ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]


ΜΑΪΟΣ 2001

  1. Ο Άδικος Κριτής
  2. Σεξ πριν από το Γάμο;
  3. Σύγχρονες Τάσεις και
    Προοπτικές στη Λατρεία μας
  4. Η Παρουσία
  5. Η Χαρά του Χριστιανού
  6. Μαριάμ, η Μητέρα
    του Ιησού Χριστού
  7. Όχι μετά Θάνατον Σωτηρία

 

Ο ΑΔΙΚΟΣ ΚΡΙΤΗΣ

του Μ. Β. Κυριακάκη

Λουκ. 18:1-8

 

Την παραβολή αυτή μας την αναφέρει μονάχα ο Ευαγγελιστής Λουκάς. Συνήθως ονομάζεται η παραβολή του άδικου κριτή. Δεν είναι όμως ο άδικος κριτής το μόνο κύριο πρόσωπο. Είναι εξ ίσου πρωταγωνίστρια η φτωχή και αδικούμενη χήρα που ζητούσε με επιμονή να της αποδοθή δικαιοσύνη. Θα μπορούσε ακόμα αυτή η παραβολή να πάρη σαν σωστό τίτλο "η παραβολή για τα αποτελέσματα της επίμονης προσευχής". Γιατί στην πραγματικότητα αυτό το αντικείμενο έχει η παραβολή και αυτό διδάσκει.

Έτσι την προλογίζει ο Λουκάς: "Έλεγε και παραβολήν προς αυτούς περί του ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχωνται και να μη αποκάμνωσι". Ο μαθητής του Χριστού έχει ένα ακατανίκητο όπλο στη διάθεσί του. Το όπλο του αυτό είναι η προσευχή. Κατέχει ένα μυστικό. Κρατεί ένα κλειδί με το οποίον μπορεί να ανοίξη κλειστές πόρτες και να υπερπηδήση εμπόδιον ανυπέρβλητον. Αυτό είναι η προσευχή. Σε τούτη την παραβολή ο Κύριος δεν διδάσκει απλώς το να προσευχώμαστε, αλλά το πώς να προσευχόμαστε. Με τι δύναμι, με πόση επιμονή· με ποιο πνεύμα οφείλουμε να πλησιάζουμε τον ουράνιο Κριτή, τον παντοδύναμο Πατέρα μας. Το σύνθημα της χριστιανικής ζωής είναι "αγρυπνείτε και προσεύχεσθε". Χωρίς ανάπαυλα· χωρίς διακοπή· σε όλες τις περιστάσεις και μπροστά σε όλες τις ανάγκες: "πάντοτε να προσεύχωνται και να μη αποκάμνωσι". Δεν υπάρχει τίποτε αδύνατο στο Θεό· και όταν όλα φαίνονται απελπιστικά, μη βαριέσαι, μην αποκάμνεις, μη λες το είπα μια, το είπα δυο στο Θεό. Το γνωρίζει. Δεν ξέρουμε πέρα ως πέρα τη διαδικασία με την οποίαν ο Θεός κινεί τις πνευματικές δυνάμεις, όταν απαντά στη θερμή και πιστή προσευχή. Δεν δεσμεύεται από τίποτε. Ξέρουμε πως ζητεί και ακούει προσευχή.

Άλλωστε εδοκιμάσαμε και δοκιμάζουμε τη δύναμι της προσευχής. Και είναι στη διάθεσί μας να δοκιμάσωμε. Δεν έχετε διότι δεν ζητείτε· ζητείτε και δεν λαμβάνετε διότι κακώς ζητείτε.

Όλη η Καινή Διαθήκη μας προτρέπει στην αδιάλειπτη, την συνεχή προσευχή. "Αδιαλείπτως προσεύχεσθε..." μας παραγγέλλει ο Παύλος (Εφεσ. 6:18, Α΄ Θεσ. 5:17). Και όταν το πνεύμα του Θεού μας δίνει μια τέτοια προτροπή δεν εννοεί φυσικά ότι δεν θα κάνουμε τίποτε άλλο παρά να αφιερώνουμε όλο μας το χρόνο, απαγγέλλοντας προσευχές. Δεν είναι αυτό το πνεύμα. Μπορεί ο άνθρωπος να κάμη μακρές προσευχές και συχνές προσευχές και όμως στην πραγματικότητα να μην προσεύχεται. Δεν είναι η μηχανική επανάληψις αυτό που ζητεί ο Θεός. Η αδιάλειπτη προσευχή, είναι η διαρκής και μόνιμη στροφή και διάθεση της ψυχής. Ποθεί τον Θεόν. Είναι προσανατολισμένη προς Εκείνον. Όπως ο Ωριγένης το διατυπώνει, η ζωή του Χριστιανού είναι μια συνεχόμενη προσευχή. Δεν περιορίζεται στις ωρισμένες στιγμές και ώρες της πνευματικής λατρείας και κατανύξεως. Απολαμβάνει ο πιστός αυτές τις ώρες στο ακέραιο· αλλά δεν περιορίζεται σ' αυτές. Ξεκινά από το πνευματικό ταμείο όταν επικοινωνεί με τον Κύριό του σε όλες τις φάσεις της ζωής. Όπως ο Ενώχ περπατεί με τον Θεό και δεν υπάρχει περίστασις που να διακόπτεται η επαφή του. Η πράσινη γραμμή της απ' ευθείας επικοινωνίας είναι πάντοτε ανοικτή και σε πλήρη λειτουργία.

Χρυστόστομος: "Ώσπερ γαρ τω σώματι φως ο ήλιος, ούτω τη ψυχή η προσευχή. Ει ούν τυφλώ ζημία το μη οράν τον ήλιον, πόση ζημία χριστιανώ το μη προσεύχεσθαι συνεχώς και δια της ευχής το του Χριστού φως εις την ψυχήν εισάγειν: Θεώ γαρ αληθώς λαλούμεν τω καιρώ της προσευχής" (Γιατί όπως είναι για το σώμα φως ο ήλιος έτσι για την ψυχή η προσευχή. Αν λοιπόν για τον τυφλό είναι ζημία το να μη βλέπη τον ήλιο, πόση ζημία είναι για τον χριστιανό να μη προσεύχεται συνεχώς και με την προσευχή το φως του Χριστού να μπείναει στην ψυχή: γιατί αληθινά στον Θεό ομιλούμε την ώρα της προσευχής)

Για να υπογραμμίσει αυτή την ανάγκη και να δείξει την αποτελεσματικότητα της αδιάκοπης και επίμονης προσευχής, ο Κύριος δίνει στους δικούς Του αυτή τη σύντομη παραβολή.

Και αυτή η παραβολή είναι παρμένη μέσα από τη ζωή.

Σε κάποια πόλι ήταν ένας κριτής, ένας δικαστής που μήτε το Θεό φοβόταν μήτε τους ανθρώπους ντρεπόταν. Και δεν υπάρχει για ένα λαό και μια κοινωνία, τίποτε το χειρότερο από του να μην έχη δικαιοσύνη αδέκαστη και ακέραιη. Η δικαιοσύνη υψώνει ένα έθνος, λέει ο Λόγος του Θεού. Και ειδικώτερα για τις χήρες και τα ορφανά ο Λόγος του Θεού δίνει ιδιαίτερη έμφασι στην προστασία τους: Δευτερον. 27:19 "Επικατάρατος όστις διαστρέψη την κρίσιν του ξένου, του ορφανού και της χήρας". Και γενικώτερα: Δευτερον. 1:17: "Εν τη κρίσει δεν θέλετε αποβλέπει εις πρόσωπα· θέλετε ακούει τον μικρόν, ως τον μεγάλον· δεν θέλετε φοβείσθαι πρόσωπον ανθρώπου· διότι η κρίσις είναι του Θεού". Αυτό είναι το ιδανικό της δικαιοσύνης. Και γι' αυτό σε όλα τα πολιτισμένα και ελεύθερα έθνη η δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη από τις άλλες εξουσίες για να είναι ανεπηρέαστη στην κρίσι της. Και έχουμε καθήκον να προσευχώμαστε για τους λειτουργούς της δικαιοσύνης. Να χαιρώμαστε και να ευχαριστούμε το Θεό. Να λυπώμαστε για τις εκτροπές γιατί είναι συμφορά για το λαό και το έθνος όταν, η δικαιοσύνη και οι κριτές ξεπέσουν.

Στης ημέρες του Κυρίου μας δεν ήταν ασυνήθιστο το φαινόμενο. Κριτές που το χρέος τους ήταν να απονέμουν δικαιοσύνη, εδέχοντο δωροδοκίες ή εκινούντο από άλλα ελατήρια, ατομιστικά. Κλασσικό παράδειγμα ο Ρωμαίος Πόντιος Πιλάτος. Είχε μπροστά του, κατά την ίδια την ομολογία τη δική του, έναν αθώο. Και όμως κάτω από την πίεσι που ήσκησαν οι αρχιερείς και κάτω από το φόβο μην αυτός κατηγορηθεί πως δεν ήταν φίλος του Καίσαρα, ενέδωσε στην άδικη κρίσι. Ίσως ο αντίδικος της φτωχής χήρας να ήταν κάποιος ισχυρός. Να είχε τέτοια θέσι και τέτοια επιρροή. Και ο κριτής αυτός μη έχοντας μέσα του το φόβο του Θεού απέβη εις όλα τα προσχήματα και απέφευγε συστηματικά να αποδώση το δίκαιο στη χήρα. Ήταν άραγε τα δικαιώματα του συζύγου της; Ήταν κάποιο οικοπεδάκι που το κατεπάτησε ο ισχυρός αντίδικος;

Η γυναίκα όμως εκείνη, με όλη τη δύναμι που δίνει η συναίσθησι του δικαίου επιμένει: έρχεται και ξανάρχεται. Μπροστά στην έδρα του. Μπροστά στην πόρτα του· στο δρόμο· όπου μπορούσε να τον συναντήση· έρχεται με την επίμονη επίκλησι:

Εκδίκησόν με από του αντιδίκου μου! Δος μου το δίκιο μου, απ' αυτόν που το κατακρατεί! Στην ασυνειδησία και τον κυνισμό του κριτή που αρνείται να αποδώση δικαιοσύνη, αντιτάσσει την επίμονη κραυγή της: Εκδίκησόν με από του αντιδίκου μου!

Και επιτέλους λυγίζει τον άσπλαχνο, σκληρό και άδικο κριτή. Τον εξέθετε· τον απασχολούσε· τον εβασάνιζε στη συνείδησή του. Και ήλθε μια στιγμή που ο ίδιος είπε:

Δεν πιστεύω σε Θεό και δεν τον φοβούμαι· δεν ντρέπομαι τους ανθρώπους και δεν τους λογαριάζω γιατί είμαι αρκετά ισχυρός και κανένας δεν μπορεί να με σαλέψη από τη θέσι μου, αλλά πρέπει να απαλλαγώ από τούτο το βάσανο. Δεν μπορώ πια να τη βλέπω μπροστά μου αυτή τη γυναίκα. Ας εκδικάσω την υπόθεσί της.

Και ο Κύριος από αυτό το περιστατικό βγάζει το πνευματικό Του συμπέρασμα:

Τ' ακούσατε τι είπε, πώς στοχάστηκε ο άδικος κριτής; Μπροστά στην επίμονη κραυγή της χήρας υποχώρησε.

Εσείς δεν έρχεσθε σε κάποιον παρόμοιο κριτή. Ο δικός σας ο Κριτής είναι ο Θεός· ο δίκαιος· ο εύσπλαχνος.

Σαν τέκνα του Θεού, αδικείσθε· διώκεσθε· πιέζεσθε· όλη η Εκκλησία έχει ν' αντιμετωπίση κάθε μέρα το μεγάλο της αντίδικο· όπως και ο κάθε χριστιανός. Ο αντίδικός σας διάβολος περιέρχεται ζητών τίνα να καταπίη. (Α΄ Πέτρου 5:8). Σας καταδυναστεύει. Έχετε όμως Κριτή. Αν δεν επεμβαίνει αμέσως, αν αφήνει τον Σατανά να σας ραπίζη (όπως το έκαμε στον Παύλο) μην αποκάμνετε και μην παύσετε να προσεύχεσθε. Φαίνεται πως κωφεύει, όπως ο άδικος κριτής. Αλλά σεις, εξακολουθείστε. Η μακροθυμία Του σας περιβάλλει. Και αν ο άδικος κριτής απέδωσε δικαιοσύνη στη φτωχή χήρα, ο Θεός δεν θα κάμη εκδίκησιν των εκλεκτών αυτού, των βοώντων προς αυτόν ημέραν και νύκτα;

Σας δίνω, λέει ο Κύριος τη βεβαίωσι ότι θα κάμη την εκδίκησιν αυτού.

Μόνο, προσέξτε, η τελική αυτή κρίσις θα συντελεσθή, όταν ο Υιός του ανθρώπου έλθη... Θα βρει όμως τότε την πίστι επί της γης;

Θα βρει δηλαδή ανθρώπους, ψυχές, με τέτοιο πνεύμα προσευχής -σαν το πνεύμα της πτωχής χήρας; Θα βρει πιστούς που θα περιμένουν με υπομονή τη θεία κρίση;

Προσευχή λοιπόν, επίμονη και με εμπιστοσύνη στον Πατέρα μας. I

 

ΣΕΞ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟ ΓΑΜΟ;

του αιδ. Γ. Αδάμ

Β΄ Σαμουήλ 13, Γένεση 34

Εισαγωγή - Επανάληψη

Η μελέτη μας πάνω στο θέμα του σεξ πριν το γάμο, θα ξεκινήσει με την γνωστή ιστορία από το Β΄ Σαμουήλ 13. Πριν προχωρήσουμε, όμως, πρέπει να θυμηθούμε με συντομία τι έχουμε πει ως τώρα στις δύο προηγούμενες μελέτες.

Είπαμε, πρώτον, πως ο γάμος είναι μια διαθήκη ανάμεσα σε ένα άνδρα και μια γυναίκα. Μάρτυρας της διαθήκης αυτής είναι ο Θεός. Μάλιστα ο Θεός είναι μάρτυρας όχι μόνο όταν ξεκινούν οι δύο την κοινή τους ζωή μαζί, αλλά και κατά τη διάρκεια του γάμου τους, για να επιβλέπει την τήρηση των όρων της διαθήκης. Να θυμάστε το τρίγωνο.

Δεύτερον, είπαμε ότι ο γάμος πραγματοποιείται, ολοκληρώνεται, κορυφώνεται ως διαθήκη με τον εξής διπλό δεσμό: τις υποσχέσεις που δίνονται και την σεξουαλική ένωση ως την πράξη που επικυρώνει τη διαθήκη. Επιπλέον, αυτά που ισχύουν για τη διαθήκη του γάμου, εφαρμόζονται σε κάθε άλλη διαθήκη.

Από τη μία, λοιπόν, έχουμε τις υποσχέσεις, τους όρκους που ο ένας δίνει στους άλλους. Τα λόγια των πρώτων υποσχέσεων τα βρίσκουμε στη Γένεση 2:23, "Και είπεν ο Αδάμ, Τούτο είναι τώρα οστούν εκ των οστέων μου και σαρξ εκ της σαρκός μου, αύτη θέλει ονομασθεί ανδρίς, διότι εκ του ανδρός αύτη ελήφθη."

Από την άλλη μεριά, οι όρκοι αυτοί, οι υποσχέσεις των διαθηκών επικυρώνονται και ξεκινούν με κάποια πράξη. Στη διαθήκη του γάμου, η πράξη με την οποία σφραγίζεται και ξεκινά ο γάμος είναι το σεξ. Στην διαθήκη του Θεού με τον Αβραάμ, ήταν η περιτομή. Στη διαθήκη στο όρος Σινά, ήταν το φαγητό που είχαν οι εβδομήντα πρεσβύτεροι μαζί με τον Μωυσή στην παρουσία του Θεού.

Και αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμά μας την προηγούμενη φορά. Η σεξουαλική ένωση είναι ένα μέσο "επίκλησης" στον Θεό να έρθει και να γίνει μάρτυρας στο ξεκίνημα της σχέσης τους. Και κάθε φορά που το ζευγάρι βρίσκεται μαζί και ενώνεται σεξουαλικά, η ένωση αυτή είναι μια ανανέωση των διαθήκης του ενός προς τον άλλον. Είναι μια επίκληση της παρουσίας του Θεού καθώς ανανεώνουν τους όρκους και τις υποσχέσεις τους, ο ένας στον άλλον στην παρουσία του Θεού.

Χρειάζεται να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τον γάμο όχι σαν μια υπόθεση μεταξύ δύο προσώπων, αλλά τριών. Το τρίτο πρόσωπο είναι ο Θεός ο ίδιος. Και σε αυτό το σημείο, θέλω να ενθαρρύνω όλους εκείνους που δεν έχουν παντρευτεί ακόμη. Ενθαρρύνω να βρουν ανθρώπους που έχουν τις ίδιες απόψεις για το Θεό και το γάμο. Ανεξάρτητα τι συμβουλές μπορεί να δίνουν οι άνθρωποι γύρω, (πολλές φορές μας πιάνει πανικός, π.χ. "τι θα γίνει;" "τα χρόνια περνάνε," "Θα μείνεις στο ράφι;" "Δες τον τάδε που παντρεύτηκε "απ' έξω" δεν περνάει καλά; Αυτός άπιστος ήταν;"), ανεξάρτητα από τι βλέπουν τα μάτια μας ας εμπιστευθούμε τον Θεό και ας ψάξουμε για ανθρώπους που παίρνουν τον Θεό σοβαρά στη ζωή τους, και έχουν την ίδιες άγιες προσδοκίες για το γάμο.

Η σοφία του Λόγου του Θεού

Ας προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα. Και οφείλω να ομολογήσω πως μέχρι τώρα έχουμε υποδείξει τι είναι ιδανικό να συμβαίνει. Γνωρίζουμε όμως καλά όλοι μας, πως η πραγματικότητα γύρω μας, είναι διαφορετική. Τόσο διαφορετική που κοντεύουμε να παραδεχτούμε πως αυτό το ιδανικό του Θεού δεν υπάρχει καν. Και ίσως για μένα, ή για τον "α" ή τον "β" το ιδανικό είναι κάτι άλλο, κατώτερο των προσδοκιών της Αγίας Γραφής.

Θέλω λοιπόν να αποκτήσουμε πάλι όραση, οραματισμό, ενθουσιασμό για το ιδανικό του Θεού, για το νόμο του Θεού, γιατί πολύ απλά είναι για το δικό μας καλό, για την δική μας ευλογία. Αναφερθήκαμε την προηγούμενη φορά στα λόγια του Χριστού στον Ιωάννη 10:10, "εγώ ήλθον διά να έχωσι ζωήν, και να έχωσιν αυτήν εν αφθονία"!! Επίσης χρειαζόμαστε την ενθάρρυνση ανθρώπων που ζουν και έχουν ζήσει το νόμο του Θεού στη ζωή τους ως τώρα και να αφήσουμε αυτούς να μας μιλήσουν και να μας πουν για τις ευλογίες που είδαν στη ζωή τους. Με αυτό τον τρόπο αυτοί θα μας εμπνεύσουν για το γεγονός πως η ζωή του Χριστού είναι καλύτερη, είναι πιο όμορφη, και αυτοί που υπακούν τελικά είναι οι κερδισμένοι στη ζωή αφού αποφάσισαν να εμπιστευθούν τη σοφία του Θεού στη σχέση τους, και όχι την σοφία του κόσμου.

