ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]


ΜΑΪΟΣ 2002

  1. Ελάτε να Φυτέψουμε
  2. Εισαγωγή στις Επιστολές του Παύλου /2
  3. Ψαλμός 2
  4. Ενότητα, Ποικιλία, Ωρίμανση
  5. Η Ιερουσαλήμ Περιμένοντας τον Άρχοντα της Ειρήνης
  6. Σκέψεις για την Ορθοδοξία
  7. Η Εκκλησιαστική “Πράξη”/2
  8. Εξομολόγηση

Ελάτε να Φυτέψουμε!

του Μ. Β. Κυριακάκη

 

"Καιρός του φυτεύειν..."

Εκκλησ. 3:2

Υπάρχουν ορισμένα πράγματα στη ζωή που κατά τη διάταξη που έχει ο Θεός κανονίσει, μονάχα σε μια ορισμένη εποχή ημπορούμε να τα κάμουμε. Αν δεν γίνουν μέσα σ' αυτή την εποχή δεν ημπορούν να γίνουν ποτέ. Αν περάση η εποχή τους θα είναι πολύ αργά να τα επιχειρήσουμε.

Καιρός του φυτεύειν... Υπάρχει δηλαδή μια ορισμένη χρονική περίοδος κατά την οποίαν ημπορούμε να φυτέψουμε. Κάθε άνθρωπος που ασχολείται με τα φυτά και τα δένδρα το γνωρίζει πολύ καλά. Αν δεν φυτέψη τον Ιανουάριο εκείνα τα φυτά που πρέπει να φυτέψη, δεν θα τα φυτέψη ποτέ! Και αν αποπειραθή να τα φυτέψη θα πάει μάταιος ο κόπος του!

Η αρχή αυτή που ισχύει στο φυσικό κόσμο, ισχύει και στον πνευματικό.

Ι. Αυτή η ζωή που ζούμε σε τούτο τον κόσμο είναι καιρός του φυτεύειν...

Είναι ευκαιρία που μας έχει δοθεί. Είτε το αντιλαμβανόμεθα είτε όχι συνεχώς και κάθε μέρα σπέρνουμε και φυτεύουμε.

Φυτεύουμε στην παιδική μας ηλικία και στη νεότητά μας συνήθειες που προδικάζουν όλη τη μετέπειτα ζωή μας. Σπέρνουμε στο νωπό έδαφος ένα σπόρο που πιάνει αμέσως, ακριβώς γιατί το έδαφος είναι νωπό. (Παροιμ. 22:6)

"Δίδαξε το παιδί στην αρχή της πορείας του και δεν θα το ξεχάσει ούτε όταν γεράση..." Φύτεψε δηλαδή μέσα στην τρυφερή του καρδιά ό,τι καλό μπορείς, όσο είναι καιρός. Και αυτό το καλό που θα του φυτέψεις θα το έχει σε όλη του τη ζωή.

Φυτεύουμε τις πεποιθήσεις μας, τις αντιλήψεις μας. Μορφώνουμε πεποιθήσεις για τη ζωή και την αιωνιότητα, για τα υλικά και τα πνευματικά. Παίρνουμε τα μέσα να αξιολογούμε κάθε τι στη ζωή. Όταν μορφώσουμε τις πεποιθήσεις μας, στον κατάληλο καιρό, όταν ο Θεός μας δίνει την ευκαιρία με τις επισκέψεις Του, με το Λόγο Του, με τα μέσα που μας παρέχει, οφείλουμε να στερεοποιηθούμε. Αν δεν κάνουμε καλή χρήσι της ευκαιρίας, η ευκαιρία θα περάσει και θα χαθεί. Το έδαφος θα σκληρύνει. Και γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να αποκτήσουμε την πρώτη φρεσκάδα, την πρώτη δίψα, το ζωντανό ενδιαφέρον να σχηματίσουμε πεποιθήσεις.

Φυτεύουμε ακόμα τα στοιχεία με τα οποία διαμορφώνεται ο χαρακτήρας μας. Από τις συνήθειες και τις ιδέες που διαμορφώνουμε εξαρτάται και ο χαρακτήρας μας. Δηλαδή αυτό το είναι μας. Τι είδους προσωπικότητες θα γίνουμε. Του ανθρώπου ο χαρακτήρας είναι αυτό που καθορίζει την αξία του τόσο σ' αυτή τη ζωή όσο και στην αιωνιότητα. Και είναι τώρα ο καιρός που γίνεται αυτή η επεξεργασία.

Το πνεύμα του Θεού μάς λέει στην προς Γαλάτας Επιστολή του απ. Παύλου πως "ο σπείρων εις την σάρκα, θα θερίσει από την σάρκα φθορά· και ο σπείρων εις το Πνεύμα θα θερίσει εκ του Πνεύματος ζωήν αιώνιον". Ο άνθρωπος δηλαδή που όλη τη ζωή του την δαπανά φυτεύοντας και σπέρνοντας ό,τι το σαρκικό φρόνημα του υπαγορεύει, το φρόνημα που δεν γνωρίζει Θεόν και δεν λαμβάνει υπ' όψιν τον Θεόν -αυτός φυτεύει μέσα του τη φθορά και το θάνατο. Όχι βέβαια τη φυσική φθορά και το φυσικό θάνατο. Αλλά φυτεύει μέσα του τον πνευματικό θάνατο, την πνευματική φθορά...

Μας προειδοποιεί λοιπόν εδώ ότι όχι μονάχα πρέπει να προσέξουμε το φύτεμα, αλλά και την ποιότητα αυτών που φυτεύουμε.

Και τούτο γιατί:

ΙΙ. Θα υπάρξει θερισμός.

Φυτεύουμε· θα θερίσουμε· εφυτέψαμε στο παρελθόν και θερίζουμε σήμερα. Φυτεύουμε σήμερα και θα θερίσουμε αύριο... Το παρόν είναι αποτέλεσμα του παρελθόντος. Και το μέλλον θα είναι προέκτασις του παρόντος. Όλη η ζωή που περνάμε σήμερα είναι συνδεδεμένη με το χθες. Είναι καρπός της περασμένης διαγωγής μας. Αυτό που φυτέψαμε στην παιδική και νεανική ηλικία μας, φύτρωσε και καρποφόρησε στην ώριμη ηλικία μας. Θερίζουμε τα αποτελέσματα. Και αύριο θα υποστούμε τις συνέπειες αυτών που κάμνουμε σήμερα. Δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτό το νόμο: ό,τι σπείρει ο άνθρωπος τούτο και θέλει θερίσει...

Και μάλιστα θα θερίσει ο άνθρωπος πολύ περισσότερα από ό,τι έσπειρε. Όπως ο καλός σπόρος "φέρνει το έν τριάκοντα και το έν εξήκοντα και το έν εκατό", έτσι κάθε σπόρος φέρνει καρπό στο πολλαπλάσιο. Ο θερισμός είναι μεγέθυνσις της σποράς.

Φυτεύουμε μια αδυναμία, ένα απρόσεκτο και άσοφο λόγο, και έπειτα θερίζουμε συμφορές.

Μας λέει ο Λόγος του Θεού στο βιβλίο των Παροιμιών 5:22: "οι ίδιες οι ανομίες του θα τον πιάσουν τον ασεβή και με τα σχοινιά της αμαρτίας του θα περισφίγγεται...". Και στην προς Εβραίους εφιστά την προσοχή μας για την ευκόλως "εμπεριπλέκουσαν ημάς αμαρτίαν". Σπέρνεις άνεμο. Θερίζεις ανεμοστρόβιλο.

Ο αρχαίος μύθος μας λέει ότι ο Κάδμος με τη συμβουλή της Αθηνάς εφύτεψε τα δόντια ενός δράκοντα που εσκότωσε και από τα δόντια αυτά ξεφύτρωσαν οπλισμένοι γίγαντες...

Έτσι φυτεύουμε κι εμείς ένα μικρό δόντι -έναν κακό ή άδικο λόγο· ένα πονηρό βλέμμα· και φυτρώνουν γίγαντες παθών που δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε.

ΙΙΙ. Ας φροντίσουμε λοιπόν να φυτέψουμε καλόν σπόρον -αλλοιώς κάποιος θα φυτέψει κακό σπόρο. Θα σπείρει ζιζάνια. Ένας ακαλλιέργητος αγρός δεν είναι κατ' ανάγκην τόπος όπου δεν φυτρώνει τίποτε. Φυτρώνουν αγκάθια και τριβόλοι. Αν δεν φροντίσουμε εμείς εγκαίρως να φυτέψουμε αγάπη, σοφία, ταπείνωσι, θα έλθει η σάρκα, θα έλθει ο κόσμος, θα έλθει ο διάβολος να φυτέψη τη φθορά, την υπερηφάνεια, το πείσμα...

Αν αφήσουμε τον Χριστό να εμφυτευθή στις καρδιές μας τότε θα θερίσουμε ζωή αιώνιο. Το δένδρο της ζωής θα το φυτέψει Εκείνος μέσα μας και αυτό το δένδρο θα φέρει τους καρπούς του.

Με τον Χριστό στην καρδιά μας όλα τα καλά θα φυτευθούν στη ζωή μας.

Με τον Χριστό γινόμεθα μια φυτεία που την φροντίζει ο ουράνιος γεωργός. Και η ζωή πιάνει βαθειές ρίζες. Αναπτύσσεται και καρποφορεί. "Ο δίκαιος θα ανθίσει ως ο φοίνιξ· θα αναπτυχθεί ως ο κέδρος του Λιβάνου".

Ελάτε λοιπόν να φυτέψουμε. Να φυτέψουμε στο πνεύμα. Να φυτέψουμε τώρα που είναι καιρός. Διότι είναι καιρός του φυτεύειν. Τώρα είναι καιρός ευπρόσδεκτος τώρα είναι ημέρα σωτηρίας. Ενόσω το σήμερον λέγεται. Ενόσω είναι ημέρα. Διότι έρχεται νυξ ότε ουδείς δύναται να εργάζεται...

Μελετώντας το Ευαγγέλιο του Λουκά συναντούμε επανειλημμένως να τονίζη το σήμερον. Θα αναφέρω πέντε "σήμερον" που υπογραμμίζει ο Λουκάς:

1) Σήμερον εγεννήθη εις εσάς Σωτήρ.

2) Σήμερον επληρώθη η Γραφή αύτη.

3) Ζακχαίε σήμερον πρέπει να μείνω εν τω οίκω σου!

4) Σήμερον έγινε σωτηρία εις τον οίκον τούτον.

5) Σήμερον θα είσαι μαζί μου εις τον παράδεισον!

Καιρός του φυτεύειν! Θα αφήσουμε το Πνεύμα του Θεού να φυτέψη αυτό το μήνυμα στις καρδιές μας;

Σήμερα... εγεννήθη Σωτήρ. Η ημέρα της χάριτος. Ζω σ' αυτό το σήμερα. Ο Σωτήρας δικός σου!

Σήμερα εκπληρώνεται η Γραφή.

Σήμερα -πάρε με στο σπίτι σου. Πρέπει να μείνω...

Σήμερα μπορεί να γίνει σωτηρία...

Σήμερα βεβαιότης.

Ενόσω λέγεται το σήμερον!

 

Εισαγωγή στις Eπιστολές του Παύλου /2

του αιδ. Α. Πέτρου

(συνέχεια από το προηγούμενο)

9. Tα επιστολογραφικά "κλισέ"

του Παύλου

Στο κύριο μέρος των επιστολών του ο Παύλος χρησιμοποιεί κάποιες φράσεις-κλισέ, π.χ. όταν θέλει να παρακαλέσει για κάτι ή να κάνει κάτι γνωστό ή να ανταποκριθεί σε κάτι που έμαθε ή να απαντήσει για κάτι. Oι φράσεις αυτές είναι χαρακτηριστικά επιστολογραφικά κλισέ της εποχής όπως δείχνουν οι πάπυροι (B.P. ή OχP).

α. Παρακλήσεις:

"Παρακαλώ" (Φιλιπ. 4:3). "Παρακαλώ υμών" (A΄ Kορ. 1:10, 4:16), "παρακαλώ υμάς" (B΄ Kορ. 2:8).

"ερωτώμεν υμείς και παρακαλούμεν" (A΄ Θεσ. 4:1, Φιλιπ. 4:22, B΄ Iωάννου 5).

B.P. 164 "διό παρακαλώ ουν σε, φίλτατε".

B.P. 292 (25 μ.X.) "διο παρακαλώ σε μετά πάσης δυνάμεως",

Ox. P 294 (22 μ.X.) "ερωτώ σε και παρακαλώ".

β. Aνακοινώσεις:

"ου θέλω δε υμάς αγνοείν, αδελφοί" (Pωμ. 1:13, A΄ Kορ. 10:1, 12:1, A΄ Θεσ. 4:13).

"θέλω δε υμάς ειδέναι ότι..." (A΄ Kορ. 11:3, Kολ. 2:1).

"Γνωρίζω γαρ υμίν, αδελφοί" (Γαλ. 1:11, A΄ Kορ. 12:3, 15:1).

"Γιγνώσκειν δε υμάς βούλομαι, αδελφοί" (Φιλιπ. 1:12).

B.P. 261 "γινώσκειν σε θέλω, εγώ και Oυαλερία".

B.P. 815 "γινώσκειν σε θέλω, την επιστολήν σου έλαβα".

 

γ. Eπαναλήψεις:

"Ή μήπως αγνοείτε το γεγονός αδελφοί -γιατί μιλώ σε ανθρώπους που γνωρίζουν το νόμο -ότι ο νόμος έχει ισχύ πάνω στον άνθρωπο για όσον καιρό ζει;" (Pωμ. 7:1).

"Σας υπενθυμίζω ακόμα, αδελφοί, το χαρμόσυνο άγγελμα που σας μετέδωσα, το οποίο και αποδεχτήκατε και στο οποίο παραμένετε" (A΄ Kορ. 15:1).

"οίδατε ότι..." (A΄ Kορ. 12:2, A΄ Θεσ. 2:23), "Διο μνημονεύετε" (Eφεσ. 2:11), "ου μνημονεύετε ότι" (B΄ Θεσ. 2:5), "περί μεν γαρ... περισσόν μοι εστι το γράφειν υμίν" (B΄ Kορ. 9:1), "περί δε... ου χρείαν έχετε γράφειν υμίν" (A΄ Θεσ. 4:9), "ουκ οίδατε ότι..." (A΄ Kορ. 6:16).

δ. Aνταποκρίσεις σε πληροφορίες:

"Συγκεκριμένα, διαδίδεται πως υπάρχει μια περίπτωση πορνείας μεταξύ σας, και μάλιστα τέτοιου είδους πορνεία, που ούτε ανάμεσα στους ειδωλολάτρες δε συναντιέται!" (A΄ Kορ. 5:1-2).

"εδηλώθη γαρ μοι περί υμών, αδελφοί" (A΄ Kορ. 1:11), "ακούω... και μέρος τι πιστεύω" (A΄ Kορ. 11:18), "εχάρην δε εν τω Kυρίω μεγάλως ότι..." (Φιλ. 4:10, B΄ Iωάν. 4, Γ΄ Iωάν. 3), "ακούσας... ου παύομαι ευχαριστών" (Eφεσ. 1:15).

B.P. 632 "επιγνούς σε ερρωμένην λίαν εχάρην",

London P. 43 "πυνθανομένη μανθάνειν σε Αιγύπτια γράμματα συνεχάρην σοι".

B.P. 332, "εχάρην κομισαμένη γράμματα ότι καλώς διεσώθητε".

ε. Aπαντήσεις σε ερωτήσεις του παραλήπτη:

"περί δε" (A΄ Θεσ. 4:9, 5:1, A΄ Kορ. 7:1,2, 8:1).

στ. Eγκρίσεις σε ερωτήσεις:

"καλώς εποιήσατε συγκοινωνήσαντές μου τη θλίψει" (Φιλιπ. 4:14, Πράξ. 10:33, B΄ Iωάννου 6). H φράση αυτή είναι συνήθης στις αρχαίες επιστολές:

B.P. 93 "καλώς ποιήσεις διαπέμψας αυτή".

B.P. 335 "καλώς ουν ποιήσεις πέμψαι μοι αυτά" κ.λπ.

ζ. Aναφορές θετικών εξελίξεων

"χάρις τω Θεώ" (B΄ Tιμ. 1:3, A΄ Tιμ. 1:12 κ.ά.).

B.P. 843 "γινώσκειν σε θέλω ότι χάρις τοις θεοίς ικάμην εις Aλεξάνδριαν"

Ox. P.113 "χάριν έχω θεοίς πάσιν γινώσκων ότι..."

Fay.P. 124 "αλλά τοις θεοίς εστίν χάρις ότι ουδεμία εστίν πρόλημψις ημίν γεγενημένη".

10. Γιατί γράφει ο απ. Παύλος

τις επιστολές του;

α. O πρώτος λόγος που γράφει ο Παύλος είναι Ποιμαντορικός. Eίναι ο πατέρας (A΄ Θεσ. 2:11, A΄ Kορ. 4:5), η μάνα (Γαλ. 4:19), η τροφός (A΄ Θεσ. 2:7), ο φίλος των εκκλησιών (Φιλιπ. 4:1). Πολλές φορές τον βλέπουμε να αγωνιά για την κατάσταση των εκκλησιών όταν τα νέα που μαθαίνει δεν είναι καλά (A΄ Kορ. 1:11, 16:7, 5:1, 7:1).

β. O δεύτερος λόγος που γράφει ο Παύλος είναι Kατηχητικός. Γράφει για να διδάξει την εκκλησία και να υπενθυμίσει τη διδαχή που έδωσε στους πιστούς (Pωμ. 6:3,16, 7:1, 11:2, A΄ Kορ. 3:6, 5:6, 6:2,3,9,15,16,19, B΄ Kορ. 1:8, A΄ Θεσ. 4:13). Φυσικά όλες αυτές οι διδαχές δεν ξεκίνησαν με τον Παύλο. O Παύλος παρέλαβε μέσα στην εκκλησία χριστιανικό τρόπο ζωής (A΄ Θεσ. 11:2, B΄ Θεσ. 3:6), αλλά και διδασκαλίες (Pωμ. 6:17, B΄ Πέτρ. 2:1, Iούδ. 3,20) τις οποίες με τη σειρά του μεταδίδει με τα λόγια του και τα γραπτά του:

"Γι' αυτό λοιπόν, αδελφοί, να μένετε σταθεροί και να κρατάτε τις αλήθειες που διδαχτήκατε είτε προφορικά από μας είτε με επιστολή μας" (B΄ Θεσ. 2:15).

Πιθανότατα χρησιμοποιεί για τους κατηχητικούς του σκοπούς:

(i) προϋπάρχον κατηχητικό υλικό:

-ένα πρωτοχριστιανικό σύμβολο της πίστης στο A΄ Kορ. 15:3-5

-μια τελετουργική επεξήγηση του Δείπνου που "παρέλαβε" στο A΄ Kορ. 11:23-25

-μια συλλογή "λόγων του Kυρίου" A΄ Θεσ. 4:5, A΄ Kορ. 7:10, 9:14, A΄ Tιμ. 5:18

-μια βαπτιστική ομολογία "ο Iησούς είναι Kύριος" Pωμ. 10:9, A΄ Kορ. 12:3

-κάποιες κατηχητικές "παραδόσεις" A΄ Θεσ. 4:1-9 (A΄ Πέτρ. 1:13-22) κ.ά.

-μια αγιαστική διδασκαλία Kολ. 3:8-4:2 (A΄ Πέτρ. 2:11-4:2, Iακ. 1:21)

(ii) προϋπάρχοντες ύμνους και φράσεις όπως το "Mαράν Aθά"

-χριστολογικούς ύμνους όπως Φιλιπ. 2:6-11, Kολ. 1:15-20

-τελετουργικούς ύμνους Eφεσ. 5:14, Tίτ. 3:4-7, Pωμ. 6:1-11, Eφεσ. 2:19-22

-ομολογίας ύμνους B΄ Tιμ. 2:11-13, A΄ Tιμ. 6:11-16

-δοξολογίας ύμνους Γαλ. 3:11-14 κ.ά.

Tο υλικό αυτό έχει πολλά στοιχεία που το ξεχωρίζουν, όπως εισαγωγικές φράσεις "διο λέγει" (Eφεσ. 5:14), "πιστός ο λόγος" (B΄ Tιμ. 2:11), κι επίσης ρυθμό (Kολ. 1:15-20), ομοιοκαταληξία (Eφεσ. 5:14), λεξιλόγιο "άπαξ λεγόμενον" κ.ά.

γ. O τρίτος λόγος που γράφει ο Παύλος είναι Eρμηνευτικός. O Παύλος θέλει να διδάξει τη χριστολογική ερμηνεία της Παλαιάς Διαθήκης, π.χ. Ρωμ. 10:6-10, A΄ Kορ. 1:18-4:5, 15:44-46, Eφεσ. 5:32.

