπεσε στην περικοπή Ιωάννης 14:1: Ας μη ταράττεται η καρδιά σας... Πιστεύετε εις τον Θεόν και εις εμέ πιστεύετε...

Δεν ξέρω πώς βρέθηκα στα γόνατα πλάι στο κρεβάτι μου... Ήταν κι άλλοι άρρωστοι στρατιώτες μέσα στον θάλαμο, αλλά εγώ δεν πρόσεχα τίποτε. Βρισκόμουν σ' άλλο κόσμο... Έκλαψα πικρά... όλες οι αμαρτίες μου ήρθαν μπροστά μου... Ένας τρομερός τελώνης... Ένας που χρόνια άκουγε, έβλεπε τα θαυμάσια του Θεού, αλλά είχε ξεγελαστεί από τις όμορφες φυσαλίδες των ανθρωπίνων ιδεολογιών που στο τέλος αφήνουν τόσο στυφή γεύση... Όταν άνοιξα τα μάτια και σηκώθηκα, όλα είχαν αλλάξει μέσα μου, γύρω μου και παντού!...

Ω αγαπητοί μου δεν μπορώ να σας περιγράψω τι ένιωθα κείνες τις στιγμές! Πώς να περιγράψω το απερίγραπτο; Πώς να εκφράσεις το ανέκφραστο; "Το ύψιστο δεν λέγεται", είπε ο Γκαίτε, παρά μόνο "βιώνεται".

Αυτή ήταν η μεγάλη στροφή, η αναγέννηση του Άγγελου Δαμασκηνίδη.

Υπηρέτησε σαν δάσκαλος σε χωριά της Θράκης, αλλά διακόπηκε η υπηρεσία του με την επίθεση των Ιταλών στις 28 Οκτωβρίου του 1940. Επιστρατεύθηκε. Αργότερα με την επίθεση των Γερμανών, την κατάληψη της Ελλάδας και την επικείμενη είσοδο των Βουλγάρων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, ο Άγγελος και η πατρική του οικογένεια άφησαν την Αλεξανδρούπολη, πρόσφυγες στην ίδια τους τη χώρα και έφυγαν για την όμορφη και βιβλική Βέροια.

Ήταν τότε, καθώς το πλοίο άφηνε την Αλεξανδρούπολη, που έγραψε το τόσο συγκινητικό και ρομαντικό ποίημά του: "Πατρίδα που σε χάιδευε το κύμα τ' απαλό..."

Συνέχισε να υπηρετεί σαν δάσκαλος στην περιοχή της Πιερίας, κατόπιν μέσα στη Βέροια και εκεί, μέσα στην Κατοχή, γνώρισε την εκλεκτή της καρδιάς του, την Αθηνά Κάλφογλου.

Η περίοδος της Κατοχής τον χαλύβδωσε στην πίστη, θαυμαστές επεμβάσεις του Θεού τον γλύτωσαν από βέβαιο θάνατο, ενώ άρχισε να διακονεί ενεργά τον Κύριό Του, εξασκώντας το χάρισμα του ευαγγελιστού με το οποίο ήταν προικισμένος. Καθώς με τα αδέλφια του γυρνούσε τα χωριά της Βέροιας, εμπορευόμενος υφάσματα και ανταλλάσσοντάς τα με γεωργικά προϊόντα, μιλούσε για τον Θεό και άρχισε να γεύεται τους πρώτους καρπούς της διακονίας του, ψυχές κερδισμένες στον Χριστό. Παράλληλα υπηρετούσε στο Κυριακό Σχολείο και ήταν υπεύθυνος της Νεολαίας στην Εκκλησία Βεροίας.

Το 1946 παντρεύεται στην Βέροια την Αθηνά Κάλφογλου και σαν ζευγάρι επιστρέφουν στην Αλεξανδρούπολη, όπου γεννιέται η πρώτη τους κόρη, η Καίτη.

Με τον ποιμένα της εκκλησίας Αλεξανδρούπολης Φιλόθεο Ζήκα αναπτύσσουν μεγάλη πνευματική δράση σ' όλη τη Θράκη, εκδίδουν το ιστορικό περιοδικό "Ξαστεριά" που υπηρετούσε όλους τους ομίλους νέων των εκκλησιών μας.

Στη δύσκολη μεταπολεμική περίοδο, την περίοδο του εμφυλίου, παίρνει την μεγάλη απόφαση, να υπηρετήσει ολοκληρωτικά τον Κύριό του. Αφήνει το επάγγελμα του δασκάλου, με την σύμφωνη γνώμη και αμέριστη συμπαράσταση της γυναίκας του Αθηνάς, και βιώνει την πορεία της πίστεως.