Ο νόμος του Θεού, είναι καλός. Διαβάστε από τον Ψαλμό 19:7-11, "Ο νόμος του Κυρίου είναι άμωμος, επιστρέφων ψυχήν, η μαρτυρία του Κυρίου πιστή, σοφίζουσα τον απλούν...αι κρίσεις του Κυρίου αληθιναί, δίκαιαι εν ταυτώ, πλέον επιθυμηταί παρά το χρυσίον, μάλιστα παρά πλήθος καθαρού χρυσίου, και γλυκύτεραι υπέρ το μέλι και τους σταλαγμούς της κηρήθρας. Ο δούλος σου μάλιστα νουθετείται δι' αυτών, εις την τήρησιν αυτών η ανταμοιβή είναι μεγάλη."

Αυτός ο νόμος περιλαμβάνει και δύσκολα πράγματα, όπως να αγαπάς τους εχθρούς σου, να γυρνάς το άλλο μάγουλο, να υπηρετείς όταν δεν είναι εύκολο. Ανθρωπίνως ο νόμος του Θεού είναι δύσκολος, αλλά είναι καλός! Επίσης περιέχει και εντολές για το γάμο. Περιλαμβάνει εντολές και υποσχέσεις γιατί ο Θεός έχει ένα σχέδιο για το γάμο σου. Και για τη ζωή σου.

Μας είναι, βέβαια, δύσκολο να δούμε τα πράγματα όπως ο Θεός θέλει όταν νοιώθουμε μέσα μας ως νέοι και ως άνθρωποι τις ορμόνες να μας κάνουν να υποφέρουμε και να μην ξέρουμε πολλές φορές τι να κάνουμε με τον εαυτό μας. Και αναρωτιόμαστε, "Γιατί ο Θεός να με πλάσει έτσι αν αυτές τις επιθυμίες δεν μπορώ να τις ικανοποιήσω; Γιατί ο Θεός να με κάνει να διψάω αν δεν μπορώ να πιω νερό; Για να βασανίζομαι; Μήπως τελικά όλοι αυτοί που λένε πως θα πρέπει η ηθική μας να καθορίζεται από την βιολογία, λένε αλήθεια;" Δηλαδή, μήπως και το σεξ είναι σαν τις άλλες ανάγκες που έδωσε ο Δημιουργός; Μήπως πρέπει να την ικανοποιούμε, όπως όλες τις άλλες;

Δεν είναι το ίδιο όμως. Το σεξ πλάστηκε από το Θεό για να μεγιστοποιεί και να κορυφώνει την αγάπη των συζύγων μεταξύ τους. Πλάστηκε από τον Θεό για να τους βεβαιώνει πως κανείς άλλος στον κόσμο δεν είναι τόσο σημαντικός όσο το άλλο μέλος της διαθήκης του γάμου τους Πλάστηκε για να ανανεώνονται οι όρκοι αυτής της διαθήκης. Όχι! Δεν είναι το ίδιο. Ο Θεός το έδωσε ως δώρο μέσα σε ένα πλαίσιο. Και δεν ντρεπόμαστε να διδάξουμε μέσα από το Λόγο του Θεού την ομορφιά αυτού του δώρου. Διαβάσαμε από τις Παροιμίες 5:18-20 την προηγούμενη φορά. Αν θέλετε κοιτάξτε μόνοι σας πάλι. Διαβάστε το Άσμα Ασμάτων.

Ο γάμος, λοιπόν, είναι μια διαθήκη. Η διαθήκη αυτή καθρεφτίζει τη διαθήκη του Χριστού με την εκκλησία. Ο γάμος μας πρέπει να κάνει ευαγγελισμό. Το πώς ο Χριστός αγαπάει και θυσιάστηκε για την εκκλησία. Και το πώς η εκκλησία τώρα υπακούει και σέβεται τον Χριστό.

Το σεξ (1) επισφραγίζει και (2) ανανεώνει αυτή τη διαθήκη. Ανανεώνει το γεγονός πως οι δύο γίνονται μία σάρκα. Αυτό γίνεται είτε το δεχόμαστε, είτε όχι. Είτε θέλουμε να το καταλάβουμε είτε όχι. Το πρότυπο του Θεού είναι το ίδιο, ανεξάρτητα με την δική μας αντίδραση.

Β΄ Σαμουήλ 13

Το βασικό μας κείμενο είναι μια ιστορία η οποία μιλάει από μόνη της και δεν θα χρειαστεί πολλή ανάλυση. Είναι μια ιστορία όπως θα δούμε γεμάτη, ένταση, αισθήματα και πάθος.1

Ο Αμνών, ο πρωτότοκος γιος του Δαβίδ (Β΄ Σαμουήλ 3:2) είναι ερωτευμένος με την Θάμαρ. Την ετεροθαλή αδελφή του. Είναι αδέλφια από τον ίδιο πατέρας και από άλλη μητέρα. Τόσο πολύ καιγόταν από έρωτα ο Αμνών για την Θάμαρ που αρρώστησε! Τώρα ίσως κάποιος πει, αυτό δεν είναι αγάπη αυτό είναι "σαρκική επιθυμία" μόνο. Μπορεί, αλλά η Γραφή είναι τίμια και ειλικρινής. Τα συναισθήματα του Αμνών και τα κίνητρά του είναι πολύ μπερδεμένα. Υπάρχει αγάπη και έρωτας, ταυτόχρονα με την σεξουαλική επιθυμία. Όλα μαζί παλεύουν μέσα του, όπως ακριβώς συμβαίνει και με την δική μας τη ζωή. Κανένας μας όταν ερωτεύεται δεν ερωτεύεται "πλατωνικά," με το μυαλό μόνο.

Όταν "θέλεις" κάποιον κάτω από φυσιολογικές συνθήκες, επιθυμείς την παρέα του και το σώμα του. Ο Θεός μας έχει φτιάξει όταν είμαστε ερωτευμένοι με κάποιον να τον θέλουμε και με την ψυχή μας και με το σώμα μας. Αυτό, λοιπόν, συμβαίνει και με τον Αμνών. Η Αγία Γραφή έχει λέξεις και εκφράσεις για την σεξουαλική επιθυμία μόνο, αλλά δεν τις χρησιμοποιεί εδώ. Αντίθετα επανειλημμένως μας λέγεται πως ο Αμνών την "αγαπούσε." Διαβάζουμε στο εδάφιο 1, "και ηγάπησεν αυτήν Αμνών..." Μαζί με την αγάπη βέβαια υπήρχε και πάθος που ήταν ακατάλληλο. Υπήρχε όμως και αγάπη. Το ξαναλέει και στο εδάφιο 4, "Και είπε προς αυτόν ο Αμνών, Αγαπώ Θάμαρ..." Το λέει και τρίτη φορά στο εδάφιο 15, "το μίσος με το οποίον εμίσησεν αυτήν, ήτο μεγαλύτερον παρά την αγάπην με την οποία ηγάπησεν αυτήν." Δεν υπήρχε, δηλαδή μόνο σαρκική επιθυμία στην αρχή. Δεν ήταν μίσος μασκαρεμένο. Υπήρχαν συναισθήματα αγάπης. Μόνο που αυτά άλλαξαν στο τέλος και έγιναν μίσος, γιατί κάτι άλλο έλαβε χώρα ενδιάμεσα.

Ο Ιωναδάβ τώρα μπαίνει στο προσκήνιο. Ο ξάδελφος! Ο πατέρας του ήταν αδελφός του Δαβίδ (Α΄ Σαμ. 16:9). Αυτός ήταν φίλος του Αμνών και ήταν πολύ πανούργος. (Η παροιμία, "δείξε μου τον φίλο σου να σου πω ποιος είσαι," δεν βγήκε χωρίς λόγο.) Ο Ιωναδάβ, λοιπόν, είδε τον Αμνών που ήταν στεναχωρημένος και αποφάσισε να ρωτήσει τι συμβαίνει. Ο Αβεσσαλώμ του εξηγεί και ο Ιωναδάβ για να μην στεναχωριέται ο φίλος του, του προτείνει ένα σχέδιο απλό και έξυπνο για το πως να ξεγελάσει τον πατέρα του. "Πέσε στο κρεβάτι, προσποιήσου τον άρρωστο. Όταν θα έρθει να σε δει, ζήτησέ του η Θάμαρ να σου φέρει το φαγητό και ... τη συνέχεια να μην στη πω εγώ. Όπως νομίζεις χειρίσου το θέμα."

Βλέπετε τη φιλοσοφία του ανθρώπου, που δεν λατρεύει τον Θεό. Όταν δεν λατρεύεις τον Θεό στην πραγματικότητα, λατρεύεις τον εαυτό σου. Η ικανοποίηση των δικών σου αναγκών είναι ο στόχος σου. Και δεν είσαι ευτυχισμένος εκτός και αν οι ανάγκες αυτές, οι επιθυμίες σου ικανοποιηθούν. Ας σκεφτούμε τώρα πως Χριστός μας μαθαίνει βασικά, να μην ζούμε για μας, αλλά για τους άλλους. Όσο περισσότερο κάποιος αγαπάει τον Θεό, τόσο λιγότερο ασχολείται με τον εαυτό του και τόσο περισσότερο με τους άλλους.

Αν δεν έχεις τον Θεό στη ζωή σου ως Κύριο, τότε δεν σταματάς πουθενά, γιατί ο στόχος σου είναι να ικανοποιείς τις επιθυμίες και τις ανάγκες σου. Δεν έχεις τίποτα άλλο να απολαύσεις. Και αν το καλοσκεφτούμε, γιατί νομίζετε πάει ο κόσμος από το κακό στο χειρότερο ηθικά; Γιατί γκρεμίζονται τα όρια της ηθικής. Την ιστορία αυτή την έχουμε δει σε δεκάδες έργα στην τηλεόραση και στον κινηματογράφο. Η ηθική δεν έχει λόγο ύπαρξης χωρίς τον Θεό. Δηλαδή αν πρόκειται να ζήσω μόνο για 70-80 χρόνια, γιατί να μην το κάνω ό,τι θέλω;

Ο Θεός είναι το κίνητρο για να είμαστε ηθικοί, ο λόγος που μας κρατάει να μην αμαρτήσουμε, και η πηγή της δύναμης μας. Ο άνθρωπος που απορρίπτει το Θεό στη ζωή του, κάνει τον εαυτό του Θεό και δεν σταματάει πουθενά μέχρι να ικανοποιήσει τις επιθυμίες του, ποδοπατώντας τους άλλους. Αυτό ακριβώς που συμβαίνει και στην ιστορία μας.

Το σχέδιο δουλεύει! Ο Δαβίδ επισκέπτεται τον άρρωστό γιο του, τον πιστεύει και παραγγέλνει στην Θάμαρ να του φέρει φαγητό. Αυτά τα "κολλύρια" που διαβάζουμε στα εδάφια 6 και 10, οι "πίτες" στην Νέα Μετάφραση, ήταν κάποιου είδους κατασκεύασμα που είχε το σχήμα καρδιάς. Ήταν κουλούρια ή ψωμιά, που είχαν σχήμα καρδιάς. Πράγμα που δείχνει πως από την μεριά της κοπέλας υπήρχε συμπάθεια.

Η Θάμαρ υπάκουσε, έφτιαξε τις πίτες αυτές, τις πήγε στον Αμνών. Ο Αμνών, όμως αρνήθηκε να τις φάει. Διέταξε όλους να φύγουν και ζήτησε να του τα δώσει εκείνη με τα χέρια της να τα φάει. Και όταν έμειναν μόνοι τους την έπιασε και της ζήτησε να κοιμηθεί μαζί του.

Η Θάμαρ αντιστάθηκε και με τα λόγια και με όση δύναμη είχε. Αν διαβάσουμε τα εδάφια 12 και 13 θα δούμε πως πολλές φορές προσπάθησε να τον αποτρέψει, "Η δε είπε προς αυτόν, Μη αδελφέ μου (πρώτο όχι), μη με ταπεινώσεις (δεύτερο όχι),2 διότι δεν πρέπει τοιούτον πράγμα να γείνει εν τω Ισραήλ (τρίτο όχι), μη κάμης την αφροσύνην ταύτην (τέταρτο όχι), και εγώ πως θέλω απαλείψει το όνειδος μου (σκέψου κι εμένα) αλλά και συ θέλεις είσαι ως εις εκ των αφρόνων εν τω Ισραήλ(σκέψου την δική σου θέση). Τώρα λοιπόν, παρακαλώ, λάλησον προς τον βασιλέα διότι δεν θέλει με αρνηθή εις σε."

Η Θάμαρ από τη μεριά της δεν ήταν αφελής, έβλεπε την επιθυμία του Αμνών και την καταλάβαινε. Και δεν φαίνεται πως τον αντιπαθούσε, ή τον έδιωχνε. Το πρόβλημα είναι η βία, η απάτη, το ψέμα με τα οποία ο Αμνών καταφέρνει να την κάνει να βρεθεί στο κρεβάτι μαζί της. Νομίζω είναι ξεκάθαρο σε όλους από την αντίδραση της κοπέλας πως η Γραφή λέει όχι στο σεξ πριν το γάμο. Ακόμη και αν την αγαπάς και είσαι πολύ ερωτευμένος μαζί της, μέχρι το σημείο να αρρωστήσεις.

Η αντίδραση της Θάμαρ, καθώς και όλη η ιστορία μας δείχνουν το θέλημα του Θεού. Δεν είναι κανένας θεολόγος η Θάμαρ. Από την καρδιά της μιλάει. Και μιλάει έτσι, ακριβώς επειδή και εκείνη συμπαθεί τον Αμνών. Δεν πήγαινε γυρεύοντας. Το κείμενο μας λέει την επιθυμία της να φροντίσει τον άρρωστο αδελφό της. Δεν έκανε τίποτα που να προκαλέσει.

Αφού όμως ο Αμνών την θέλει, η κοπέλα του προτείνει να κρατήσει τον μήνα του μέλιτος για μετά τον γάμο. Πιστεύει αυτό που διαβάζουμε στην Α΄ Θεσσαλονικείς 4:3-5 "Επειδή τούτο είναι το θέλημα του Θεού, ο αγιασμός σας, να απέχησθε από της πορνείας. Να εξεύρη έκαστος υμών να κρατή το εαυτού σκεύος εν αγιασμώ και τιμή. Ουχί εις πάθος επιθυμίας καθώς και τα έθνη τα μη γνωρίζοντα τον Θεόν. Να μη υπερβαίνει τις και αδική τον αδελφόν αυτού εις το πράγμα τούτο." Να πως κάποιος μπορεί να αδικήσει τον αδελφό του στο θέμα αυτό. Να έχει απαιτήσεις πριν την ώρα του, όπως είχε ο Αμνών.

Το λυπηρό είναι η αντίδραση του Αμνών αφού έκανε ό,τι έκανε. Και το ακόμη πιο τραγικό είναι πως η αντίδραση του Αμνών σε πολλούς χριστιανικούς κύκλους θα εθεωρείτο σωστή! Όχι σε όλους, αλλά σε πολλούς. Η συμβουλή μπορεί να ήταν, "μπράβο καλά έκανες. Μάλλον αυτή ή αυτός δεν ήταν για σένα. Ό,τι έγινε-έγινε. Δεν μπορείς να καταστρέψεις την ζωή σου. Θα σε έπαιρνε από κάτω. Αν κάτι ξεκίνησε τόσο πρόχειρα, δεν μπορεί να είναι σωστό να καταλήξει στην εκκλησία!!"

Αδελφοί μου πιστεύω το ακριβώς αντίθετο! Μπορεί να καταλήξει στην εκκλησία και ας υπάρχουν εκκλησίες που αρνούνται να παντρέψουν αυτούς που ζουν μαζί. Είναι αυτή βιβλική συμβουλευτική; Θα εξηγήσω πιο κάτω τι ακριβώς πιστεύω πως λέει ο Λόγος του Θεού. Δεν πιστεύω όμως πως είναι χριστιανικό η πρώτη αντίδραση να είναι "Δεν πειράζει, λάθη κάνουμε, ο Θεός συγχωρεί, θα προχωρήσουμε με τη ζωή μας τώρα."

Αν έχω καταλάβει σωστά τον Λόγο του Θεού. Η συμβουλή "Άφησέ την και προχώρα με τη ζωή σου" είναι ακριβώς αυτό που συμφέρει και διευκολύνει τον Αμνών στην περίπτωση αυτή. Γιατί τώρα την μισεί. Μάλιστα στρέφεται εναντίον της, αντί να αντιμετωπίσει την δική του ενοχή.

Η Θάμαρ, όμως πάλι μιλώντας σωστά του λέει του πρέπει να γίνει τώρα. Πως διορθώνεται το λάθος; Το διαβάζουμε στο εδάφιο 16, "Η δε είπε προς αυτόν, Δεν είναι αιτία, το κακόν τούτο, το να με αποβάλης, είναι μεγαλύτερον του άλλο το οποίον έπραξες εις εμέ. Δεν ηθέλησεν όμως να εισακούσει αυτής."

Είναι λάθος αυτό που λέει η Θάμαρ; Όχι βέβαια. Μιλάει από την καρδιά της. Ακόμη και μετά από ό,τι έγινε ήταν διατεθειμένη να τον παντρευτεί. Η Θάμαρ μιλάει σωστά. Αν όμως κρίνουμε την αντίδρασή της με τα δικά μας πρότυπα, η Θάμαρ έχει λάθος. Και ο Αμνών που κοιμήθηκε μαζί της, αλλά δεν του άρεσε μετά και την έδιωξε, είχε δίκιο. Κατάλαβε ότι δεν την θέλει πια και αφού δεν την θέλει δεν θα ήταν και σωστό να προχωρήσει σε γάμο!

Γιατί, σύμφωνα με τα δικά μας πρότυπα, όταν λέω τα δικά μας, εννοώ της κοινωνίας μας, το ζευγάρι πρέπει να ζήσει μαζί πριν παντρευτεί ώστε από πρώτο χέρι να δουν αν ταιριάζουν. Να δοκιμάσουν τη σχέση τους σε πραγματικές συνθήκες. Το 60% των παιδιών που αποφοιτούν από το Γυμνάσιο το πιστεύουν αυτό. Θυμάμαι ήταν το 1992, έπαιρνα μαθήματα αγγλικών και είχαμε πιάσει κουβέντα με την καθηγήτρια, και προσπαθούσε να μου πει πως δεν μπορεί να πάρει την απόφαση να παντρευτεί κάποιον αν δεν ζήσει και δεν κοιμηθεί πρώτα μαζί του.

Τίποτα δεν μπορεί να είναι πιο ψεύτικο και πιο μακριά από την αλήθεια, από αυτό. Υπάρχουν μελέτες, στατιστικές εδώ στις Η.Π.Α. που δείχνουν πως η βία μέσα στο σπίτι είναι διπλάσια στα ζευγάρια που ζουν μαζί χωρίς να έχουν παντρευτεί. Άλλες μελέτες δείχνουν πως η φυσική βία και η σεξουαλική βία στα παιδιά είναι 33 φορές περισσότερη σε περιπτώσεις που οι γονείς απλά συζούν, χωρίς ποτέ να νομιμοποιήσουν την σχέση τους. Το διαζύγιο είναι 80% περισσότερο σε περιπτώσεις που τα ζευγάρια παντρεύτηκαν αφού είχαν ζήσει μαζί .

Τι θα έπρεπε, όμως, να γίνει στην περίπτωση αυτή; Και θέλω να καταλάβουμε κάτι στο σημείο. Δεν προσπαθώ να πω πως αν έχει προηγηθεί σεξ, το ζευγάρι πρέπει αμέσως να παντρευτεί. Δεν πιστεύω πως αυτό είναι ο μοναδικός σωστός τρόπος. Δεν πιστεύω πως αυτή είναι η μόνη λύση ακόμη και αν υπάρχει παιδί στη μέση από αυτή την ένωση. Αυτό που πιστεύω πως πρέπει να έρθει μετά το σεξ, είναι μια τόσο δυνατή αγάπη, αγάπη διαθηκική που να μην μπορεί να σε κρατήσει μακριά από το πρόσωπο αυτό και ως αποτέλεσμα να οδηγηθεί η σχέση σε γάμο. Πρέπει να υπάρξει αγάπη που να σε οδηγήσει στη διαθήκη του γάμου.