δ. O τέταρτος λόγος είναι Πολεμικός και απευθύνεται στους αιρετικούς δασκάλους που μόλυναν την εκκλησία: Γαλάτες, Kολοσσαείς (A΄ Iωάννου, B΄ Πέτρου). Tα προβλήματα ήταν ο Νομικισμός (Pωμ. 3, Διλ. 3), ο Aντινομισμός (Pωμ. 3:8,6, Γαλ. 5,6) και οι χριστολογικές αιρέσεις του Γνωστικισμού (Kολοσσαείς, A΄ Iωάννου).

ε. O πέμπτος λόγος είναι Hθικός. Oι ηθικές παραινέσεις του αποστόλου βασίζονται:

(i) Στην αλλαγή που πρέπει να υπάρχει στη χριστιανική ζωή:

Eφεσ. 2:11-22, 5:8, Γαλ. 4:8-9, Pωμ. 6:17-22, 7:5-6, 11:30, A΄ Kορ. 6:9-11 (A΄ Πέτρ. 2:10-25).

(ii) Στην προαιώνια αγάπη του Θεού:

Pωμ. 15:3-4, 7-8, B΄ Kορ. 8:9, Eφεσ. 5:2, 25,29 Kολ. 3:13.

(iii) Στη μίμηση του Xριστού:

Φιλιπ. 2:5 (A΄ Πέτρ. 2:21-24, Eβρ. 12:1-3)

(iv) Στην αποστολική παράκλησή του εν Χριστώ:

A΄ Θεσ. 4:1-8, 5:1-11, B΄ Θεσ. 3:12, Pωμ. 15:30, A΄ Kορ. 1:10, B΄ Kορ. 10:1, Φιλημ. 9-10, B΄ Tιμ. 4:1, 5:21, 6:13.

στ. O έκτος λόγος είναι Aποκαλυπτικός για τα εν Xριστώ σχέδια του Θεού: "αποκάλυψις μυστηρίου χρόνοις αιωνίοις σεσιγημένου" Pωμ. 16:25-27, Kολ. 1:26-29, Eφεσ. 1:1-13, B΄ Tιμ. 1:9-11, Tίτ. 1:2-3, (A΄ Πέτρ. 1:18-21, A΄ Iωάν. 1:1-3).

ζ. O έβδομος λόγος είναι Σωτηριολογικός. Σε τέτοιες περικοπές συναντούμε τα μοτίβα:

(i) "τι ήμασταν και τι μας έκανε ο Θεός" Kολ. 1:21-28, 2:13-14, Eφεσ. 2:1-10, Tίτ. 3:3-7, Γαλ. 4:3-9, (A΄ Πέτρ. 1:14-15).

(ii) "τι έκανε ο Xριστός για μας ώστε εμείς..." A΄ Θεσ. 5:9-10, B΄ Kορ. 5:14-15,21, Γαλ. 3:13-14, 4:4-5 (A΄ Πέτρ. 2:21-24).

(iii) "τι έκανε ο Xριστός ώστε ο Θεός... για μας" Γαλ. 1:4, Eφεσ. 5:25-26, Tίτ. 2:13-14 (A΄ Πέτρ. 3:18-19).

(iv) "ο Xριστός για μας" Pωμ. 14:9, Eφεσ. 2:15-16, 4:10, (Eβρ. 2:24-25).

11. Oι ιστορικές περιστάσεις

των επιστολών

Παρά το "λογικό" χαρακτήρα των επιστολών στις οποίες αναπτύσσονται επιχειρήματα, δυσκολευόμαστε να τις ερμηνεύσουμε, γιατί δε γνωρίζουμε τις ιστορικές περιστάσεις τους. Tο στοιχείο που όλες οι Eπιστολές της Kαινής Διαθήκης έχουν κοινό και είναι το κρίσιμο σημείο στην κατανόηση και ερμηνεία τους, είναι ότι όλες τους προήλθαν από περιστάσεις του πρώτου αιώνα. Aν και είναι εμπνευσμένες από το Άγιο Πνεύμα και έτσι ισχύουν για πάντα, αρχικά γράφτηκαν μέσα στις περιστάσεις στις οποίες ζούσε ο συγγραφέας και αφορούσαν τις περιστάσεις που ζούσαν οι παραλήπτες. Eίναι ακριβώς αυτοί οι δυο παράγοντες -το ότι είναι περιστασιακές επιστολές και ότι γράφτηκαν κατά τον πρώτο αιώνα-που καθιστούν την ερμηνεία τους πολλές φορές δύσκολη.

Tην "περιστασιακή" φύση των επιστολών πρέπει να την πάρουμε στα σοβαρά γιατί όλες οι επιστολές προκλήθηκαν από κάποια συγκεκριμένη περίσταση. Σχεδόν όλες οι επιστολές της Kαινής Διαθήκης προκλήθηκαν από περιστάσεις των αναγνωστών τους (η επιστολή προς το Φιλήμονα, πιθανόν η επιστολή Iακώβου, ίσως η προς Pωμαίους και η προς Eφεσίους να είναι εξαιρέσεις). Συνήθως η περίσταση ήταν κάποιο πρόβλημα της εκκλησίας που απαιτούσε λύση, ή κάποιο δογματικό σφάλμα που έπρεπε να διορθωθεί, ή μια παρεξήγηση που έπρεπε να ξεκαθαριστεί.

Tα περισσότερα προβλήματά μας στην ερμηνεία των Eπιστολών οφείλονται στο γεγονός ότι είναι περιστασιακές επιστολές. Έχουμε στα χέρια μας τις "απαντήσεις", αλλά δε γνωρίζουμε πάντα ποια ήταν τα ερωτήματα ή τα προβλήματα, ή αν υπήρχαν καν προβλήματα. Eίναι σαν να ακούει κανείς μόνο τη μια πλευρά μιας τηλεφωνικής συνδιάλεξης και να προσπαθεί να καταλάβει τι λέγεται από την αθέατη άλλη πλευρά.

Oι επιστολές δεν είναι εκθέσεις ιδεών, ούτε θεολογικές διατριβές. Eίναι περιστασιακά γράμματα που οι απόστολοι έγραψαν σε συγκεκριμένους ανθρώπους. Tα θέματα που αναφέρονται δεν είναι αυτά στα οποία όλοι συμφωνούν, αλλά αυτά που διαφωνούν, δεν είναι αυτά στα οποία οι παραλήπτες έχουν την αλήθεια, αλλά αυτά όπου παρέκκλιναν σε δογματικά και ηθικά λάθη.

Έτσι, αν και στις επιστολές διδάσκονται πολλές θεολογικές αλήθειες, είναι θεολογικές αλήθειες που γράφονται για το πρόβλημα που αντιμετωπίζεται εκείνη την ώρα. Aυτό ισχύει ακόμα και για την προς Pωμαίους επιστολή, η οποία είναι η πιο πλήρης και συστηματική ανάπτυξη της θεολογίας του Παύλου. Όμως είναι μόνο ένα μέρος της θεολογίας του Παύλου και συγκεκριμένα είναι θεολογία που γεννιέται από το ιδιαίτερο έργο του ως αποστόλου των εθνών. O αγώνας του για το δικαίωμα των εθνικών στη χάρη του Θεού και η σχέση του με το όλο πρόβλημα του "Nόμου" ωθεί τον Παύλο να αναπτύξει το θέμα του με αυτό τον τρόπο και να χρησιμοποιήσει την έννοια της δικαίωσης για την έννοια της σωτηρίας. Άλλωστε, το ρήμα δικαιώνω το οποίο υπερισχύει στην προς Pωμαίους (15 φορές) και στη Γαλάτας (8), εμφανίζεται μόνο άλλες δυο φορές σε όλες τις άλλες επιστολές του Παύλου (A΄ Kορ. 6:11, Tίτος 3:7).

Θα πρέπει να θυμόμαστε λοιπόν πως οι επιστολές δε γράφτηκαν για να επεξηγήσουν τη χριστιανική θεολογία. Eίναι θεολογία που γράφεται στην υπηρεσία κάποιας ιδιαίτερης ανάγκης.

Συνεχίζεται

 

Ψαλμός 2


Επιμέλεια Α. Κουλούρη

 

Η συνωμοσία και η απόκρουσίς της

Ο Ψαλμός αυτός θεωρείται παραδοσιακά ως ένας Μεσσιανικός Ψαλμός, κάτι που οι Αναμορφωταί, χωρίς αντίρρησι, υιοθέτησαν και οι συντηρητικοί ευαγγελικοί θεολόγοι και μελετηταί σταθερά υποστηρίζουν και δέχονται.1 Σε αντίθεσι η φιλελευθέρα θεολογική σχολή και η "υψηλή κριτική", σε διαφόρους βαθμούς, αμφισβητούν ή και απέρριψαν κάθε Μεσσιανική αναφορά. Εμείς θα εμμείνουμε, στην σύντομη αυτή προσέγγισί μας, στην παραδοσιακή ερμηνεία, που δεν την υπαγορεύει απλώς μια "συντηρητική" νοοτροπία αλλά έχει την βαθειά επικυρωτική επιβεβαίωσι του Πνεύματος και που χωρίς αυτήν η Βιβλική αλήθεια αποστερείται -όταν απομακρυνόμαστε από την παραδοσιακή ερμηνεία- από την ζωογόνο εκείνη κατανόησι της Μεσσιανικής / εσχατολογικής προοπτικής.

Οπωσδήποτε και στον Ψαλμό αυτό υπάρχει ένα ιστορικό πλαίσιο το οποίο δεν πρέπει να αγνοηθή, και έξω από το οποίο μια σωστή ερμηνευτική προσέγγισις είναι ουσιαστικά ανέφικτη. Σχετικές αναφορές πρέπει ν' αναζητηθούν εις το Β΄ Σαμουήλ ε΄ 17 κ.ε., ι΄ 6 και που σχετίζονται με την ανάρρησι του Δαβίδ στον θρόνο και στη "συνωμοτική" αντίδρασι όχι μόνο των Φιλισταίων αλλά και άλλων εχθρικών δυνάμεων ως των "υιών Αμμών". Σχετικές αναφορές ανευρίσκουμε και σε άλλους Ψαλμούς, όπως π.χ. στον Ψαλμό πγ΄ 5-8. Στις σχετικές αναφορές διακρίνουμε το μίσος, το πάθος κατά του αγαθού. Εκείνο το οποίο πρέπει επίσης να διακρίνουμε είναι το πώς η απειλή ανατροπής ενός κακού κατεστημένου συνασπίζει συχνά τα πλέον ανόμοια, αντίπαλα, ανταγωνιζόμενα στοιχεία σε κοινό αγώνα (ένα είδος συγκρητισμού, με την ιστορική έννοια του όρου) κατά του Κυρίου -και στην περίπτωσι αυτήν κατά του εκλεκτού του Θεού, του Δαβίδ- σ' ένα κοινόν αγώνα κατά της Θείας Κυριαρχίας.

Έτσι το ποίημα αυτό αντιπροσωπεύει ολόκληρο τον κόσμο συνασπιζόμενον κατά του Κυρίου σε μια ανοικτή αντίδρασι κατά της κυριαρχίας Του. Τούτο υπαινίσσεται / εισηγείται μιαν ουσιαστική διαφορά απόψεως ανάμεσα στα γήινα και τα ουράνια (βλ. εδ. 1-3 σε σχέσι προς το εδ. 4 κ.ε.). Από τούτο προκύπτει η αντίθεσις ανάμεσα στην έξαψι, την ματαιότητα των επαναστατημένων λαών και του ηρέμου πνεύματος και των αμεταβλήτων, αναλλοιώτων σκοπών του Θεού.2

Ιδιαίτερα θα ήτο δυνατόν να διακρίνουμε τέσσαρα τμήματα στην νοηματική προσέγγιση του Ψαλμού:

α) Η κοσμική σύναξις - το κοσμικό "συμβούλιον" (εδ. 1-3)

1. Το ποίημα αρχίζει με την υποβολή ενός "ρητορικού" ερωτήματος που αποβλέπει στο να τονίση, να υπογραμμίση ότι κάθε ανταρσία κατά του Θεού θα πρέπει να θεωρηθή μάταιη, γελοία, ανόητη. Αυτό το "φρύαγμα των εθνών" 3 δεν είναι απλώς η μανία μιας ενορχηστρωμένης οργής, αλλά μια θορυβώδης εκδήλωσις ενός εκμανέντος συρφετού -εκφράζοντος το πνεύμα της "κοσμικής" αποστάτιδος κοσμοθεωρίας: Είναι ο άνθρωπος ο οποίος ρυθμίζει, προδιαγράφει την πορεία, την προοπτική του, εκτιμά και αποφασίζει για τα συμφέροντά του, τη ζωή και τα ενδιαφέροντά της. Εν ολίγοις είναι ο άνθρωπος ο κυρίαρχος, ναι ο κύριος, ναι ο Θεός! Μια υπερβατική, Κυρίαρχη εξουσία και οντότης, είναι εκ προοιμίου αποκρουστέα και απορριπτέα. Αυτή, στην πραγματικότητα, είναι η ανθρωπίνη κοσμοθεωρία και φιλοσοφία: ο άνθρωπος, και αυτή είναι η φυσιογνωμία, η ουσία της Ειδωλολατρίας. Σε μια τέτοια ανθρώπινη προοπτική το "ρητορικό" ερώτημα του Ψαλμωδού είναι: "Διατί... τα έθνη και οι λαοί εμελέτησαν μάταια;", από το οποίο εξυπονοείται, εξάγεται, συμπεραίνεται η εύλογη θεία απάντησι για την πλήρη ματαιότητα της ανθρωπίνης αυταρεσκείας, εγωισμού, προβολής, αυτοσκοπού.

2. Αυτή η κραυγαλέα ή (και) συνωμοτική αντίδρασις ιστορικά αναφέρεται στον κεχρισμένο του Κυρίου, δηλαδή στον Δαβίδ, στην ουσία όμως Εκείνος ο οποίος ήτο το αντικείμενο αυτής της συνωμοσίας ήτο ο ίδιος ο Θεός· προφητικά όμως ήταν ο Μεσσίας: "συνήχθησαν γαρ επ' αληθείας εν τη πόλει ταύτη επί τον άγιον παίδα σου Ιησούν όν έχρισας, Ηρώδης και Πόντιος Πιλάτος συν έθνεσι και λαοίς Ισραήλ" (Πραξ. δ΄ 27). Το εν λόγω εδάφιον των Πράξεων περιέχεται εις την περικοπήν εκείνην όπου οι συλληφθέντες από το Ιουδαϊκό Συνέδριο (το Σανχεντρίν) Απόστολοι Πέτρος και Ιωάννης, μετά την θεραπεία του εκ γενετής χωλού (Πραξ. γ΄ 1 κ.ε.), αφού τελικώς απελύθησαν με την απειλή όμως "μηκέτι λαλείν επί τω ονόματι τούτω μηδενί ανθρώπων" (Πραξ. δ΄ 17) κατευθυνθέντες στον χώρο όπου ήσαν συγκεντρωμένοι οι Απόστολοι και, προφανώς και άλλοι μαθηταί, ανέπεμψαν "ομοθυμαδόν" προσευχήν δεήσεως και ευχαριστίας. Ένας Γερμανός σχολιαστής του ιθ΄ αιώνος, ο Baumgarten4, υποθέτει ότι ολόκληρος η σύναξις έψαλε τότε τον Ψαλμό αυτόν και ο Πέτρος ανέπεμψε αυτήν την ευχαριστήριο προσευχή.

3. Αυτός ο συνασπισμός των ανομοίων, αντιπάλων και ανταγωνιζομένων στοιχείων -τα οποία βλέπουμε να συμμαχούν- κατά του Μεσσία επιδιώκουν να διασπάσουν την ενότητα του λαού του Θεού: "ως διασπάσωμεν τους δεσμούς αυτών,...". Πρόκειται για τον αέναο, τον αδυσώπητο, τον ακατάπαυστο αγώνα των πονηρών δυνάμεων κατά του λαού του Θεού, της Εκκλησίας, καθώς προσπαθούν να διασπάσουν τον δεσμόν των μαχητών της πίστεως από τον Αρχηγό τους, τον Κύριον. Όμως αυτός ο δεσμός είναι ακατάλυτος! Ο Παύλος ανακράζει: "τις ημάς χωρίσει από της αγάπης του Χριστού; θλίψις ή στενοχωρία ή διωγμός ή λιμός ή γυμνότης ή κίνδυνος ή μάχαιρα;" μνημονεύων εκείνα τα λόγια του Ψαλμού μδ΄"... ότι Ένεκεν σού θανατούμεθα όλην την ημέραν, ελογίσθημεν ως πρόβατα σφαγής", για να καταλήξη στην θριαμβευτική εκείνη ιαχή "Αλλ' εν τούτοις πάσιν υπερνικώμεν δια του αγαπήσαντος ημάς" (Ρωμ. η΄ 35-37 κ.ε.).

β) Η ουράνια εμπιστοσύνη (εδ. 4-6)

4. Όμως η όλη κατάστασις είναι δυνατόν να εκτιμηθή μόνον εάν διακρίνουμε / κατανοήσουμε τον νουν του Κυρίου που είναι "ενθρονισμένος στον ουρανό" και αντιμετωπίζει -με μυκτηρισμό- όλον τον παραλογισμό της ανθρωπίνης ανοησίας, αφροσύνης: "ο καθήμενος εν ουρανοίς θέλει γελάσει· ο Κύριος θέλει εκμυκτηρίσει αυτούς". Μεταφερόμαστε έτσι από μια επίγεια θεώρησι σε ένα επουράνιο επίπεδο.

Αυτόν τον περίγελω -την χλεύη- στην ανθρωπίνη καύχησι την συναντούμε Κανά στην Καινή Διαθήκη, όταν π.χ. ο Παύλος (Α΄ Κορ. α΄ 20 κ.ε.) βλέπει αυτή την αφροσύνη μέσα στην "ανθρώπινη σοφία", υποβάλλοντας, με ένα ρητορικό τρόπο, μια σειρά καυστικών ερωτημάτων: "πού σοφός; πού γραμματεύς; πού συζητητής του αιώνος τούτου;" για να καταλήξη στο τραγικό συμπέρασμα: "ουχί εμώρανεν ο Θεός την σοφίαν του κόσμου;"

Ο αιώνας μας είναι τόσον ενδεικτικός αυτής της τραγικής πραγματικότητος! Από τη μια πλευρά βλέπουμε καταπληκτικά, ασύλληπτα -ακόμη και για την ευθύς προηγούμενη γενεά- επιτεύγματα στον εν γένει τεχνικό-επιστημονικό τομέα, που ίσως φθάνουν στα όρια της επιστημονικής φαντασίας, και από την άλλη πλευρά διακρίνουμε τόσο καθαρά την ανθρώπινη κατάπτωσι, με την διαφθορά, την πτώσι των ηθικών αξιών, την εγκληματικότητα, την εκμετάλλευσι, που συνοδεύονται με απογοήτευσι, αποξενωτική απομόνωσι, οικογενειακή κατάρρευσι, πανσεξουαλική αλλοφροσύνη -με αναίσχυντα προβαλλόμενο το στοιχείο της διαστροφής- κ.ο.κ. μέσα σ' ένα πλαίσιο μιας άνευ προηγουμένου "ευημερίας", παρά το γεγονός ότι η πτωχεία διευρύνεται και διογκώνεται σε ευρύτατες ζώνες και όχι μόνο στις χώρες του "τρίτου κόσμου" αλλά και στις "ευημερούσες" του δυτικού κόσμου.

Και ενώ αυτή είναι κάποια σκιαγράφισις της πραγματικότητος στις "ανεπτυγμένες χώρες", θλιβερή παραμένει η κατάστασις στις χώρες του λεγομένου "τρίτου κόσμου": αθλιότης, φτώχεια, ασθένειες (ιδιαίτερα η πανδημία του HIV-AIDS στην υποσαχάρεια Αφρική), εκμετάλλευσις, κακοδιοίκησις, διαφθορά, καταπίεσις κ.λπ. με ένα μέσον όρον ζωής που φθάνει σε ωρισμένες Αφρικανικές χώρες τα 36 περίπου χρόνια (π.χ. στο Μαλάουϊ, στη Ζόμπια) ενώ στον Μεσογειακό (Ευρωπαϊκό) χώρο κυμαίνεται από 75,88 (Πορτογαλία) σε 78,63 (Γαλλία), (Ελλάς 78,43), με υψηλότερο μέσον όριο ζωής στην Ιαπωνία 80,11 και στην Αυστραλία 80,14.5

5. Σ' αυτή όμως την ανθρώπινη έπαρσι, αλαζονεία, καύχησι στην ιδική της ικανότητα, γνώσι και σοφία, υπάρχει ο θείος αντίλογος, που μέσα στο συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο (δηλ. την "συνωμοσία" των εχθρών του Δαβίδ) δίνει την κυρίαρχη απάντησι: "Τότε θέλει λαλήσει προς αυτούς εν τη οργή αυτού, και εν τω θυμώ αυτού θέλει συνταράξει αυτούς". Ο Ψαλμωδός επαφίεται απόλυτα στη δίκαιη κρίση του αδεκάστου Κριτού. Την απάντησι στη συνωμοσία, στη σκευωρία των αδυσωπήτων εχθρών του, δεν θα την δώση αυτός αλλά ο Κύριος. Στηρίζεται στη διαβεβαίωσι: "εις εμέ ανήκει η εκδίκησις" (Δευτ. λβ΄ 35). Και τούτο δεν είναι μόνον η θέσις της Παλαιάς Διαθήκης αλλά επαναλαμβάνεται από τα χείλη του Άρχοντος της Ειρήνης (Ησαΐας θ΄ 7): "Ο δε Θεός ου μη ποιήση την εκδίκησιν των εκλεκτών αυτού των βοώντων Αυτώ ημέρας και νυκτός, και μακροθυμεί επ' αυτοίς;" (Λουκ. ιη΄ 7). (Βλέπε και Ρωμ. ιβ΄ 19, Εβρ. ι΄ 30, Β΄ Θεσ. α΄ 8, Α΄ Πέτρ. β΄ 14).