Τότε είναι που εμπνέεται το μετακατοχικό Χριστιανικό άσμα: "Εμπρός παιδιά με μια καρδιά προς τη νίκη... ώσπου να φθάσουμε στην ξαστεριά...", με απήχηση σε ορθόδοξους και ευαγγελικούς κύκλους, που ψελνόταν στα κατηχητικά. Ήταν ένας από τους οραματιστές για μια ενωμένη Χριστιανική νεολαία και από τους πρωτοπόρους στην ίδρυση της Κίνησης Ευαγγελικής Νεολαίας.

Σπούδασε στο Θεολογικό Ίδρυμα της Γενικής Συνόδου μας και υπηρέτησε σαν εργάτης του Ευαγγελίου τις Εκκλησίες Ακροποτάμου και Θεσσαλονίκης και πιο μακροχρόνια τις Εκκλησίες Βεροίας και Σερρών.

Στην Βέροια είναι, που ο Κύριος θα του χαρίσει τη δεύτερή τους κόρη, την Κορίνα.

Ο Θεός τον χρησιμοποίησε θαυμαστά στην αναζωπύρωση που ξέσπασε στην Κατερίνη το Πάσχα του 1959. Αμαρτωλοί σώθηκαν, πιστοί αφιερώθηκαν, σχέσεις τακτοποιήθηκαν.

Κάθε γωνιά της Κατασκήνωσης της Λεπτοκαρυάς τον γνώρισε. Στις παιδικές κατασκηνώσεις, στα συνέδρια των νέων, στα πνευματικά συνέδρια των οικογενειών. Με τα δυναμικά Ευαγγελιστικά του μηνύματα, με την αλυσίδα της προσευχής. Ο γλυκύς ψαλμωδός με το "Ω, αν ήσουν εκεί στο Γολγοθά".

Ο υμνογράφος με τις ΩΔΕΣ ΠΙΣΤΩΝ.

"Απέραντος κάμπος, χωράφια πολλά

με στάχυα που γέρνουν βαριά

προβάλλουν εμπρός μου και κάποια φωνή

ακούω να με προσκαλεί

Με καλεί για να τρέξω κι' εγώ

και μες στη δουλειά να βρεθώ

να κάμω μεγάλη κι εγώ θημωνιά

απ' όσα θερίσω σπαρτά".

Αυτή η φωνή καλεί τον Άγγελο πέρα απ' τον χώρο της Βόρειας Ελλάδας.

Το 1964 κατέβηκε στην Αθήνα. Ίδρυσε με τον αδελφό Βασίλη Μαρκάκη και άλλους αδελφούς την "Ευαγγελική Αδελφότητα" και η αίθουσα επί της οδού Ευριπίδου 14 ήταν Κέντρο Ευαγγελισμού και σημείο εξόρμησης για Ευαγγελισμό. Αμέτρητες ψυχές, που μόνο ο Κύριος ξέρει, οδηγήθηκαν στον Χριστό.

Ανήμερα το Πάσχα, 14 Απριλίου 1974, στο μεσουράνημα της ευλογημένης αυτής διακονίας, ο Θεός κάλεσε κοντά Του την πολυαγαπημένη του Αθηνά, σε ηλικία 56 ετών, που τον ακολούθησε με στοργή, αφοσίωση και θαυμασμό, σ' όλες τους τις περιπέτειες στο έργο του Θεού.

Λίγο μετά, σ' ένα ποίημά του, το "Καλή αντάμωση Αθηνά" περιγράφει την συμβολή της στο έργο του Θεού:

"Έπλεκες τον ιστό της αγάπης στης σιωπής το εργαστήρι

κι έμενες στην αφάνεια

ζωσμένη της νοικοκυράς την ποδιά,

κι όλο εμένα έσπρωχνες στο προσκήνιο,

στο Κυρίου το έργο.

Τι μανούλα γλυκιά για τα δυο σου παιδιά!

ολοκαύτωμα έγινες στο βωμό του καθήκοντος..."

Σε λίγο καιρό ένα όραμα τον συνεπήρε. Πιο έξω, πιο πλατιά, πιο μακριά. Να αγκαλιάσει όλους τους συμπατριώτες μας. Όπου υπάρχουν Έλληνες. Την Εκκλησία των Πατέρων μας. Ίδρυσε με άλλα αδέλφια του την "Πανελλήνια Αδελφότητα Χριστιανικής Αναμόρφωσης" (ΠΑΧΑ). Η καρδιά του λαχταρούσε να δει την εκκλησία των πατέρων του αναμορφωμένη. Ήθελε να γίνει το θαύμα αυτό εκ των έσω. Δεν ήταν προσηλυτιστής, αλλά ευαγγελιστής. Επιθυμούσε η εκκλησία του Χριστού να είναι ενωμένη και η Ελλάδα μας λυτρωμένη. Τον πόθο του αυτόν εκφράζει στον ύμνο, που γίνεται και ο ύμνος της ΠΑΧΑ.