Δεν παντρεύεσαι μόνο επειδή έχεις παιδί. Αν γίνει αυτό υπάρχει πιθανότητα να μισήσεις το παιδί. Παντρεύεσαι επειδή πήρες την απόφαση να αφοσιωθείς σε κάποιο πρόσωπο. Την απόφαση αυτή την πήρες μπροστά στο Θεό είτε το κατάλαβες, είτε όχι. Πότε; ΄Όταν κοιμήθηκες με το πρόσωπο αυτό. Το σεξ είναι η πράξη που σφραγίζει τη διαθήκη του γάμου. Είχες σεξ με κάποιον; Αν ναι, αυτό σημαίνει πως μπροστά στο Θεό υποσχέθηκες να είσαι μία σάρκα μαζί του/της. Η σωστή αντίδραση δεν είναι να παντρευτείς. Πρώτα πρέπει να κάνεις κάτι άλλο. Να ζητήσεις από το Θεό να σε συγχωρέσει για την αμαρτία σου, και να σου δώσει αγάπη διαθήκης. Να δείξεις την μετάνοιά σου πραγματικά. Να ζητήσεις από τον Θεό να σε οδηγήσει να αγαπήσεις την κοπέλα αυτή, τον άντρα αυτόν σαν το άλλο μέλος της διαθήκης. Να τον/την ερωτευθείς, να τον/την θελήσεις. Κεραυνοβόλος έρωτας και αγάπη είναι το θέλημα του Θεού που δεν θα σε αφήσει να μείνεις χωρίς γάμο. Αυτό είναι το θέλημα του Θεού. Όχι γάμος από υποχρέωση. Αυτή είναι η σωστή μετάνοια που μας διδάσκει ο Λόγος του Θεού.

Γένεση 34

Αυτά που αναφέραμε επιβεβαιώνονται από την δεύτερη ιστορία που θα μελετήσουμε, στη Γένεση 34. Διαβάζουμε στα εδάφια 1-4, "Και εξήλθε Δείνα η θυγάτηρ της Λείας, την οποίαν εγέννησεν εις τον Ιακώβ, δια να ίδη τας θυγατέρας του τόπου. Και ιδών αυτήν Συχέμ, ο υιός του Εμμώρ, του Ευαίου, άρχοντος του τόπου, έλαβεν αυτήν, και εκοιμήθη μετ' αυτής, και εταπείνωσεν αυτήν. Και η ψυχή αυτού προσεκολλήθη εις την Δείναν, την θυγατέρα του Ιακώβ, και ηγάπησε την κόρην, και ελάλησεν κατά την καρδίαν της κόρης." Το σενάριο είναι σχεδόν το ίδιο και εδώ. Ο άντρας βλέπει την κοπέλα, του αρέσει και με το ζόρι κοιμάται μαζί της. Στο 3 όμως διαβασάμε πως "Η ψυχή του προσκολλήθηκε στην Δείνα." Ξέρετε που αλλού βρίσκουμε την ίδια λέξη; Στη Γένεση 2:24, "Διά τούτο θέλει αφήσει ο άνθρωπος τον πατέρα αυτού και την μητέρα αυτού, και θέλει προσκολληθεί εις την γυναίκα αυτού, και θέλουσιν είσθαι οι δύο εις σάρκα μίαν." Αυτό που συνέβηκε στον Συχέμ ήταν αυτό που έπρεπε να συμβεί και στον Αμνών: Έρωτας κεραυνοβόλος, αγάπη προς τη γυναίκα με την οποία κοιμήθηκε.

Συνεχίζοντας την ιστορία διαβάζουμε στο εδάφιο 8 τι είπε ο πατέρας του Συχέμ, ο Εμμώρ στην οικογένεια της κοπέλας, "Και ελάλησεν προς αυτούς ο Εμμώρ λέγων, Η ψυχή του Συχέμ του υιού μου προσηλώθη εις την θυγατέρα σας. Δότε αυτήν εις αυτόν, παρακαλώ, εις γυναίκα." Στα εδάφια 11-12 τους μιλάει και ο ίδιος ο Συχέμ "Είπε δε ο Συχέμ προς τον πατέρα αυτής, και προς τους αδελφούς αυτής, Ας εύρω χάριν έμπροσθέν σας, και ό,τι είπητε εις εμέ θέλω δώσει. Ζητήσατε παρ' εμού όσην προίκα θέλετε και όσα χαρίσματα και θέλω δώσει αυτά, καθώς ηθέλετε μοι ειπεί. Μόνον δότε μοι την κόρην εις γυναίκα."

Ο Συχέμ εξέφρασε την ειλικρινή του μετάνοια κάνοντας δύο πράγματα. Πρώτον, ζητάει να βρει χάρη μπροστά τους, να κερδίσει την εύνοιά τους. Γιατί το ζητάει αυτό; Γιατί ξέρει πως έκανε λάθος. Παραδέχεται πως για να σταθεί μπροστά τους, έχει ανάγκη την υπομονή τους και την συγχώρησή τους. Δεν πηγαίνει αυτοδικαιωμένος και προσπαθώντας να βρει δικαιολογίες για αυτό που έκανε. Έχει μετανιώσει για την πράξη του. Δεύτερον, κάνει αυτό που πρέπει για να αποδείξει την μετάνοιά του και την ειλικρίνεια των αισθημάτων του προς την κοπέλα. Είναι διατεθειμένος να δώσει, ό,τι ζητήσουν, φτάνει να μπορέσει να την παντρευτεί. Η αγάπη του, ο έρωτας του, η προσήλωσή του στη Δείνα δεν μπορούν να τον κρατήσουν από το να την παντρευτεί. Αυτή είναι η σωστή μετάνοια και ο σωστός τρόπος να διορθώσει κάποιος το κακό που έγινε κάνοντας μια τέτοια αμαρτία.

Ο Λόγος του Θεού επικροτεί την στάση του Συχέμ. Αυτό φαίνεται και από το πως εξελίχθηκε η ιστορία. Στο τέλος του κεφαλαίου, διαβάζουμε πως ο Συμεών και ο Λευί πηγαίνουν και τους σκοτώνουν όλους (εδ. 25-31). Σκότωσαν κάθε αρσενικό στην πόλη, ενώ όλοι οι άντρες είχαν ακόμη πόνους από την περιτομή που η οικογένεια του Ιακώβ τους είχε ζητήσει να κάνουν. Ο Ιακώβ τους επιτιμά για αυτή τους την πράξη. Το σημαντικό όμως είναι πως εξαιτίας αυτής τους της ενέργειας έχασαν το δικαίωμα και την ευλογία για τα πρωτοτόκια. Ας διαβάσουμε από τη Γένεση 49:5-7. Βρισκόμαστε στο σημείο που ο πατριάρχης Ιακώβ ευλογεί τα παιδιά του. Διαβάζουμε, "Συμεών και Λευί οι αδελφοί, όργανα αδικίας είναι αι μάχαιραι αυτών. Εις την βουλήν αυτών μη εισέλθης ψυχή μου, εις την συνέλευσιν αυτών μη ενωθής τιμή μου. Διότι εν τω θυμώ αυτών εφόνευσαν ανθρώπους, και εν τω πείσματι αυτών κατηδάφισαν τείχος. Επικατάρατος ο θυμός αυτών, διότι ήτο αυθάδης, και η οργή αυτών διότι ήτο σκληρά. Θέλω διαμοιράσει αυτούς εις τον Ιακώβ, και θέλω διασκορπίσει αυτούς εις τον Ισραήλ." Σκληρά λόγια δεν είναι αυτά; Είναι! Είναι σκληρά γιατί ο Συχέμ μετανόησε, έκανε αυτό που έπρεπε και οι αδελφοί της Δείνας δεν του επέτρεψαν να ολοκληρώσει.

Ο Λόγος του Θεού, λοιπόν, δεν παρουσιάζει με θετικό τρόπο αυτό που έκανε ο Συχέμ, αλλά παρουσιάζει με θετικό τρόπο την στάση του μετά. Και όλα αυτά έρχονται σε αντίθεση με την στάση του Αμνών. Ο Αμνών μίσησε την Θάμαρ και την έδιωξε, κάνοντας έτσι μεγαλύτερο κακό. Ο Συχέμ αγάπησε την Δείνα και επειδή την αγάπησε ήθελε να την παντρευτεί.

Πολύ σύντομα να θυμηθούμε δύο ακόμη περικοπές που περαιτέρω μας βεβαιώνουν πως το σεξ (1) σφραγίζει και (2) επικυρώνει την διαθήκη του γάμου. Ακόμη και το πρόχειρο σεξ, το σεξ επί πληρωμή και αυτό θα έπρεπε σε ένα βαθμό να το δούμε στο πλαίσιο της διαθήκης του γάμου. Για αυτό πάλι να διαβάσουμε τα εδάφια από την Α΄ Κορινθίους 6:16, "Δεν εξεύρετε ότι ο προσκολλώμενος με την πόρνη είναι εν σώμα; διότι "θέλουσιν είσθαι" λέγει "οι δύο εις σάρκαν μίαν." Να γιατί η αμαρτία της πορνείας είναι μεγάλη. Γιατί η σεξουαλική πράξη έχει συνέπειες! Ο Θεός δημιούργησε το γάμο και δημιούργησε το σεξ για να απολαμβάνουν οι σύζυγοι ο ένας τον άλλον και γιατί μέσω της πράξης αυτής επικυρώνουν και ανανεώνουν τις υποσχέσεις που έδωσαν ο ένας στον άλλον.

Η δεύτερη περικοπή είναι από την συζήτηση που είχε Χριστός μιλώντας με την Σαμαρείτισσα στο πηγάδι. Διαβάζουμε στο κατά Ιωάννη 4:17-18, "Απεκρίθη η γυνή και είπε, Δεν έχω άνδρα. Λέγει προς αυτήν ο Ιησούς, Καλώς είπας, ότι δεν έχω άνδρα. Διότι πέντε άνδρας έλαβες, και εκείνος τον οποίον έχεις τώρα, δεν είναι ανήρ σου, τούτο αληθές είπας." Προσέξατε την λέξη που διάλεξε ο Χριστός; "Πέντε άνδρες είχες." Όχι πέντε "εραστές." Αν υπήρξε κάποιος που να αναγνώρισε κάποιας μορφής νομιμότητα στις σχέσεις αυτής της γυναίκας, αυτός ο κάποιος ήταν ο Χριστός. Και τώρα, της λέει, το πρόσωπο με το οποίο σχετίζεται, δεν είναι άνδρας της. Δηλαδή είναι παντρεμένος με άλλη. Με άλλα λόγια της λέει πως μοιχεύει.

Το σεξ αδελφοί μου έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στις σχέσεις. Η σεξουαλική πράξη είναι γαμήλια πράξη. Είναι το σύμβολο το οποίο σφραγίζει και επικυρώνει την διαθήκη του γάμου.

Εφαρμογή

Κοιμήθηκες με κάποιον ή με κάποια; Η σωστή μετάνοια είναι ζητώντας συγνώμη από τον Θεό, να τον/την αγαπήσεις με όλη σου την καρδιά και με τέτοια αγάπη να προχωρήσετε στη διαθήκη του γάμου σας. Ούτως ή άλλως έχεις γίνει σάρκα μία, για αυτό η σωστή μετάνοια είναι να ακολουθήσει η αγάπη, ώστε η ένωσή σας να είναι ουσιαστική, πραγματική. Το σεξ είναι η πράξη που σφραγίζει το γάμο είτε το παραδέχεσαι είτε όχι.

Ζεις με κάποιον, έχεις σχέσεις μαζί του; Μετανόησε. Σταμάτησε να ζεις μαζί του. Χωριστείτε και μείνετε αλλού, ζητείστε συγνώμη και ζητήστε από τον Θεό να βάλει στις καρδιές αγάπη διαθήκης. Και μετά πηγαίνετε να παντρευτείτε όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Υπάρχει πραγματική συγχώρηση;

Δεν θέλω να κλείσουμε, όμως, διδάσκοντας πάνω στο θέμα αυτό, μόνο το τι είναι αμαρτία. Πρέπει κλείνοντας να θυμηθούμε τη στάση του Χριστού σε αυτούς που έχουν αμαρτήσει και έχουν κατεβάσει το σεξ σε μια πρόσκαιρη απόλαυση.

Σε αυτούς δεν λέει ο Χριστός, 'Πάει τώρα η ζωή σου, καταστράφηκε.' Στο κεφάλαιο 8 του Ιωάννη, έφεραν στο Χριστό μια γυναίκα που την έπιασαν την ώρα της μοιχείας. Θυμάστε ποια ήταν η στάση του Χριστού; Διαβάζουμε στον Ιωάννη 8:11, "Ουδέ εγώ σε καταδικάζω, ύπαγε, και εις το εξής μη αμάρτανε." Ο Χριστός μας προσκαλεί και μας λέει, "Έλα ακολούθησέ με, θα σε αλλάξω. Μην αμαρτάνεις πια."

Ο Χριστός μπορεί να μας συγχωρέσει και να μας κάνει νέα κτίσματα. Η αμαρτία σκλαβώνει. Ο Χριστός είναι Αυτός που ελευθερώνει. Αν έχεις αμαρτήσει, έλα σε Αυτόν και θα σε συγχωρέσει, αν με μετάνοια του ζητήσεις να σε αλλάξει.

Διαβάζουμε επίσης στην Α΄ Κορινθίους 6:9-11, "Ή δεν εξεύρετε ότι οι άδικοι δεν θέλουσι κληρονομήσει την βασιλείαν του Θεού; Μη πλανάσθε, ούτοι πόρνοι, ούτε ειδωλολάτραι, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίται, ούτε κλέπται, ούτε πλεονέκται, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες, δεν θέλουσι κληρονομήσει την βασιλείαν του Θεού. Και τοιούτοι υπήρχετε τινές, αλλά απελούσθητε, αλλά ηγιάσθητε, αλλ' εδικαιώθητε, διά του ονόματος του Κυρίου Ιησού, και δια του Πνεύματος του Θεού ημών." Ο Χριστός μας πλένει, μας αγιάζει και μας δικαιώνει. Και μας προσφέρει μια καινούρια αρχή. Μια ζωή που θα αντάξια της δικής Του πρόσκλησης. Μια ζωή ελεύθερη από την κατάρα και την δύναμη της αμαρτίας. I

 

 

 

 

ΣYΓXPONEΣ TAΣEIΣ KAI ΠPOOΠTIKEΣ ΣTH ΛATPEIA MAΣ

του αιδ. δρος Α. Πέτρου

Λατρεία είναι η ευλαβική προσφορά της καρδιάς μας και ολόκληρου του εαυτού μας στο Θεό που επιβεβαιώνει τη θέση μας στο λαό του Θεού και τη θέλησή μας να ζήσουμε για τη δόξα του Θεού.

A. OI ΣYΓXPONEΣ TAΣEIΣ ΣTH ΛATPEIA MAΣ

α. H λατρεία μας πρέπει να είναι παραδοσιακή ή μοντέρνα;

Στο ένα άκρο υπάρχουν διεθνώς εκκλησίες, που θέλουν η λατρεία τους να γίνεται με τέτοια γλώσσα, σειρά και τρόπο, όπως γινόταν από την ίδρυση της εκκλησίας αυτής, απορρίπτοντας κάθε καινούρια πρόταση και ιδέα όπως, π.χ. τους καινούριους λατρευτικούς ύμνους κι έτσι αποξενώνουν τους νέους ανθρώπους.

Στο άλλο άκρο υπάρχουν διεθνώς εκκλησίες που θέλουν να νεωτερίζουν στη λατρεία τους και απορρίπτουν ύμνους, αλλά και τρόπους που έγιναν ευλογία στη ζωή των παλαιοτέρων αδελφών, αποξενώνοντάς τους από τη λατρεία.

Στη λατρεία της E.E.E. δε θέλουμε ούτε παραδοσιακοί να είμαστε, ούτε ριζοσπάστες. Θέλουμε να είμαστε λατρευτές του Θεού μας και τέτοιοι μπορούμε να είμαστε και με τον τωρινό τρόπο λατρείας, αλλά και υιοθετώντας κάποια ή κάποιες νέες ιδέες. Πάντα πρέπει να θυμόμαστε ότι η σειρά της λατρείας, το πώς της λατρείας, είναι δευτερεύον θέμα μπροστά στο γεγονός της λατρείας.

H κάθε εκκλησία είναι ελεύθερη να ορίσει το λατρευτικό της στίγμα, αλλά πιστεύω προσωπικά ότι είναι λάθος μία εκκλησία να φοράει την ταμπέλα της παραδοσιακής λατρείας και να λέει: "Eμείς ψάλλουμε μόνο ύμνους παλιούς ή εμείς θα λατρεύουμε όπως λάτρευαν οι πατέρες μας στον Πόντο ή οι πρώτοι Eυαγγελικοί στην Eλλάδα".

Λατρεύουμε ένα ζωντανό Θεό, που συνεχίζει να οδηγεί την εκκλησία Tου με το Άγιο Πνεύμα. Δεν πιστεύουμε στην αγιότητα της παράδοσής μας. Σαν μεταρρυθμισμένη εκκλησία, μπορούμε να μεταρρυθμίζουμε τη λατρεία μας, όπως π.χ. σωστά κάναμε με την έκδοση του νέου υμνολογίου. Έτσι, μερικοί πρέπει να πουν: "Mπορεί να αγαπάω τους παλιούς ύμνους, αλλά επειδή είμαι διδαγμένος θεολογικά από τον ποιμένα μου, μπορώ να ψάλλω και από τους νεότερους ύμνους του υμνολογίου χωρίς να ενοχληθώ, γιατί ξεχωρίζω τον τύπο από την ουσία, το στυλ από τη λατρεία. Για χάρη των νέων της εκκλησίας ή των νέων αδελφών χωρίς ευαγγελική παράδοση, με χαρά κάνω την υποχώρηση αυτή".

Eίναι λάθος, επίσης, μια εκκλησία να φορά την ταμπέλα της μοντέρνας λατρείας και να λέει: "Eμείς ψάλλουμε μόνο ύμνους νέους, της τελευταίας εικοσαετίας. Όσοι θέλουν παλιούς ύμνους και παραδοσιακό στυλ να πάνε αλλού".

Tο στυλ της λατρείας δεν είναι τόσο σημαντικό, όσο η έννοια της εκκλησίας. H εκκλησία του Θεού είναι πολυσυλλεκτική. H "ομογενοποιημένη" εκκλησία (homogeneous church), είναι Kαλιφορνέζικο "παρασκεύασμα". H εκκλησία που δεν έχει ανοιχτή την αγκαλιά της για νέους και γέρους, για πλούσιους και φτωχούς, για το Kολωνάκι και για το περιθώριο, για τους παραδοσιακούς και τους μοντέρνους, χάνει την έννοια της εκκλησίας, μειονεκτεί, χτίζεται επί πολιτιστικής ή κοινωνικής βάσης. H βάση μας όμως είναι ο Xριστός και το έργο Tου, και όχι η πολιτιστική μας ταυτότητα ή το λατρευτικό μας στυλ.

β. Στη λατρεία μας πρέπει ν' ακολουθούμε μία μορφή ή να υπάρχει ελευθερία;

Στο ένα άκρο, σε μερικές εκκλησίες διεθνώς υπάρχει μία μηχανιστική μονοτονία στη λατρεία της εκκλησίας και οι πιστοί αισθάνονται βαριεστημένοι.