6. Το επιχείρημα του Δαβίδ εναντίον των αντιπάλων του είναι ότι ο Θεός τον έχρισε εις τον θρόνον του: "Αλλ' εγώ, θέλει ειπεί, έχρισα τον Βασιλέα μου επί Σιών, το όρος το άγιον μου" ("Εγώ δε κατεστάθην βασιλεύς υπ' αυτού επί Σιών όρος το άγιον Αυτού" -Μετάφρασις Ο΄). Το εδάφιο αυτό μαζί με το επόμενο, είναι το κεντρικό σημείο. Αποτελεί την αναμενομένη απάντησι των εδ. 1-5, ανάπτυξι του οποίου συναντούμε στα εδ. 8-12. Αυτό το "εγώ" δίδει την έμφασι: "όσον αφορά εμένα". Μετά την στομφώδη εκείνη διακήρυξι των εχθρών του Δαβίδ (εδ. 3) "Ας διασπάσωμεν τους δεσμούς αυτών...", έχομεν εδώ την περιφρονημένη εκείνη φωνή που έχει όμως τον τελικό λόγο, και που έχει την επικύρωσι της θείας υποσχέσεως: "Αυτός θέλει οικοδομήσει οίκον εις το όνομά μου· και θέλω στερεώσει τον θρόνον της βασιλείας αυτού έως αιώνος" (Β΄ Σαμ. ζ΄ 13)6. Έχουμε εδώ μια ακόμη επιβεβαίωσι του Μεσσιανικού χαρακτήρος του ποιήματος από τον συγγραφέα της προς Εβραίους Επιστολής "όν έθηκεν κληρονόμων πάντων,..." (Εβρ. α΄ 2)7, που αναφέρεται εις τον Κύριον Ιησούν.

γ) Η Βασιλική Εξουσία (εδ. 7-9)

Η εικόνα που τώρα παρουσιάζεται είναι εκείνη επαναστατημένων εθνών, που έχουν συγκροτήσει μια θορυβώδη ανταρσία στη γη. Για μια στιγμή φαίνεται να δαμάζωνται από την διακήρυξι που αντηχεί από τα ουράνια ενδιαιτήματα. Στην σιωπή που φαίνεται ν' ακολουθή ο Δαβίδ φαίνεται να απευθύνεται στους συναθροισμένους βασιλείς και λαούς. Και πρώτα απ' όλα βεβαιώνει την βασιλική του ιδιότητα (εδ. 7), την κληρονομία Του (εδ. 8), και την κλήσι Του: την δύναμί του να νικά (εδ. 9).

7. Η φράσις: "Υιός μου είσαι συ" (παράλληλος προς Ψαλμόν πθ΄ 26-27) και η συνέχεια "εγώ σήμερον σε εγέννησα" ιστορικά αναφέρεται στην ενθρόνησι του Δαβίδ. Όμως η πραγμάτωσίς της λαμβάνει χώραν, καθώς μας διδάσκει η Καινή Διαθήκη, στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Έτσι ο Παύλος στην ομιλία του στη συναγωγή της Αντιοχείας της Πισιδίας (Πραξ. ιγ΄ 32-33) λέγει: "και ημείς υμάς ευαγγελιζόμεθα την προς τους πατέρας επαγγελίαν γενομένην, ότι ταύτην ο Θεός εκπεπλήρωκεν τοις τέκνοις (αυτών) αναστήσας Ιησούν ως εν τω Ψαλμώ γέγραπται τω δευτέρω: Υιός μου εί συ εγώ σήμερον γεγένηκα σε" (απόδοσις Ο΄).8 Επίσης ο συγγραφεύς της προς Εβραίους Επιστολής, παρουσιάζων την ασύγκριτη διαφορά του προτύπου τού "Υιού" από τας αγγελικάς δυνάμεις, σημειώνει τα εξής: "Τινι γαρ ειπέν ποτέ των αγγέλων, ..." επαναλαμβάνων το ίδιο αυτό εδάφιον από τον Ψαλμό β΄(εδ. 7).

8. Στη συνέχεια ο Ψαλμωδός παρουσιάζει το εξαίρετο προνόμιο του Υιού.9 Τα προνόμια αυτά εκφράζονται με όρους που προσδίδουν εξουσία, κυριότητα. Είναι στην διάθεσι του Υιού, ο Πατήρ Του τα παρέχει: "ζήτησον παρ' εμού...". Τα προνόμια αυτά καλείται ο Υιός να τα ζητήση. Τούτο σαν μια ένδειξη της απόλυτης εξαρτήσεως του Υιού από τον Πατέρα, της απόλυτης ταυτίσεως του θελήματος του Υιού με εκείνο του Πατρός. Και τα προνόμια αυτά αφορούν την "επανακατάκτησι" εκείνων των "περιοχών" τις οποίες ο διάβολος είχε σφετερισθή ως ιδικές του: "και θέλω σοι δώσει τα έθνη κληρονομίαν σου, και ιδιοκτησίαν σου τα πέρατα της γης". Σχετικώς ας θυμηθούμε εκείνη την προκλητική Παρουσίασι-απαίτησι του διαβόλου στη διήγησι του Λουκά δια τους πειρασμούς του Κυρίου στην έρημο (Λουκ. δ΄ 6,7): "... έδειξεν αυτώ (στον Χριστό) πάσας τας βασιλείας της οικουμένης εν στιγμή χρόνου και είπεν αυτώ ο διάβολος, Σοι δώσω την εξουσίαν ταύτην άπασαν και την δόξαν αυτών, ότι εμοί παραδέδοται και ώ εάν θέλω δίδωμι αυτήν·..."

Τώρα αυτά τα βασίλεια, ο νόμιμος Βασιλεύς, ο Πατήρ, τα παραδίδει εις τον νόμιμον Κύριον, τον Υιόν: "και θέλω σοι δώσει τα έθνη κληρονομίαν σου, και ιδιοκτησίαν σου τα πέρατα της γης·"

Αυτά τα επαναστατημένα έθνη, αυτή η παρανόμως καταπατηθείσα γη, επανέρχονται στον νόμιμο Κύριόν τους και απελευθερώνοντας από την εξουσία των δυνάμεων του σκότους. Τούτο ήταν το επίτευγμα του Κυρίου Ιησού Χριστού -του Υιού- επάνω στον Σταυρό. Εκεί στον Σταυρό -δια της μοναδικής θυσίας Του- ο Κεχρισμένος του Κυρίου δια της Αναστάσεώς Του κατακτά το σκήπτρο της Βασιλείας που στην πληρότητά του θα φανερωθή και θα επιβεβαιωθή με την ένδοξη δεύτερή του Έλευσι: όταν "παν γόνυ κάμψη επουρανίων και επιγείων και καταχθονίων και πάσα γλώσσα εξομολογήσηται ότι Κύριος Ιησούς Χριστός εις δόξαν Θεού Πατρός" (Φιλ. β΄ 10, 11), όταν και αυτή η ταλαίπωρη γη, μέσα στην όλη δημιουργία του Θεού, με έναν ασύλληπτο στην ανθρώπινη αντίληψι τρόπο ανακαινισθή: "... και γην καινήν... προσδοκώμεν εν οίς δικαιοσύνη κατοικεί" (Β΄ Πέτρ. γ΄ 13), όταν "και αυτή η κτίσις ελευθερωθήσεται από της δουλείας της φθοράς εις την ελευθερίαν των τέκνων του Θεού" (Ρωμ. η΄ 21).

9. Τρεις φορές10 στο βιβλίο της Αποκαλύψεως παραθέτονται οι λέξεις του εδαφίου αυτού; "θέλεις ποιμάνει αυτούς εν ράβδω σιδηρά· ως σκεύος κεραμέως θέλεις συντρίψει αυτούς". Μια φορά αναφορικά με τον λαό του Θεού: Στην Επιστολή του Χριστού στην εκκλησία των Θυατείρων, ο Ιωάννης σημειώνει, προλογίζοντας το ίδιο εδάφιο "και ο νικών και τηρών άχρι τέλους τα έργα μου δώσω εξουσίαν επί των εθνών" (Αποκ. β΄ 27). Δεν πρόκειται, βέβαια, για μια πολιτικής φύσεως εξουσία, ούτε για μια εγκόσμια επικυριαρχία, αλλά για τον τελικό -μέσα από αγώνες πνευματικούς, θλίψεις, διωγμούς, θάνατο- θρίαμβο της Εκκλησίας του Χριστού. Αυτό εξ άλλου είναι το πραγματικό περιεχόμενο του θαυμάσιου (αλλά και κακοποιηθέντος) βιβλίου της "Αποκαλύψεως" που περιγράφει μέσα από συμβολισμούς, εικόνες, αλληγορικές παραστάσεις τον μεγάλο, μακρύ, αδυσώπητο αγώνα εναντίον όλων των δυνάμεων του σκότους μέχρι του τελικού θριάμβου του Χριστού. Χαρακτηριστικός είναι ο τίτλος της εξαιρέτου ερμηνευτικής εργασίας του William Hendriksen "More than conquerors" επάνω στο βιβλίο αυτό της Καινής Διαθήκης. Όμως εάν μια φορά στο βιβλίο της Αποκαλύψεως γίνεται μνεία αυτού του εδαφίου αναφορικά με την αληθή Εκκλησία, τον λαό του Θεού, δύο ακόμη φορές γίνεται μνεία σε σχέσι με τον αρχηγό της, τον Κύριο Ιησού, τον πραγματικό Νικητή!

Στο κεφ. ιβ΄ 5 και ιθ΄ 15 του Βιβλίου της Αποκαλύψεως το εδ. 9 του Ψαλμού επαναλαμβάνεται σε αναφορά με τον ίδιο τον Κύριο Ιησού: "θέλεις ποιμάνει αυτούς εν ράβδω σιδηρά". Στο πρώτο εδάφιο (ιβ΄ 5) ο συνδυασμός των χαρακτηριστικών είναι τόσον συγκεκριμένος ώστε να μη αφήνεται αμφιβολία ότι πρόκειται περί του Χριστού: "και έτεκεν υιόν άρσεν, ός μέλλει ποιμαίνειν πάντα τά έθνη εν ράβδω σιδηρά...". Στην περίπτωσι αυτή, γράφει ο Charles Ellicot11, "δεν πρέπει να περιορίσωμεν την έννοιαν του οράματος εις την προσπάθειαν του Διαβόλου να εξοντώση το "παιδίον Ιησούν", διότι είναι επίσης ο Χριστός εν τη Εκκλησία, τον οποίον ο διάβολος μισεί" και προσθέτει, "οπουδήποτε ο Χριστός κατοικεί στην καρδιά δια της πίστεως, και οποτεδήποτε κηρυχθή το Ευαγγέλιον θα υπάρξη εκεί η λυσσαλέα επίθεσις του Διαβόλου". Όμως ο Χριστός τελικά θα είναι ο Νικητής.

Στο δεύτερο εδάφιο (ιθ΄ 5), το σχετικόν εδάφιον του Ψαλμού συνοδεύεται με μίαν άλλην συμβολικήν εικόνα: "και εκ του στόματος αυτού εκπορεύεται ρομφαία οξεία, ίνα εν αυτή πατάξη τα έθνη..." (επίσης Αποκ. α΄ 16). Χωρίς αμφιβολία εδώ συμβολίζεται το Πνεύμα το Άγιον, και πιο συγκεκριμένα ο ίδιος ο λόγος του Θεού. Κανένα σαρκικό όπλο δεν είναι ισχυρό και αποτελεσματικό στον πνευματικό αγώνα (βλ. Β΄ Κορ. ι΄ 4). Εκείνοι που νομίζουν ότι είναι δυνατόν να διεξαγάγουν τον πνευματικό πόλεμο με σαρκικά όπλα, με άλλα όπλα εκτός από τον Λόγο του Θεού, θα απολεσθούν μαζί με τα όπλα τους (βλ. Αποκ. ιγ΄ 10).12

 

(δ) Η λογική τους αντίδρασις (εδ. 10-12)

Στο τελευταίο αυτό μέρος του Ψαλμού ο Δαβίδ επανέρχεται στην πραγματικότητα που περιέγραψε στα εδάφια 1-3. Ο κίνδυνος, η απειλή δεν έχει παρέλθει, η κρίσις ακόμη δεν έχει αντιμετωπισθή. Στρέφεται, λοιπόν, προς τους "βασιλείς". Η οργή του Θεού δεν έχει ακόμη ξεσπάσει, η "ελαστικότης" αυτού του "τότε" δεν έχει ακόμη έλθη στο τέρμα, δεν έχει ακόμη ακουσθή το "κλικ" της φωτογραφήσεως13, καθώς υπάρχει η έκκλησις της θείας μακροθυμίας, που εκδηλώνεται σε ένα τρίπτυχο: Είναι το έργο του Αγίου Πνεύματος:

10. Οι βασιλείς και οι κριταί να έλθουν στα "λογικά" τους: "βασιλείς, συνετίσθητε -διδάχθητε, κριταί της γης". Η ευθύνη των ηγετών, πολιτικών, θρησκευτικών, εδώ τονίζεται!

11. Μια γενικώτερη έκκλησις αναγνωρίσεως, υποταγής, λατρείας: "Δουλεύετε τον Κύριον εν φόβω, και αγάλλεσθε εν τρόμω". Είναι η πρόσκλησις για την αναγνώρισι και υποταγή εις τον Κύριον -η λατρεία Του. Μια υποταγή που γίνεται με πνεύμα κατανύξεως, σεβασμού, ενός θείου δέους στην μεγαλειότητά Του: "εν φόβω": Είναι το "μυστήριον της ευσεβείας" - "Ός εφανερώθη εν σαρκί..." (Α΄ Τιμ. γ΄ 16). Είναι το Έργον του Αγίου Πνεύματος που πειραματίζεται ο πιστός, με κάτι το φαινομενικώς παράδοξον, με μίαν "αγαλλίασιν τρόμου"! Το θείον εκείνο δέος της αγάπης, του ελέους, της εν Χριστώ χάριτος, κάτι που οδηγεί τον Παύλον να ανακράξη: "... μετά φόβου και τρόμου την εαυτών σωτηρίαν κατεργάζεσθαι" (Φιλ. β΄ 12).

12. Το τελευταίο εδάφιο του Ψαλμού κυριαρχείται από την έκφρασι μιας προτροπής να στραφούν με αγάπη στον Υιόν: "Φιλείτε τον Υιόν...". Πίσω, και πέρα από τον Δαβίδ μια προφητική Μεσσιανική νύξις εις τον εκ "σπέρματος Δαβίδ", Υιόν, (Ιω. ε΄ 23, Ρωμ. α΄ 3, β΄ Τιμ. β΄ 8) θα πρέπει να επισημανθή. Είναι η κλήσις σε ανταπόκρισι δι' Εκείνον δια τον οποίον η καρδιά του Παύλου έπαλεν με θερμότητα αισθημάτων: "ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός· ο δε νυν ζω εν σαρκί, εν πίστει ζω τη του Υιού του Θεού του αγαπήσαντος με και παραδόντος εαυτόν υπέρ εμού" (Γαλ. β΄ 20).

Ο Ψαλμός κλείει με έναν "μακαρισμόν": "Μακάριοι πάντες οι πεποιθότες επ' αυτόν": Ποιος θα ήτο δυνατόν ν' αμφισβητήση ότι "αυτός" δεν είναι ο βασιλεύς Δαβίδ, αλλά ο Μεσσίας, ο Κύριος Ιησούς Χριστός! Και η ύψιστη ευδαιμονία -η μακαριότης- τι άλλο είναι παρά η ζωντανή σχέσι και αφιέρωσι σ' Εκείνον...

 

 

Υποσημειώσεις

1. Το Μεσσιανικό χαρακτήρα αυτού του Ψαλμού δέχονται διακεκριμένοι Ραββίνοι, όπως ο David Kimchi, ο Saadias Gaon και άλλοι Ιουδαίοι συγγραφείς. Όμως και Γερμανοί κριτικοί, όπως π.χ. ο De Wette (1780-1849) οι οποίοι είναι απρόθυμοι να παραδεχθούν τον Μεσσιανικό χαρακτήρα των Ψαλμών, όμως παραδέχονται ότι ο Ψαλμός αυτός αναφέρεται εις τον Μεσσία (De Wette, Apostelgeschichte, Σελ. 53, από P.J. Gloag -Σελ. 159- (1780-1849). - Ο P.J. Craigie (Word Biblical Commentory: Vol. 19, "Psalms" -1983 - Σελ. 68-69) σημειώνει ότι ο Ψαλμός αυτός είναι ένας από τους πιο συχνά παρατιθεμένους και υπαινισσομένους εις την Καινή Διαθήκη. Από την προοπτική του πρωΐμου Χριστιανισμού, ήτο ένας Μεσσιανικός ψαλμός, κατά την φρασεολογίαν, "par excellence" και σχετίζεται με το κεντρικό θέμα της διακονίας του Ιησού, καθώς Αυτός ήρχισεν το κήρυγμά του, με αναφοράν εις την "βασιλείαν του Θεού" (Μαρκ. α΄ 14-15)... Η ερμηνεία αυτή του Ψαλμού ως Μεσσιανικού εν συναφεία με τον Ιησούν παρέχει μιαν εσώτερη ενόρασι στη φύσι ολοκλήρου της διακονίας του Ιησού... Η Αποκάλυψις στην συμβολική και μυστηριώδη γλώσσα του συγγραφέως της, περιέχει μια πρόβλεψι της τελικής εξουσίας και του θριάμβου του "ανθρώπου" ο οποίος εγεννήθη για να καταστή Βασιλεύς, με τη γλώσσα και την απεικόνιση του Ψαλμού αυτού (Αποκ. α΄ 5, β΄ 27, δ΄ 2, ς΄ 17, ιβ΄ 5, ιθ΄ 5 κ.α.).

2. Leslie S. Mc Caw, "The New Bible Commentary" -Intervarsity Fellowship, Εκδ. 1974, Σελ. 415.

3. Η λέξις "φρύαγμα" την οποία υιοθέτησεν αρχικά η μετάφρασις των Ο΄, ως και η μετάφρασις του Ν. Βάμβα, σημαίνει: "ισχυρός βρυχηθμός" (Λεξ. Γ. Πάπε). Αναλόγους αποδόσεις έχουν χρησιμοποιήσει οι παλαιότερες ξένες μεταφράσεις. Η λέξις την οποίαν όμως χρησιμοποιεί η ΝΜΒ είναι "σιγανοψιθυρίζουν" κάτι το οποίον δίδει έμφασι στο "συνωμοτικό" χαρακτήρα της υποθέσεως και όχι σε μια "κραυγαλέα" αντίδρασι. Το Εβραϊκό ρήμα από το οποίο προέρχεται η η αντίστοιχη Εβραϊκή λέξις είναι "rayas", που σημαίνει μια κατάστασι "θορύβου, αναταραχής, οχλαγωγίας".

4. Από P. J. Gloag "A critical and Exegetical Commentary on the Acts of the Apostles" -Klock & Klock Christian Publishers - Minneapolis, Minnesota 55411 , 1979 (αρχ. έκδ. Τ&Τα Clark 1870) - Σελ. 157 Baumgarten's Apostolic History. Τομ. Α΄ Σ. 100, Clark's translation (Alexander Gottlie Baumgarten, 1714-1762).

5. Παραθέτουμε σχετικά στοιχεία μέσου όρου ζωής από το "Mission Year Book" του 2001 της "Πρεσβυτερικής Εκκλησίας των ΗΠΑ" (Ενδεικτικώς): Ευρώπη: Υψηλότερο: Ελβετία 78,99 - Χαμηλότερο: Βοσνία-Ερζεγοβίνη 66,98 / Μ. Ανατολή: Υψηλ.: Ισραήλ 78,61- Χαμηλ.: Αίγυπτος 62,39 / Ασία: Υψηλ.: Σιγκαπούρη 78,84 - Χαμηλ.: Καμπότζη 48,24 / Ανατολ. Ασία-Ειρηνικός: Υψηλ.: Αυστραλία 80,14 - Χαμηλ. Βανάτου 61,44 - Υψηλ. Ιαπωνία 80,11 - Χαμηλ. Φιλιππίνες 66,58 / Κεντρική Αμερική: Υψηλ. Νήσοι Κουμάν 77,1 - Χαμηλ.: Αϊτή 51,05 - Υψηλ. Δομηνικανή Δημοκρατία 77,07 - Χαμηλ. Γουϊάνα 61,82 / Νότιος Αμερική: Υψηλ.: Ουρουγουάη 75,83 - Χαμηλ.: Βραζιλία 64,06 / Αφρική: Υψηλ.: Μαυρίκιος 71,09 - Χαμηλ. Μαλάουϊ 36,3. (Χαρακτηριστική είναι η διαφορά Ανεπτυγμένων και μη χωρών).