"Θέλουμε ξανά το φως και του νου την ξαστεριά

πού 'χε η Ελλάδα μας απ' τα χρόνια τα παλιά.

Θέλουμε τη λευτεριά που γεννήθηκε εδώ

κι' όπου πρωτογράφηκε το άγιο Ευαγγέλιο.

ΕΠΩΔΟΣ

Βρίσκουμε το φως και τη λευτεριά

μες στο Ευαγγέλιο

και τη λύτρωση βρίσκουμε όλοι μας

με τον Ιησού Χριστό.

Φτάνει τόσα χρόνια πια τυπολάτρες χριστιανοί

τη θρησκεία του Χριστού θέλουμε τη ζωντανή

που μας κάν' αληθινούς χριστιανούς εδώ στη γη

και μας δίνει ω χαρά την αιώνια ζωή.

Ας σαλπίσουμε παντού όλοι "Αναμόρφωση"

με το Ευαγγέλιο στην πατρίδα μας ναρθεί.

Να φυσήξει η πνοή του Θεού η δυνατή

να σαρώσει το κακό και ν' ανθήσει το καλό".

Περπατούσε πια σε επικίνδυνες ισορροπίες. Στην κόψη του ξυραφιού. Αλλά το όραμά του, ο πόθος για ψυχές, τα αποτελέσματα, τον εμψυχώνουν.

Λυκούργου, Μενάνδρου, Γ΄ Σεπτεμβρίου, το υπόγειο της Ομόνοιας, πλατείες και κλειστά γήπεδα, στην Αθήνα, στην Θεσσαλονίκη, σε μικρές και μεγάλες πόλεις, στην Ελλάδα και στην Αμερική, σε ξενοδοχεία, σε σπίτια, σε φυλακές, με κασέτες, με video στην τηλεόραση και στο ραδιόφωνο, σε εφημερίδες και περιοδικά, όπου τον καλούν, αυτοί είναι οι άμβωνές του.

Μέσα από την συλλογή ποιημάτων του "Η καινούργια ωδή" και τα βιβλία "Ζητείται Πατέρας", "Ο Αγώνας συνεχίζεται", "Για μια ανθρώπινη κοινωνία", "Από το παράθυρο της Ζωής", "Μήνυμα στους Χριστιανούς των εσχάτων ημερών" και το τελευταίο του "Η σταυρωμένη Αγάπη" θέλει να ευαγγελίσει, να εμπνεύσει, να οδηγήσει στον Χριστό, στη βίωση της πραγματικής ζωής, στην Ενότητα των Πιστών, στην Αιώνια Ζωή.

Αγωνίστηκε για την ΕΝΟΤΗΤΑ και θέλησε να μεταδώσει αυτή την έμπνευση ώστε να την ενστερνιστούν και άλλοι.

Αδελφοί ήταν για τον Άγγελο Δαμασκηνίδη ο κάθε Χριστιανός

ο Ορθόδοξος Χριστιανός

ο Καθολικός Χριστιανός

ο Διαμαρτυρόμενος Χριστιανός

με μια προϋπόθεση, να έχει τον Ιησού Χριστό, Σωτήρα, Κύριο της ζωής και καθημερινό του βίωμα.

Το 1991 με γαστρορραγία, ενώ οδηγούσε μια συνάθροιση σε σπίτι και το 1994 με διπλή πνευμονία, ενώ αξημέρωτα έτρεχε για να γράψει στην τηλεόραση, την ανάλυση του "ΠΙΣΤΕΥΩ" και του "ΠΑΤΕΡ ΗΜΩΝ", βρέθηκε στα πρόθυρα του θανάτου. Όπως έλεγε ο ίδιος: "Ο Κύριος μου έδωσε παράταση".

Αλλά την Τετάρτη 11 Ιουλίου 2001, στην παραλία της Κατασκήνωσης "ΧΑΡΙΣ" στην Μάκρη της Αλεξανδρούπολης, γύρω στις 4.30 το απόγευμα, ο Κύριος του είπε:

"Άγγελε, έλα σε μένα".

Η τελετή της κηδείας του που έγινε την Παρασκευή 13 Ιουλίου 2001 στην Εκκλησία Αλεξανδρούπολης θα μείνει αξέχαστη.

Γύρω στα 100 άτομα. Αλλά όλα άτομα καρδιάς. Και αντιπροσωπευτικά χειρόβολα της πάνω από 60 χρόνια διακονίας του, καρδιές κερδισμένες για τον Χριστό.