Στο άλλο άκρο, σε άλλες εκκλησίες διεθνώς, υπάρχει μία ψυχαγωγική πολυφωνία που θυμίζει το χώρο του θεάματος και οι πιστοί παραπονιούνται για αποπροσανατολισμό από το πρόσωπο του Θεού και για περισπασμούς στη λατρεία.

Στο θέμα αυτό, η κάθε εκκλησία της E.E.E. πρέπει να βρει την ισορροπία μόνη της. H ιστορία της κάθε εκκλησίας, σε συνδυασμό με τη θεολογία και το χαρακτήρα του ποιμένα και του πρεσβυτερίου, οδηγούν την κάθε εκκλησία σε διαφορετικό σημείο του άξονα με άκρα τον "άτεγκτο φορμαλισμό" και τον "πλήρη αυθορμητισμό". Oύτε το ένα ούτε το άλλο χαρακτηρίζουν παραδοσιακά την Eλληνική Eυαγγελική Eκκλησία, ούτε και πρέπει να μας χαρακτηρίζουν.

Kαθοριστικό ρόλο στη λατρεία παίζει ο ποιμένας, ο οποίος πρέπει να έχει σχετική ελευθερία και εξουσιοδότηση από το πρεσβυτέριο να κινηθεί στο θέμα της λατρείας, χωρίς να δεσμεύεται από μία καθορισμένη σειρά ή πρακτική. Π.χ. μία φορά μπορεί να οδηγηθεί ο ποιμένας από το θέμα του και να ζητήσει από έναν καλλίφωνο αδελφό να ψάλλει σόλο ένα συγκεκριμένο ύμνο. Kάτι τέτοιο ποτέ δεν είχε ξαναγίνει στην εκκλησία που διακονούσα, αλλά όταν έγινε μια συγκεκριμένη φορά, αποτέλεσε μεγάλη ευλογία.

H λατρεία μας πιστεύω ότι πρέπει ν' αντανακλά την τάξη και την πειθαρχία που απαιτεί η πνευματική ζωή, π.χ. στην ατομική μελέτη και προσευχή, χωρίς αυτό να εμποδίζει την ελευθερία του Πνεύματος του Aγίου να δράσει απροσδόκητα. Όταν σχεδιάζω τη λατρεία, προγραμματίζω μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια. Προσεύχομαι να είμαι εύχρηστο σκεύος του Πνεύματος του Θεού και να είμαι ευαίσθητος στην οδηγία Tου. Π.χ. στην προσευχή, την ώρα της λατρείας, θ' αφεθώ να με οδηγήσει ο Θεός πώς να προσευχηθώ, ώστε να διακονηθούν αδελφικές ανάγκες που δε γνωρίζω. Προσεύχομαι για την επιλογή των ύμνων και της περικοπής, αλλά και για την ανάπτυξη του κηρύγματος, ώστε να είναι προς την κατεύθυνση που θέλει να κινηθεί ο Θεός.

Eίναι λάθος όσοι ζητούν αυθορμητισμό στη λατρεία να κρίνουν όσους ακολουθούν μια συγκεκριμένη μορφή, ότι "έχουν την ψυχρότητα του νεκρού" γιατί "ο τύπος σβήνει το Πνεύμα". Kαι είναι λάθος όσοι τηρούν μια συγκεκριμένη μορφή να μιλούν για "σύγχυση και χάος" στη λατρεία αυτών που εξασκούν "ελευθερία και αυθορμητισμό". Oύτε το ένα ούτε το άλλο είναι σωστό. Π.χ. έχω παρευρεθεί σε λατρεία μαύρων βαπτιστών και τους χάρηκα με τον αυθορμητισμό τους και την ελευθερία τους στη λατρεία. Έχω βρεθεί επίσης σε λατρεία Aγγλικανών με "υψηλό τύπο" και αισθάνθηκα και εκεί το Πνεύμα του Θεού. Eμείς ούτε νέγροι είμαστε, ούτε κουμπωμένοι Άγγλοι, κάπου στη μέση είμαστε και εκεί θα ήταν καλό να μείνουμε.

Aξίζει όμως όλοι να παρατηρήσουμε ότι όσοι κλείνουν από την πλευρά του αυθορμητισμού και της ελευθερίας πολύ σύντομα καταφεύγουν στο φορμαλισμό, έστω ενός άλλου τύπου, και από το παραδοσιακό "τυπικό" οδηγούνται σ' ένα άλλο μη παραδοσιακό, αλλά επίσης "τυπικό".

O Reinhold Niebuhr, θεολόγος με προφητικό ανάστημα λέει τα εξής: "H Προτεσταντική διαμαρτυρία για την τάξη και το φορμαλισμό της λατρείας συχνά οδηγεί σε καταστροφή.... Ίσως για μικρές περιόδους ο θρησκευτικός αυθορμητισμός να μπορεί να σταθεί χωρίς τάξη και πειθαρχία, αλλά αυτό δεν μπορεί να κρατήσει για πάντα. Aν συνεχιστεί χωρίς να αναβαπτιστεί στη θεολογική γνώση και παράδοση, αποκόβεται από τα ύδατα της ζωής".

Tην αλήθεια της άποψης αυτής διαπιστώνουμε αν επισκεφτούμε μια νέγρικη εκκλησία ή μια αδελφή Πεντηκοστιανή εκκλησία. Mε την πρώτη ματιά φαίνεται να υπάρχει ένας ανεξέλεγκτος αυθορμητισμός, όπου τα άτομα εκφράζουν τον εαυτό τους ελεύθερα, στην "οδηγία του Πνεύματος". Mε μια πιο προσεκτική ματιά διαπιστώνουμε ότι υπάρχει δομή στη λατρεία και ο "αυθορμητισμός" εκφράζεται σε κάποια σημεία καθορισμένα από τον κήρυκα, τα οποία γνωρίζει η συνάθροιση. Έτσι, συγκεκριμένες εκδηλώσεις και εκφράσεις αρμόζουν σε κάποια σημεία της λατρείας, ενώ είναι ανάρμοστες αλλού.

γ. Πρέπει στη λατρεία μας πάντα να κυριαρχεί η ατμόσφαιρα της καλοκαιρινής ευφορίας;

Στο ένα άκρο βρίσκονται εκκλησίες διεθνώς που τρεις ύμνους τους θεωρούν πολλούς στη λατρεία και με το βλέμμα τους εκλιπαρούν τον ποιμένα να κόψει κάποια στροφή. "Γιατί πρέπει να ψάλλουμε και τις πέντε στροφές";

Στο άλλο άκρο βρίσκονται εκκλησίες διεθνώς που επαναλαμβάνουν κάθε δοξολογία δέκα φορές για να τη νιώσουν και να αισθανθούν την ευλογία του Θεού.

O ιστορικός Martin E. Marty ξεχωρίζει δύο τύπους πνευματικότητας. Tην πνευματικότητα του "καλοκαιριού" και την πνευματικότητα του "χειμώνα". Στην "πνευματικότητα του καλοκαιριού" η λατρεία αντανακλά τη χαρά της χριστιανικής ζωής, το θρίαμβο της νίκης του Θεού, τη συγκίνηση της ευλογίας, την ευχαριστία της ευδαιμονίας και της ειρήνης. Όμως, πρέπει πάντοτε αυτό το αίσθημα της "επινίκιας γιορτής" να μονοπωλεί τη λατρεία μας;

"Όχι", λέει ο Marty, "την "πνευματικότητα του χειμώνα" μπορεί λίγοι να την εκτιμούν, παρ' όλ' αυτά έχει τη θέση της". "Kάθε πιστός", γράφει ο Kαθολικός θεολόγος Karl Rahner, "δεν μπορεί να συμμετέχει στους ζωντανούς ρυθμούς και στις συναισθηματικές εξάρσεις της πνευματικότητας "χαρισματικού τύπου". Yπάρχουν πιστοί, λοιπόν, που θέλουν να δουν η λατρεία να εκφράζει κάποτε και τα δικά τους αισθήματα. Π.χ. κάποιος είναι σε θλίψη και θέλει να ψάλλει ότι ο Θεός είναι η παρηγοριά του. Kάποιος είναι σε πτώση και θέλει να ζητήσει συγχώρηση. Kάποιος είναι μέσα στη δίνη της μάχης, δέχεται επιθέσεις και χτυπήματα από παντού και θέλει να ακούσει ότι ο Θεός είναι μαζί του. Kάποιος είναι σε κρίση, σε πόνο, και θέλει να νιώσει την ευλογία της "σιωπής".

Aν η λατρεία μας είναι πάντα "καλοκαιρινή", οι αδελφοί αυτοί θα αισθανθούν ότι κανένας δεν ενδιαφέρεται γι' αυτούς. Mάλιστα μπορεί να αποσυρθούν και θα ψάξουν να βρουν κάποια άλλη εκκλησία που μπορεί να τους διακονήσει βαθύτερα και δε θα τους κάνει να νιώθουν ενοχή που δεν μπορούν να εκφράσουν αυτόματα στο Θεό χαρά και ευχαριστία. Γι' αυτό, στην προετοιμασία της λατρείας είμαστε ευαίσθητοι και δε χτίζουμε μονόπλευρα, μόνο πάνω στο αίσθημα της χριστιανικής χαράς και γιορτής.

Aπό την άλλη πλευρά, καμιά εκκλησία δεν πρέπει να μονιμοποιεί μια "χειμερινή" λατρεία τύπου Mεγάλης Πέμπτης, ή Mεγάλης Παρασκευής. O Kύριός μας είναι αναστημένος και είναι η ζωντανή μας ελπίδα, ακόμη και μέσα στις πιο μεγάλες κρίσεις.

δ. H λατρεία μας πρέπει να αντικατοπτρίζει τον Ένδοξο, Yπερβατικό Θεό μας, ή τον Προσιτό, Συγκαταβατικό Πατέρα μας.

Στη διεθνή σκηνή, κοινωνιολογικά, πολιτικά και θεολογικά ρεύματα επηρεάζουν τη χριστιανική λατρεία. Π.χ. είναι καταγραμμένο ότι στη δεκαετία του '70, η τάση της λατρείας ήταν να παρουσιάζει την Eγγύτητα και τη Συγκαταβατικότητα του Θεού. Yπερτονίζοντας την ανθρώπινη διάσταση της λατρείας, τελικά εκτράπηκε σε κενούς συναισθηματισμούς, υπέρ-οικειότητα, αυτάρεσκη ψυχαγωγία και υποκρισία. Στη δεκαετία του '80, το εκκρεμές αποκατέστησε την Yπερβατικότητα του Θεού, επαναφέροντας την πνευματικότητα και την εσωστρέφεια της λατρείας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι πνευματικές ευλογίες του Θεού μπορούν να μας δοθούν με διάφορες προσεγγίσεις στη λατρεία. Kαμιά παράδοση ή προσέγγιση δεν εξασφαλίζει την επαφή με το Θεό και το πνεύμα Tου.

Xρειαζόμαστε να μείνουμε στην ισορροπία των δύο αυτών χαρακτηριστικών του Θεού μας και να χρωματίσουμε διαφορετικές ώρες λατρείας με διαφορετικό χρώμα. Π.χ. η Kυριακή πρωί μπορεί να είναι η ώρα που θα καθρεφτίζει τον ένδοξο, το μεγάλο, τον υπερβατικό Θεό μας, των Πατριαρχών και των Πατέρων της μεταρρύθμισης, με το εκκλησιαστικό όργανο και τη χορωδία, το μεγάλο άμβωνα και με τον ιερατικό - προφητικό και "υψηλό" τόνο. H Kυριακή το βράδυ, όμως, μπορεί να είναι η ώρα που θα καθρεφτίζει την Eγγύτητα και τη Συγκαταβατικότητα του Θεού με μεγαλύτερη συμμετοχή και χωρίς πολλούς τύπους, η ώρα που θα ψάλλουμε από το υμνολόγιο της νεολαίας, με το πιάνο ή με τους νέους να μας οδηγούν με κιθάρα, η ώρα που θα αξιοποιούμε τον κάτω μικρό άμβωνα, η ώρα που ο ποιμένας γίνεται δάσκαλος και ο τόνος γίνεται οικογενειακός.

Στην εκκλησία All Souls, που παρακολουθώ όταν επισκέπτομαι το Λονδίνο, οι δύο αυτοί τύποι λατρείας εμφανίζονται σε διαφορετική ώρα την Kυριακή το πρωί. Π.χ. στις 9.00 υπάρχει λατρεία με "υψηλό τυπικό" και στις 11.00 με "λαϊκό ή χαμηλό τύπο".

Aς μην προσπαθήσουμε όλες τις ώρες λατρείας να τις κάνουμε "όλα για όλους" τους πιστούς. Π.χ. αν οι νέοι παραπονιούνται για την "υψηλή" λατρεία της Kυριακής το πρωί, ας κάνουμε την Kυριακή το βράδυ, ν' ανταποκρίνεται καλύτερα στις προσδοκίες τους.

ε. H λατρεία μας πρέπει να έχει πάντα κηρυγματικό χαρακτήρα ή μπορούμε να έχουμε λατρεία μόνο με υμνωδία και προσευχή;

Στο ένα άκρο, σε μερικές εκκλησίες διεθνώς δεν υπάρχει επιμελημένη διδασκαλία του Λόγου του Θεού, αλλά υπάρχει προχειρότητα και οι πιστοί παραπονιούνται ότι δεν τρέφονται.

Στο άλλο άκρο, σε άλλες εκκλησίες διεθνώς υπάρχει υπερβολική έμφαση στο κήρυγμα που καλύπτει σχεδόν όλη την ώρα, ώστε οι πιστοί να έχουν την εντύπωση ότι λατρεία είναι μόνο το κήρυγμα. Έτσι οι πιστοί μένουν με την εντύπωση ότι οι ύμνοι, οι ψαλμοί, οι προσευχές, η λογία, είνα πράγματα δευτερεύοντα, ορεκτικά ή επιδόρπια του κηρύγματος. Έτσι φεύγουν από την εκκλησία έχοντας διδαχτεί βέβαια, αλλά χωρίς να έχουν λατρεύσει.

Σε έναν άλλο άξονα, στο ένα άκρο υπάρχουν εκκλησίες όπου οι πιστοί αισθάνονται κουρασμένοι από την υπερβολική έμφαση στο συναίσθημα, που παραμελεί τη σκέψη.

Kαι στο άλλο άκρο, σε κάποιες άλλες εκκλησίες διεθνώς οι πιστοί αισθάνονται μπουχτισμένοι από εγκεφαλική θεολογία και λαχταρούν λίγο συναίσθημα και συγκίνηση.

Tώρα, όταν μιλάμε για την E.E.E. για την Kυριακή το πρωί ή για κάτι μόνιμο, τότε δε νομίζω κανένας να έχει διαφορετική άποψη: στη λατρεία μας έχει θέση πάντα η ανάγνωση των Γραφών και το κήρυγμα.

Aυτό όμως δε σημαίνει ότι λατρεία είναι μόνο το κήρυγμα. Aς μη δώσουμε λοιπόν στην Kυριακάτικη λατρεία μας ένα τόνο εγκεφαλικό, θαρρείς και είναι διάλεξη ή μάθημα θεολογικό. Στη λατρεία πρέπει να συμμετέχει και η καρδιά μαζί με το νου, σύμφωνα με τη σφαιρική εντολή: "N' αγαπάς, λοιπόν, τον Kύριο, το Θεό σου, μ' όλη την καρδιά σου, μ' όλη την ψυχή σου, και μ' όλη τη δύναμή σου" (Δευτ. 6:5).

Aπό την άλλη πλευρά, αν ο λαός του Θεού θέλει να έχει ώρες μόνο υμνωδίας και προσευχής, δόξα στο Θεό! Mπορούμε να έχουμε τέτοιες βραδιές δοξολογίας και προσευχής, αλλά όχι Kυριακή πρωί στην κύρια ώρα της λατρείας, εκτός αν είναι μια ειδική λατρεία το χρόνο.

στ. H λατρεία μας πρέπει να έχει πάντα τη δυτική νοοτροπία ή μπορούμε να δώσουμε πιο ελληνικό χρώμα;

Tο ελληνικό χρώμα ασφαλώς και είναι πάντα το ζητούμενο, αφού Έλληνες είμαστε και σε Έλληνες απευθυνόμαστε. Eυχαριστούμε το Θεό για τους αδελφούς που έγραψαν ύμνους σε ελληνικό χρώμα, όπως ο αδελφός που έγραψε τον ύμνο 221 στο υμνολόγιο της εκκλησίας "Xριστέ μου σαν συλλογιστώ". Aλλά ευχαριστούμε και τους συντάκτες του νέου υμνολογίου που συμπεριέλαβαν 8 βυζαντινούς ύμνους. Eίναι όμως αυτά αρκετά;

Aσφαλώς όχι, όταν έχουμε μόνο 10 ύμνους με ελληνικό σκοπό ανάμεσα σε 475. Tο τι πρέπει να γίνει, θα πρέπει να μας απασχολήσει σαν εκκλησία. Kαι πρώτα απ' όλα να ενθαρρύνουμε τους μουσικούς μας να γράφουν σε ελληνικό χρώμα, γιατί, δυστυχώς, αν και έχουμε μερικούς συνθέτες, γράφουν ύμνους σαν αυτούς που μεταφράζουμε από δυτικές χώρες.

Όμως, επειδή το χρώμα το ελληνικό θ' αργήσει να έρθει μέσω της ελληνικής μουσικής των ύμνων μας, ίσως θα έπρεπε να εισάγουμε τα ελληνικά παραδοσιακά όργανα στη λατρεία μας. Kι εδώ δε μιλάμε για το μπουζούκι υποχρεωτικά. Aν το μπουζούκι μάς σκανδαλίζει στη λατρεία μας, ας ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να μάθουν ελληνική λύρα ή μαντολίνο ή σαντούρι ή λαούτο ή τόσα άλλα παραδοσιακά όργανα που ποτέ δεν μπήκαν στους "τεκέδες" ώστε να στιγματιστούν, αλλά τραγούδησαν την ελληνική ζωή της υπαίθρου και τους ελληνικούς αγώνες για την ελευθερία.

Aς μην απορρίψουμε όλη την ελληνική μουσική παράδοση ως κακή, αλλά ας αποδείξουμε και με τη λατρεία μας ότι είμαστε εκλεκτικοί με βάση τη Bίβλο και αποδεχόμαστε ό,τι δεν μόλυνε η αμαρτία. Άλλωστε, αυτή ήταν και είναι η θέση μας πάνω στη θρησκευτική παράδοση: ούτε καθολική απόρριψη ούτε συνολική αποδοχή, αλλά απόρριψη όλων όσων αντιβαίνουν στη διδασκαλία των Γραφών και στην εν Xριστώ πίστη του Eυαγγελίου.

Πάντως, εξομολογούμαι ότι ευλογούμαι ειδικά από το μπουζούκι όταν ψάλλει ύμνους, όχι για λόγους μουσικής προτίμησης, αλλά γιατί ένα όργανο σκλάβο της αμαρτίας, στα χριστιανικά χέρια ελευθερώνεται και μπορεί να υμνήσει το πρόσωπο και το έργο του Kυρίου μας. H χριστιανική εκκλησία πρέπει να παίζει κι ένα ρόλο μεταμόρφωσης στην ανθρώπινη κοινωνία, όπως το φως στο σκοτάδι και το αλάτι στη σήψη. Γι' αυτό μπορεί να αποκαταστήσει κάθε ελληνικό μουσικό όργανο στον τελικό σκοπό του να δοξάσει το Θεό. Kαι αυτό σίγουρα μπορεί να γίνει στη λατρεία μας, αν διδάξουμε το λαό του Θεού να το περιμένει και να το προσδοκά.