6. Από Derek Kidner ("Tyndale Old Testament Commentaries" -Intervarsity Press, London 1973, Psalms, Σελ. 51).

7. Από "Leslie Mc Caw" "The New Bible Commentary" "Psalms" London 1954 (Σελ. 415).

8. Ο P. J. Gloag σημειώνει ότι ενώ ωρισμένοι σχολιασταί αποδίδουν τα λόγια αυτά στην ενσάρκωσι του Ιησού Χριστού, παρατηρεί ότι αυτά εισάγονται ως μία πρόρρησις της αναστάσεώς Του, παρατηρών: "παρ' όλον ότι Αυτός ήτο ο Υιός του Θεού από την αιωνιότητα, όμως δια της αναστάσεώς Του διεκηρύχθη τούτο ανοικτά, και στην προς Ρωμαίους Επιστολή (α΄ 4) αναφέρεται "του ορισθέντος Υιού Θεού εν δυνάμει κατά πνεύμα αγιωσύνης εξ αναστάσεως νεκρών, Ιησού Χριστού του Κυρίου ημών". (Paton J. Gloag "Acts of the Apostles" Vol. ΙΙ, Σελ. 29 - εκδ. Klock & Klock Christian Publishers, επαν. 1979). Βλέπε και σχόλιά μας στην προς Ρωμαίους, Σελ. 19 (επί του εδ. α΄ 4).

9. Peter c. Crage, "World Biblical Commentary", Psalms. Σελ. 67.

10. Deker Kidner, Σελ. 51.

11. Charles Ellicott (1819-1905), Επίσκοπος του Cloucester and Bristol, διακεκριμένος Βιβλικός σχολιαστής.

12. Από ανέκδοτον εργασίαν μας εις το Βιβλίον της Αποκαλύψεως (Σημειώσεις Σελ. 10 και 106).

13. Leslie Mc Caw (ως υποσημείωσις 2). I

 

 

ΕΝΟΤΗΤΑ, ΠΟΙΚΙΛΙΑ, ΩΡΙΜΑΝΣΗ:

Τα τρία Χαρακτηριστικά της Υγιούς εκκλησίας

 

του αιδ. Κ. Εμμανουηλίδη

 

Ως αναγεννημένοι Χριστιανοί, πλυμένοι με το πανάγιο αίμα του Ιησού Χριστού είμαστε:

Μαθητές στο ίδιο σχολείο

Παιδιά στην ίδια οικογένεια

Πολίτες στην ίδια χώρα

Πρόβατα στην ίδια ποίμνη

Κληρονόμοι στην ίδια διαθήκη

Ιερείς στον ίδιο ναό

Λίθοι στην ίδια οικοδομή

Μέλη στο ίδιο σώμα

Στρατιώτες στον ίδιο Βασιλιά

Αθλητές στον ίδιο στίβο

Συμμέτοχοι στην ίδια δόξα

Εμείς είμαστε η εκκλησία του Ιησού Χριστού. Η ένδοξη νύφη του Αρνίου του εσφαγμένου από καταβολής κόσμου.

Η λέξη εκκλησία αποτελείται από την πρόθεση εκ, που σημαίνει από, και το ρήμα καλώ, που σημαίνει προσκαλώ, συγκαλώ.

Είμαστε οι καλεσμένοι από προηγούμενες σχέσεις, το θάνατο και την αμαρτία, για να απαρτίσουμε το σώμα εκείνο που έχει ιδιαίτερη σχέση, στενή σχέση, με το ζωντανό Θεό, ''κλητοί Ιησού Χριστού'', Ρωμ. 1,6.

Κληθήκαμε έξω από τον κόσμο για να αποτελέσουμε το Λαό του Θεού. Με την αναγέννηση φυτεύτηκε μέσα μας μια νέα καρδιά. Μεταφυτεύτηκε, μεταμοσχεύτηκε η καρδιά του Ιησού Χριστού στα μύχια της ύπαρξής μας.

Ανήκουμε αποκλειστικά στον Κύριο μας. Ο Κύριος δε μας ζητάει να απομονωθούμε από τον κόσμο, ούτε βέβαια να ταυτιστούμε με αυτόν.

Θέλει να είμαστε μέσα στον κόσμο, όχι όμως κόσμος, ούτε ο κόσμος μέσα μας,

2 Κορ. 6,14-18, Ιακ. 1,27, 2 Πετρ. 1,4, 1 Ιωαν. 2,15. Τοπικά, γεωγραφικά μέσα στον κόσμο. Τροπικά, εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από αυτόν.

Εμείς λοιπόν είμαστε αυτοί που καλεστήκαμε έξω, που κληθήκαμε από το Θεό.

Όμως εμείς είμαστε ακόμα και αυτοί που, όχι μόνο καλεστήκαμε έξω, αλλά

και καλεστήκαμε να ζήσουμε μαζί, να είμαστε ένα σώμα, το σώμα Του. Να είμαστε συγκοινωνούντα δοχεία, Πραξ. 2,44.

Την αποστολική εποχή όταν κάποιος αναγεννιόταν, ταυτιζόταν με μια τοπική εκκλησία. Με την ενέργεια του αυτή δήλωνε δημόσια πως ''και εγώ είμαι ένας από αυτούς. Ανήκω σ' αυτούς, είμαι δικός τους και όλοι μαζί ανήκουμε στον Κύριο''.

Τι όμως έκαναν οι πρώτοι Χριστιανοί όταν μαζεύονταν όλοι μαζί; Πραξ. 2,42 και 47.

Διδασκαλία, Συναναστροφή, Θεία Ευχαριστία, Προσευχή, Λατρεία και Ευαγγελισμό.

Αποτέλεσμα; Αριθμητική ΑΥΞΗΣΗ, Πραξ. 2,47β.

Η πρώτη εκκλησία ζούσε το θαύμα της πρόσθεσης και του πολλαπλασιασμού, ενώ εμείς σήμερα, πολύ φοβάμαι, ζούμε το δράμα της αφαίρεσης και της διαίρεσης.

Επομένως, καλεστήκαμε έξω για να είμαστε μαζί.

Δεν μπορεί κανείς να πάει στον ουρανό μόνος του. Οι πιστοί στην Καινή Διαθήκη δεν συγκρίνονται ούτε ταυτίζονται με λιοντάρια ή με αρκούδες, αλλά με πρόβατα που αποτελούν μία ποίμνη. Ζουν, τρώνε, περπατούν, κάνουν παρέα, ΟΛΑ ΜΑΖΙ, κάτω από το άγρυπνο μάτι του Αρχιποιμένα Ιησού Χριστού.

Όσοι ψάχνουν για την τέλεια εκκλησία χάνουν το χρόνο τους, γιατί ακόμα κι αν την εντοπίσουν, πράγμα αδύνατο, τη στιγμή που θα την επισκεφθούν θα πάψει να είναι τέλεια.

Έτσι λοιπόν ο Κύριος μας κάλεσε έξω από την αμαρτία και το θάνατο για να είμαστε μαζί, ώστε μαζί να εργαστούμε και μαζί να διαφημίζουμε το άγιο όνομά Του, ''όπως τας αρετάς εξαγγείλητε του εκ σκότους υμάς καλέσαντος εις το θαυμαστόν αυτού φως'', 1 Πετρ. 2,9. Δηλαδή, καλεστήκαμε για να εργαστούμε μαζί, να βγούμε προς τα έξω μαζί, γνωστοποιώντας στους ανθρώπους τις καταπληκτικές και μοναδικές ιδιότητες του Ουράνιου Πατέρα μας.

Μία μέρα θα καλεστούμε για να ζήσουμε αιώνια στο ουρανό.

Κι' όμως, παρόλη την Άγια κλήση μας, παρόλο που καλεστήκαμε έξω από τον κόσμο, πολλοί πιστοί μοιάζουν με τον Λωτ, Γεν. 13, 19 κεφάλαια, και με τον Δημά, 2 Τιμ. 4,10.

Παρόλο που καλεστήκαμε μαζί, πολλοί πιστοί έχουν ξεχάσει το Εβρ. 10,25.

Παρόλο που καλεστήκαμε προς τα εμπρός, ελάχιστοι πιστοί, έστω και λίγο, νοιάζονται για τον κόσμο που χάνεται χωρίς ελπίδα, χωρίς σωτηρία, χωρίς Χριστό και έτσι έχουν ιδιοποιηθεί το ύψιστο δώρο της σωτηρίας που θα έπρεπε να κοινοποιήσουν σ' όλον τον κόσμο.

Σχετικά βέβαια με την β΄ έλευση, πολλοί χριστιανοί εύχονται ο ερχομός του Χριστού να καθυστερήσει λίγο παραπάνω, για να μη διακοπούν τα σχέδια τους και να μη μείνουν ανεκπλήρωτα τα όνειρά τους.

Αυτή είναι η εκκλησία του Ιησού Χριστού. Αυτοί ΕΙΜΑΣΤΕ!

Δε θα πρέπει να είμαστε έτσι, αλλά είμαστε έτσι ακριβώς.

Τι πρέπει λοιπόν να κάνουμε;

Να τα παρατήσουμε; Να σταματήσουμε τον εκκλησιασμό;

Να ψάξουμε για κάτι άλλο;

Να κλειδώσουμε τις εκκλησίες μας και ο καθένας να τραβήξει για το σπιτάκι του;

Ας απαντήσουμε στις παραπάνω ερωτήσεις με μερικές άλλες ερωτήσεις:

Την οικογένειά σου που σίγουρα δεν είναι τέλεια την παρατάς και φεύγεις ή μένεις για να τη βοηθήσεις ώστε να βελτιωθεί και να πάει καλύτερα;

Το γάμο σου;

Την κοινωνία;

Μένουμε στη θέση μας βροντοφωνάζοντας:

Είμαι εδώ. Θέλω να βοηθήσω, ΝΟΙΑΖΟΜΑΙ.

Γιατί να μην είναι τέτοια η στάση μας με την εκκλησία;

Ναι, βλέπω πολλές ατέλειες στην εκκλησία του Ιησού Χριστού. Αυτό είναι το πρώτο βήμα.

Δεύτερο βήμα: Αγαπάω το Λαό του Θεού, παρόλες τις ατέλειες, τα ελαττώματα και τα λάθη τους, και με τη Χάρη του Θεού υπόσχομαι να ανεχθώ τις αδυναμίες και τις παραξενιές τους, όπως στο κάτω-κάτω και αυτοί θα πρέπει να ανεχθούν τις δικές μου αδυναμίες, λάθη, και παραξενιές. Τα ελαττώματα μοιάζουν με τους προβολείς των αυτοκινήτων. Μόνο των άλλων μας ενοχλούν.

Η κιβωτός του Νώε είχε πολλά κοινά σημεία με την εκκλησία του Ιησού. Ξέρετε όμως κάτι;

Αν δεν ήταν ο κατακλυσμός και η κρίσης του Θεού έξω από την κιβωτό, κανένας δεν θα άντεχε τη βρώμα μέσα σ' αυτήν.

Ποτέ μην ξεχάσουμε ότι η εκκλησία μας χρειάζεται και την χρειαζόμαστε και πως όλοι συνεισφέρουμε στη ζωή της τοπικής μας εκκλησίας.

Συνεισφέρουμε είτε στην υγεία και τη μεταμόρφωσή της είτε στην αρρώστια και την παραμόρφωσή της.

Ποια είναι η διαφορά της εκκλησίας με την κιβωτό;

Η κιβωτός λύκο παρέλαβε, λύκο έδωσε, τίγρη παρέλαβε και τίγρη έδωσε.

Η εκκλησία του Ιησού παραλαμβάνει αγρίους και τους μετατρέπει σε αγίους.

Όλα βέβαια με τη Χάρη του Θεού.

Καλούμαι λοιπόν να αγαπάω τον αδελφό μου.

Να τον αγαπάω όπως ο Χριστός αγάπησε και αγαπάει εμένα. Μια αγάπη έμπρακτη, θυσιαστική, αυθόρμητη, ανιδιοτελή, ασύνορη.

Κάποιος συγγραφέας ονομάζει την αγάπη το κυκλοφορικό σύστημα του σώματος του Ιησού Χριστού.

Τι όμως σημαίνει Χριστιανική αγάπη;

Σημαίνει πως συμπεριφέρομαι στους άλλους όπως ο Χριστός συμπεριφέρεται σε εμένα.

Πως μου φέρεται όταν αμαρτάνω; Με συγχωρεί.

΄Όταν κάνω λάθη; Όταν τον λυπώ;

Πως μου φέρεται όταν δεν τα καταφέρνω; Μου δίνει κι άλλες ευκαιρίες.

Ο Θεός Πατέρας μας δίδαξε να αγαπάμε δίδοντας το Γιο Του, Ιωαν. 3, 16.

Ο Θεός Γιος μας δίδαξε να αγαπάμε δίδοντας μας τη νέα εντολή, Ιωαν. 13, 34-35.

Ο Θεός Άγιο Πνεύμα μας διδάσκει να αγαπάμε ο ένας τον άλλο χύνοντας ορμητικούς ποταμούς αγάπης μέσα στην καρδιά μας, Ρωμ. 5,5 και παράγοντας μέσα μας τον καρπό του Πνεύματος του οποίου πρώτο συστατικό είναι η αγάπη, Γαλ.5,22.

Όταν η αγάπη, το κυκλοφορικό σύστημα του σώματος του Ιησού Χριστού λειτουργεί σωστά, η υγεία της εκκλησίας θα εκδηλωθεί με τα εξής τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα:

Ενότητα, Εφεσ. 4,1-6

Ποικιλία, Εφεσ. 4,7-11

Ωρίμανση, Εφεσ. 4, 12-16

Και τα τρία στοιχεία είναι πολύ σημαντικά, και τα τρία στοιχεία είναι απαραίτητα.

Η Αχίλλειος πτέρνα της εκκλησίας του Ιησού Χριστού, το αδύνατό της σημείο, ήταν πάντοτε η ενότητα, την οποία δυστυχώς συχνά την μπερδεύουμε με την ομοιομορφία. Χρειαζόμαστε τόσο την ενότητα όσο και την ποικιλία.

Η ενότητα χωρίς την ποικιλία οδηγεί σε ομοιομορφία και έτσι η εκκλησία μετατρέπεται σε καλουποποιείο παράγοντας ομοιόμορφους Χριστιανούς.

Η ποικιλία χωρίς την ενότητα καταλήγει σε αναρχία, Κριτ. 17,6.

Η ομοιομορφία παράγει εκκλησίες που ποτέ δεν αλλάζουν, γιατί οι αλλαγές τις τρομάζουν, ενώ η αναρχία παράγει εκκλησίες χαμαιλέοντες που συνεχόμενα αλλάζουν, επηρεαζόμενες από τις ''ουρανόσταλτες αποκαλύψεις'', τις μοναδικές και ανεπανάληπτες αλήθειες του ''κεχρισμένου'' του Κυρίου της εποχής μας, ή του τάδε βιβλίου.

Ευτυχώς δεν έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα στην ενότητα και την ποικιλία γιατί και τα δύο είναι απολύτως απαραίτητα.

Πολλές εικόνες και σύμβολα της εκκλησίας μέσα στην Καινή Διαθήκη υπογραμμίζουν τη σημαντικότητα τόσο της ποικιλίας όσο και της ενότητας.

Στην εκκλησία του Ιησού Χριστού υπάρχει ενότητα εν τη ποικιλία. Ομοιομορφία πίστεως, πολυμορφία χαρισμάτων.

Η εκκλησία είναι μία οικογένεια, η οποία όμως αποτελείται από διάφορα μέλη.

Η εκκλησία είναι στρατός, ο οποίος μάχεται ενάντια στον ίδιο εχθρό, υπακούει τις ίδιες εντολές, του ίδιου αρχιστράτηγου, και όμως ο κάθε στρατιώτης καλείται να επιτελέσει το δικό του ξεχωριστό έργο.

Η εκκλησία είναι ναός του Κυρίου και βασίλειο Ιεράτευμα, κι όμως η κάθε πέτρα, ο κάθε ζωντανός λίθος, έχει τη δική του θέση και ο κάθε ιερέας πραγματοποιεί το έργο που του έχει ανατεθεί.

Βέβαια η εικόνα που ιδιαίτερα ξεχωρίζει είναι αυτή του σώματος, γιατί όλοι γνωρίζουμε από εμπειρία, και όλοι καταλαβαίνουμε τι σημαίνει να έχεις διαφορετικά μέλη, τα οποία όμως λειτουργούν ενωμένα και για τον ίδιο σκοπό.

Η ωρίμανση κρατάει την ενότητα και την ποικιλία σε ισορροπία και δεν αφήνει το ένα να καταστρέψει το άλλο.

Η ωρίμανση όμως, η ωριμότητα, το πνευματικό μέστωμα, φαίνεται από πολλά πράγματα, ιδιαίτερα δε από την αγάπη.

Στην Εφεσ. 4 η ενότητα του Πνεύματος και τα χαρίσματα του Πνεύματος σκοπό τους έχουν την πνευματική μας ωρίμανση, η οποία θα πραγματοποιηθεί μόνο μέσα σε μία υγιή ατμόσφαιρα αγάπης, ''αληθεύοντες εν αγάπη''Εφεσ. 4,15.

Ενότητα, Εφεσ. 4, 1-6

Σημειώστε πρώτα απ' όλα ότι η Αγία Γραφή δεν μας καλεί να παράγουμε την ενότητα, αλλά να τη διατηρήσουμε, εδ. 3.

Σπουδάζοντες τηρείν, να καταβάλω κάθε προσπάθεια, με ιδιαίτερη επιμέλεια και ζήλο για να διατηρήσω την ενότητα του Πνεύματος με το σύνδεσμο της ειρήνης.

Πως θα γίνει αυτό; Τι απαιτείται;

Ταπεινοφροσύνη: Η βάση της πνευματικής ζωής και η βασική προϋπόθεση για την αρμονική συμβίωση μας.

Ταπεινοφροσύνη δε σημαίνει ότι έχω χαμηλή ιδέα για τον εαυτό μου, αλλά παρόλες τις ικανότητες και ευλογίες στη ζωή μου, παρόλα τα επιτεύγματα μου, τα χαρίσματα, την προσφορά και την υπηρεσία μου, δεν περιαυτολογώ και δεν αυτοπροβάλλομαι.

Πραότητα: Ουράνια αταραξία

Μακροθυμία: Υπομονή, καρτερικότητα, ανεξικακία.

Υπομένεις ενώ μπορείς να εκδικηθείς, συγχωρείς ενώ μπορείς να ανταποδώσεις.

Ανοχή: Όχι σε θέματα πίστης και ηθικής αλλά σε δευτερεύοντα.

Όλες αυτές οι αρετές αποσκοπούν στη διατήρηση της ενότητας του Πνεύματος.

Το Άγιο Πνεύμα είναι ΕΝΩΤΙΚΟ.

Οι αναγεννημένοι Χριστιανοί συνδέονται μεταξύ τους μ' ένα άγιο δεσμό.

Στη συνέχεια ο Απόστολος Παύλος παρουσιάζει τα κοινά στοιχεία που ενώνουν τους Χριστιανούς, επτά πνευματικές πραγματικότητες, κοινό έδαφος, κοινό θεμέλιο, ενοποιούντα στοιχεία, δογματικές αλήθειες, εδ.4-6:

Ένα σώμα, το σώμα του Χριστού

Ένα Πνεύμα, το Άγιο Πνεύμα

Μία ελπίδα, για τον ερχομό του Κυρίου

Ένας Κύριος, ο Ιησούς Χριστός

Μία πίστη, το σώμα των Βιβλικών αληθειών, Ιουδ. 3

Ένα βάπτισμα, του Αγίου Πνεύματος

Ένας Θεός και Πατέρας όλων.

Ποικιλία, Εφεσ. 4,7-11

Ενότητα εν ποικιλία.

Η εκκλησία του Ιησού Χριστού είναι ένας κήπος με μία καταπληκτική ποικιλία λουλουδιών, όλα τα είδη των λουλουδιών, με διαφορετικά χρώματα, μυρωδιές, μεγέθη.

Στα εδ. 7-10 έχουμε την εικόνα του κατακτητή που καλωσορίζεται από τους δικούς του και τους μοιράζει τα λάφυρα του πολέμου.

Σε ποιους δίνει χαρίσματα;

Σε όλους. Όλοι οι αναγεννημένοι πιστοί είναι χαρισματικοί. Όλοι οι πιστοί είναι αποδέκτες των δωρεών του αμερόληπτου Κύριου. Μη λες όχι στα δώρα Του και μην τα περιφρονείς.

Ωρίμανση, Εφεσ. 4, 12-16

Όλοι μεγαλώνουμε, εδ. 13α.