Συγκίνησαν:

Ο γέροντας αδελφός με το μπαστουνάκι του (που ο γυιός του τον έφερε από την Βέροια), καρπός της Κατοχής όταν ο Άγγελος γυρνούσε τα χωριά της Βεροίας με τα τόπια ύφασμα στους ώμους.

Ο αδελφός από την Ξάνθη, που το 1963 ενώ υπηρετούσε στρατιώτης στις Σέρρες, γνωρίστηκε με τον Άγγελο και τον Χριστό.

Η αδελφή που ήλθε με το πρωινό αεροπλάνο των 5.30. Μέχρι να γνωρίσει τον Χριστό από τον Άγγελο είχε κάνει 14 απόπειρες αυτοκτονίας.

Ο ποιμένας της Εκκλησίας αδ. Πάνος Λιτσικάκης ανάμεσα στο εμπνευσμένο μήνυμά του με πινελιές ζωγράφισε τον αδελφικό δεσμό που είχαν επί δεκαετίες με τον Άγγελο, από μικρό παιδί με το μαντολίνο μέχρι και τις 10 Ιουλίου 2001 (προηγούμενη της αναχώρησης του Άγγελου) σε πόλεις και χωριά του Έβρου για να συναντήσουν αδελφούς.

Και καθώς το σκήνωμα του Άγγελου Δαμασκηνίδη γυρνούσε στην γη της Αλεξανδρούπολης, της επίγειας πατρίδας του ήρθε στο μυαλό μου το τέλος από το ποιήμα του ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ:

"Ας πιτσιλούν τα κύματα του χρόνου τη μορφή μου!

Πατάω στη στεριά!

Ό,τι γεννιέται "εκ της σαρκός" εκείνο θα πεθάνει,

μα ό,τι "εκ του Πνεύματος" θα ζει παντοτινά..."

Θα κλείσω με τα λόγια ενός αδελφού που η ζωή του αγγίχτηκε απ' τα μηνύματα του Άγγελου, και τα τελευταία χρόνια ήταν στενός και πολύτιμος συνεργάτης του. Υπήρξε πρωτοετής Ίκαρος στην Εποποιΐα του '40 και ήρωας αεροπόρος της Μέσης Ανατολής. Τα έγραψε στη διμηνιαία εφημερίδα της Π.Α.Χ.Α. "Νέα Χριστιανική Πνοή", κάτω από τον τίτλο "Έφυγε ο Ποιμένας μας".

"Ο Άγγελος Δαμασκηνίδης έφυγε από κοντά μας. Έφυγε έτσι απλά, αθόρυβα, διακριτικά, όπως ήταν και όλη του η ζωή. Χωρίς αρρώστια, χωρίς δικό του πόνο παρά μονάχα αυτόν που ένιωθε για τους άλλους. Έφυγε γεμάτος χαρά, κοντά στο ηλιόλουστο ακρογιάλι, στην ιδιαίτερη πατρίδα του την Αλεξανδρούπολη, στον καθαρό αέρα και αντικρύζοντας το Φως. Απέθανε μ' ένα θάνατο όπως τον ήθελε, γλυκύ "ανώδυνο, ανεπαίσχυντο, ειρηνικό" και πανέτοιμος για την "καλή απολογία προ του βήματος του Χριστού"...

Δεν είναι δυνατόν να γίνει οποιοσδήποτε απολογισμός του έργου του. Μόνο ο Θεός γνωρίζει ποιοι από τους σπόρους που μια ολόκληρη ζωή απλόχερα έριξε, βρήκαν καλό και εύφορο έδαφος, ποιοι βλάστησαν και τι καρπούς έδωσαν.

Σπορέας στο έργο του Θεού. Το μέλημά του η ποιότητα του σπόρου και ο μόχθος του σπορέα...

Θα προσθέσω ακόμα πως, στη μακρόχρονη πορεία αυτού του έργου της ΠΑΧΑ, όλοι εμείς βεβαιωθήκαμε απόλυτα και εκτιμήσαμε ιδιαίτερα, την πίστη, την ειλικρίνεια, την ανιδιοτέλεια, την μετριοπάθεια, την πραότητα και την αγάπη, στοιχεία που χαρακτηρίζουν έναν τέλειο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΑΛΗΘΙΝΟ ΤΕΚΝΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ".

Και θα προσθέσουμε:

Ο Κύριος έδωσε τον Άγγελο Δαμασκηνίδη στη ζωή.

Ο Κύριος έλαβε - εκάλεσε τον Άγγελο

Δαμασκηνίδη στην παρουσία Του.

Είη το όνομα Κυρίου ευλογημένο στους αιώνες.