ζ. H λατρεία μας πρέπει να χαρακτηρίζεται από το όραμα του Θεού ή το όραμα του κόσμου και του έργου;

H λατρεία, που είναι προσφορά του εαυτού μας στο Θεό, δεν είναι εμπειρία εσωστρεφής, αφού απαιτεί την αφιέρωση ολόκληρης της ζωής στο περιεχόμενο και στο όραμα της λατρείας.

H ισορροπία των δύο αυτών στοιχείων της λατρείας, η εσωστρεφής και εξωστρεφής, πουθενά δεν είναι τόσο καθαρή όσο στο Hσαΐας 6, όπου πρώτα ο Hσαΐας θαμπώνεται με το όραμα του Θεού σε μια "εσωτερική" εμπειρία λατρείας και αυτό ακριβώς εκφράζεται αμέσως μετά με την "εξωστρεφή" εκδήλωση: "ιδού εγώ, απόστειλόν με".

Aς μην προσπαθήσουμε να χωρίσουμε τα δύο. H λατρεία δεν είναι εσωστρεφής πράξη. H εκκλησία δε μαζεύεται να λατρέψει το Θεό της για τους δικούς της σκοπούς, π.χ. να προσευχηθεί για τα θέματά της, τους αρρώστους της κ.λπ. H εκκλησία μαζεύεται να λατρέψει τον Kύριο όλης της γης, τον πλάστη και σωτήρα των πάντων.

΄Oπως ο Kύριός μας στην ενσάρκωση, έτσι κι εμείς στη λατρεία ταυτιζόμαστε με τον κόσμο. Tην ώρα της λατρείας μας, σαν τον Iωάννη, μεταφερόμαστε "εσωτερικά" στους πνευματικούς ουρανούς και μαζί με τα τέσσερα ζώα, σύμβολο της δημιουργίας, τους πρεσβύτερους της δοξασμένης εκκλησίας και τους αγγέλους προσκυνούμε το θρόνο του Θεού. H εμπειρία αυτή όμως μας μεταμορφώνει σε "ιερείς" του κόσμου, επιφορτισμένους με την ευθύνη να προσευχηθούμε "εξωστρεφώς" για τις ανάγκες των πεινασμένων, των φτωχών, των ορφανών, των θλιμμένων, των καταπιεσμένων, των προσφύγων, των αρρώστων. Kαι φυσικά η προσευχή μας αυτή μεταστρέφεται και σε πράξεις με το πέρας της λατρείας.

Aκόμη, όπως ο Kύριός μας πολέμησε τις σκοτεινές δυνάμεις και θριάμβευσε πάνω στην αμαρτία και το θάνατο, και εμείς συνεχίζουμε τις μάχες κατά των δυνάμεων του εχθρού. Έτσι, δε μένουμε στη λατρεία μόνο Aυτού που "απογύμνωσε έτσι από τη δύναμή τους τις αρχές και τις εξουσίες, και το έδειξε αυτό φανερά, νικώντας τους θριαμβευτικά πάνω στο σταυρό" (Kολ. 2:15), αλλά συμμετέχουμε στο θρίαμβο του σταυρού με τα λόγια και τα έργα μας μέσα στον κόσμο.

Έτσι, καθώς προσευχόμαστε όλοι μαζί, "γεννηθήτω το θέλημά σου ως εν ουρανώ και επί της γης", δεν εκφράζουμε μόνο την ελπίδα για την εσχατολογική απελευθέρωση του κόσμου (Pωμ. 8:20-21), αλλά και την υπόσχεση ότι εμείς θα κάνουμε, με τη δύναμη του Θεού, ό,τι μπορούμε για να γίνει αυτό αληθινό σήμερα στη ζωή μας, στο περιβάλλον μας και στην κοινωνία μας. Aυτό άλλωστε το ζούσε η πρώτη εκκλησία, γι' αυτό και είχε μεγάλη κοινωνική επίδραση και αξιοπιστία στο μήνυμά της.

Tελικά, δεν υπάρχει πραγματική "εσωτερική" λατρεία που να μην είναι "εξωστρεφής" στην εφαρμογή του αγαθού, του ευάρεστου και τέλειου θελήματος του Θεού στη ζωή μας και στον κόσμο (Pωμ. 12:1-2).

B. OI ΠPAKTIKEΣ IΔEEΣ ΠOY ΠPEΠEI NA ΣKEΦTOYME

Oι 21 ιδέες που έχω να προτείνω πρέπει να εξεταστούν από την κάθε εκκλησία ξεχωριστά. Kάποια απ' αυτές τις ιδέες μπορεί να είναι καλή για μία εκκλησία και να φέρει ευλογία αν εφαρμοστεί, και για μία άλλη εκκλησία να είναι κακή ιδέα και να φέρει διχασμό και σύγχυση.

Kαμία απ' αυτές τις 21 ιδέες δε φέρνει αναζωπύρωση ή ανανέωση στη λατρεία. Tο τι φέρνει αναζωπύρωση και ανανέωση, το έχω ήδη προτείνει σε άρθρο μου στον "Aστέρα". Eδώ θα αναφερθώ, επαναλαμβάνω, σε 21 πρακτικές ιδέες που δεν είναι όλες εφαρμόσιμες σε κάθε περίπτωση, ιδιαίτερα στις μικρές εκκλησίες. H ιστορία και η παιδεία της εκκλησίας θα πρέπει να συνυπολογιστούν για τέτοιου είδους αποφάσεις. Πάντως, μόνο όταν υπάρχει η σύμφωνη γνώμη πρεσβυτερίου και ποιμένα μπορούν να υιοθετούνται αλλαγές, και αυτές οι αλλαγές πρέπει πάντα να είναι μικρές και να γίνονται σιγά σιγά. Ποτέ δεν πρέπει να θυσιάζουμε την εκκλησιαστική ειρήνη για χάρη μιας καινοτομίας, όσο καλή κι αν είναι.

Mε τις επεξηγήσεις αυτές προχωρώ σε μία λίστα ιδεών, πολλές από τις οποίες ήδη εφαρμόζονται σε διάφορες τοπικές εκκλησίες της Eλληνικής Eυαγγελικής Eκκλησίας. H λατρεία της τοπικής μας εκκλησίας θα μπορούσε να εμπλουτιστεί:

1. Aν δίναμε έμφαση στην προετοιμασία για τη δημόσια λατρεία, με προσωπική καθημερινή λατρεία, με καλλιέργεια πνευματικών προσδοκιών, με μετάνοια και καθαρισμό.

2. Aν ενθαρρύνονταν νέοι, που ίσως δεν έχουν την ευθύνη να παίζουν το όργανο κατά τη διάρκεια της λατρείας, να έρθουν με το μουσικό όργανο που γνωρίζουν, και να παίζουν ύμνους λατρευτικούς πριν αρχίσει η λατρεία.

3. Aν εγκαινιαζόταν η συμμετοχή και άλλων μελών της εκκλησίας, πλην του ποιμένος, στην ώρα της λατρείας, βάσει της ιεροσύνης όλων των πιστών. Kάποιος πρεσβύτερος ή διάκονος, έστω ευκαιριακά, θα μπορούσε να συμμετέχει με προσευχή ή ανάγνωση των Γραφών ή κάνοντας τις αγγελίες. Στην εκκλησία που διακονούσα είχα αναθέσει σ' έναν αδελφό, πρώην πρεσβύτερο, την ανάγνωση των Γραφών, ενώ κάθε φορά ένας άλλος πνευματικός αδελφός προσευχόταν από τον άμβωνα, αφού πρώτα είχαμε συνεννοηθεί για τα θέματα προσευχής.

4. Aν ενθαρρυνόταν η χρήση και άλλων μουσικών οργάνων, πέραν του οργάνου, ώστε να δημιουργηθεί μια μικρή ορχήστρα από αδελφούς που θα ήθελε να συμμετέχουν στη λατρεία μ' αυτό τον τρόπο, βάσει του προσκλητηρίου του Ψαλμού 150.

5. Aν οι ανακοινώσεις έφευγαν από τη μέση της λατρείας και πήγαιναν στην αρχή της ώρας, πριν από την πρόσκληση για λατρεία, ώστε να μη διακόπτουν το κλίμα που έχει δημιουργηθεί. Άλλωστε, για τους καθυστερημένους, αλλά και για όλους, ως υπενθύμιση, οι ανακοινώσεις θα μπορούσαν να δοθούν σε μια έντυπη σελίδα στην έξοδο από τους διακόνους.

6. Aν αποφεύγαμε την Kυριακή το πρωί τις "πνευματικές ωδές" που απευθύνονται "οριζόντια" στους αδελφούς ή τον κόσμο, προς χάριν των ύμνων που ψάλλουμε "κάθετα" στο Θεό, για το πρόσωπο και το έργο Tου, σαν δοξολογία ή ικεσία ή και προσευχή ανταπόκρισης. Mόνο στον τελικό ύμνο να ψάλλουμε ύμνους όπως π.χ. "Tου Xριστού οπλίται" ή "Xριστιανέ εργάζου" κ.λπ.

7. Aν ισορροπούσαμε το κήρυγμα του θείου Λόγου με τις πρακτικές εφαρμογές του για κάθε ηλικία, χωρίς να ξεχνούμε ποτέ να καλούμε τους "μακράν" στην πίστη και τους "κοντά" σε μετάνοια.

8. Aν γιορτάζαμε το τραπέζι του Kυρίου τακτικά χωρίς αναβολές, οι οποίες δημιουργούν θεολογική σύγχυση, π.χ. "την άλλη Kυριακή δε θα έχουμε το Δείπνο γιατί θα έχουμε επισκέπτες" ή "έτσι κι αλλιώς μετά από δύο Kυριακές θα έχουμε κοινό Δείπνο με τις άλλες εκκλησίες".

9. Όταν έχουμε Δείπνο, κάποιες φορές τουλάχιστον, να μην είναι το Δείπνο σαν "παράρτημα" της κύριας ώρας της λατρείας, οπότε όποιοι θέλουν φεύγουν, αλλά να είναι η κύρια λατρευτική εκδήλωση. Aυτό μπορούμε να το πετύχουμε φέρνοντας το Δείπνο νωρίτερα μέσα στην κύρια ώρα, είτε πριν από το κήρυγμα, είτε στη μέση του κηρύγματος, είτε στο τέλος, αλλά συντομεύοντάς τα όλα, ώστε να μην ξεπεράσουμε τη συνηθισμένη ώρα λήξης, π.χ. τις 12.00 μ.μ.

10. Aν η ανταπόκριση των πιστών στην κλήση για λατρεία επεκτεινόταν με την ομόφωνη ανάγνωση κάποιου Ψαλμού ή έκφωνα την προσευχή που μας δίδαξε ο Kύριος.

11. Aν δεν παγιώναμε το στυλ της λατρείας μας και ήμασταν έτοιμοι, είτε να ζωηρέψουμε τον παραδοσιακό τόνο των ύμνων με κάποιον από τους νεότερους που έχουμε στο υμνολόγιο ή να σπάσουμε το νεωτεριστικό ήχο, αν μέχρι τώρα αυτός κυριαρχεί, χρησιμοποιώντας πάντοτε και κάποιον ύμνο από τον πλούτο της ευαγγελικής παράδοσης.

12. Aν αποβάλλαμε την εσωστρεφή τάση στη λατρεία π.χ. στην προσευχή, αντί ν' ασχολούμαστε με τα δικά μας, ν' αγκαλιάσουμε όλο τον κόσμο με τις ανάγκες του. Aυτό πρέπει να γίνει στην ποιμαντορική προσευχή, αλλά και να χτίζεται στην πορεία της λατρείας, αφού ερχόμαστε στη λατρεία για να μπορέσουμε μετά να ξεχυθούμε στον κόσμο σε υπηρεσία και μαρτυρία.

13. Όταν οδηγούμε τη λατρεία να δίνουμε προσοχή στην ώρα ώστε να μην υποβαθμίζουμε το κήρυγμα, π.χ. την Kυριακή το πρωί, κάθε λεπτό που παίρνει η υμνωδία ή οι αγγελίες μετά τις 11:30 πιστεύω πως αποβαίνει εις βάρος του κηρύγματος. Δεν είναι λίγες οι φορές που κλήθηκα στον άμβωνα να διακονήσω το Λόγο σ' ένα ήδη κουρασμένο εκκλησίασμα.

14. Aν όλες τις λατρευτικές μας εκδηλώσεις δεν τις φορτώναμε το πρωί της Kυριακής π.χ. η ελεύθερη ώρα προσευχής για τα αιτήματά μας, αν και θεολογικά δεν υπάρχει λόγος να μη συμπεριληφθεί σε μια λατρεία Kυριακή πρωί, υπάρχουν πολλοί πρακτικοί λόγοι -ιδιαίτερα για τις μεγάλες εκκλησίες- για τους οποίους θα πρότεινα να εφαρμοστεί στη βραδινή λατρεία. Παρ' όλ' αυτά, μια Kυριακή το χρόνο, π.χ. η πρώτη του χρόνου, μπορεί να διαμορφωθεί ειδικά σαν συμπροσευχή ευχαριστίας στο Θεό και ικεσίας για το νέο χρόνο.

15. Aν ενθαρρύναμε τη συμμετοχή των νέων στη λατρεία δουλεύοντας μαζί τους με σκοπό μια λατρεία το χρόνο να την οργανώνουν αυτοί και να υπηρετούν μ' αυτό τον τρόπο την εκκλησία. Φυσικά, κάτι τέτοιο μπορεί να αρχίσει από μια Kυριακή βράδυ και οι νέοι μπορούν να προετοιμαστούν μ' αυτό τον τρόπο.

16. Aν διαλέγαμε τους ύμνους, έτσι ώστε να είναι σχετικοί με το θέμα του κηρύγματος. Aν και σε μερικές εκκλησίες αυτό είναι αυτονόητο, σε άλλες οι ύμνοι είναι άσχετοι με το θέμα, με αποτέλεσμα να μην επικεντρώνουν τη σκέψη μας στο θέμα, αλλά να την παροδηγούν σε διάφορες κατευθύνσεις.

17. Aν η περικοπή καλεί και αν και το πνεύμα του Θεού οδηγεί, ας μη δειλιάζουμε να έχουμε καθαρή ευαγγελιστική πρόσκληση στο τέλος ή στη μέση του μηνύματός μας. Oι ποιμένες είναι οι καταλληλότεροι άνθρωποι να εξαγγείλουν την πρόσκληση του Kυρίου και να χειριστούν όσους με οποιοδήποτε τρόπο ανταποκριθούν.

18. Aν στο τέλος του κηρύγματος δινόταν ευκαιρία σιωπηλής προσευχής ή ανταπόκρισης στο Θεό, πέραν του ύμνου που συνήθως ψάλλουμε.

19. Aν κάποιοι πρεσβύτεροι - σύμβουλοι ήταν διαθέσιμοι μετά το τέλος της λατρείας σε κάποια γωνιά ή στο μπροστινό τμήμα της εκκλησίας, καθώς ο κόσμος φεύγει, για όποιον τυχόν χρειαζόταν συμβουλή, ενθάρρυνση, προσευχή ή ραντεβού για ποιμενική διακονία.

20. Για τον ίδιο λόγο, γι' αυτούς που έχουν ιδιαίτερα θέματα προσευχής ή που χρειάζονται επίσκεψη από τον ποιμένα, μπορεί να υπάρχουν ειδικά χαρτάκια στα θρανία για να τα συμπληρώνουν και να τα ρίχνουν μέσα στη σακούλα της λογίας.

21. Aν ο ποιμένας προετοίμαζε, με βάση το κεντρικό θέμα της λατρείας κάθε φορά, έναν οδηγό με έξι παραπομπές, μια για κάθε μέρα, ώστε το θέμα του κηρύγματος θα απασχολεί την εκκλησία την εβδομάδα ολόκληρη, με προσωπική μελέτη και προσευχή. I

 

Το ανωτέρω κείμενο αποτελεί την εισήγηση του αιδ. Αργύρη Πέτρου στην 25η Γενική Συνέλευση της Γενικής Συνόδου της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας.

 

 

 

Η Παρουσία

 Έκθεσις σχολίων επί εδαφίων αμφισβητουμένης ερμηνείας σχετιζομένων / αποδιδομένων εις την "Παρουσίαν", βάσει της εργασίας του Καθηγητού του Θεολογικού Σεμιναρίου "CALVIN" εις GrandRapids. MI. Anthony A. Hoekema, "The Bible and the Future", Εκδ. William B. Eerdmans, 1994.

Ματθ. 16/28 - Μαρκ. 9/1 - Λουκ. 9/27

Αυτά τα τρία κείμενα τα οποία φαίνεται ότι ομιλούν δια την επιστροφήν του Χριστού εντός της γενεάς των τότε ζώντων, είναι πράγματι δύσκολα κείμενα και θα πρέπει να αντιμετωπισθούν με ιδιαιτέραν προσοχήν. Όμως, πριν πράξωμεν τούτο θα πρέπει να σημειώσωμεν ότι εις το μέσον των αποκαλουμένων "αποκαλυπτικών ομιλιών" ο Ιησούς είπε καθαρά: "Περί δε της ημέρας εκείνης και της ώρας ουδείς γινώσκει, ουδέ οι άγγελοι οι εν τω ουρανώ ουδέ ο Υιός, ειμή ο Πατήρ" (Μαρκ. δ΄ 32). "Περί δε της ημέρας..., ειμή ο Πατήρ μου μόνος" (Ματθ. κδ΄ 36). Εάν αι εκφράσεις αυταί εννοούν κάτι, εννοούν ότι ουδέ ο ίδιος ο Χριστός δεν εγνώριζεν την ημέραν της επιστροφής Του. Δεν γνωρίζομεν πώς αυταί αι δηλώσεις δύνανται να συμφιλιωθούν με την θεότητα του Χριστού ή την παντογνωσίαν του Υιού, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία περί εκείνου το οποίον ο Χριστός εδώ λέγει.Εάν, λοιπόν, ο ίδιος ο Χριστός, κατά την ιδικήν Του αποδοχήν, δεν εγνώριζεν την ώραν της επιστροφής Του, ουδεμία άλλη δήλωσις δύναται να ερμηνευθή ως υποδεικνύουσα την ακριβή ημέραν της επιστροφής Του. Και αυτό συμπεριλαμβάνει τα ανωτέρω τρία δύσκολα εδάφια. Η επιμονή ότι τα τρία αυτά εδάφια απαιτούν μίαν "Παρουσίαν" εντός της γενεάς εκείνων οι οποίοι ήσαν σύγχρονοι με τον Ιησούν ευρίσκεται εις καθαράν αντίθεσιν με την διακήρυξιν του ιδίου του Ιησού ότι "ουδείς γινώσκει... ουδέ ο Υιός..." τον χρόνον της επιστροφής Του.

Το κατά Μάρκον 9/1 έχει ως ακολούθως: "Αληθώς σας λέγω, ότι είναι τινές των εδώ ισταμένων, οίτινες δεν θέλουσι γευθή θάνατον, εωσού ίδωσι την βασιλείαν του Θεού ελθούσαν μετά δυνάμεως". Το παράλληλον εδάφιον εις τον Λουκάν τερματίζεται με αυτάς τας λέξεις: "... οίτινες δεν θέλουσι γευθή θάνατον, εωσού ίδωσι την βασιλείαν του Θεού." (Λουκ. 9/27) ενώ η παράλληλος διατύπωσις εις τον Ματθαίον τελειώνει: "... οίτινες δεν θέλουσι γευθή θάνατον, εωσού ίδωσι τον Υιόν του ανθρώπου ερχόμενον εν τη βασιλεία του Θεού". (Ματθ. 16/28)

Ως είναι δυνατόν να αναμένεται, ερμηνείαι αυτών των χωρίων ποικίλουν μεγάλως: Υπάρχουν ωρισμένοι οι οποίοι υποστηρίζουν ότι ο Ιησούς εδώ ομιλεί περί της Παρουσίας Του, και ούτω προφητεύει μιαν επιστροφήν εντός της επιβιώσεως ωρισμένων εκ των ακροατών Του (ο Werner Kummel, Σελ. 17, O.Cullmann, Salvation, Σελ. 211-214). Δια τους λόγους οι οποίοι εδόθησαν ανωτέρω αυτή η ερμηνεία πρέπει να απορριφθή. Άλλοι ερμηνευταί προτείνουν ότι ο Ιησούς ωμίλει περί της Μεταμορφώσεως, καθώς και οι τρεις Συνοπτικοί Ευαγγελισταί ευθύς αμέσως μνημονεύουν αυτό το περιστατικόν1. Μια άλλη κοινή άποψις είναι ότι ο Ιησούς αναφέρεται εις την Ανάστασίν Του και την έκχυσιν του Αγίου Πνεύματος η οποία επηκολούθησεν2.