Ο σκοπός των χαρισμάτων είναι η Χριστομίμηση, εδ. 13β, γιατί ο Ιησούς Χριστός είναι το πρότυπό μας.

Αποδείξεις αύξησης:

Σταθερότητα, εδ. 14

Αλήθεια αλλά και αγάπη, εδ.15

Συνεργασία, εδ. 16

Η αλήθεια χωρίς την αγάπη σκοτώνει.

Η αγάπη χωρίς την αλήθεια είναι υποκρισία.

Θα λέμε πάντα την αλήθεια, αλλά θα την λέμε με αγάπη.

''Χριστιανών ζηλώσωμεν σύνταγμα, όπως ην αυτοίς άπαντα κοινά, ο βίος, η ψυχή, η συμφωνία, η τράπεζα κοινή, αδιαίρετος αδελφότης, αγάπη ανυπόκριτος, τα πολλά σώματα εν εργαζομένη, τας διαφόρους ψυχάς εις μιαν ομόνοιαν αρμόζουσα''

( Μ. Βασίλειος, Ε.Π.Ε. 7,156)

I

 

Η ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ ΠΕΡΙΜΕΝΟΝΤΑΣ
ΤΟΝ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

του αιδ. Θ. Κοσμάδη

Στον κόσμο μας αφθονούν ατέλειωτες συγκρούσεις που δεν μπορούν να διευθετηθούν από ευφυέστατους ηγέτες. Οι τρομερές πράξεις που τάραξαν τον κόσμο και έφεραν μεγάλη θλίψη στους ανθρώπους που έχασαν τους δικούς τους στις ΗΠΑ είναι μια επέκταση των γεγονότων στη Μέση Ανατολή. Να θυμίσουμε ότι η παρουσία του Ισραήλ είναι πάντα ένας ενοχλητικός παράγων για τον Μουσουλμάνο, από τη Δυτική Αφρική, μέχρι τις Φιλιππίνες. Από την εμφάνισή του ως κράτος το 1948, το Ισραήλ βρίσκεται σε ένα συνεχή πόλεμο.

Το σπουδαιότερο εμπόδιο σ' αυτό το δίλημα είναι η Ιερουσαλήμ. Είναι ένα καυτό θρησκευτικο θέμα. Οι Μουσουλμάνοι σε όλο τον κόσμο υποστηρίζουν με άκαμπτη επιμονή ότι η Ιερουσαλήμ έχει προσδιοριστεί από τον Αλλάχ γι' αυτούς. Και αυτή η απαίτηση έχει γίνει έμμονη ιδέα σε περισσότερο από ένα δισεκατομμύριο. Φυσικά η Ιουδαϊκή βλέψη είναι εκ διαμέτρου αντίθετη μ' αυτή τη στάση. Οι αρχαιολόγοι με ζωηρό ενδιαφέρον να φέρουν σε φως πολύτιμες πληροφορίες για την ιστορία της περιοχής εμποδίζονται να το πραγματοποιήσουν.

Αυτός ο ιστορικός Βιβλικός λόφος, κατοικημένος αιωνίως, ήταν ένα λαμπερό κομμάτι γης στην εποχή της Παλαιάς Διαθήκης. Η πόλη κατελήφθη από τον βασιλιά Δαβίδ και έγινε η πρωτεύουσα του νέου βασιλείου. Ο γιός του ο Σολομών έχτισε τον ονομαστό ναό στην κορυφή του δεσπόζοντος λόφου. Η ονομασία Ιερουσαλήμ εμφανίζεται στην Εβραϊκή Παλαιά Διαθήκη 635 φορές. Άλλο όνομα για την ίδια τοποθεσία είναι Σιών (ο λόφος), αυτή η λέξη εμφανίζεται στην Π. Δ. 161 φορές.

Ο σωματοφύλακας του Ναβουχοδονόσορα, ο Νεβουζαραδάν, έκαψε τον οίκον του Γιαχβέ στα 586 π.Χ. (Β' Βασιλέων 25:8 και Β' Χρονικών 36:9). Ο Ιερεμίας (περίπου 621-580 π.Χ.) ο θρηνών προφήτης εξέφρασε βαθειά αγωνία για την πόλη και τον κατεστραμμένο ναό. Στους Θρήνους του εκφράζει τη βαθειά ψυχική οδύνη του λαού του: "Η Ιερουσαλήμ αμάρτησε πολύ, γι' αυτό κι έγινε καταγέλαστη. Όλοι όσοι την εκτιμούσαν, τώρα την περιφρονούν γιατί βλέπουν την γύμνια της κι αυτή αναστενάζει κι από την άλλη στρέφεται μεριά. . . Ο εχθρός το χέρι του άπλωσε σ' όλους τους θησαυρούς της κι αυτή είδε τον ναό της να πατούν, τα έθνη εκείνα που είχε προστάξει ο Κύριος να μην μπουν μέσα στην κοινότητά του. Αναστενάζουν όλοι της οι κάτοικοι, ψωμί ζητούν. Δίνουνε τα στολίδια τους, για να βρουν τροφή, έτσι που στη ζωή να κρατηθούνε. Η πόλη φωνάζει, 'Κύριε, κοίταξε, δες πόσο είμαι καταφρονεμένη'. Κράζει προς τους διαβάτες: 'Αχ όλοι εσείς κοιτάξτε με και πέστε αν υπάρχει πόνος σαν τον δικό μου πόνο, που μου εδόθη, και που μ' αυτόν ο Κύριος με βασάνισε τη μέρα της φοβερής του οργής' (Θρήνοι 1:8, 10-12)".

Όταν γύρισαν από την αιχμαλωσία, ο ναός ξαναχτίστηκε με την ηγεσία του Έσδρα και του Νεεμία. Αργότερα, εμολύνθη (168 π.Χ.) από τον Αντίοχο τον Επιφανή Δ΄ (175-163 π.Χ.) ο οποίος εθυσίασε χοίρο στο θυσιαστήριο, απαγόρευσε την περιτομή των Ιουδαίων κ.λ.π. Οι Μακκαβαίοι τον ξαναφιέρωσαν (165 π.Χ.). Μετά από αυτό οι Ρωμαίοι τους κατέκτησαν και ο Ηρώδης έκανε την ανακαίνιση του Ναού. Αυτός είναι ο ναός για τον οποίο γίνεται μνεία στην Καινή Διαθήκη. Αφού ολοκληρώθηκε, καταστράφηκε για μια φορά ακόμα από τον Τίτο - το Ρωμαίο στρατηγό - το 70 μ.Χ. Οι Ρωμαίοι κατακτητές ήταν τόσο απεχθείς, ώστε ονομάσανε την Ιερουσαλήμ Colonia Aelia Capitolina, και έχτισαν ένα ναό προς τιμήν της Αφροδίτης. Οι Βυζαντινοί στων οποίων την κυριαρχία κάποτε πέρασε, χτίσανε μια εκκλησία κοντά στον παλιό ναό στην οποία έδωσαν το όνομα Ναός Της Ανάστασης.

Μετά ήρθε το Ισλάμ, ένα εντελώς καινούριο φαινόμενο στη γεμάτη στροφές ιστορία της ανθρωπότητας (622 μ.Χ, 1 Από Εγείρα.) Ο προφήτης τους πέθανε το 632, αφού κατάφερε να εξουσιάσει ολόκληρη την Αραβική χερσόνησο. Ο Abu-Bakr ήταν ο πρώτος τους Χαλίφης (διάδοχος) ο Ομάρ ήταν ο δεύτερος. Ο Ομάρ κατέκτησε την Ιερουσαλήμ και φυσικά και την τοποθεσία του ναού το 638 μ.Χ. που εκείνη την εποχή ήταν ένας σωρός από χαλάσματα (Μιχαίας 3:12). Οι Μουσουλμάνοι αναφέρονται στο όρος του ναού ως Kubbat-al-Shakra (ιερός τόπος). Δεν χτίσανε τίποτα στην τοποθεσία μέχρι του πέμπτου Χαλίφη Umaiyad Abd-al-Malik (685-705) του οποίου σκοπός ήταν να εγκαθιδρύσει μια νέα ιερή τοποθεσία για το Ισλάμ, κοντύτερα προς τη Δαμασκό όπου είχε την έδρα του ο Umaiyad. Οι Μουσουλμάνοι της Μέκκας βέβαια δεν το έβλεπαν με καλό μάτι. Το τζαμί έγινε γνωστό ως Masdjid-al-Aksha.

Το Ισλάμ έχει πάρα πολύ μεγαλοποιήσει το θέμα της Ιερουσαλήμ με μια αφθονία μυθικών παραποιήσεων που απέχουν πολύ από την πραγματικότητα. Μερικές απ' αυτές τις κατασκευασμένες φαντασιοπληξίες δείχνουν την ικανότητα του Ισλάμ στο να χρησιμοποιεί τη φαντασία παρατραβώντας την πραγματικότητα σε υποθετικές επινοήσεις. Όπως είχαν κάνει και οι Ρωμαίοι, αυτοί "μετονόμασαν" την Ιερουσαλήμ μετατρέποντάς την σε Al-Kuds. Φυσικά, αυτή η ονομασία χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα. Μερικές από τις συμπληρώσεις τους: Ο Αδάμ τάφηκε εδώ. Η κιβωτός του Νώε άραξε σ' αυτό το λόφο. Όλα τα γλυκά νερά πηγάζουν κάτω απ' αυτή την πόλη. Οι ψυχές των αποθανόντων μαζεύονται εδώ δυο φορές τη βδομάδα. Κι άλλοι θρύλοι που συμβάλλουν στις παραθρησκευτικές δοξασίες έχουν πιστούς οπαδούς.

Πολλές μάχες έγιναν εδώ. Τείχη χτιστήκανε και γκρεμιστήκανε. Πολλές πύλες εξυπηρετούσαν την πόλη. Η Ανατολική πύλη είναι μονίμως κλειστή με τοίχο, για να ανοιχθεί με την εμφάνιση του Μεσσία! Πολλοί μύθοι εξακουλοθούν να κυκλοφορούν. Και τώρα πίσω στην αληθινή ιστορία. Οι Σταυροφόροι κατέλαβαν την Ιερουσαλήμ στις 14 Ιουλίου 1099 και την κατέστρεψαν - ένα δυνατό χτύπημα στην Ισλαμική κυριαρχία. Μετέτρεψαν το Kubbat-al-Shakra σε μια μεγαλοπρεπή εκκλησία TEMPLUM DOMINI. Ο Baldwin Α΄ εγκαταστάθηκε επισήμως ως βασιλιάς της Ιερουσαλήμ στις 11 Νοεμβρίου 1100. Ένας ικανός Κούρδος ο Saladdin Eyyubi ξαναπήρε την Ιερουσαλήμ (1187) καταστρέφοντας όλα τα ίχνη της εκκλησίας. Οι σταυροφόροι ξανααπέκτησαν την πόλη για μια εποχή (1229-1244). Έτσι συνεχίστηκε η Ιερουσαλήμ να αλλάζει χέρια μέχρι που ο Βρετανός στρατάρχης, Edmund Henry Allenby την κατέλαβε από τους διεφθαρμένους Οθωμανούς το 1917, οι οποίοι την είχαν καταλάβει το 1517, διακόπτοντας την Ισλαμική κυριαρχία. Λέγεται ότι ο Allenby αρνήθηκε να μπει στην πόλη καβάλα σε άλογο, λέγοντας: "Ο Κύριός μου μπήκε εδώ πανω σε ένα γαϊδουράκι. Δεν μπορώ να κάνω τίποτα περισσότερο από το να περπατήσω".

Ο νεοδημιουργηθείς στρατός του Ισραήλ κυρίευσε το νέο μέρος της το 1948, αφήνοντας το παλιό μέρος της πόλης στην κατοχή της Ιορδανίας. Κατά τον πόλεμο των έξη ημερών (1967), ο Ισραηλινός στρατός κατέλαβε και την παλιά πόλη ενώ η κυβέρνηση την ανακήρυττε κατηγορηματικά την αιώνια πρωτεύουσα του Ισραήλ. Μπήκαμε στον εικοστό πρώτο αιώνα βλέποντας την άσκηση παγκόσμιας πίεσης στο Ισραήλ να αφήσει την Ιερουσαλήμ στους Μουσουλμάνους οι οποίοι λένε: "Είναι δώρο του Αλλάχ σε μας!" Γιατί και πώς;

Αντίθετα με τις εκατοντάδες φορές που αναφέρεται η Ιερουσαλήμ στην Παλαιά Διαθήκη, στο Κοράνιο πουθενά δεν αναφέρεται η πόλη. Υπάρχει ένα μόνο μέρος στην Sura XVII, εδ. 1, Το Νυχτερινό Ταξίδι, που λέει: "Δόξα σ' αυτόν που έφερε τον υπηρέτη του από τον ιερό ναό της Μέκκας στο ναό που είναι απομακρυσμένος, του οποίου την περιοχή έχουμε ευλογήσει για να μπορέσουμε να του δείξουμε τα σημεία μας. Γιατί είναι αυτός που ακούει, αυτός που βλέπει." Masdjid-al-Aksha, δηλ. τον πιο μακρυνό ναό. Ο απομακρυσμένος ναός σίγουρα αναφέρεται σ' αυτόν της Ιερουσαλήμ, που ήταν ερείπια τότε. Η νέα θρησκεία προσπαθώντας να φανεί ότι έχει κάποιο θείο δικαίωμα στην πόλη της Παλαιάς Διαθήκης, έκανε μια παρατραβηγμένη υπόθεση γύρω απ' αυτό το στίχο. Η παράδοση λέει ότι κάποια νύχτα ο άγγελος Γαβλιήλ έφερε στο Μωάμεθ ένα φτερωτό άσπρο άλογο που ονομαζόταν Μπουράκ (Burak) και τον μετέφερε από τη Μέκκα στην τοποθεσία του Ιουδαϊκού ναού ή σε μια θέση προσευχής στον ουρανό. Ακόμα μέχρι σημέρα, μερικοί Μουσουλμάνοι φτάνουν στο σημείο να ονομάζουν τους γιους τους Burak, όνομα για το οποίο περηφανεύονται.

Κατά τη διαδρομή ο Μωάμεθ συνάντησε τον Αβραάμ το Μωυσή, και τον Ιησού! Τους οδήγησε σε Σαλαάτ (προσευχή). Οι θρύλοι εκτός του Κορανίου εκτείνονται σε μια μεγάλη κλίμακα πλασμάτων της φαντασίας: Από τη θέση του ναού, ο Μωάμεθ καβάλα στον Burak και οδηγούμενος από την Γαβριήλ, μεταφέρθηκε στον έβδομο ουρανό όπου συνάντησε τον Αλλάχ πάνω στο θρόνο του. Στο σημείο αυτό ο Αλλάχ του παρέδωσε το Κοράνιο. Μια άλλη παρατραβηγμένη παράδοση έχει τον Αβραάμ καβάλα στον Burak να επισκέπτεται τον Ισμαήλ που είχε εξοριστεί στη Μέκκα. Οι περισσότεροι από τους Ισλαμικούς ερμηνευτές, προσπαθώντας να σώσουν τον Μωάμεθ από τέτοια θεωρητικά μπλεξίματα, δηλώνουν ότι ο προφήτης τους τα είδε όλα αυτά σε όνειρο. Άλλοι όμως υποστηρίζουν ότι μόνο ένα πλάσμα με υλικό σώμα μπορεί να μεταφέρει ένα φυσικό πρόσωπο. Συμπτωματικά, το γεγονός παρουσιάστηκε τον ένατο μήνα (Ραμαζάνι), έτσι ορίστηκε να είναι ο μήνας που όλοι οι Μουσουλμάνοι πρέπει να νηστεύουν. Ο θρύλος σχετικά με την ανάβαση (που αρχικά ονομάστηκε "σκάλα") είναι γνωστός ως Miradj. Τέτοιοι σφετερισμοί όσον αφορά στην Ιερουσαλήμ κάνουν την πόλη δική τους. Η Al-Kuds είναι η τρίτη άγια πόλη του Ισλάμ, και κατά συνέπεια δεν θάπρεπε να τίθεται σε αμφισβήτηση.

Επιπλέον, η σημερινή Ισλαμική εμμονή επικεντρώνεται στην ιδέα ότι οι Ισραηλίτες κατέλαβαν τη χώρα ως παρείσακτοι, αρπάζοντάς την από τους αρχικούς της κατοίκους, προγόνους των σημερινών Παλαιστινίων. Η συνεχιζόμενη διαμάχη πάνω στην ιδιοκτησία της Ιερουσαλήμ προέρχεται από ιστορικά γεγονότα που αμφισβητούνται από κάθε πλευρά, αλλά και από πολυάριθμους θρύλους πάνω στους οποίους βασίζονται τα επιχειρήματα. Εν τω μεταξύ, οι Ιουδαίοι ψάλλουν: "Αν σε ξεχάσω, Ιερουσαλήμ, να παραλύσει το δεξί μου χέρι" (Ψαλμός 137:5, σύγκρ. εδ.6). Ο απερριμμένος Μεσσίας θρηνούσε το μέλλον της πόλης (σύγκρ. Ματθ. 23:37,38, Λουκ. 13:34,35) επειδή αρνήθηκε την χάρη και τη σωτηρία Του. Έκανε κάποιες έντονες δηλώσεις μαζί με τον σπλαχνικό Του θρήνο. Άγνωστη στους πολλούς, θα υπάρξει μια θριαμβευτική μέρα, όταν μαζί Ιουδαίοι και Μουσουλμάνοι θα αναγνωρίσουν τον Χριστό (σύγκρ. Ζαχαρίας 12:10,11), στην Πρωτεύουσά Του που δικαιωματικά Του ανήκει. "Ειρήνη ευχηθείτε στην Ιερουσαλήμ." (Ψαλμός 122:6, σύγκρ. 102:12-17)

Η Ιερουσαλήμ από τη Γένεση

μέχρι την Αποκάλυψη

[n1]Σαλήμ (Γένεση 14:18).

Πόλη του Θεού (Ψαλμός 46:4, 87:3).

Πόλη του Δαβίδ (Β' Σαμουήλ 5/7, Ησαϊας 22:9).

Πόλη του Μεγάλου Βασιλιά (Ψαλμός 48:2).

Σιών (Α΄ Βασιλέων 8:1).

Αγία Πόλη (Νεεμία 11:1, Ησαϊας 1:26, 48:2, 52:1, Ιωήλ 3:7, Ματθαίος 4:5).

Θρόνος του Κυρίου (Ιερεμίας 3:17).

Η τελειότητα της ομορφιάς, Η χαρά όλης της γης (Θρήνοι 2:15).

Ο Κύριος κατοικεί στο μέσο της: "Εγώ ο Κύριος του σύμπαντος το λέω. Γι' αυτό θα επιστρέψω στο όρος Σιών και θα κατοικήσω μέσα στην Ιερουσαλήμ. Η Ιερουσαλήμ θα ονομαστεί "πιστή πόλη" και το βουνό του Κυρίου του Σύμπαντος "άγιο βουνό" " (Ζαχαρίας 8:3).

Η πόλη πάνω στην οποία ο Ιησούς Χριστός θρήνησε: "Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ που σκοτώνεις τους προφήτες και λιθοβολείς αυτούς που σου στέλνει ο Θεός! Πόσες φορές θέλησα να συνάξω τα παιδιά σου όπως η κλώσσα συνάζει τα κλωσσόπουλα κάτω από τις φτερούγες της, αλλά εσείς δεν το θελήσατε. Γι' αυτό ο τόπος σας θα ερημωθεί. Σας βεβαιώνω πως δε θα με δείτε πια ως την ώρα που θα πείτε 'Ευλογημένος αυτός που έρχεται σταλμένος από τον Κύριο'" (Ματθαίος 23:37-39).

Η Ιερουσαλήμ καταπατημένη υπό των Εθνών "... η Ιερουσαλήμ θα καταπατιέται από τους εθνικούς, ωσότου συμπληρωθεί για τα έθνη ο καθορισμένος από το Θεό χρόνος" (Λουκάς 21:24β).

Αγαπητή πόλη (Αποκάλυψη 20:9).