 

Σημείωση: Στο κείμενο είναι ενσωματωμένα κομμάτια από την αυτοβιογραφία του Άγγελου Δαμασκηνίδη, με τίτλο "ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ" που άφησε στις κόρες του Καίτη και Κορίνα.

 

 

Επικήδειος αποχαιρετισμός από τον Αιδ. Π. Λιτσικάκη

Β΄ Κορινθίους 4:13-5:1-8

 

Βρισκόμαστε σήμερα το απόγευμα, αγαπητοί μου, συγκεντρωμένοι εδώ την ώρα τούτη για να αποχαιρετήσουμε το σκήνωμα του αγαπητού μας Άγγελου.

Η θλίψη, και ο πόνος, είναι τα φυσικά συναισθήματα που διακατέχουν την καρδιά την ώρα τούτη του αποχωρισμού, και κάθε ώρα σαν κι' αυτήν, γιατί είμαστε φυσικοί άνθρωποι. Αλλά, δεν είμαστε μόνον φυσικοί άνθρωποι, είμαστε και πνευματικοί άνθρωποι, και διαφορετικές είναι οι αντιδράσεις μας μπροστά στο μεγάλο γεγονός του θανάτου, στο μεγάλο μυστήριο για πολλούς, του γεγονότος ότι η ζωή φεύγει.

 

24 ώρες πριν από την αποδημία "εις Κύριον", του αδελφού μας Αγγέλου, είχα την ευκαιρία να κάνω ένα σύντομο ταξίδι στον Έβρο, μαζί του.- "πάμε να συναντήσουμε τους αδελφούς μας, να χαρούμε μαζί τους" μου είπε. Βρεθήκαμε στις Φέρες, να συναντήσουμε τον αδ. Κώστα Γαλαχουσίδη "τον Αμώς" όπως τον ονόμαζε από παλιά, και τους υπόλοιπους αδελφούς.

Καθίσαμε, και το πρώτο πράγμα που έκανε, ήταν να πάρει το Λόγο του Θεού, να διαβάσει και να φέρει το μήνυμα που ο Χριστός του είχε βάλει μέσα στην καρδιά.

Διάβασε την περικοπή που πριν λίγο σας διάβασα, και με απλά και κατανοητά λόγια, μίλησε για την Ανάσταση και τη ζωή..! Θέλησε να ενθαρρύνει τους υπερήλικες αδελφούς.!

Μίλησε για την βεβαιότητα που έχει ο πιστός στη ζωή του. Μια βεβαιότητα στηριγμένη στο Λόγο και τις υποσχέσεις του Κυρίου μας Ι. Χριστού. Και έκλεισε την ομιλία του με την πείρα της ζωής του. "Βέβαια, εγώ δεν έχω ακόμα την εμπειρία του φυσικού θανάτου, αλλά είδα, μαζί με τους γονείς και τον αδελφό μου, όταν ο μικρότερος αδελφός μου έφυγε από τη ζωή αυτή, με το χαμόγελο στα χείλη και την ευχή που ανταλλάξαμε: "καλή αντάμωση στον ουρανό".

Καθώς στεκόμαστε αγαπητοί μου μπροστά στο σκήνωμα του αδελφού μας, την ώρα αυτή αισθάνομαι τόσο μικρός, και τόσο λίγος. Είναι η ώρα που με ευχαριστία στον Κύριο στεκόμαστε μπροστά στο σκήνωμα ενός ανθρώπου του Θεού. Ενός αγαπητού μας αδελφού. Ήρθαμε να αποδώσουμε την τιμή, την τιμή όμως την απολαμβάνει από τον Κύριό μας ο Άγγελος! Ήρθαμε να εκφράσουμε τα συναισθήματα της καρδιάς μας. Είναι λίγος ο χρόνος. Περιορισμένος, για να προλάβουμε να πούμε όλα όσα θα θέλαμε! Τον καθένα μας τον έφερε η ευγνωμοσύνη που υπάρχει μέσα στην καρδιά για τον "Άγγελο"! Τον άγγελο που έβαλε ο Κύριος κοντά μας στο διάβα της ζωής μας, για να μας μεταδώσει κάποιο χάρισμα πνευματικό!

Θα διαβάσουμε σε λίγο κάποια από τα μηνύματα που στάλθηκαν τιμώντας τον αδελφό μας, ο τηλεφωνητής στο γραφείο μου όσες ώρες έλειπα γέμισε μία και δύο φορές από τηλεφωνήματα αδελφών για να εκφράσουν την λύπη τους, και ίσως έχω χάσει κάποια απ' αυτά.

Οι δικές μου προσωπικές εμπειρίες με τον Άγγελο πάνε πίσω στο 1966, έφηβος 14 ετών που μας ένωνε η ίδια αγάπη, η μουσική, το μαντολίνο. Περάσαμε βραδιές δοξολογίας, συμμερισμού, προσευχής, στη "Χάρη".