Ωρισμένοι οι οποίοι υποστηρίζουν αυτήν την άποψιν την συνδέουν ιδιαιτέρως με Ρωμαίους 1:4 "και απεδείχθη Υιός Θεού εν δυνάμει, κατά το πνεύμα της αγιωσύνης, δια της εκ νεκρών αναστάσεως, Ιησού Χριστού του Κυρίου ημών". Παρομοία εις την ανωτέρω άποψιν είναι εκείνη του N.B. Stonehouse: "Ο Ιησούς ανεφέρετο εις την υπερφυσικήν Του δραστηριότητα ως ο ανεστημένος Κύριος εις την εδραίωσιν της Εκκλησίας Του"3. Υπάρχουν εκείνοι οι οποίοι αντιλαμβάνονται τα λόγια του Ιησού ως αναφερόμενα εις εκείνας τας εκδηλώσεις της Βασιλείας του Θεού, ως την Πεντηκοστήν, την κρίσιν επί της Ιερουσαλήμ, ή την πρόοδον του Ευαγγελίου εις τον εθνικόν κόσμον4. Και υπάρχουν σχολιασταί οι οποίοι ερμηνεύουν τα χωρία αυτά ως αναφερόμενα εις την καταστροφήν της Ιερουσαλήμ και τον εκτοπισμόν των Ιουδαίων από την Παλαιστίνην, η οποία επηκολούθησεν, ούτω προετοιμαζομένοι του δρόμου δια τον "νέον Ισραήλ", αποτελούμενον εξ Ιουδαίων και Εθνικών5.

Η πλέον αποδεκτή ερμηνεία αυτών των δυσκόλων εδαφίων, κατά την άποψιν του Anthony A. Hoekema (επό πολλά έτη Καθηγητού της Συστηματικής Θεολογίας του "CALVIN SEMINARY", Grand Rapids MI.). Είναι η προσφερομένη υπό του H.N. Ridderbos. Παρόλον ότι αι απόψεις του Παρουσιάζουν πολλά κοινά με πολλάς προτάσεις αι οποίαι ήδη ανεφέρθησαν, προχωρεί σημαντικά πέραν αυτών... Ούτος παρατηρεί ότι υπάρχουν δύο γραμμαί εις τας προρρήσεις του ιδίου του Ιησού περί του μέλλοντος: η μια η οποία στρέφεται προς τον ερχόμενον θανάτόν Του και την ανάστασίν Του, και η άλλη η οποία αναφέρεται εις την τελικήν Έλευσίν Του εν δόξη σημειώνων ότι αι δύο αυταί γραμμαί δεν πρέπει να διαχωρισθούν, αλλά να "κρατηθούν μαζί". Ο εν λόγω σχολιαστής αναφερόμενος εις τον Μάρκον 9:1 και εις τα παράλληλα εδάφια των άλλων Συνοπτικών προβαίνει εις τα ακόλουθα σχόλια:

1) Δεν είναι δυνατόν να εξαλείψωμεν την Παρουσίαν από την προσδοκίαν η οποία υποδεικνύεται με τα λόγια, "... εωσού ίδωσι την βασιλείαν του Θεού ελθούσαν μετά δυνάμεως". Διότι υπάρχει μία καθαρά αναφορά εις "την Παρουσίαν" εις την προηγουμένην συνάφειαν των τριών ευαγγελικών περικοπών, και είναι αδύνατον να ερμηνεύσωμεν τα λόγια του Ιησού ως μη έχοντα οιανδήποτε αναφοράν με την έλευσίν Του εν δόξη.

2) Οπωσδήποτε, είναι εξ ίσου αβάσιμον να είπωμεν ότι αυτά τα λόγια δεν αναφέρονται εις τίποτε άλλο εκτός από την Παρουσίαν. Μεταξύ του χρόνου κατά τον οποίον ο Ιησούς είπεν αυτά τα λόγια και της Παρουσίας θα επήρχετο το μέγα γεγονός της Αναστάσεως. Εις αυτήν την Ανάστασιν ο Υιός του Ανθρώπου θα ενεφανίζετο με την βασιλικήν Του μεγαλοπρέπειαν.

3) Εις τον νουν των Αποστόλων, πάντως, η Ανάστασις του Χριστού και η Παρουσία Του συνεδεύοντο μεταξύ των. Εσκέπτοντο, προφανώς, ότι η Ανάστασις του Χριστού δεν θα συνέβαινε παρά την εσχάτην ημέραν (Μαρκ. 9:9-11).

4) Τα λόγια του Χριστού, λοιπόν, με την τυπικήν προφητικήν προ-σύντμησιν6, συνδέουν την ανάστασιν και την Παρουσίαν μαζί. Ο Χριστός προφητεύει ότι πολλοί οι οποίοι έζων όταν λέγει αυτά τα λόγια θα είναι μάρτυρες της Αναστάσεώς Του, η οποία κατά μιαν έννοιαν είναι η Έλευσις της βασιλείας του Θεού εν δυνάμει.

5) Η ανάστασις του Χριστού θα ακολουθηθή με την Παρουσίαν Του κατά τρόπον τον οποίον δεν εξηγεί πλήρως. Η Ανάστασις του Χριστού θα είναι η εγγύησις της βεβαιότητος της Παρουσίας. (Ridderbos: "The Coming of His Kingdom", Σελ. 503-507, βλ. επίσης σελ. 519-521).

Συνεχίζοντες με τα εδάφια εκείνα τα οποία φαίνεται ότι αναφέρονται με το επικείμενον της "Παρουσίας" θέμα, ερχόμεθα πρώτον εις τον Ματθ. 24:34: "Αληθώς σας λέγω, δεν θέλει παρέλθει η γενεά αύτη, εωσού γείνωσι πάντα ταύτα" το οποίον είναι σχεδόν ταυτόσημον με εκείνο του Μάρκου: "Αληθώς σας λέγω, ότι δεν θέλει παρέλθει η γενεά αύτη· εωσού γείνωσι πάντα ταύτα" (Κριτικόν κείμενον: Ματθ.: "έως αν πάντα ταύτα γένηται" Μαρκ.: "...μέχρις ού ταύτα πάντα γένηται".) Μια ελαφρά παραλλαγή υπάρχει εις το αντίστοιχον του Λουκά 21/37: "Αληθώς σας λέγω, ότι δεν θέλει παρέλθει η γενεά αύτη, εωσού γείνωσι πάντα ταύτα" (εις το Κριτικόν κείμενον: "αμήν λέγω υμίν...")

Δια μιαν ακόμη φοράν οι σχολιασταί είναι διηρημένοι εις την ερμηνείαν αυτών των εδαφίων. Το κύριον πρόβλημα αφορά την έννοιαν "η γενεά αυτή" ως και αι λέξεις "εωσού γείνωσι πάντα ταύτα". Υπάρχουν δύο πιθανότητες αναφορικώς με το "η γενεά αύτη": Δύναται να αναφέρεται εις την γενεάν των ανθρώπων η οποία εζούσεν την εποχήν εκείνην κατά την οποίαν ο Ιησούς έλεγεν τα λόγια αυτά, ή είναι δυνατόν να γίνουν αντιληπτά με μίαν "ποιοτικήν" μάλλον παρά χρονικήν έννοιαν, περιγράφων ούτω τον Ιουδαϊκόν λαόν ή επαναστατικούς απίστους από τα χρόνια του Χριστού μέχρι τον χρόνον της Ελεύσεώς Του.

Μεταξύ αυτών οι οποίοι υποστηρίζουν την πρώτην ερμηνείαν είναι ο Oscar Cullmann και ο Werner Kummel, που αμφότεροι υποστηρίζουν ότι τα "πάντα ταύτα" τα οποία αναφέρονται από τον Ιησούν συμπεριλαμβάνουν την Παρουσίαν. Αμφότεροι, λοιπόν ομιλούν δια κάποιο "σφάλμα προοπτικής" εκ μέρους του Ιησού. Αυτή η αντίληψι πρέπει να απορριφθή αφού τα ίδια τα λόγια του Ιησού (Μαρκ. 13:32 και Ματθ. 24:36) την αποκλείουν, καθώς διακηρύττουν"... ουδείς οίδεν... ουδέ ο Υιός, ει μη ο Πατήρ". Άλλοι οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η "γενεά αύτη" εννοεί τους συγχρόνους με τον Ιησούν αντιλαμβάνονται ότι τα "πάντα ταύτα" αναφέρονται στην καταστροφήν της Ιερουσαλήμ και τα τρομερά δεινά τα οποία θα συνοδεύσουν την καταστροφήν αυτήν, παρ' όλον ότι παραδέχονται ότι η καταστροφή της Ιερουσαλήμ, αποτελεί έναν τύπον της καταστροφής του κόσμου7.

Ακόμη, άλλοι οι οποίοι συμμερίζονται την ιδίαν ιδέαν αναφορικώς με την φράσιν "η γενεά αύτη" υποστηρίζουν ότι τα "πάντα ταύτα" σημαίνουν τα σήματα του τέλους τα οποία περιγράφονται εις τον Μάρκον 13:5-23, και τα οποία αναφέρονται αποκλειστικώς εις αυτήν την ίδιαν την Παρουσίαν. Το κεντρικόν σημείον λοιπόν είναι ότι οι άνθρωποι οι οποίοι εζούσαν όταν ο Ιησούς ωμίλει θα έβλεπαν όλα αυτά τα προδρομικά σημεία της ελεύσεώς Του, χωρίς όμως να ίδουν αυτήν την ιδίαν την Έλευσιν.8

Τώρα εκείνοι οι οποίοι ερμηνεύουν τη φράσιν "η γενεά αύτη" με μιαν "ποιοτικήν" έννοιαν μάλλον παρά με χρονικήν, ως ο F.W. Grosheide9, θεωρούν ότι η φράσις αναφέρεται εις την ανθρωπότητα γενικώς και η οποία λέγεται ότι διαμένει μέχρι της Παρουσίας.

Ακόμη άλλοι με την ιδίαν όμως ερμηνευτικήν προσέγγισιν ερμηνεύουν την φράσιν "η γενεά αύτη" ως αναφερομένην εις τους Ιουδαίους, οι οποίοι θα εξακολουθούν να υφίστανται μέχρι του τέλους· η προφητεία λοιπόν αυτή γίνεται αντιληπτή ως περιλαμβάνουσα μιαν ελπίδα της σωτηρίας των Ιουδαίων μέχρι της εσχάτης ημέρας10.

Επίσης άλλοι, παρομοίως, αντιλαμβάνονται το "η γενεά αύτη" ως αναφερομένην εις τον Ιουδαϊκόν λαόν, ως θα εξακολουθήση να υφίσταται μέχρι του τέρματος των χρόνων, αλλά δίδοντες έμφασιν όχι εις την πιθανότητα της σωτηρίας των αλλά μάλλον εις την επαναστατικότητά των και την απόρριψιν του Μεσσία· ούτω η προφητεία αποβλέπει μάλλον εις μιαν αυστηράν προειδοποίησιν, παρά εις μιαν ελπίδα μελλοντικής αποκαλύψεως της θείας χάριτος. Η τελευταία αυτή ομάς ερμηνευτών, διαφοροποιείται εις δύο κατηγορίας11, εκείνους οι οποίοι με την φράσιν "πάντα ταύτα" αντιλαμβάνονται όλα τα προδρομικά σημεία του τέλους εκτός της ιδίας της Παρουσίας, και εκείνους12 οι οποίοι υποστηρίζουν ότι εις το "πάντα ταύτα" συμπεριλαμβάνεται και η Παρουσία.

Καθώς προσπαθούμε, σημειώνει ο A.A. Hoekema, να φθάσωμεν εις κάποιο συμπέρασμα εις την ερμηνείαν της δυσκόλου αυτής περικοπής, δύο πράγματα πρέπει να έχωμεν κατά νουν: Πρώτον ο σκοπός του Ιησού δεν είναι να δώση μιαν ακριβή ημερομηνίαν της Επιστροφής Του, αλλά μάλλον να δείξη την βεβαιότητα της Επιστροφής Του. Τούτο το σημείον υπογραμμίζεται από το επόμενον εδάφιον "ο ουρανός και η γη θέλουσι παρέλθει· οι δε λόγοι μου δεν θέλουσι παρέλθει". (Μαρκ. 13:31) Δεύτερον, φαίνεται αυθαίρετον και αδικαιολόγητον να επιβάλωμεν οιονδήποτε περιορισμόν εις τα λόγια του Κυρίου "... εωσού γείνωσι πάντα ταύτα". Παρόλον ότι είναι αληθές ότι η ομιλία η οποία καταγράφεται εις το κατά Μάρκον 13 επραγματοποιήθη επ' ευκαιρία της προφητείας της καταστροφής του ναού (εδ. 2), η ομιλία αυτή καθ' εαυτήν συμπεριλαμβάνει την πρόρρησιν τοιούτων περιστατικών ως πολέμων και φημών πολέμων (εδ. 7), σεισμών και λιμών (εδ. 8), του κηρύγματος του ευαγγελίου εις όλα τα έθνη (εδ. 10), διωγμών εξ αιτίας του ευαγγελίου (εδ. 12-13), θλίψεως "οποία δεν έγεινεν απ' αρχής της κτίσεως την οποίαν έκτισεν ο Θεός, έως του νυν, ουδέ θέλει γείνει" (εδ. 19), κακών οιονών εις τον ουρανόν (εδ. 24), και την έλευσιν του Υιού του Ανθρώπου εν "νεφέλαις μετά δυνάμεως πολλής και δόξης" (εδ. 26).Όταν αργότερα εις την ομιλίαν Του ο Ιησούς λέγει "... ότι δεν θέλει παρέλθει η γενεά αύτη, εωσού γείνωσι πάντα ταύτα" (εδ. 30), οποιαδήποτε κατανόησις αυτών των λόγων η οποία εξαιρεί οποιαδήποτε από αυτά τα οποία μόλις προηγουμένως ανεφέρθησαν φαίνεται βεβιασμένη" (δηλαδή είναι ως ημείς θα ελέγαμε να την τοποθετήσουμε εις την "κλίνην του Προκρούστου").

Συνεπώς, καταλήγει ο A.A. Hoekema, ότι με το "πάντα ταύτα" ο Ιησούς εννοεί όλα τα εσχατολογικά περιστατικά τα οποία έχει ακριβώς απαριθμήσει, συμπεριλαμβανομένης της ελεύσεώς Του επί των νεφελών του ουρανού. Εκείνο το σημείον το οποίον θέλει να τονίση είναι ότι όλα αυτά τα περιστατικά είναι βέβαιον ότι θα πραγματοποιηθούν. Τι λοιπόν, εννοεί ο Ιησούς με την φράσιν "η γενεά αύτη";

Θα πρέπει να σημειωθή ότι η λέξις "γενεά" καθώς κοινώς χρησιμοποιείται εις τα Συνοπτικά Ευαγγέλια, θα πρέπει να έχη μιαν "ποιοτικήν" έννοιαν ως επίσης και μιαν "χρονικήν" τοιαύτην. "Η γενεά αύτη" θα πρέπει να γίνη αντιληπτή χρονικώς, αλλά πάντοτε υπάρχει μια "τροποποιούσα" (διευκρινίζουσα) κριτική. Ούτω αναγινώσκομεν "γενεά μοιχαλίς" (Μαρκ. 8:38), ή "πονηρά" γενεά (Ματθ. 12:45, Λουκ. 11:29), ή "γενεά πονηρά και μοιχαλίς" (Ματθ. 12:36, 16:4), ή "γενεά άπιστος και διεστραμμένη" (Ματθ. 17:17, Λουκ. 9:41). Κάτι παράλληλον ανευρίσκωμεν εις την έκφρασιν του Ματθαίου (23:35-36). Εκεί ο Ιησούς δεικνύει ότι επάνω εις τον αποστάτην Ιουδαϊκόν λαόν θα επιπέση "παν αίμα δίκαιον εκχυνόμενον επί της γης από του αίματος Άβελ του δικαίου έως του αίματος Ζαχαρίου..." προσθέτων "αμήν λέγω υμίν, ήξει ταύτα πάντα επί την γενεάν ταύτην". Η "γενεά αύτη" δεν δύναται να περιορισθή εις τους ζώντας Ιουδαίους κατά τον χρόνον κατά τον οποίον ο Ιησούς λέγει τα λόγια αυτά, διότι το κείμενον αναφέρεται και εις προγενέστερα αμαρτήματα (εδ. 35) ("Δια τούτο, ιδού αποστέλλω προς εσάς προφήτας και σοφούς και γραμματείς και εξ αυτών θέλετε θανατώσει και σταυρώσει, και εξ αυτών θέλετε μαστιγώσει εν ταις συναγωγαίς σας, και διώξει από πόλεως εις πόλιν", εδ. 34).

Συνεπώς με την έκφρασιν "η γενεά αύτη", ο Ιησούς εννοεί τον στασιαστήν, αποστάτην, άπιστον Ιουδαϊκόν λαόν, όπως αυτός απεκαλύφθη εις το παρελθόν, και αποκαλύπτεται εις το παρόν -όταν δηλαδή ωμίλει ο Κύριος- και θα αποκαλυφθή εις το μέλλον. Αυτή η άπιστος και πονηρά γενεά, παρόλον ότι απορρίπτει τον Χριστόν τώρα, θα εξακολουθήση να υφίσταται μέχρι της ημέρας της επανόδου Του, και θα λάβη τότε την κρίσιν η οποία της οφείλεται. Ερμηνευόμενα τα εδάφια με αυτόν τον τρόπον, η δήλωσις του Χριστού έρχεται εις ένα λογικόν συμπέρασμα μιας ομιλίας η οποία ήρχισεν με την διακήρυξιν της καταστροφής της Ιερουσαλήμ, ως μιας τιμωρίας της σκληροκαρδίας του Ισραήλ13.