Η Νέα Ιερουσαλήμ "Και μ' έφερε καθώς ήμουν σε έκσταση σ' ένα μεγάλο και ψηλό βουνό και μου έδειξε την άγια Πόλη την Ιερουσαλήμ να κατεβαίνει από τον ουρανό, από το Θεό. Είχε την λαμπρότητα του Θεού και η λάμψη της ήταν όμοια με πολύτιμο πετράδι σαν τον ίασπη που κρυσταλλολάμπει" (Αποκάλυψη 21:10,11). I

cosmades@attglobal.net

 

 

Σκέψεις για την Ορθοδοξία


του κ. Στ. Κατσάρκα

 

Αγαπητά μου αδέλφια,

Ζούμε σ' ένα χώρο όπου τα ονόματα και τα συνθήματα παίζουν τεράστιο ρόλο κι επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό τις μάζες. Ακούμε, διαβάζουμε, βλέπουμε στην τηλεόραση να μιλούν συνεχώς για την ορθοδοξία, και δυστυχώς οι περισσότεροι τη μεταχειρίζονται σα σύνθημα, χωρίς να γνωρίζουν παρά μόνο ελάχιστα για τη σημασία και το περιεχόμενό της. Ζούμε σε μια εποχή αναζωπύρωσης της θρησκευτικής πίστης στις πρώην κομμουνιστικές χώρες, που στο πιο μεγάλο ποσοστό τους ακολουθούν το ορθόδοξο δόγμα. Ζούμε ακόμη σε μια εποχή αναβίωσης του εθνικιστικού φανατισμού, που στις ορθόδοξες χώρες συνδέεται άμεσα με το θρησκευτικό συναίσθημα, και φυσικά τα πρόσφατα γεγονότα στο Κόσοβο και παλιότερα στη Βοσνία μας έχουν δώσει μια οδυνηρή γεύση για το φαινόμενο αυτό. Κι ακόμα -και ιδιαίτερα στη χώρα μας- η σύνδεση του ελληνισμού με την ορθοδοξία που δεν παύουν να μας τη θυμίζουν καθημερινά ποικίλοι φορείς και παράγοντες μ' επικεφαλής τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, κάνει ακόμη πιο επίκαιρο το σημερινό μας θέμα. Αν μάλιστα προσθέσουμε και τις εχθρικές διαθέσεις που δείχνουν συχνά απέναντι σ' εμάς τους ετεροδόξους οι ίδιοι αυτοί φορείς και παράγοντες, διαπιστώνουμε πόσο το κεφάλαιο της Ορθοδοξίας είναι ένα από τα πιο καυτά θέματα του καιρού μας, από εκείνα που συνδέονται άμεσα με την καθημερινή ζωή όλων μας, και ορθοδόξων και ετεροδόξων, περισσότερο από πολλά άλλα. Προσωπικά μάλιστα απορώ πώς κανένας μέχρι τώρα από τους ομιλητές των εκκλησιών μας και των συνεδρίων μας δεν έχει καταπιαστεί μ' ένα τόσο μεγάλο και τόσο ενδιαφέρον θέμα.

Θα 'θελα προτού πούμε ο,τιδήποτε άλλο να ξεκαθαρίσουμε ένα πράγμα: παρόλο που γεννηθήκαμε και ζούμε σε μια ορθόδοξη χώρα, η γνώση των πιο πολλών μας για την ορθοδοξία είναι πολύ λίγη και πολύ περιορισμένη, κάτι για το οποίο φυσικά δεν είμαστε μόνο εμείς υπεύθυνοι. Κι αυτό ισχύει προπάντων για μας που προερχόμαστε από ευαγγελικές οικογένειες. Ορθοδοξία δεν είναι μονάχα τα καντήλια, οι εικόνες και τα ιερά λείψανα. Ούτε μόνο οι ψαλμωδίες, οι παπάδες και οι μητροπολίτες και τα θρησκευτικά πανηγύρια. Ορθοδοξία είναι μια ολόκληρη ιστορία δύο χιλιάδων χρόνων, είναι μια φιλοσοφία και μια θεολογία αλλιώτικη από εκείνη που ξέρουμε, είναι ένας χριστιανισμός ξένος σ' εμάς που μεγαλώσαμε σε προτεσταντικό περιβάλλον, είναι ένας ολόκληρος κόσμος με αξίες, με επιτεύγματα σε πολλούς τομείς, με φωτεινές και με σκοτεινές πλευρές, ένας κόσμος σε μεγάλο ποσοστό αρκετά άγνωστος ακόμη και στους ίδιους τους ορθόδοξους πιστούς, που σ' ένα μόνο πολύ μικρό βαθμό έχουν γνώση της αληθινής ορθοδοξίας και του βάθους της. Γιατί κι εδώ, κι ίσως περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, η παραπληροφόρηση και η παραπλάνηση έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν σύγχυση γύρω από τις έννοιες και τις αλήθειες, με αποτέλεσμα να σχηματιστούν, όπως εγώ τουλάχιστον πιστεύω, τριών ειδών ορθοδοξίες:

Το πρώτο είδος, μια ορθοδοξία μ' έντονα λαϊκίστικο χαρακτήρα, έχει ελάχιστη σχέση με την αληθινή πίστη του Χριστού, καλλιεργείται εντατικά από ένα μεγάλο μέρος της ιεραρχίας και έχει σαν οπαδούς -και σε πολλές περιπτώσεις και σαν θύματα- το μεγαλύτερο τμήμα του χριστεπώνυμου πληρώματος. Γι' αυτούς -για τους περισσότερους απ' αυτούς- θρησκεία σημαίνει απλώς υποχρέωση να τηρούνται ορισμένοι τύποι -κι υπάρχουν άφθονοι απ' αυτούς στο ορθόδοξο δόγμα- όπως οι νηστείες και οι ονομαστικές γιορτές, η μετάληψη δυο τρεις φορές το χρόνο, το άναμα του κεριού κι η φευγαλέα προσκύνηση κάποιων εικόνων, το σημείο του σταυρού έξω από τις εκκλησίες, και για τους πιο ζηλωτές η συμμετοχή στα θρησκευτικά πανηγύρια μαζί με τις μισοκοσμικές μισοθρησκευτικές πράξεις που πραγματοποιούνται σε τέτοιου είδους εκδηλώσεις, και πού και πού κάποιες πράξεις αγαθοεργίας και φιλευσπλαχνίας σε αναξιοπαθούντες. Κι όσο για την επικοινωνία με το υπερβατικό και το θείο, αυτή περιορίζεται στις επικλήσεις προς τους ποικιλώνυμους αγίους, ακόμη περισσότερο προς την Παρθένο Μαρία, και πολύ σπάνια προς τον Χριστό και προς τον Θεό, κι όλα αυτά χωρίς καμιά διάκριση και χωρίς καμιά ιεράρχηση.

Το δεύτερο είδος ορθοδοξίας είναι αυτό που καλλιεργούν αρκετοί διανοούμενοι και καλλιτέχνες, και δίπλα σ' αυτούς και αρκετοί από τους πολιτικούς μας, για ευνόητους λόγους. Γι' αυτούς -για τους περισσότερους απ' αυτούς- η ορθοδοξία αποτελεί ένα διατηρητέο πολιτιστικό είδος που συνδέεται αναπόσπαστα με τον ελληνισμό και προπάντων με τη βυζαντινή του περίοδο και που ο λόγος για τον οποίο αξίζει να διατηρηθεί είναι ότι εξασφαλίζει την εθνική και πολιτιστική μας συνέχεια και αποτελεί πηγή για καλλιτεχνική δημιουργία και πολύτιμο στοιχείο της ιδιοπροσωπίας του ελληνισμού.

Και το τρίτο -και το σοβαρότερο, κι ασφαλώς και το πιο αυθεντικό- είδος ορθοδοξίας είναι η αληθινή, η πνευματική ορθοδοξία, ένας από τους τρεις κλάδους του χριστιανισμού μαζί με τον καθολικισμό και τον προτεσταντισμό, μια κοσμοθέαση κι ένα οικοδόμημα σχέσης με τη θεότητα όπως διαμορφώθηκε και οικοδομήθηκε εδώ, στο ανατολικό τμήμα του χριστιανικού κόσμου, στους πρώτους κυρίως 7-8 αιώνες μετά τον Χριστό και σ' ένα ποσοστό και στη συνέχεια, μέχρι την πτώση της βυζαντινής αυτοκρατορίας στα 1453.

Για τα δύο πρώτα είδη ορθοδοξίας, το λαϊκίστικο και το, ας το ονομάσουμε, ιστορικό-πολιτιστικό, δεν πρόκειται να πούμε πολλά γιατί μας είναι αρκετά γνωστά από την καθημερινή μας εμπειρία και δεν έχει νόημα ν' ασχοληθούμε μ' αυτά, καθώς σ' ελάχιστο βαθμό έχουν σχέση με τη γνήσια, την αληθινή πίστη του Χριστού. Εμάς μας ενδιαφέρει κυρίως το πνευματικό μέρος της ορθοδοξίας και η ουσαιστική της διδασκαλία, η επίδραση και τα αποτελέσματά της, κάτι που σχετίζεται κυρίως με το τρίτο από τα είδη που αναφέραμε, και που αποτελεί ουσιαστικά την αυθεντική και την πιο άγνωστη, ανάμεσα στα τρία είδη, ορθοδοξία, και που συνδέεται με λαμπρές θρησκευτικές μορφές του παρελθόντος και σε πολύ μικρό ποσοστό και του παρόντος. Και φυσικά δε μιλάμε μονάχα για την ορθοδοξία στο δικό μας το χώρο, μια και ο αριθμός των κατ' όνομα τουλάχιστον ορθοδόξων σ' ολόκληρο τον κόσμο φτάνει ίσως και τα 215 εκατομμύρια -με πρώτη τη Ρωσία ανάμεσα στα 70 και 100 εκατομμύρια- και φυσικά από τα 10 μόνο εκατομμύρια της Ελλάδας δεν μπορεί κανείς να σχηματίσει ολοκληρωμένη την εικόνα της σημερινής ορθοδοξίας. Για να το πούμε πιο καθαρά, υπάρχουν και άλλου είδους ορθόδοξοι με διαφορετικό πνεύμα από εκείνο που έχουμε γνωρίσει στον τόπο μας, και η δική μας ορθοδοξία ούτε από πλευράς ιεραρχίας, ούτε από πλευράς πιστών είναι η καλύτερη...

Πρόθεσή μου αυτή την ώρα δεν είναι να εκθέσω τη θεολογία ή την ιστορία της ορθόδοξης εκκλησίας. Και για τα δύο αυτά θέματα -κυρίως για το πρώτο- έχουν γραφτεί αμέτρητοι τόμοι κι εξακολουθούν να γράφονται σήμερα, όπου η αναβίωση της εκκλησίας στις πρώην κομμουνιστικές χώρες και ο προσηλυτισμός μερικών διαμαρτυρομένων κυρίως, έχουν ξαναφέρει την ορθοδοξία στο προσκήνιο της επικαιρότητας. Φυσικά, αναπόφευκτα θ' ακουστούν αρκετά ιστορικά ή θεολογικά ή και άλλα στοιχεία, όσα χρειάζονται για να υπηρετήσουν το θέμα μας, που, το θυμίζω, έχει τον τίτλο "σκέψεις για την ορθοδοξία". Κι αυτό σημαίνει μια εγκάρσια, ας πούμε, τομή με μια ελεύθερη επιλογή όλων εκείνων που θα εξυπηρετήσουν το σκοπό μας: να κατανοήσουμε δηλ. το φαινόμενο της ορθοδοξίας κατά το δυνατόν στο βάθος του, για να εξηγήσουμε αρκετά από αυτά που βλέπουμε και ζούμε καθημερινά στον ορθόδοξο χώρο μας, και να συνειδητοποιήσουμε τις διαφορές ή τις σχέσεις μας, εμάς των χριστιανών διαμαρτυρομένων, μαζί τους.

Ένα πράγμα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε από την αρχή: με τους ορθοδόξους μας συνδέει μονάχα το κοινό Σύμβολο της Πίστης, που βασίζεται, όπως ξέρουμε, στο περιεχόμενο και στο πνεύμα της Αγίας Γραφής. Βέβαια, αυτό δεν είναι καθόλου λίγο, ούτε επουσιώδες. Σημαίνει ότι στην ουσία έχουμε κοινή πίστη, κι αυτό ίσως θα μπορούσε να μας βοηθήσει να συνεννοηθούμε πολύ καλύτερα μαζί τους απ' όσο γίνεται τώρα, τουλάχιστον με τους αληθινούς πιστούς από ανάμεσά τους. Πέρα όμως απ' αυτό -κι αυτό είναι κυρίως που δυσκολεύει τη συνεννόησή μας- δεν έχουμε απολύτως τίποτε κοινό μαζί τους. Διαφέρει και η υπόλοιπη θεολογία μας γενικά και ειδικότερα οι αντιλήψεις μας για την ανθρώπινη σωτηρία και την ανθρώπινη πνευματική πορεία, και η νοοτροπία μας σε πολλά άλλα θέματα, και τα πολιτιστικά μας στοιχεία, και η τέχνη μας, και τα μέσα λατρείας μας, τόσο που, είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι, καθώς συνδέεται τόσο πολύ η ιδιότητα του Έλληνα με το ορθόδοξο δόγμα, εμείς οι ετερόδοξοι να νιώθουμε σε πολλές περιπτώσεις ότι βρισκόμαστε απ' έξω. Είναι φανερό ότι σ' αυτό δε φταίμε εμείς. Όταν κόψεις και ράψεις ένα κοστούμε στα μέτρα μιας ομάδας ανθρώπων με προκαθορισμένο ανάστημα και βάρος, δε φταίει εκείνος που δε μπορεί να το φορέσει επειδή δεν διαθέτει τα ίδια χαρακτηριστικά μεγέθη με την ομάδα. Είτε το θέλουμε λοιπόν είτε όχι, μοιραία και "εξ ορισμού" το ευαγγελικό μας κίνημα και με τα ιστορικά και με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του, δίκαια χαρακτηρίζεται σαν ξενόφερτο από τους υπόλοιπους συμπατριώτες μας. Είναι λάθος αυτό που ισχυρίζονται μερικοί από μας, ότι τάχα θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι εμείς εδώ ειδικά στην Ελλάδα αποτελούμε συνέχεια της μεταρρύθμισης των Ισαύρων του 8ου αιώνα. Γιατί η ευαγγελική -διαμαρτυρόμενη- εκκλησία δεν είναι παρά μια καθολική εκκλησία μεταλλαγμένη, και πολύ λίγη σχέση θα 'χε με τη σημερινή ευαγγελική εκκλησία αν προερχόταν από την ορθοδοξία. Κι αυτό φαίνεται, για όσους γνωρίζουν τα πράγματα, και από τη φιλοσοφία της, και από τη θεολογία της, και από την τέχνη και προπάντων από τη μουσική της, και από πολλά άλλα ορατά στοιχεία, κι ακόμη και από το πόσο πιο εύκολα προσέγγισε η καθολική με την προτεσταντική εκκλησία στα τελευταία χρόνια. Ακόμη και το κίνημα του Κωνσταντίνου Μεταλληνού που προήλθε από τους ορθοδόξους "εκπροτεσταντίσθηκε" σε τέτοιο βαθμό αργότερα, ώστε έχασε όλα τα ορθόδοξα χαρακτηριστικά του. Προτεσταντική άλλωστε επίδραση δέχτηκε στις τελευταίες δεκαετίες και η ίδια η ορθόδοξη εκκλησία και κυρίως οι παραεκκλησιαστικές της οργανώσεις, κάτι για το οποίο δεν παύει να παραπονιέται μονίμως ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς, από τους λίγους "μοναχικούς ταξιδιώτες" της παλιάς γνήσιας ορθοδοξίας που έχουν απομείνει στον τόπο μας. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι ένας πολύ μεγάλος αριθμός θεολόγων και κληρικών ορθοδόξων έχουν σπουδάσει ή μετεκπαιδευθεί σε προτεσταντικές θεολογικές σχολές ή σεμινάρια του εξωτερικού, κι αυτό για πολλές δεκαετίες, με φυσικό επακόλουθο να επηρεάσουν ένα σημαντικό μέρος της ορθόδοξης θεολογικής σκέψης.

Σε τέσσερεις κυρίως τομείς θα εντοπίσουμε τις διαφορές μας με την ορθόδοξη εκκλησία, και καλό θα ήταν στο τέλος της ομιλίας μας ορισμένοι από τους ακροατές μας να αποτιμήσουν κατά πόσο ανήκουν στην ορθόδοξη πίστη ή κατά πόσο νομίζουν απλώς πως ανήκουν σ' αυτήν.

Δύο είναι τα χαρακτηριστικά όπου στηρίχτηκε η θεολογική σκέψη στη Δύση, σε αντίθεση με την Ανατολή. Για το δεύτερο από τα δύο που σχετίζεται με την ιστορία της πτώσης του ανθρώπου και τη σωτηρία του θα μιλήσουμε στο τέλος. Για το πρώτο που είναι η χρησιμοποίηση της λογικής και της ανάλυσης, παράλληλα με την επιστήμη, και στη σφαίρα του μεταφυσικού, θα μιλήσουμε τώρα. Την αντίληψη αυτή εισήγαγε κυρίως ο μεγάλος θεολόγος του μεσαίωνα Θωμάς Ακινάτης, ο οποίος διατύπωσε τη θεωρία ότι ενώ ο άνθρωπος με την πτώση της Εδέμ έχασε τη δυνατότητα επικοινωνίας με το Θεό εξαιτίας της αμαρτίας, το λογικό του δεν έχει υποστεί τις συνέπειες της πτώσης, κι επομένως είναι σε θέση να συλλάβει με αυτό τα μυστήρια του Θεού. Η αντίληψη αυτή, συνδυασμένη με τη φιλοσοφία του Αριστοτέλη που θεωρήθηκε μοναδική φιλοσοφική αυθεντία στο μεσαίωνα, διαμόρφωσε τη λεγόμενη "σχολαστική φιλοσοφία", που σε πολλές περιπτώσεις οδήγησε σε διανοητικές ακρότητες και υπερβολές. Δεν ξέρω αν είναι αλήθεια αυτό που λέγεται, ότι έφτασαν οι θεολόγοι του μεσαίωνα να συζητούν πόσοι άγγελοι χωρούν στο... κεφάλι μιας καρφίτσας. Το σίγουρο όμως είναι ότι η υπερβολική συζήτηση γύρω από τα διάφορα δόγματα και η ανάλυση πάνω σε άλλα θεολογικά ή και σε άλλου είδους προβλήματα που ζούμε ακόμη και σήμερα στις εκκλησίες μας, είναι κληρονομιά αυτού του παρελθόντος που την πήρε από τη σχολαστική φιλοσοφία και την ανέπτυξε ακόμη περισσότερο η θρησκευτική μεταρρύθμιση. Όσοι διαβάζουν την αρθρογραφία των εφημερίδων μας, το πιο σοβαρό της προπάντων μέρος, το, ας το πούμε, στοχαστικό, θα 'χουν διαπιστώσει πόσο πολύ διάφοροι αρθρογράφοι προσκείμενοι στον ορθόδοξο τρόπο σκέψης -και τέτοιοι αφθονούν στον τόπο μας σήμερα- κατηγορούν τη Δύση για τον υπερβολικό της ορθολογισμό, που έχει διαποτίσει και τη θρησκευτική της σκέψη, σε αντίθεση με την Ανατολή όπου επικρατεί ο μυστικισμός και η αποδοχή του μυστηρίου χωρίς συζήτηση και ανάλυση. Κάτι που εκφράζεται στη λαϊκίστικη εκδοχή του με το γνωστό γνωμικό "πίστευε και μη ερεύνα". Όπως πάντα, ο σωστός δρόμος βρίσκεται κάπου στη μέση. Ο υπερβολικός ορθολογισμός στη Δύση, ενισχυμένος σε ακραίο βαθμό από το πνεύμα του διαφωτισμού, οδήγησε μια μερίδα της διαμαρτυρόμενης εκκλησίας στην αμφισβήτηση και στην άρνηση της θεοπνευστίας και της αυθεντίας της Αγίας Γραφής. Γι' αυτό και ο Στέλιος Παπαθεμελής, από τους πιο αντιπροσωπευτικούς ορθόδοξους πολιτικούς του τόπου μας, με βαθιά όμως γνώση της αληθινής ορθοδοξίας, εκφράζει τη γνώμη ότι "στα επόμενα χρόνια η μόνη θρησκεία που θα επιζήσει θα είναι η ορθοδοξία, γιατί συνδέεται με το μυστήριο". Ξεχνάει ίσως ότι η μυστική και μυστηριακή αντιμετώπιση και βίωση δεν είναι μόνο χαρακτηριστικό της ορθοδοξίας, αλλά και όλων των ανατολικών θρησκειών. Από το άλλο μέρος η έλλειψη διαλόγου και ανάλυσης και η χωρίς συζήτηση αποδοχή των δογμάτων όπως ακριβώς τα παρουσιάζει η μοναδική αυθεντία, η Μητέρα Εκκλησία, οδήγησε σε αποκοπή από την καθημερινή ζωή, στέρησε τους πιστούς από τη δυναμική της αντιμετώπιση, ξέκοψε την πίστη από τα καθημερινά προβλήματα και έκανε αδύνατη τη διαμόρφωση ενός κώδικα σε όλους τους τομείς της καθημερινής ζωής -στη σπουδή, στην επιχείρηση, στην εργασία, σε όποια άλλη δραστηριότητα- με βάση τις αρχές της χριστιανικής πίστης και πιο ειδικά της Αγίας Γραφής, που ουσιαστικά είναι άγνωστη στους απλούς πιστούς. Άλλωστε ολόκληρο το οικοδόμημα της ορθοδοξίας με τα παραδοσιακά στοιχεία που έρχονται από τους περασμένους αιώνες και σταμάτησαν σ' αυτούς, δεν ευνοεί τη συμπόρευση με τη σημερινή εποχή. Απορώ πώς ο Χρήστος Γιανναράς διαπιστώνει στη δυτική στάση και όχι στην ανατολική απέναντι στον κόσμο "βαθιά τομή" -μεταχειρίζομαι αυτούσια τα λόγια του- "ανάμεσα στη θρησκεία και στη ζωή, και τον χωρισμό της ζωής από τη θρησκεία, ένα είδος πνευματικής σχιζοφρένειας". Η μόνη εξήγηση που μπορώ να δώσω γι' αυτή του την αντίληψη είναι η συνήθεια του καθηγητή, που κατά τα άλλα εκτιμώ, να φορτώνει συνεχώς στους "δυτικούς και τους προτεστάντες" όλα τα κακά κι όλα τα δεινά, κι ίσως ν' αναφέρεται και στο διχασμό και τη μονομέρεια που χαρακτηρίζει την υπερβολικά "ευσεβιστική" (πιετιστική) μερίδα των διαμαρτυρομένων. Μπαίνουμε όμως σε πολύ βαθιά νερά και δεν μπορούμε να τα πούμε τώρα όλα.