Και εκείνο ήταν μόνο η αρχή. Κάθε καλοκαίρι από τότε και για λίγα χρόνια ακόμη. Και τα τελευταία χρόνια, κάθε δύο καλοκαίρια. Αυτή τη φορά ήταν το τρίτο καλοκαίρι. Μας είχε λείψει! - Θα έρθω, αδελφέ μου, σας έχω επιθυμήσει. έχω επιθυμήσει τους αδελφούς. Επανωτά τα τηλεφωνήματά του, δύο ή τρία. Να κλείσει το ραντεβού του. Να οργανώσει τις επισκέψεις του στους αδελφούς. Να χαρεί να μεταφέρει το μήνυμα της αγάπης του Χριστού. Μήνυμα ενότητα. Γιατί μία ήταν η λαχτάρα της καρδιάς του. Ένας ο οραματισμός του. Η μία εκκλησία του Χριστού, η νύμφη του Αρνίου. Αυτό και το κύριο θέμα του λόγου του όπου στεκόταν, όπου βρισκόταν, αυτό το κριτήριο για κάθε του ενέργεια, τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Και ο Ουρανός.

Όταν άκουγες τον Άγγελο, ήταν βέβαιο ότι πολύ γρήγορα ο Λόγος του θα σε οδηγούσε στη σκέψη του Ουρανού. Αυτός ήταν ο Λόγος του Χριστού. "Ας μη ταράττηται η καρδιά σας, πιστεύετε εις τον Θεόν, και εις εμέ πιστεύετε. Εν τη οικία του Πατρός μου είναι πολλά οικήματα. ει δε μη, ήθελον σας ειπεί υπάγω να σας ετοιμάσω τόπον, και αφού υπάγω και σας ετοιμάσω τόπον, πάλιν έρχομαι, και θέλω σας παραλάβει προς εμαυτόν, δια να ήσθε και σεις όπου είμαι εγώ"

Μ' αυτήν την ελπίδα και αυτήν την βεβαιότητα θέλησε να γεμίσει τις καρδιές των άλλων, γιατί αυτή η βεβαιότητα ήταν κυρίαρχη στην καρδιά του..! ".. εάν η επίγεια οικία του σκηνώματος αυτού χαλασθεί, έχομεν εκ του Θεού οικοδομήν, οικίαν αχειροποίητον, αιώνιον, εν τοις ουρανοίς". Β΄. Κορ. 5:1

 

Στο Βιβλίο της Αποκάλυψης και στα εδάφια 10-14 του 21ου κεφαλαίου, υπάρχει η περιγραφή της αχειροποίητης αυτής οικοδομής.

Έχω δει, και κάθε μέρα βλέπουμε, ωραίες πόλεις που υπάρχουν στον κόσμο. Μπορούμε να διαβάσουμε περιγραφές για όμορφες πόλεις που υπήρξαν στην αρχαιότητα, ή να δούμε εικόνες από νεότερες πόλεις, αλλά, καμιά περιγραφή δεν μπορεί να συγκριθεί με την περιγραφή αυτή.

Η πόλη είναι άγια. "ητοιμασμένη ως νύμφη κεκοσμημένη δια τον άνδρα αυτής.."

Σ' αυτή τη πόλη δεν υπάρχει θάνατος, ούτε πένθος, ούτε κραυγή. Και επιπλέον, είναι η πόλη των τειχών και των πυλών. "Προς Ανατολάς πυλώνες τρεις, προς Βορρά, πυλώνες τρεις, προς Νότο πυλώνες τρεις, προς Δυσμάς πυλώνες τρεις". Και το τείχος της πόλης έχει θεμέλια δώδεκα, και πάνω σ' αυτά τα ονόματα των δώδεκα αποστόλων του Αρνίου. Ο άγγελος που έδειξε τη πόλη, κρατούσε στο χέρι του καλάμι χρυσό και μετρούσε την πόλη. Το μήκος της πόλης ήταν ίσο με το πλάτος. Και το τείχος 144 πόδια. Η πόλη ήταν από καθαρό χρυσάφι. Οι δώδεκα πυλώνες ήταν δώδεκα μαργαριτάρια. "και οι πύλες αυτές ήταν ανοικτές όλη την ημέρα.." Νύχτα δεν υπήρχε εκεί.. Η πόλη δεν είχε ανάγκη από ήλιο, γιατί η δόξα του Κυρίου την φώτιζε. Και το λυχνάρι της είναι το Αρνίον. Η πόλη αυτή πρέπει να μας συγκινεί, όπως πάντα συγκινούσε τον αδελφό μας Άγγελο. Είναι η αιώνια κατοικία μας. Είναι ο τόπος που τον έχει προετοιμάσει ο Χριστός.