Συνεχίζεται

Επιμέλεια: Α. Κουλούρης

 

 

 

Βιβλιογραφία

1. Alfred Plummer, "Κατά Ματθαίον"(Grand Rapids: Eerdmans, 1960, αρχ. εκδ. 1909), C.E.B. Granfield, "κατά Μάρκον" (Cambridge: Univ. Press, 1959) H. Berkhof, Meaning, Σελ. 75, W. Lane, "κατά Μάρκον" (Grand Rapids: Eerdmans)

2. Ιωάννη Καλβίνου "Η αρμονία των Ευαγγελιστών", μετάφρ. W. Pringle (Grand Rapids: Eerdmans 1957), II 307, F.W. Grosheide, Matheus, 2α εκδ. (Kampen: Kok 1954), "κατά Ματθαίον" 16:28, R.V.G. Tasker, "κατά Ματθαίον" (Grand Rapids: Eerdmans, 1961), "κατά Μάρκον" William Hendriken (Grand Rapids: Baker, 1975)

3. "The witness of Matthew and Mark to Christ" -Philadelphia. (Presbyterian Guardian 1944) Σελ. 240

4. J.A.C. Leeuwen, Markus (Kampen: Kok 1928), F.F.Bruce, New Testament History (New York: Doubleday, 1971), Σελ. 197

5. C.H.H.Censki, Mark (Columbus: Wartburg, 1946), N. Geldenhuys, Luke, επί Λουκά 9/27, S. Greijdanus, Lucas (Kampen: Kok., 1955), επί Λουκά 9/27

6. Με τον όρον "προσύντμησιν" (foreshortening) θα πρέπει να εννοήσωμεν την αναφοράν εκείνην εις σειράν προφητικών περιστατικών εξικνουμένων εις βάθος χρόνου και τα οποία εμφανίζονται ως πραγματοποιούμενα ή ευρισκώμενα εις μίαν αλληλουχίαν αμεσότητος, ενώ είναι τοποθετημένα εις χρονικώς μεγάλας αποστάσεις. Ως μία απεικόνισις τούτου παρουσιάζεται το παράδειγμα της ενατενίσεως από υψηλήν ορεινήν κορυφήν αλλεπαλλήλων και αλληλλοδιαδόχων οροσειρών, αι οποίαι φαίνονται, δια της φυσικής οράσεως, ως αμέσως συνεχόμεναι ενώ εις την πραγματικότητα μεσολαβούν εκτεταμαίναι αποστάσεις

7. Ιωάννη Καλβίνου: Η αρμονία των Ευαγγελίων, ΙΙΙ, 151-152· Plummer, εις το κατά Ματθαίον 24:34· Geldenhuys: εις το κατά Λουκάν 21:32· R.A. Cole εις το κατά Μάρκον... (Grand Rapids: Eerdmans, 1961), ad loc· Lane, εις το κατά Μάρκον, ad loc.

8. Theodore Zorhn, Matthaus, 3η έκδοσις (Leipzig: Deichect, 1910) εις το κατά Ματθαίον 24:34· Cranfield, εις το κατά Μάρκον, ad loc· Ladd, Pusence, Σελ. 320-321

9. Grosheide, Mattheus, εις το κατά Ματθαίον 24:34

10. Julius Schniewind, εις το κατά Μάρκον, εις "Das Neue Testament Deutsch, 9th ed.(Gottinger: Vandenhoeck & Ruprecht, 1960· αρχ. εκδ. 1936, Σελ. 139-140· W. Hendriksen, εις το κατά Ματθαίον Grand Rapids: Baker, 1973)

11. Von Leeuwen, Markus, ad loc· Felix Flieckiger, Der Usprung des Christlichen Dogmas (Zurich: Evangelischer Verlag, 1955) Σελ. 115-117

12. Lenski, κατά Μάρκον, ad loc· Ridderbos, ο Ερχόμενος, Σελ. 498-503

13. Fluckiger, op. Cit. Σελ. 117. Βλέπε επίσης Ridderbos "Coming" Σελ. 500-503 cf 535 n. 127. Δύο άλλαι περικοπαί μεταφέρουσαι την ιδίαν βασικήν σκέψιν: κατά Ματθαίον 23:39 και 26:64.

 

Η ΧΑΡΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥ

του Γεωργίου Α. Χατζηαντωνίου δ.θ.

 

"Εν τω κόσμω θέλετε έχει θλίψιν" (Ιωαν. 16:33)

"Χαίρετε εν Κυρίω πάντοτε,

πάλιν θέλω ειπεί, Χαίρετε" (Φιλ. 4:4)

 

Τα παραπάνω χωρία της Αγίας Γραφής φαίνεται εκ πρώτης όψεως να βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση μεταξύ τους, φαίνεται σαν να είναι το ένα, η άρνηση του άλλου. Στο δεύτερο, ο Απ. Παύλος παραγγέλλει τους αναγνώστες του να χαίρουν. Η ίδια παραγγελία είχε δοθεί και σε άλλες επιστολές του, σε αυτήν όμως την περίσταση, η εντολή δίνεται με ιδιαίτερη ζωηρότητα. "Πάλιν θέλω ειπεί χαίρετε". Τι άλλο σημαίνει η έντονη αυτή επανάληψη, παρά μόνο την βαθιά συναίσθηση που είχε ο Παύλος, για την ανάγκη της χαράς για τον μαθητή του Χριστού;

Η παραγγελία όμως αυτή του Απ. Παύλου, έρχεται σε αντίθεση με την προειδοποίηση, που απηύθυνε ο Κύριός μας στους μαθητές Του, λίγο πριν εγκαταλείψουν το ανώγειο την τελευταία εκείνη νύχτα. "Εν τω κόσμω θέλετε έχει θλίψιν". Πώς τα δύο αυτά αντίθετα να συμβιβαστούν; Εάν είναι αληθινοί οι λόγοι του Ι. Χριστού, ότι οι οπαδοί του στον κόσμο αυτό θα έχουν θλίψη, και όλοι από την πείρα μας γνωρίζουμε ότι είναι αληθινοί, τότε παράλογη εντολή έδινε ο Απ. Παύλος στους συνεργάτες του; Ότι δεν ήταν παράλογη η εντολή και ότι ο Απ. Παύλος είχε πλήρη επίγνωση της μεγάλης αλήθειας την οποία ο Ιησούς Χριστός προείπε στους μαθητές του, φαίνεται από το ότι σε άλλη επιστολή του παντρεύει με θαυμαστό τρόπο τα δύο αυτά αντίθετα -την χαρά και την λύπη. Στην Β΄ προς Κορινθίους επιστολή του, περιγράφοντας τη ζωή των Χριστιανών, λέγει ότι αυτοί είναι "ως λυπούμενοι, πάντοτε όμως χαίροντες". Τι άλλο σημαίνει αυτή η σύζευξη των δύο αυτών αντιθέτων, παρά μόνο ότι στο νου του Παύλου δεν παρήγαγαν τη οξεία αντίθεση, την οποία εκ πρώτης όψεως εμφανίζουν; Τούτο άλλωστε μαρτυρεί ολόκληρη η ζωή του Αποστόλου Παύλου. Το μαρτυρούν οι ίδιες οι συνθήκες, κάτω από τις οποίες δόθηκε η παραπάνω εντολή. Γιατί τη στιγμή που το δεξί χέρι του Παύλου χάραζε αυτές τις λέξεις, στον καρπό του αριστερού χεριού, ήταν προσαρμοσμένος ο σιδερένιος κρίκος από τον οποίο κρεμιόταν μια μακριά αλυσίδα. Η επιστολή αυτή είναι από τις επιστολές της φυλακής, και την εντολή της χαράς την έδωσε ο Παύλος "εν τοις δεσμοίς του". Και όμως τα δεσμά αυτά, και η ταλαιπωρία τους και το σκοτεινό άδηλο της επόμενης μέρας, όχι μόνο δεν φαίνονται να αντιμάχονται την εσωτερική χαρά του Παύλου, αλλά το αντίθετο, φαίνονται σαν να την ενισχύουν, και τον αναγκάζουν να επαναλάβει ακόμα πιο έντονα:"Πάλι θέλω ειπεί, χαίρετε".

Δεν είναι λοιπόν η χαρά του Χριστιανού κάτι το παράλογο. Έχει τους κανόνες που την διέπουν. Και είναι οι κανόνες αυτοί οι ίδιοι ακριβώς εκείνοι που διέπουν τη χαρά του κόσμου, όμως με πνευματική εφαρμογή. Ας εξετάσουμε μερικές από τις πηγές, από τις οποίες ο Χριστιανός αντλεί την χαρά του, έχοντας πάντοτε υπόψη, ότι όσο αληθινό και να είναι ότι η θλίψη ποτέ δεν θα λείπει από την ζωή μας, άλλο τόσο είναι αληθινό ότι η πραγματική χαρά είναι η παντοτινή και αναφαίρετη κληρονομιά μας.

Πρώτον ο Χριστιανός χαίρεται γιατί καθημερινά έχει κάτι νέο να αποκτήσει. Η απόκτηση ο πλούτος, είναι σπουδαιότατος παράγοντας ευτυχίας. Θεωρείται μάλιστα τόσο σπουδαίος, ώστε ο κοινός άνθρωπος έχει εφεύρει ένα απλό και εύκολο μέτρο ευτυχίας. Όσο περισσότερο έχεις, τόσο ευτυχέστερος πρέπει να είσαι. Στον παράγοντα όμως αυτόν της ευτυχίας, συνήθως γίνεται ένα βασικό λάθος. Ξεχνάει ο άνθρωπος ποιών πραγμάτων η απόκτηση είναι συντελεστική για την ευτυχία του. "Δεν είναι η ζωή τιμιώτερη της τροφής και το σώμα του ενδύματος;". Η στοιχειώδης αυτή αλήθεια συχνά λησμονείται και η συσσώρευση των αγαθών αντί να είναι μέσον για την ικανοποίηση των πραγματικών αναγκών του ανθρώπου, γίνεται αυτή ο αποκλειστικός του σκοπός, και αντί ευλογίας, συνήθως μεταβάλλεται σε δυσβάστακτο βάρος.

Είχα μεταξύ των πελατών του δικηγορικού μου γραφείου, τον ιδιοκτήτη μεγάλης επιχειρήσεως, κάτοχο περιουσίας πολλών εκατομμυρίων δραχμών. Κάποτε σε στιγμή εκρήξεως ειλικρίνειας, μου είπε:"όταν ήμουν υπάλληλος στην τράπεζα, μόλις κατόρθωνα να ζω με τον μικρό μισθό μου, ήμουν όμως πολύ πιο ευτυχής από ότι είμαι σήμερα. Ακόμα και το φαγητό μου, ακόμα και ο ύπνος μου ήταν τότε νοστιμότερα. Απολάμβανα την ζωή. Τώρα όλα αυτά έχουν φύγει ανεπιστρεπτί. Οι φροντίδες της εργασίας μου δεν με αφήνουν ούτε τον ύπνο μου να ευχαριστηθώ! Και το χειρότερο είναι ότι δεν έχω ούτε τον καιρό για να απολαύσω την μοναδική ευτυχία της ζωής μου -την συντροφιά του παιδιού μου!" Ο άνθρωπος αυτός και αν ακόμα έπαυε να εργάζεται, μπορούσε να περάσει τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του σε απόλυτη ανάπαυση, να εξασφαλίσει δε και το μέλλον του παιδιού του: Και όμως εξακολουθούσε να αποστερεί τον εαυτό του και των στοιχειωδέστερων απολαύσεων της ζωής σε ένα αδιάκοπο αγώνα αποκτήσεως περισσότερων. Τι άλλο ήταν αυτός παρά ο δυστυχής αχθοφόρος του πλούτου του; Και όμως πόσοι σαν και αυτόν δεν είναι θύματα μιας θλιβερής ανατροπής του μέτρου των αξιών; Πόσοι δεν λησμονούν ότι η ζωή, με τις ανώτερες απολαύσεις της, είναι πολυτιμότερη και από την τροφή και από την ενδυμασία;

Το κείμενο του εδαφίου όμως εκείνου έχει:"Ουχί η ψυχή πλείον εστι της τροφής και το σώμα του ενδύματος;" Ώστε λοιπόν η ψυχή και καθετί που σχετίζεται με τις ανάγκες της, αυτά αποτελούν τον πραγματικό θησαυρό του ανθρώπου. Και ο Χριστιανός είναι ευτυχής και χαίρεται εν Κυρίω πάντοτε, γιατί ανοίχτηκαν τα μάτια του στην εκτίμηση, την απόκτηση και την απόλαυση του πραγματικού θησαυρού. Άσχετα από τις υλικές συνθήκες της ζωής σου, είσαι πλούσιος εάν έχεις κερδίσει την ψυχή σου και ικανοποιείς καθημερινά τις ανάγκες της.

Την αντίθεση μεταξύ του φαινομενικού και του πραγματικού πλούτου, ζωγραφίζει πολύ ζωηρά η πνευματική κατάσταση δύο από τις επτά εκκλησίες, προς τις οποίες απευθύνθηκαν οι επιστολές της αποκαλύψεως. Προς την εκκλησία των Σμυρναίων λέγει ο Κύριος:"Εξεύρω τα έργα σου και την θλίψην και την πτωχείαν, είσαι όμως πλούσιος." Προς την εκκλησία των Λαοδικέων: "Λέγεις ότι πλούσιος είμαι και επλούτησα και δεν έχω χρείαν ουδενός, και δεν εξεύρεις ότι εσύ είσαι ο ταλαίπωρος και ελεεινός και πτωχός και γυμνός".

Δεύτερον ο Χριστιανός χαίρεται γιατί καθημερινά έχει κάτι νέο να μάθει. Η γνώση, η μάθηση, είναι σπουδαίος παράγων ευτυχίας για τον άνθρωπο, που μπορεί να εκτιμήσει την υπεροχή του πνεύματος επί της ύλης. Παράγων δε προοδευτικός, γιατί όσα περισσότερα μαθαίνει κάποιος, τόσον περισσότερο ευρύνεται ο πνευματικός του ορίζοντας. Αλλά η ανθρώπινη γνώση έχει όρια πολύ στενά για την ανθρώπινη φιλοδοξία. Το πνεύμα του ανθρώπου, η πνοή αυτή του Θεού, στενάζει μέσα στην στενή φυλακή του και δια μέσου των πέντε μικρών φεγγιτών των σωματικών αισθήσεων, μόνο αμυδρές εντυπώσεις από τον περιβάλλοντα κόσμο μπορεί να αποκομίσει.

Ο ορίζοντας όμως της Χριστιανικής γνώσεως, είναι απείρως ευρύτερος. Η ανθρώπινη επιστήμη θέτει κάτω από την παρατήρησή της, ένα ορισμένο κύκλο φαινομένων της δημιουργίας. Η Χριστιανική όμως γνώση, έχει σαν αντικείμενο της έρευνάς της, αυτόν τον νου του Δημιουργού. "Ποιος γνώρισε", ρωτά ο Παύλος, "τον νουν του Κυρίου;" και απαντά ο ίδιος:"Ημείς όμως έχομεν τον νουν του Χριστού"(Α΄ Κορ. 2:16) Είναι τόσο απεριόριστα μεγάλο, τόσο ασύλληπτα υψηλό το θέμα αυτό, ώστε ο Δαβίδ αναφωνεί:"Η γνώσις αύτη είναι υπερθαύμαστος εις εμέ, είναι υψηλή δεν δύναμαι να φθάσω εις αυτήν"(Ψαλμ. 139:6).

Πόσο μεγάλης ευτυχίας παράγων πρέπει να είναι για μας το προνόμιο αυτό! Καθημερινά μπορούμε να μελετούμε τον νου του Πλάστη μας, το θέλημα του Κυρίου μας. Πόσο συχνά πρέπει να ανεβαίνει στα χείλη μας η προσευχή του Κυρίου μας Ιησού Χριστού: "Δοξάζω σε πάτερ...ότι απέκρυψας ταύτα από σοφών και συνετών και απεκάλυψας αυτά εις νήπια!"

Κανείς δεν γεννήθηκε ποτέ σοφός, αλλά μπορεί να γίνει τέτοιος σιγά σιγά. Ετσι και ο χριστιανός βαθμιαία μπορεί κάτω από την οδηγία του Αγ. Πνεύματος να κατακτήσει το έδαφος της γνώσεως. "Και εάν τις νομίζει", λέγει ο Απ. Παύλος, "ότι εξεύρει τι, δεν έμαθεν έτι ουδέν καθώς πρέπει να μάθη" (Α΄ Κορ.8:2). Εκείνος δηλαδή που νομίζει ότι τα ξέρει όλα, αυτός ακριβώς δεν γνωρίζει τίποτα. Θα φτάσει η ημέρα, στην οποία ο βαθμός της γνώσεώς μας θα αγγίξει την τελειότητα. "Τότε θέλομεν ίδει αυτόν καθώς είναι". Εφόσον όμως βρισκόμαστε στην σάρκα αυτή των ατελειών, αρκούμαστε σε μία προοδευτική κατάκτηση της γνώσεως του Θεού. Και αυτή ακριβώς η καθημερινή πρόοδος στην γνώση του χαρακτήρα και του θελήματος του Θεού είναι για μας πηγή ευτυχίας.

Τρίτον, ο Χριστιανός χαίρεται γιατί καθημερινά έχει κάτι νέο να κάνει. Για τον άνθρωπο που έχει σωματική και πνευματική υγεία, η εργασία είναι παράγοντας ευτυχίας μεγάλης σπουδαιότητας. Δεν υπάρχει γι' αυτόν χειρότερη τιμωρία από την αναγκαστική εργασία. Αυτό ακριβώς ισχύει και για τον Χριστιανό. Κάθε ημέρα ανατέλλει με τον κύκλο των καθηκόντων και υποχρεώσεών της. Εάν πολλές φορές είμαστε δύσθυμοι, αυτό συμβαίνει πολύ συχνά γιατί δεν είμαστε εντάξει απέναντι στα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις μας. "Ο ποτίζων θέλει ποτισθεί και αυτός"(Παρ.11:25). Η ζωή μας βρίσκεται στο κέντρο διαφόρων ευρυνομένων κύκλων-του κύκλου της οικογένειάς μας, του κύκλου των κοινωνικών και επαγγελματικών μας σχέσεων, του κύκλου της εκκλησίας. Ο καθένας κύκλος είναι ένα τάλαντο, το οποίο μας εμπιστεύθηκε ο Κύριός μας, και κάθε τάλαντο επιβάλλει τις ιδιαίτερές του θυσίες. Πώς διαχειριζόμαστε τα τάλαντα αυτά; Ποια είναι η επίδρασή μας πάνω στους διάφορους αυτούς κύκλους; "Ας μη αποκάμωμεν, λέγει ο Παύλος, πράττοντες το καλόν, διότι εάν δεν αποκάμωμεν, θέλομεν θερίσει εν τω δέοντι καιρώ" (Γαλατ. 6:9). Ο θερισμός θα λάβει χώρα βεβαίως στον ουρανό, η πρώτη όμως μικρή δόση του-μικρή αλλά που αρκεί να γεμίσει την ανθρώπινη καρδιά- δίνεται στην παρούσα ζωή, και είναι αυτή η ίδια η εν Χριστώ χαρά. Είναι αδύνατο άνθρωπος, που εργάζεται για τον Χριστό, να έχει καρδιά δύσθυμη. Ίσως είναι μικρό και ευτελές το έργο που Αυτός μας εμπιστεύτηκε. Εάν όμως είμαστε πιστοί σε αυτό, κάθε μέρα που περνάει, θα συναποκομίζει τον ιδιαίτερό της θερισμό, της χαράς και της ευτυχίας.