Το περασμένο Σάββατο* στο συνέδριο του Σουνίου εξετάσαμε το θέμα: "Ιστορική Απόδειξη της Ανάστασης του Χριστού". Μια τέτοια "λογική" αντιμετώπιση ενός θεολογικού θέματος θα ήταν αδιανόητη σ' έναν κύκλο νεαρών ορθοδόξων με σταθερή προσήλωση στην ορθόδοξη γραμμή, που στρέφεται ενάντια στα λογικά επιχειρήματα προκειμένου για μυστήρια όπως εκείνο της Ανάστασης. "Κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου μου ως επισκέπτη καθηγητή στο κρατικό πανεπιστήμιο της Μόσχας (1991-1992)", διηγείται ο Daniel Clendenin, βασικό στέλεχος του πασίγνωστου χριστιανικού φοιτητικού οργανισμού "InterVarsity Press", "δίδαξα σ' ένα σεμινάριο το βιβλίο "Απλός Χριστιανισμός", του C. S. Lewis. Το βιβλίο είχε μεταφραστεί στα ρωσικά, και η φανερή επίδρασή του στη ζωή πολλών δυτικών χριστιανών μ' έκανε σίγουρο ότι κι εδώ θα είχε ένα σημαντικό πνευματικό και διανοητικό αποτέλεσμα. Έπεσα εντελώς έξω. Προς το τέλος του διδακτικού κύκλου, κάποιος φοιτητής παραπονέθηκε ότι ο Λιούις ήταν πολύ λογικός και πολύ ορθολογιστής. Ένα χρόνο αργότερα σ' ένα άλλο σεμινάριο πάνω στο βιβλίο του Λιούις "το Πρόβλημα του Πόνου", ένας φοιτητής έκανε ένα παρόμοιο σχόλιο: "Δεν μου αρέσει η θέση του Λιούις, ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη λογική για να συζητήσουμε το πρόβλημα του κακού. Τα προβλήματα που σχετίζονται με το Θεό ξεπερνούν την ανθρώπινη λογική"". "Αυτές οι παρατηρήσεις", συμπεραίνει ο Clendenin, "δείχνουν τη θεμελιακή διαφορά ανάμεσα στη θεολογία των ορθοδόξων και των προτεσταντών".

Είπαμε πιο πριν για την επίδραση που είχε η δυτική σκέψη και αντίληψη στην ορθοδοξία, κάτι που κανείς γνήσιος ορθόδοξος δεν βλέπει με καλό μάτι. Άλλωστε, όπως ξέρουμε, η εσωστρέφεια και ο αντιευρωπαϊσμός χαρακτηρίζει μια σημαντική μερίδα Ελλήνων διανοούμενων. Σύμφωνα λοιπόν με την αυθεντική ορθόδοξη άποψη, οι θεολογικές σχολές δεν έπρεπε να βρίσκονται μέσα στα πανεπιστήμια, γιατί αυτό φανερώνει την υπερβολική εκλογίκευση της πίστης κατά το δυτικό πρότυπο. Οι θεολογικές σχολές έχουν τη θέση τους μονάχα στα μοναστήρια, και η θεολογία δεν διδάσκεται με τα βιβλία και τις βιβλιοθήκες, παρά μόνο με τη θεία λειτουργία μέσα στον ιερό ναό.

Κι εδώ ακριβώς είναι ο δεύτερος τομέας όπου η διαφορά μας με τους ορθοδόξους είναι θεμελιακή και ουσιαστική. Σ' εμάς οι πιστοί καθοδηγούνται με το λόγο και πρέπει να ομολογήσουμε ότι ο λόγος -το κήρυγμα, το βιβλικό μάθημα, η συμμελέτη- έχει διογκωθεί σε υπερβολικό βαθμό σε βάρος της λατρείας που έχει συρρικνωθεί σε μερικούς ύμνους, ελάχιστους σε ορισμένες εκκλησίες, και σε μερικές προσευχές, κι αυτό χωρίς καμιά συνέχεια, αποσπασματικά -"ας ψάλουμε τον τάδε ύμνο, και τώρα η χορωδία θα ψάλει έναν ύμνο, ας προσευχηθούμε", κ.λπ. Αντίθετα, στην ορθόδοξη εκκλησία -και κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην καθολική, με στοιχεία όμως διαφορετικά που συγγενεύουν με τα δικά μας αλλά με κάπως διαφορετικό πνεύμα- ο κεντρικός πυρήνας στις συνάξεις των πιστών δεν είναι ο πεζός λόγος και η θεολογική ανάλυση -το κήρυγμα και η κατήχηση- αλλά η θεία λειτουργία, που αποτελεί και ένα από τα κυριότερα στοιχεία της σωτηριακής ένωσης του ανθρώπου με τον Θεό. Γιατί εδώ συντελείται το υπέρτατο μυστήριο της μετουσίωσης, της μεταβολής δηλ. του άρτου και του οίνου σε αληθινό σώμα και αληθινό αίμα του Χριστού, μια διδασκαλία που πολύ δύσκολα και με αρκετή φαντασία θα μπορούσε να θεμελιωθεί στην Αγία Γραφή, όπως άλλωστε και πάμπολλα άλλα στοιχεία στο ορθόδοξο οικοδόμημα.

 

*Σημ.: Πρόκειται για το Μ. Σάββατο του 1999.

 

Συνέχεια στο επόμενο

 

 

(Η ανωτέρω ομιλία δόθηκε στο Ανοιξιάτικο Συνέδριο Λεπτοκαρυάς στις 16-4-1999 και επαναλήφθηκε στο

Συνέδριο Θεσσαλονίκης στις 11-3-2000 και στην Α΄ Ε.Ε.Ε. στις 19-5-2002)

 

 

 

Η Εκκλησιαστική “Πράξη” / 2

 

 

του αιδ. Στ. Δεληγιάννη

 

 

"Αναπτυσσόμενη Κοινότητα": Η Κοινωνία

Εισαγωγή

Νότια Κορέα, 1999. "Η μεγαλύτερη χριστιανική τοπική εκκλησία που υπήρξε ποτέ βρίσκεται σ' αυτή τη χώρα. Αριθμεί πάνω από 800.000 μέλη. Από 5 μέλη, το 1958, οπότε και ιδρύθηκε, σε 3.800 μέλη μέσα σε 5 χρόνια, σε 141.000 σε 22 χρόνια, και πάνω από 800.000 μέλη μέσα σε 40 χρόνια. Μέσος όρος, 140 νέοι πιστοί κάθε μέρα"!

Ηπειρωτική Κίνα. "Το Ευαγγέλιο έφτασε εκεί, κατά τη σύγχρονη ιστορία της στις αρχές του 19ου αιώνα. Με την ανάρρηση στην εξουσία του κομμουνισμού, μαζικές διώξεις χριστιανών ξέσπασαν, ενώ απαγορεύτηκε κάθε είδους ευαγγελισμός. Σήμερα περί τα 50-70 εκατ. αφιερωμένοι πιστοί υπάρχουν εκεί"!

Ακτή Ελεφαντοστού. "Μία τοπική χριστιανική ομολογία η οποία ιδρύθηκε το 1975, και αριθμούσε μέχρι το 1983 638 μέλη, μετά το έτος αυτό γνώρισε πολύ μεγάλη αύξηση, με αποτέλεσμα να αριθμεί σήμερα περί τα 30.000 μέλη"!

Κολομβία. "Κάποια χριστιανική ομολογία, η οποία ιδρύθηκε το 1983 και αριθμούσε 3.000 μέλη μέχρι το 1986, ξαφνικά γνώρισε μεγάλη αύξηση από το έτος εκείνο. Το έτος 1999 αριθμούσε πάνω από 20.000 μέλη"!

Κοινό μυστικό όλων αυτών; Η κ ο ι ν ω ν ί α ! Θα μπορούσαν πολλά ακόμη παραδείγματα ν' αναφερθούν, εκκλησιαστικών κοινοτήτων από τη Ρωσία ως το Μακάο της Ν.Α. Ασίας, κι απ' το Ελ Σαλβαδόρ ως την Αυστραλία, που γνώρισαν μεγάλη έως τεράστια αύξηση, εξ' αιτίας του πνευματικού αυτού στοιχείου που λέγεται κ ο ι ν ω ν ί α, σε συνδυασμό πάντα με τη προσευχή.

"Ήσαν δε προσκαρτερούντες...τη κοινωνία"

Το "Τι;" της Κοινωνίας

Τι είναι όμως αυτή η κοινωνία ώστε να έχει τόση δύναμη; Τι τη χαρακτηρίζει; "ΜΑΖΙ"! Αυτή είναι η λέξη που θα μπορούσε να περιγράψει την κοινωνία εκείνη των πρώτων πιστών, και η οποία ήταν το άμεσο αποτέλεσμα του έργου του Αγίου Πνεύματος πάνω στη βάση της μαρτυρίας, της διδαχής και του κηρύγματος των αποστόλων την ημέρα της Πεντηκοστής (Ιωάν.15:15, Α΄ Ιωαν.1:1-4, Πραξ.2:41).

Με άλλα λόγια, η πρώτη εκείνη κοινότητα των πιστών στην Ιερουσαλήμ ήταν το άμεσο αποτέλεσμα της πνευματικής "γέννας" που το Άγιο Πνεύμα πραγματοποίησε όταν οι 3.000 αποδέχτηκαν το κήρυγμα και τη μαρτυρία του απ. Πέτρου. Έγιναν μία οικογένεια. Τι πιο εύλογο λοιπόν, όλα τα νέα αδέλφια να είναι "μαζί", Ένα!

Καθώς το Άγιο Πνεύμα μας αναγέννησε δεν μας έκανε κομήτες ή πλανήτες στον ουρανό, που είναι μοναχικοί και χτυπούν ενίοτε ο ένας τον άλλο, αλλά μας έφερε ΜΑΖΙ και μας έκανε μέλη του ίδιου πνευματικού Σώματος και "ζωντανές" πέτρες της ίδιας πνευματικής Οικοδομής, της Εκκλησίας!

Το "Ποιος;" της Κοινωνίας

Όπως ήδη είπαμε, αυτοί που μπορούν να αποτελούν μία χριστιανική κοινότητα/ κοινωνία, δεν είναι άλλοι από εκείνους που δέχονται το Λόγο που σώζει και ελευθερώνει, και που τοποθετεί το Χριστό ΠΡΩΤΟ στη ζωή τους (Πραξ.2:41, 36). Αυτοί που πείστηκαν για την Κυριαρχία, το Μεγαλείο και τη Μοναδικότητα του Χριστού, απ' τη μία, και για τη δική τους ευθύνη κι ενοχή, από την άλλη, ήταν και αυτοί που "προσκαρτερούσαν" από τότε και στο εξής, "στην κοινωνία".

Πιστεύω εδώ γίνεται σήμερα το μεγάλο κι επικίνδυνο λάθος για τις εκκλησίες μας, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ούτε η ανάλογη πνευματική ζωή, ούτε η ποιότητα, που ομολογεί ότι έχει. Θεωρώ ότι έχουμε αποτύχει, στο βαθμό και στο μέτρο που έχουμε αποτύχει να κατανοήσουμε και να αποδεχτούμε πλήρως το ΠΟΙΟΣ πραγματικά είναι ο Ιησούς Χριστός, ΚΥΡΙΟΣ και ΤΙ εμείς καλούμαστε να είμαστε αφού γνωρίσουμε το ποιος πράγματι είναι, ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ!

"Οι μεν ουν αποδεξάμενοι τον λόγον εβαπτίσθησαν και προσετέθησαν..." (Πραξ.2:41) & "Ήσαν δε προσκαρτερούντες..." (Πραξ.2:42)

Ο Λόγος τότε, που είχε να κάνει με το ποιος πράγματι ήταν ο Ιησούς Χριστός στους Ιουδαίους, Κεχρισμένος (Βασιλιάς, Ιερέας, Προφήτης) Κύριος (εδ.36), δεν μπορεί να μην αγγίξει και αγγίζει κι εμάς σήμερα.

Με άλλα λόγια, ο Ιησούς θέλει να είναι στη ζωή μας ο Βασιλιάς, που θα μας μιλά και θα μας δείχνει, και ο Λόγος - τα ρήματά της προσταγής Του, οι βουλές, τα σχέδιά κι οι επιθυμίες Του, θα είναι η Τελική Εξουσία στη ζωή μας. Αυτός θα πρέπει να είναι ο Προφήτης (αυτός που μιλά εξ ονόματος κάποιου) των Βουλών του Ουρανού στις οποίες εμείς θα λέμε Αμήν! Όταν αυτό δεν συμβαίνει τότε θα πρέπει σοβαρά ν' αναρωτηθούμε εάν υπάρχει αληθινή μεταστροφή.

Εκείνος Κύριος, κι εμείς ή μαθητές και ακόλουθοι του Χριστού και αληθινά παιδιά του Θεού, ή μη ακόλουθοι του Χριστού και χαμένοι (Ρωμ.6:22).

Γι' αυτό όχι μόνο δεν υπάρχει υγεία και αύξηση σε πολλές τοπικές εκκλησίες, αλλά ούτε καν...ζωή!!!

Το "Πού;" & "Πότε;" της Κοινωνίας

Στα πρώτα βήματα της Εκκλησίας, το "πού;" καθοριζόταν από το πού μαζευόταν η Εκκλησία για να λατρεύσει το Θεό (στο ιερό & σε αδελφικά σπίτια Πραξ.2:46, 5:42). Όπως και στη διδασκαλία, το "που;" εξαρτάται από τη παρουσία των πιστών, που είναι η Ζωντανή Εκκλησία του Χριστού, οι Ζωντανές "πέτρες", που συνοικοδομούνται από το Άγιο Πνεύμα σε πνευματικό κατοικητήριο και ναό του Θεού (Εφεσ.2:21-22, Α΄Τιμ.3:15, Α΄Πετρ.2:5). Όσον αφορά το "πότε;", όπως και τότε, δεν υπήρχε χρόνος, αλλά πάντοτε ("ήσαν δε προσκαρτερούντες...τη κοινωνία).

Το "Πώς;" της Κοινωνίας

Α. Ο "Λόγος" γίνεται "Έργο"

Διασώζεται μία μαρτυρία από τον ιερό Χρυσόστομο σχετικά με τη ζωή της πρώιμης, αλλά και λίγο ύστερης εκκλησιαστικής κοινότητας, που λέει:

"Όταν η σύναξη τελείωνε, μετά που τελείωναν οι ιερές τελετές (βάπτισμα, δείπνο) συμμετείχαν όλοι σε κοινό γεύμα ("ευωχία"), με τους πλουσίους να φέρνουν διάφορα αγαθά και προμήθειες μαζί τους για τους φτωχούς, και τους φτωχούς και απόρους να προσκαλούνται για να γευματίσουν μαζί. Αργότερα όμως, το έθιμο αυτό αλλοτριώθηκε".

Ετυμολογικά, κ ο ι ν ω ν ί α (απ' το ουσ. "κοινός") σημαίνει ένωση, "μοιρασιά μαζί", συντροφιά, συμμετοχή, συναναστροφή. Ήταν μία κ ο ι ν ω ν ί α αγάπης, συντροφιάς και φιλίας με το Θεό και το Σωτήρα που τους έσωσε, και με τους άλλους σωσμένους (Α΄ Ιωάν.1:3). Η φ ι λ ί α, και η κοινωνία, αν θέλετε, που συνδέει τον Κύριο Ιησού με τους μαθητές Του, και συνεπώς η φιλία και η κοινωνία μεταξύ των "φίλων" Του - των μαθητών Του - βασιζόταν στη μαρτυρία του Λόγου του Πατέρα (Ιωάν. 15:15).

Αποτέλεσμα, τα σπλάγχνα του Θεού να ελευθερώνονται στους οικείους της πίστης. Καθώς πολλοί μεταξύ τους ήταν φτωχοί, φρόντιζαν ο ένας για τις άμεσες ανάγκες του άλλου (τροφή, γεύματα αγάπης, ρούχα, κ.ά.). Το "είχαν τα πάντα κοινά" για εκείνη τη συγκεκριμένη εποχή δεν ήταν παρά μια αναγκαία έκφραση του "αγαπάτε αλλήλους όπως εγώ σας αγάπησα" του Ιησού Χριστού, ο οποίος φτώχυνε για να πλουτίσουν αυτοί. Παράλληλα, ζούσε ως μια κοινότητα που ενθάρρυνε, παρηγορούσε, στήριζε, αλλά και έλεγχε ο ένας τον άλλον, καθώς οι διωγμοί, οι δοκιμασίες, αλλά και ο κίνδυνος της πνευματικής δειλίας ήταν άμεσος.

Συνεπώς, βλέπουμε ότι ο Λόγος και οι εντολές του Κυρίου και Σωτήρα τους Ιησού Χριστού μετουσιώνονταν σε ζωή/ έργο πίστης και υπακοής. Ήταν, στην πράξη, μία κοινότητα του Λόγου.

Αποτέλεσμα; Ενδυνάμωση & Αύξηση. Στο βιβλίο των Πράξεων η αύξηση της Εκκλησίας, ποιοτικά και ποσοτικά, περιγράφεται κι ως "αύξηση του Λόγου" (6:7,12:24, 19:20), εκπληρώνοντας τό: "...έτσι θα σας ξεχωρίζουν όλοι ότι είστε μαθητές μου, εάν έχετε αγάπη ο ένας για τον άλλο", και τό: "...ώστε να είναι κι αυτοί ενωμένοι...κι έτσι να πιστεύει ο κόσμος ότι μ' έστειλες εσύ" (Ιωάν.13:35, 17:21). Συνεπώς, βλέπουμε ότι η αποκάλυψη της Αλήθειας του Ευαγγελίου του Ιησού Χριστού όχι μόνο "γέννησε" την κοινότητα των πιστών, αλλά η συνέχιση της αποκάλυψης της Αλήθειας του Ευαγγελίου, με τη διδαχή των αποστόλων, οδήγησε στη συνεχή ενδυνάμωση, ωρίμανση και αύξηση της κοινότητας/ κοινωνίας της πρώτης εκκλησίας.

Η αποκάλυψη και η μαρτυρία του Λόγου του Θεού στη ζωή μας ως κοινότητα μαθητών και φίλων του Ιησού Χριστού, θα οδηγήσει όλο και περισσότερο στην ωρίμανση της τοπικής κοινωνίας της εκκλησίας μας. Όλο και περισσότερο θα γινόμαστε, ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ, "κοινότητα του Λόγου".

Β. Λατρεία - Αγιασμός - Χαρίσματα

Στο πλαίσιο της "κοινωνίας" λαμβάνουν χώρα όλα αυτά που περιγράφει το Πράξ.2:42 (διδασκαλία, πνευματική συναναστροφή, δείπνο/ θεία ευχαριστία, προσευχές). Είναι μέσα στο πλαίσιο αυτής της "κοινωνίας των πιστών" που η Εκκλησία του Χριστού - και κάθε τοπική εκκλησία - δυναμώνει, ωριμάζει και αυξάνει πνευματικά.

Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από:

α) Τη ΖΩΗ ΜΕ ΑΥΤΟΝ = Λατρεία κι εκζήτηση του Θεού, καθώς και εξάρτηση απ' Αυτόν στην προσευχή. Χριστιανική ζωή, σύμφωνα με το θέλημα του Πατέρα Θεού, είναι μία σχέση μ' ένα Πρόσωπο, αυτό του Σωτήρα Χριστού, μέσω της ενέργειας του Αγίου Πνεύματος (Ρωμ.8:29, Β΄ Κορ.3:18, Εφεσ.3:14-19). Σκοπός όλης αυτής της σχέσης και πνευματικής διαδικασίας είναι, σε ατομικό επίπεδο, η εγκατοίκηση του Χριστού μέσα μας (Εφεσ.3:17), με άλλα λόγια, ο Χριστός καλείται να πληρώνει με δύναμη όλα τα "διαμερίσματα" της καρδιάς και της ζωής μας (νου, βούληση, συναισθήματα) καθώς κάθε μέρα Τον γνωρίζουμε, γνωρίζουμε τη Δόξα Του - τη Ζωή Του.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί απ' τη μεριά μας, χωρίς παρατράγουδα και δυστροπίες, μόνο όταν στεκόμαστε πάνω στο έδαφος της αγάπης και εμπιστοσύνης σ' Αυτόν, γνωρίζοντας ότι Εκείνος Είναι κι Έχει το καλύτερο για εμάς ανά πάσα στιγμή. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν θα ανησυχώ, αλλ' ούτε θα μεμψιμοιρώ όταν Αυτός, ο Κύριος, μου ζητά να του δώσω κάτι ή να σταματήσω να κάνω κάτι ή να κάνω κάτι ή να μην ζητώ τα δικαιώματά μου και το τι εγώ θέλω και μου αρέσει κ.ο.κ. Και όλα αυτά είναι μία πράξη πίστης κι εμπιστοσύνης προς Εκείνον, που τα ζούμε ανεξάρτητα του τι νομίζουμε ή τι αισθανόμαστε ή τι λένε οι καταστάσεις γύρω μας.