Ανάμεσα σ' εκείνους που βοήθησαν τον Αμερικανικό λαό να πετύχει την ανεξαρτησία του, ήταν και ο Γάλλος στρατηγός Λαφαγιέτ. Αρκετά χρόνια αργότερα, ο στρατηγός επισκέφτηκε τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ο Αμερικανικός λαός του ετοίμασε ενθουσιώδη υποδοχή. Χιλιάδες κόσμος βγήκαν να τον προϋπαντήσουν. Η μουσική έπαιζε τον εθνικό ύμνο της Γαλλίας. Αλλά ο Λαφαγιέτ, δεν συγκινήθηκε. Όταν αποβιβάστηκε, πραγματικά, η γη και η θάλασσα, σείστηκε από τις ζητωκραυγές. Κανονιοβολισμοί και φωνές ανθρώπων, μπερδεμένες, ανέβαιναν στον αέρα. Παλιοί συμπολεμιστές του ήρθαν να τον προϋπαντήσουν, να τον χαιρετήσουν. Αλλά, ο στρατηγός έμεινε ασυγκίνητος. Πέρασε κάτω από τις αψίδες και έφτασε σ' ένα αμφιθέατρο. Κάθισε στην εξέδρα. Και ακριβώς μπροστά του ήταν μια μεγάλη κουρτίνα. Ξαφνικά, τράβηξαν την κουρτίνα, και ο στρατηγός, -προς μεγάλη του έκπληξη- είδε το σπίτι του πατέρα του. Ήταν ακριβώς το ίδιο σπίτι. Εκεί που γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Λαφαγιέτ. Εκεί έζησαν και πέθαναν οι γονείς του. Και τότε, ο μεγάλος και ατρόμητος αυτός ήρωας -που μέχρι εκείνη τη στιγμή έμεινε ασυγκίνητος- κάλυψε με τα δύο του χέρια το πρόσωπο, και έκλαψε σαν μικρό παιδί.

Κάποια μέρα, αργά ή γρήγορα, η κουρτίνα που βρίσκεται μπροστά μας, θα σηκωθεί. Η κουρτίνα που κρύβει από τα μάτια μας τον αόρατο κόσμο, θα σηκωθεί, για να δούμε την Άγια Ιερουσαλήμ, που έχει την δόξα του Θεού! Οι πύλες του ουρανού, είναι μαργαριτάρια. Πόσο όμορφη είναι η λάμψη τους. Ο ουρανός είναι ένα μέρος που λάμπει, γιατί οι πύλες του είναι μαργαριταρένιες. Λάμπει, γιατί εκεί είναι όλοι οι σωσμένοι με το αίμα του Αρνίου. Η κλήση σου είναι να μπεις και συ στον ουρανό, για να προσθέσεις λάμψη στην λάμψη του ουρανού.

Λένε, ότι όσο πιο βαθιά είναι τα νερά, τόσο πιο μεγάλα είναι τα μαργαριτάρια που ψαρεύουν οι βουτηχτάδες. Έτσι και ο Θεός. Πολλές φορές παίρνει τα πιο λαμπρά του μαργαριτάρια από τα πιο βαθιά νερά της αμαρτίας. Ο ληστής πάνω στο σταυρό, πέρασε και μπήκε μέσα στην άγια πόλη, απ' αυτές τις μαργαριταρένιες πύλες. Και αυτό ακριβώς είναι ένα γεγονός που δίνει ελπίδα και στον μεγαλύτερο αμαρτωλό. Τον πιο αποτυχημένο άνθρωπο. Τον πιο απαρηγόρητο άνθρωπο.

Είναι σπουδαίο, το γεγονός ότι ο ουρανός είναι πόλη πυλών. Δεν είναι κλειστός χώρος. Είναι μέρος στο οποίο εύκολα κανείς μπορεί να μπει, αρκεί να το θελήσει.!

Μπορεί ο καθένας να μπει, από βορρά, ή απ' το νότο, από τη δύση ή από την ανατολή. Θα περάσουμε όμως μέσα από την πύλη. Και ας θυμηθούμε τα λόγια του Ιησού:

- Στενή είναι η πύλη και τεθλιμμένη η οδός..

- αγωνίζεσθε δια να εισέλθετε..

- εγώ είμαι η οδός, η αλήθεια και η ζωή.

- εγώ είμαι η θύρα.

Η πόλη έχει πύλες. Οι πύλες της πόλης είναι μαργαριτάρια και κάθε μαργαριτάρι είναι και μια ιστορία θλίψης και πόνου. "Δια πολλών θλίψεων θέλετε εισέλθει εις την βασιλείαν των Ουρανών". Αγαπητοί μου, είναι οι αμαρτίες μας που έκλεισαν τις πύλες του ουρανού. Αλλά ο θάνατος και η ανάσταση του Χριστού τις άνοιξαν ξανά. Και σκέψου τι στοίχισε στον Χριστό για να τις ανοίξει..!

Ο αριθμός των πυλών είναι δώδεκα. Ναι, ο Θεός μας έδωσε άφθονα μέσα για να μπούμε μέσα στην πόλη. Εξαρτάται από εμάς αν θέλουμε να μπούμε. Δώδεκα πύλες. Όλες οι πύλες μαργαριτάρια, και όλες οι πύλες ίδιες. Επομένως, ουσιαστικά, υπάρχει μόνο μία πύλη. Και αυτή είναι ο Χριστός. Και ήταν ο Χριστός που είπε στους μαθητές Του: "Εγώ είμαι η θύρα. Ουδείς έρχεται προς τον Πατέρα, ειμί δι' εμού". Οι πύλες τ' ουρανού είναι ανοικτές. Ακόμη και σήμερα.

Αναφέρεται ότι οι πύλες δεν θα κλεισθούν την ημέρα. Αλλά εκεί νύχτα δεν υπάρχει. Άρα, οι πύλες είναι διαρκώς ανοιχτές.

Πώς θα περάσουμε απ' αυτές; Πώς θα θέλαμε να περάσουμε απ' αυτές; Το έχουμε σκεφτεί άραγε;

Ο Δαβίδ Λίβιγκστον, βρισκόταν στο κέντρο της Αφρικής. Οι φίλοι του τον είδαν μέσα στη σκηνή του και ήταν γονατιστός μπρος στο κρεβάτι του. - Σιωπή, λένε, ο μεγάλος αρχηγός μας προσεύχεται. Πέρασε μισή ώρα και ο Λίβινγκστον δεν σηκώθηκε από τα γόνατα. Πήγαν κοντά του, και τον βρήκαν νεκρό. Ο Λίβιγκστον μπήκε στο σπίτι του το αιώνιο, στην αχειροποίητη οικία του, ριγμένος στα γόνατα της προσευχής.

 

Την προηγούμενη Τετάρτη, την ημέρα που ο Κύριος κάλεσε τον αδ. Άγγελο, ο αδελφός Βαγγέλης Ζαρκάδας πέρασε από το σπιτάκι όπου έμενε ο Άγγελος, νωρίς το πρωί, πριν κάθε άλλος στην κατασκήνωση ξυπνήσει, και τον είδε να μελετάει την Γραφή του. Λίγο αργότερα, ο Άγγελος με περίμενε έξω από το σπιτάκι μου, για να μου ζητήσει κάτι, και όσο περίμενε στο παγκάκι είχε και πάλι την Γραφή του ανοικτή και διάβαζε. Και όταν αργότερα το απομεσήμερο της ίδιας ημέρας, κάθε ελπίδα να τον επαναφέρουμε στη ζωή εξέλειπε, του έκλεισα τα μάτια, και είπα: "Άγγελε είσαι τώρα στο αχειροποίητο σπίτι του Πατέρα μας, καλή αντάμωση".

Αγαπητέ μου, έχεις την βεβαιότητα ότι όταν αντιμετωπίσεις τον έσχατο εχθρό, το θάνατο, θα μπεις στο πατρικό σου σπίτι; Στο σπίτι που ετοίμασε για σένα ο Ουρανός Πατέρας; Ο Κύριός μας είπε στους μαθητές Του: "Διότι εγώ ζω, και σεις θέλετε ζη.."

Και το γεγονός αυτό μας δίνει το δικαίωμα να φωνάξουμε μαζί τον απ. Παύλο:

Που θάνατε το κέντρο σου; Που Άδη η νίκη σου;

Εξεύρω εις τίνα επίστευσα. Εξεύρω ότι τα πάντα συνεργούσι προς το αγαθόν.

Εξεύρομεν ότι εάν η επίγειος οικία του σκηνώματος ημών χαλαστεί, έχομεν οικοδομήν, οικίαν

αχειροποίητον εν ουρανοίς;

Εάν ο πόνος κεντρίζει την ψυχή μας, την ώρα αυτή του αποχωρισμού, και κυλά το δάκρυ στα μάτια,

τίποτα άλλο δεν μπορεί να σταματήσει τους λυγμούς, το δάκρυ,

παρά η φωνή του Χριστού που λέει:

Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή.!

Αλεξανδρούπολη 13 Ιουλίου 2001

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]
Send mail with questions or comments about this web site. to webmaster- Copyright © 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Last modified: 04/11/2006