Στη συνέχεια, σε συλλογικό επίπεδο, κι αφού υπάρχει συνέπεια στο ατομικό μας καθήκον, μπορούμε να καταλάβουμε όλοι μαζί - ως Σώμα Του - (καθώς ατομικά και μόνο δεν είναι εφικτό) τη Δόξα της Κεφαλής (ζωή, χαρακτήρας, δύναμη, όραση) και το θαυμαστό μέγεθος της Αγάπης Του, με σκοπό να γίνουμε και να είμαστε ένας Ένδοξος Ναός του Θεού, όπου η Παρουσία Του θα μας πληρώνει διαρκώς και μοναδικά (Εφεσ.3: 18-19//2:21-22).

β) Τη ΖΩΗ ΓΙΑ ΑΥΤΟΝ = Υπακοή στο Λόγο Του. Αυτό σημαίνει ζωή ΑΓΙΑΣΜΟΥ και ζωή γεμάτη με ΚΑΡΠΟ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ. Αφού μαθαίνουμε να ζούμε σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο το Εφεσ.3:16-19, τότε δεν θα έχουμε απολύτως κανένα πρόβλημα να ζήσουμε μια ζωή Υπακοής, δηλ. μια ζωή Αγιασμού, στην οποία είναι εμφανής ο καρπός του Αγίου Πνεύματος.

γ) Τη ΖΩΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ = Υπηρεσία μας πρωταρχικά προς τους οικείους της πίστης, αλλά και προς εκείνους που δεν γνωρίζουν ακόμη το Χριστό. Αυτό σημαίνει να μπορούμε να ζούμε χρησιμοποιώντας τα ΧΑΡΙΣΜΑΤΑ του ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ που μας έχουν δοθεί. Μόνο κάνοντας ο καθένας το δικό του μέρος το Σώμα συνοικοδομείται, δυναμώνει και αυξάνει ποιοτικά (στην ενότητα, που αφορά την Πίστη και την Αλήθεια του Θεού, στην πνευματική ωριμότητα), αλλά και ποσοτικά (Εφεσ.4:11-16). Δεν μπορεί να υπάρξει το γ) δίχως το β). Ενώ το β) δίχως το α) γίνεται νόμος.

 

Το "Γιατί;" της Κοινωνίας

"Ένας για Όλους & Όλοι για έναν!"

"Το σκεύος εκείνο μέσω του οποίου ο Κύριος Ιησούς μπορεί - και θέλει - να αποκαλύψει τον εαυτό Του στη γενιά μας, δεν είναι η μονάδα/ ο μεμονωμένος πιστός, αλλά το Σώμα Του...Μεμονωμένοι πιστοί δεν είναι το Σώμα" (οι πιστοί ατομικά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη λειτουργία και τη μαρτυρία του Σώματος συνολικά) (Watchman Nee).

Τι θέλει να πει αυτό; Εάν επιθυμούμε ο Θεός να φανερώσει τη Δόξα και τη Σωτηρία Του με μοναδικό τρόπο στις ημέρες μας, έχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλο. Εμείς, μόνοι μας, ως άτομα, ως τοπικές εκκλησίες κι ως εκκλησιαστικές ομολογίες δεν τα ξέρουμε όλα, και δεν μπορούμε να τα κάνουμε όλα.

Αυτό πρακτικά σημαίνει αυτό που κάποιος δούλος του Θεού είχε πει κάποτε: "με τον αδελφό/ αδελφή μου είμαι πιο δυνατός, χωρίς αυτόν/ αυτήν πιο αδύναμος"! Δεν μπορώ να σταθώ μόνος, χωρίς τα πνευματικά μου αδέλφια στον αγιασμό, στις δοκιμασίες & τους πειρασμούς τις καθημερινότητας, στον πνευματικό πόλεμο, στην υπηρεσία, στη μαρτυρία μας στο κόσμο, στην εκζήτηση και λήψη μεγάλων πραγμάτων απ' τον Θεό στη προσευχή παρά μόνο ΜΑΖΙ, ζώντας & δουλεύοντας με το Κύριο και για το Κύριο (Εκκλ.4:12, Ρωμ.12:4- 5, Α΄Κορ.12:2,14, Εφεσ.:15,16, Εβρ. 10:24,25). Δεν θα μπορέσουμε ποτέ να ζήσουμε και να λειτουργήσουμε ως "Σώμα" Ιησού Χριστού, παρά μόνο όταν μάθουμε να λειτουργούμε ως μία αληθινή κοινότητα - κοινωνία πιστών ζώντας "ΜΑΖΙ"!

Πρακτικές Συμβουλές για την Κοινωνία

Βρες άλλους, τουλάχιστον ένα ακόμη άτομο που να αγαπά το Θεό και το λαό Του (η μικρότερη δυνατή κοινωνία - κοινότητα) και ενθαρρύνετε και προτρέπετε ο ένας τον άλλον να "μένετε ΜΑΖΙ" -Εβρ.10:25.

Ξοδέψτε χρόνο μεταξύ σας σε συντροφιά και περαιτέρω γνωριμία. Συμφωνείστε να "ζητάτε" απ' το Θεό για το λαό Του ό,τι Εκείνος επιθυμεί γι' αυτόν.

Προτρέψτε και ενθαρρύνετε κι άλλους, και καθώς το κάνετε σιγά σιγά αυτό το "πνεύμα της κοινωνίας θα κατακτά τη τοπική σας εκκλησία.

Συνεχίζεται

____________________________

Ο Στ. Δεληγιάννης είναι Ποιμένας

της Ε.Ε.Ε. Μυλοτόπου και Γιαννιτσών

 

 

 

Μια άλλη άποψη

“ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ”

 

του αιδ. Ν. Τσιανικλίδη

"Εξομολογείστε εις αλλήλους τα πταίσματά σας, και προσεύχεσθε υπέρ αλλήλων διά να ιατρευθήτε" (Ιακ. 5,16)

 

Κάθε φορά που δηλώνουμε ότι είμαστε Ευαγγελικοί ή Διαμαρτυρόμενοι, οι φίλοι μας που είναι Ορθόδοξοι αναρωτιούνται σε τι διαφέρουμε εμείς από κείνους. Μία από τις διαφορές που αναφέρουμε είναι και το θέμα της εξομολόγησης. Στην ερώτηση αν εμείς οι Ευαγγελικοί έχουμε το μυστήριο της εξομολόγησης, η απάντηση είναι "όχι" . Αυτό που στην πραγματικότητα εννοούμε με την απάντηση αυτή είναι ότι, εμείς δεν μπαίνουμε στη διαδικασία να πάμε στον εντεταλμένο ιερέα, σε ένα συγκεκριμένο μέρος, το εξομολογητήριο, για να αναφέρουμε μια συγκεκριμένη αμαρτία που διαπράξαμε και αφού ο ιερέας εκτιμήσει το μέγεθος της αμαρτίας μας, σύμφωνα με το καθιερωμένο μέτρο της εκκλησίας, να επιβάλει το "επιτίμιο", τι δηλαδή, πρέπει να κάνει ο αμαρτωλός για να συγχωρηθεί.

Εμείς οι Ευαγγελικοί αναρωτιόμαστε συχνά αν ο ιερέας έχει το δικαίωμα να συγχωρεί αμαρτίες. Στην ερώτηση αυτή οι Ορθόδοξοι και οι Ρωμαιοκαθολικοί απαντούν "ναι". Κι' αυτό γιατί, σύμφωνα μ' αυτούς, ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός τους έδωσε αυτή την εξουσία, λέγοντας πρώτα στον Πέτρο "θέλω σοι δώσει τα κλειδία της βασιλείας των ουρανών, και ό,τι εάν δέσης επί γης θέλει είσθαι δεδεμένον εν τοις ουρανοίς και και ό,τι εάν λύσης επί γης θέλει είσθαι λελυμένον εν τοις ουρανοίς" (Μτ. 16,19). Στο ίδιο ευαγγέλιο επίσης (18,15-20) αναφέρεται η εξουσία που έδωσε ο Χριστός στην εκκλησία να διακονεί την συγχώρηση ή την κατάκριση στον αμαρτωλό. Πρόκειται για την εξουσία που έδωσε ο Χριστός στους μαθητές του, με τα λόγια "αν τινών συγχωρείτε τας αμαρτίας, είναι συγκεχωρημέναι εις αυτούς, αν τινών κρατήτε είναι κεκρατημέναι" (Ιω 20,23). Αυτές οι περικοπές αποτελούν για τις άλλες ομολογίες, τη βάση για την ερμηνεία του μυστηρίου της εξομολόγησης.

Παρατηρούμε όμως ότι οι απόστολοι ερμήνευσαν διαφορετικά τα εδάφια αυτά και χρησιμοποίησαν την εξουσία αυτή με έναν τρόπο διαφορετικό απ' αυτόν που χρησιμοποιεί ο ιερέας που ασκεί το μυστήριο της εξομολόγησης. Στις Πράξεις των Αποστόλων και και στις επιστολές παρατηρούμε ότι οι απόστολοι ασχολήθηκαν με τους πιστούς που αμάρτησαν με έναν διαφορετικό τρόπο. Χρησιμοποίησαν την νουθεσία, τον έλεγχο, την καθοδήγηση του πιστού σε μετάνοια, και στην εξομολόγηση μπροστά στον Θεό και τον άνθρωπο εναντίον του οποίου διεπράχθη η αμαρτία. Αυτόν τον τρόπο εξομολόγησης και συγχώρησης των αμαρτιών δίδαξαν. Παράδειγμα, η επιστολή του Παύλου προς τον Φιλήμονα. Αφού συμβούλεψε τον δραπέτη Ονήσιμο να μετανοήσει, τον έστειλε πίσω στον κύριό του, τον Φιλήμονα για να εξομολογηθεί σ' αυτόν και να αποκαταστήσει την αμαρτία του ολοκληρώνοντας έτσι τη διαδικασία για τη συγχώρησή του.

Το σπουδαίο αυτό στοιχείο της εξομολόγησης, εμείς οι Ευαγγελικοί το παραβλέπουμε πολλές φορές και νομίζουμε ότι είναι αρκετό να πούμε στον Θεό ένα απλό "συγχώρησέ με για τις αμαρτίες που διέπραξα σήμερα". Όταν όμως καλούμαστε να κατονομάσουμε τις αμαρτίες της ημέρας δυσκολευόμαστε να το κάνουμε.

Ανεξάρτητα από το σε ποια ομολογία ανήκουμε, είναι μεγάλη ανάγκη να επανεξετάσουμε το σημαντικό αυτό θέμα της εξομολόγησης με τη βιβλική θεώρηση του θέματος έτσι ώστε να έχουμε τη βεβαιότητα της συγχώρησης και της αποκατάστασης των σχέσεών μας μπροστά στον Θεό και τους ανθρώπους.

Ο Λόγος του Θεού στην επιστολή του Ιακώβου (5,16) συνιστά: "Εξομολογείστε εις αλλήλους τα πταίσματά σας, και προσεύχεσθε υπέρ αλλήλων διά να ιατρευθήτε". Το πρώτο πράγμα που παρατηρούμε σ' αυτή την προτροπή όσον αφορά την εξομολόγηση είναι ότι αυτή πρέπει να γίνεται μεταξύ μας, μεταξύ, δηλαδή, του αμαρτήσαντος και αυτού εναντίον του οποίου αμαρτήσαμε. Ο πιστός πρέπει να ταπεινωθεί ενώπιον του Θεού αλλά και ενώπιον των ανθρώπων όσον αφορά την αμαρτία του. Την ταπείνωση αυτή τη δείχνει ο άνθρωπος μόνον αν είναι διατεθειμένος να αντιμετωπίσει τον συνάνθρωπο που έβλαψε και να ομολογήσει ότι έφταιξε, ότι αμάρτησε εναντίον του. Έτσι θα ακούσει και ο Θεός την εξομολόγηση του αμαρτωλού.

Στην προτροπή αυτή του απόστολου Ιάκωβου παρατηρούμε και μια άλλη λέξη πολύ σημαντική. Η φράση "προς αλλήλους" σημαίνει πως δεν υπάρχουν ειδικοί εξομολογητές στους οποίους να καταφεύγουμε, αλλά καθένας, ανάλογα με την θέση του ως προς μια συγκεκριμένη αμαρτία μπορεί να είναι ο εξομολογούμενος ή ο εξομολογητής.

Μια ακόμα προτροπή που υπάρχει σ' αυτήν την περικοπή του Λόγου του Θεού σχετικά με την εξομολόγηση, που θα πρέπει να προσέξουμε πολύ τόσο οι Ευαγγελικοί όσο και οι Ορθόδοξοι, είναι η φράση "προσεύχεσθε υπέρ αλλήλων διά να ιατρευθήτε". Η λέξη "ιατρευθήτε" δεν αναφέρεται αποκλειστικά στην φυσική αρρώστια αλλά και στην θεραπεία της ψυχής του αμαρτωλού. Όταν ο πιστός αμαρτάνει, υποφέρει ψυχικά, η ενοχή και η πνευματική του συνείδηση τον ενοχλούν σε τέτοιο βαθμό που να μην μπορεί να κοιμηθεί τη νύχτα, χάνει την πνευματική του χαρά, δεν μπορεί να προσευχηθεί, ερεθίζεται με το παραμικρό και αντιδρά παράλογα σε μέλη της οικογένειάς του, σε φίλους και αδελφούς πνευματικούς. Είναι πνευματικά άρρωστος. Η θεραπεία αυτής της αρρώστιας είναι η εξομολόγηση ενώπιον του ανθρώπου στον οποίο αμάρτησε, ή ενώπιον κάποιου αδελφού που θα προσευχηθεί γι' αυτόν και θα τον βοηθήσει να μετανοήσει και να εξομολογηθεί την αμαρτία του. Αυτό θα φέρει όχι μόνο την συγχώρηση και την αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ αυτού και του Θεού ή του συνανθρώπου του, αλλά και την ειρήνη και τη γαλήνη στην καρδιά του, την ψυχική θεραπεία για την οποία μιλάει ο Λόγος του Θεού.

Η εξομολόγηση όμως δεν είναι απαραίτητη μόνο για ορισμένες κακές πράξεις ή λόγια, αλλά και για πολλές άλλες αμαρτίες που δεν είναι φανερές ούτε στους άλλους, αλλά μερικές φορές ούτε και σ' αυτόν που τις διαπράττει. Είναι οι "κρύφιες αμαρτίες". Σ' αυτή την κατηγορία συμπεριλαμβάνονται οι αμαρτίες των παραλείψεων, της αδιαφορίας, των κακών επιθυμιών, των κακών διαθέσεων. Αν και φαινομενικά δεν μοιάζει να διαπράττουμε κάτι κακό εναντίον κάποιου, αμαρτάνουμε ακόμα και όταν δεν κάνουμε το καλό. Πόσες τέτοιες αμαρτίες παραμένουν ανεξομολόγητες και ασυγχώρητες στη ζωή όλων μας!

Και στην περίπτωση αυτή οι απόστολοι μας διδάσκουν πώς να εξασκήσουμε αυτό το σπουδαίο έργο της συγχώρησης και της "κράτησης" των αμαρτιών, σύμφωνα με την εξουσία που τους έδωσε ο Χριστός, "αν τινών συγχωρείτε τας αμαρτίας, είναι συγκεχωρημέναι εις αυτούς, αν τινών κρατήτε είναι κεκρατημέναι". Αμαρτίες που ο κοινός άνθρωπος δεν τις θεωρεί καν αμαρτίες οι απόστολοι τις αποκαλύπτουν στην ζωή του πιστού οδηγώντας τον έτσι στην μετάνοια, την εξομολόγηση και την συγχώρηση. Αν διαβάσουμε προσεκτικά τις επιστολές, θα παρατηρήσουμε ότι ένα μεγάλο μέρος του περιεχομένου τους είναι ο "έλεγχος περί αμαρτίας" που ασκεί το Άγιο Πνεύμα. Μ' αυτόν τον τρόπο οι απόστολοι και η χριστιανική εκκλησία εξακολουθούν να διακονούν αυτήν την τόσο σπουδαία αποστολή τους για την συγχώρηση των αμαρτιών. Αυτό σημαίνει το "αν τινών συγχωρείτε τας αμαρτίας, είναι συγκεχωρημέναι εις αυτούς". Εμείς οι άνθρωποι μπορούμε να οδηγήσουμε τον αμαρτωλό μόνο στην αναγνώριση και την μετάνοια. Ο Θεός συγχωρεί. Όταν μάλιστα δεν κάνουμε αυτό το έργο του "ελέγχου περί αμαρτίας", τότε εμείς είμαστε εκείνοι που κρατούμε τις αμαρτίες ασυγχώρητες στη ζωή των ανθρώπων που δεν έχουν οι ίδιοι επίγνωση της δικής τους αμαρτίας. Η "εξουσία" που δίνει ο Χριστός στους μαθητές του "αν τινών κρατήτε είναι κεκρατημέναι" δεν είναι εξουσία. Είναι στην πραγματικότητα μια μεγάλη ευθύνη που έχουν οι πνευματικοί να αποκαλύψουν όλα αυτά τα "κρύφια αμαρτήματα" στη ζωή των πιστών, οδηγώντας τους έτσι στην μετάνοια και στην εκζήτηση της συγγνώμης του Θεού, αφού πρώτα αλλάξει η ζωή τους ως προς αυτές τις αμαρτίες, που αν και δεν είναι φανερές στα μάτια των ανθρώπων, ενώπιον του Θεού είναι εξ ίσου σημαντικές αμαρτίες που χρειάζονται εξομολόγηση και συγχώρηση. Όταν ο έλεγχος του Αγίου Πνεύματος παραλείπεται, πολλές αμαρτίες παραμένουν ασυγχώρητες. Αυτό εννοεί ο Λόγος του Θεού με τον όρο "κεκρατημέναι", δηλαδή, ασυγχώρητες.

Απ' όλα αυτά προκύπτει ότι η επέμβαση τρίτων προσώπων στη διακονία της εξομολόγησης είναι σημαντική, όχι για να μας προσφέρουν συγχώρηση αλλά για να υποδείξουν την αμαρτωλότητα μας σε κάθε πτυχή και σε κάθε μορφή της, έτσι ώστε να προσευχηθούν μαζί μας για να ταπεινωθούμε, να μετανοήσουμε και να ζητήσουμε την συγχώρηση του Θεού που είναι ο μόνος που συγχωρεί αμαρτίες.

Υπάρχει όμως και μια ακόμη σπουδαία ερμηνεία αυτής της διδασκαλίας του Λόγου του Θεού σχετικά με την "εξουσία" της συγχώρησης. "Αν τινών συγχωρείτε τας αμαρτίας, είναι συγκεχωρημέναι εις αυτούς, αν τινών κρατήτε είναι κεκρατημέναι". Υπάρχει εδώ μια πρόκληση που δίνει μια μεγάλη ευθύνη σε κάθε πνευματικό άνθρωπο. Τις αμαρτίες που εμείς συγχωρούμε ως άνθρωποι, αυτές θεωρούμε ότι είναι συγχωρητέες και από τον Θεό. Εκείνες που εμείς δεν μπορούμε να συγχωρήσουμε, τις αφήνουμε και δεν δεχόμαστε ούτε καν την συγχώρηση του Θεού γι' αυτούς που διέπραξαν τέτοιες αμαρτίες. Έτσι παραμένουν οι άνθρωποι αυτοί ασυγχώρητοι και οι αμαρτίες τους ασυγχώρητες "κεκρατημένες".

Όπως βλέπουμε στην Αγία Γραφή οι απόστολοι και η αποστολική Εκκλησία τήρησε και εφάρμοσε αυτή την εντολή του Χριστού με πιστότητα, χρησιμοποιώντας την μέθοδο της αδελφικής συμβουλής και νουθεσίας με την οποία διακόνησαν του αμαρτάνοντας αδελφούςς. Αυτό θα είναι το θέμα με το οποίο θα ασχοληθούμε στο επόμενο τεύχος του Αστέρα της Ανατολής. Είναι θέμα που εξακολουθεί να είναι ευθύνη και αναγκαία διακονία της Εκκλησίας και των εργατών της στην ζωή των πιστών.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]
Send mail with questions or comments about this web site. to webmaster- Copyright © 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Last modified: 04/11/2006