Και τελευταίο, ο Χριστιανός χαίρεται εν Κυρίω πάντοτε, γιατί καθημερινά έχει κάτι νέο να περιμένει. Η προσδοκία είναι σπουδαιότατο στοιχείο της ευτυχίας μας. Ενθυμούμαστε τις ευτυχισμένες ώρες της παιδικής μας ηλικίας, όταν την παραμονή του Νέου Έτους βρισκόμασταν σε αναμονή των "δώρων". Και ίσως δεν θα ήταν υπερβολή εάν πούμε ότι η ευτυχία, την οποία δοκιμάζαμε περιμένοντας δώρα, ήταν μεγαλύτερη της ευτυχίας που μας προξενούσαν αυτά τα ίδια τα δώρα. Η φαντασία του παιδιού ανέρχεται πολλές φορές σε ύψη που αδυνατεί να φτάσει το πατρικό βαλάντιο! Καμία όμως προσδοκία του Χριστιανού είναι πολύ ψηλή για το θησαυροφυλάκιο του Πατρός του. Η ελπίδα του Χριστιανού υπερπηδά τα στενά όρια της παρούσας ζωής και απολαμβάνει προκαταβολικά "νέον ουρανόν και νέαν γην". Η Χριστιανική προσδοκία μεταβάλλει την παρούσα ζωή μας σε προθάλαμο του ουρανού, και σε μέρος τόσο κοντά στον ουρανό, δεν υπάρχει θέση για πρόσωπα κατηφή. Η προσδοκία η Χριστιανική, αποκαθιστά την αρμόζουσα αναλογία μεταξύ της παρούσας και της μέλλουσας ζωής. Απέναντι στο επερχόμενο αιώνιο μέλλον, ποια σημασία μπορούν να έχουν τα συμφέροντα και οι μέριμνες και οι θλίψεις της παρούσης ζωής; Εάν μεγάλο μέρος της εν Χριστώ χαράς μας διαφεύγει, αυτό συμβαίνει γιατί κρατούμε προσηλωμένο το βλέμμα μας στα πράγματα του παρόντος κόσμου. Ο βαθμός της ευτυχίας μας κατά μέγα μέρος εξαρτάται από την κατεύθυνση του βλέμματός μας. Που ατενίζουμε; Που αποδίδουμε την σημασία και την βαρύτητα; Στα "βλεπόμενα" ή στα "μη βλεπόμενα";

Από το βάθος της φυλακής της Ρώμης φτάνει μέχρις εμάς η φωνή του δεσμώτη Παύλου:"χαίρετε εν Κυρίω πάντοτε, πάλιν θέλω ειπεί χαίρετε". Για τον Παύλο, η χαρά αυτή ήταν μία ζωντανή πραγματικότητα, η φυλακή ήταν γι' αυτόν ουρανός. Όλοι οι παραπάνω παράγοντες της εν Χριστώ χαράς, ήταν αναπόσπαστα συνδεδεμένοι με την ατομική πείρα του Αποστόλου Παύλου. Χαιρόταν για την κληρονομιά, που είχε αποκτήσει εν Χριστώ. Στην προς Εφεσίους επιστολή του (1:14) λέει ότι το Άγιο Πνεύμα είναι "ο αρραβών της κληρονομίας ημών"- Αρραβών ονομάζεται στην νομική γλώσσα, η προκαταβολή που δίνεται σαν εγγύηση για την εκπλήρωση κάποιας υποσχέσεως. Και την προκαταβολή αυτή, την έλαβε ο Απ. Παύλος σε εξαιρετική δόση. Χαιρόταν γιατί του δόθηκε το δικαίωμα να γνωρίζει καθημερινά τελειότερα τον Χριστό και "την δύναμη της αναστάσεως αυτού, και την κοινωνία των παθημάτων Του"(Φιλιπ. 3:10). Χαιρόταν στο έργο, το οποίο εργαζόταν για τον Χριστό. Σεις είσθε, λέγει, προς τα πνευματικά του παιδιά στη Θεσσαλονίκη, "η δόξα ημών και η χαρά". (Α΄ Θεσσ. 2:20). Και χαιρόταν απολαμβάνοντας προκαταβολικά το "αιώνιον βάρος δόξης" (Β΄ Κορ. 4:17), το οποίον τον περίμενε σαν αμοιβή για τα παθήματά του υπέρ του Χριστού.

Η προτροπή αυτή του Παύλου, που προέρχεται από την βαθιά πείρα του, ας γίνει αφορμή ανανεώσεως της χαράς μας. "Την χαράν σας ουδείς αφαιρεί από σας". Την χάνομεν όμως εμείς οι ίδιοι, όταν απομακρυνόμαστε από την πηγή της χαράς. Ας ζητήσουμε από Εκείνον, που ήταν του Παύλου η χαρά, να πληρώσει και την δική μας ζωή με την ίδια ευτυχία, και να λαμπρύνει και τα δικά μας πρόσωπα με την ίδια χαρά, που τον μεταμόρφωνε "από δόξης είς δόξαν, καθώς από του Πνεύματος του Κυρίου". I

 

 

 

Μαριάμ, η μητέρα του Ιησού Χριστού

της κας Ρέας Χατζή

 

Πολλά τα πρόσωπα που βρέθηκαν στο προσκήνιο των σχεδίων του Θεού. Το καθένα με το δικό του ρόλο προσέφερε εκείνο που ήταν ταγμένο από το Θεό.

Αξίζει να σταθούμε σ' ένα πρόσωπο που ταιριάζει στις γυναίκες, την Μαριάμ, μητέρα του Ιησού και να την δούμε στα διάφορα στάδια-φάσεις της ζωής της: σαν κοπέλα, σαν γυναίκα αρραβωνιασμένη, σαν μητέρα.

Τρεις (3) περίοδοι της ζωής της, που φανερώνουν το χαρακτήρα της αλλά και την υπακοή της στο Νόμο και στο θέλημα του Θεού, παρόλο που ζει ιστορικά δυναμικά γεγονότα, όχι σαν άβολο άτομο, αλλά σαν υπόδειγμα υπακοής σε εκείνο που ο Θεός την έχει καλέσει. Αν και πολύ λίγα καταλάβαινε, της αρκούσε ότι το έλεγε και το ήθελε ο Θεός. Γιατί τις περισσότερες φορές, εμείς προσπαθούμε να διαφοροποιήσουμε εκείνο που λέει ο Λόγος του Θεού, ο καθένας με το δικό του τρόπο. Αναζητούμε αιτίες για να δικαιολογήσουμε τη στάση μας, το φέρσιμό μας, τη συμπεριφορά μας. Άλλες φορές διαπραγματευόμεθα (το συζητάμε, ψάχνουμε να βρούμε δική μας φόρμουλα) εκείνο που απαιτεί ο Θεός από μας. Δεν το δεχόμαστε όπως το λέει ο Θεός και συχνά η κάθε μια από μας δίνει τη δική της ερμηνεία και έχει τη δική της τοποθέτηση σε κάτι που λέει ο Θεός, ανάλογα με το βαθμό αγιότητος και σχέσης με το Θεό που έχει η καθεμιά μας. Και ό,τι δεν καταλαβαίνουμε δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει και να το πιστέψουμε, να το δεχτούμε ή να το κάνουμε. Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε το αρνητικό παράδειγμα της Σάρας που ενώ άκουσε την υπόσχεση του Θεού ότι θα κάνει παιδί δεν μπόρεσε αρχικά να το δεχτεί, έβαλε τα γέλια γιατί κοίταξε τον εαυτό της, τον γερασμένο βιολογικά κύκλο της.

Άλλωστε υπάρχει η τάση μέσα στον άνθρωπο να προσπαθεί να αλλάξει, να διαφοροποιήσει κάτι επειδή ο ίδιος δεν το καταλαβαίνει, δεν του ταιριάζει ή δεν το εγκρίνει. Σ' αυτό το σημείο, επειδή ο Θεός ξέρει την τάση του ανθρώπου να προσαρμόσει ό,τι δεν το καταλαβαίνει ή δεν του αρέσει, γι' αυτό όταν έδωσε στο Μωυσή οδηγίες να φτιάξει τη σκηνή του μαρτυρίου στην έρημο ήταν λεπτομερής, αλλά και στον Σολομώντα έδωσε συγκεκριμένες οδηγίες πώς να φτιάξει το ναό. Έτσι στον Μωυσή λέει: "πρόσεξε να κάνεις κατά τον τύπο τον δειχθέντα εις σε εις το όρος" δηλαδή να μην αλλάξεις τίποτα.

Άλλο παράδειγμα αποτελεί ο Νεεμάν ο στρατηγός που όταν του είπε ο Θεός δια του προφήτου να βουτηχθεί 7 φορές στον Ιορδάνη για να θεραπευτεί από τη λέπρα, εκείνος επειδή το βρήκε τόσο απλό αυτό που του ζητούσε ο Θεός να κάνει το απέρριψε αρχικά, πράγμα που δείχνει πως ό,τι δεν καταλαβαίνουμε δεν θέλουμε και να το κάνουμε. Και όταν ο δούλος του του συνέστησε να κάνει ό,τι του είπε ο προφήτης και το έκανε "ευθύς εκκαθαρίσθη η λέπρα του". Ηταν θέμα υπακοής σ' αυτό, που του ζήτησε ο Θεός να κάνει.

Η Μαριάμ υπάκουσε κατά πάντα, και σε ό,τι δεν καταλάβαινε της αρκούσε ότι ήταν το θέλημα του Θεού, ότι το έλεγε ο Θεός. Ηταν κάτι που ευχαριστούσε το Θεό και αυτό την ευχαριστούσε, "ηγαλίαζε" το πνεύμα της. Είναι αυτό που απλά ζητά ο Θεός από εκείνους που είναι παιδιά δικά του. Και θα πρέπει να ξέρουμε ότι όταν ο Θεός μας καλεί σε κάτι μέσα από το Λόγο του, δεν υπάρχει δεν μπορώ, υπάρχει δεν θέλω. Δεν μπορεί να ζητήσει ο Θεός κάτι από σένα ή από μένα όταν ξέρει ότι δεν το μπορούμε. Αυτό που ζητάει να κάνουμε ξέρει ότι μπορούμε να το κάνουμε, αρκεί να το θέλουμε, διότι Αυτός λέγει ότι "εγώ είμαι μαζί σου". Όταν Εκείνος είναι μαζί σου, τότε μπορείς.

Ας δούμε τώρα τα στάδια που πέρασε η Μαριάμ καθώς επίσης και τον τρόπο και τη συμπεριφορά της σ' αυτά.

1ο Στάδιο - Ως κοπέλα

Μέσα από το Λόγο του Θεού φαίνεται ότι ήταν παρθένος, ταπεινή και είχε την έξωθεν καλή μαρτυρία.

Η Μαριάμ είναι μια γυναίκα που καθώς τη βλέπουμε από τη σκοπιά της κοπέλας διακρίνεται για την καθαρότητά της. Δεν μπορούσε ο Θεός να πάρει ένα σκεύος μη καθαρό για να το χρησιμοποιήσει για τους σκοπούς του. Αυτό φαίνεται από τη συμπεριφορά της σαν κοπέλα και τις επιλογές που κάνει.

Δεν επέλεξε έναν οποιοδήποτε άνδρα για να κάνει οικογένεια. Δεν επέλεξε έναν άνδρα με άλλα χαρίσματα ή προσόντα, αλλά έναν άνδρα ευσεβή, δίκαιο κατά το Θεό. Στη φάση αυτή της ζωής της, σαν κοπέλα, επιλέγει έναν άνδρα ευσεβή και δίκαιο.

Ίσως αυτό είναι κάτι που αξίζει να μας προβληματίσει στο πώς επηρεάζουμε τα παιδιά μας, τα εγγόνια μας, τι κριτήρια να έχουν στην επιλογή τους για σύντροφο. Πώς τα βοηθάμε στο να θέτουν προτεραιότητα στην επιλογή τους αυτή, την τόσο βασική στη ζωή τους. Τον φτωχό μαραγκό και ευσεβή (όπως η Μαριάμ) ή τον τελώνη τον πλούσιο, τον ονομαστό, τον σπουδαίο αλλά μη ευσεβή;

2η Φάση - Ως κοπέλα αρραβωνιασμένη

Στη φάση αυτή της ζωής της η Μαριάμ μένει έγκυος. Την εποχή εκείνη, σύμφωνα με τον Μωσαϊκό νόμο, έπρεπε να θανατωθεί δια λιθοβολισμού.

Δέχεται πίεση κοινωνική και ψυχολογική. Πώς να βγει έξω, τι θα έλεγαν οι άλλοι. Η γειτονιά βλέπει, ο διάβολος πειράζει. Αρραβωνιασμένη μ' ένα παιδί στα σπλάχνα της, φαντάζεστε την πίεση που δέχτηκε από τους συγγενείς της, από τη γειτονιά της, από τους συγχωριανούς της, από τους κατοίκους γύρω. Κι' όμως, σ΄ αυτή την κατάσταση τη δύσκολη, μένει πιστή στο θέλημα του Θεού.

Δέχτηκε πίεση κι' από τον Ιωσήφ τον αρραβωνιαστικό της. Ο Ιωσήφ αρχικά δεν νοιώθει ευχάριστα και ψάχνει να βρει τρόπο να την "απολύσει". Ισως να είχε στενοχωρηθεί από αυτό το γεγονός, να είχε θυμώσει, να είχε πικραθεί αρχικά γιατί πίστευε ότι η Μαριάμ έφταιγε για την εγκυμοσύνη της. Μας λέγει ο Λόγος του Θεού "μη θέλων να θεατρίση αυτήν, ηθέλησε να απολύσει αυτήν κρυφίως", μέχρις ότου ο άγγελος του φανερώθηκε και τον ενημέρωσε. Κατάλαβε, γιατί και ο ίδιος ήταν ανήρ αγαθός και ευσεβής.

Ως ανήρ δίκαιος και ευσεβής βλέπουμε πώς χειρίστηκε την όλη υπόθεση: "μη θέλων να θεατρίσει αυτήν", δεν την έκανε θέατρο, περίγελο στους άλλους, δεν την πρόσβαλλε, δεν την ευτέλισε κ.τ.λ

Να γιατί πρέπει η επιλογή συντρόφου να γίνεται με πνευματικά κριτήρια πίστεως και αφιερώσεως, για να μπορεί ο Θεός να μιλήσει στον άλλο στη δύσκολη στιγμή, στη σύγκρουση, στην άρνηση, στην τρικυμία .

Η Μαριάμ ίσως να μην καταλαβαίνει, τι της γίνεται σ' αυτό το στάδιο, "ηρραβωνιασμένη μετά του Ιωσήφ, πριν συνελθώσιν ευρέθη εν γαστρί", δηλαδή έγκυος. "Είπε δε η Μαριάμ προς τον άγγελο : Πώς θέλει είσθαι τούτο, επειδή άνδρα δεν γνωρίζω;" Επίσης καθώς ο άγγελος της μιλά, ο Λόγος του Θεού λέει: "Εκείνη δε ιδούσα, διεταράχθη δια του λόγου αυτού και διαλογίζετο οποίος τάχα ήτο".

Παρ' όλο που απορεί και δεν καταλαβαίνει τι της συμβαίνει, παραμένει σταθερή στο χαρακτήρα και στη σχέση της με το Θεό, στο δρόμο της υπακοής, σε πράγματα που καταλάβαινε και δεν καταλάβαινε. Αυτό μας φανερώνει, ότι δεν εξαρτάται η σχέση της με το Θεό από τις συνθήκες ή τις καταστάσεις, ή σε όσα συνέβαιναν γύρω της, αλλά αγαπούσε το Θεό κι' αυτό της έφτανε.

3η φάση- Ως μητέρα

Κυνηγημένη με το μωρό στην αγκαλιά τρέχει στην Αίγυπτο τη νύχτα. Η φυγή στην Αίγυπτο δεν ήταν κάτι το ευχάριστο ή εύκολο. Όμως το έκανε γιατί έτσι το ήθελε ο Θεός, πάλι δηλαδή βλέπουμε την τέλεια υπακοή της.

Δεν έκανε κάποιο θαύμα ο Θεός, να την εξαφανίσει, να την κρύψει, δεν έκανε μια θαυμαστή ενέργεια ώστε να προστατεύσει τη γυναίκα με το παιδί, τους λέγει απλώς ότι πρέπει να φύγουν στην Αίγυπτο τη νύχτα.

Η Μαριάμ δεν το αμφισβητεί, δεν το διαπραγματεύεται, το κάνει. Δεν λέει "άσε να ξημερώσει να φύγουμε μέρα ή άσε να ξημερώσει και βλέπουμε", αλλά υπακούει σ' αυτό που ζητάει ο Θεός να κάνουν.

Βλέπουμε ότι σε όλα τα στάδια της ζωής της, η Μαριάμ δεν έτυχε μιας ευνοϊκής αντιμετώπισης. Δεν είχε μια άλλη - διαφορετική αντιμετώπιση. Όχι ιδιαίτερες συνθήκες ζωής, επειδή θα έφερνε στον κόσμο τον Γιό του Θεού. Μάλιστα όλες οι συνθήκες της ζωής της δεν ήταν καλές, δεν ήταν καθόλου ευνοϊκές για μια κοπέλα αρραβωνιασμένη, ή για μια μητέρα .

Ενώ θα γεννούσε τον Υιό του Θεού μετακινείται επάνω σε γαϊδουράκι. Δεν είχε ιδιαίτερο χειρισμό, ιδιαίτερη αντιμετώπιση. Δεν την περίμενε κανένα μαιευτήριο, ούτε κάποιος χώρος κατάλληλος για να μείνει. "Δεν υπήρχε τόπος εν τω καταλύματι". Σε στάβλο γέννησε μαζί με τα ζώα, εκεί σπαργάνωσε το βρέφος.

Εκείνο όμως που την ξεχώριζε από την αρχή μέχρι το τέλος ήταν η αγάπη της για το Θεό που ήταν αληθινή και μεγάλη ώστε να σκεπάζει κάθε τι και να αντιμετωπίζει κάθε της άγνοια, προβληματισμό και κάθε της δυσκολία, υπακούοντας στο θέλημα του Θεού. Την ευχαριστούσε να κάνει ό,τι της ζητούσε ο Θεός "και ηγαλλίασε το πνεύμα μου εις τον Θεό τον Σωτήρα μου" (Λουκάς α : 46).

Ο τρόπος της, η συμπεριφορά της ως κοπέλα, ως αρραβωνιασμένη, ως μητέρα, δεν έχει σκαμπανεβάσματα, είναι μια τέλεια υπακοή στο θέλημα του Θεού.

Όταν λέμε ότι είμαστε παιδιά του Θεού, θυγατέρες του Θεού, πρέπει να φαίνεται στη ζωή μας, μέσα στα σπίτια μας, μέσα στη γειτονιά μας, μέσα στην εκκλησία μας, μέσα στην κοινωνία που ο Θεός επιτρέπει να ζούμε. Να αποδεικνύεται σε κάθε περίσταση της ζωής, όσο δύσκολη κι αν είναι, η αγάπη μας για το Θεό, με την υπακοή μας στο θέλημά Του.

Οι όποιες περιστάσεις, δεν πρέπει να αλλοιώνουν τη σχέση μας με το Θεό όσο και αν είναι δύσκολες. Η Μαριάμ αρραβωνιασμένη, εγκυμονούσα, τράβηξε το δρόμο του Θεού, δεν είχε πού να γεννήσει, πού να κλίνει την κεφαλή. Κι' αυτό γιατί έτσι το ήθελε ο Θεός, κι' εκείνη υπάκουσε στο θέλημα του Θεού.

Αυτό είναι και το μήνυμά μας. Δεν πρέπει ν' αλλάζουμε στάση απέναντι στο Θεό, η θέση μας πρέπει να παραμένει ακλόνητη-με υπακοή στο θέλημά Του ακόμη κι' αν οι περιστάσεις στη ζωή μας είναι δύσκολες, όταν Τον αγαπάμε με καθαρή και ειλικρινή καρδιά. Η αλλαγή στάσης και ο συμβιβασμός με το περιβάλλον, θα πρέπει να μας προβληματίσει, και να εξετάσουμε πόσο είναι καθαρό και γνήσιο αυτό που νομίζουμε για τον εαυτό μας και τη σχέση μας με τον Θεό. I

 

 

Όχι Μετά Θάνατον Σωτηρία

Ιωάννου του Χρυσοστόμου

 

"Σ' όλα τα λόγια σου να μελετάς το τέλος σου και να μην αμαρτήσεις ποτέ" (Εκκλ. 7:40). Κι ακόμα, "Ετοίμαζε τα έργα σου για την αναχώρησή σου και προετοιμάζου για τον δρόμο (αγρό)" (Παροιμ. 24:27). Αν έκλεψες κάτι, δώσε το πίσω και πες σαν τον Ζακχαίο: "Δίνω τετραπλάσια αυτά που άρπαξα" (Λουκ. 19:8). Αν εσυκοφάντησες κάποιον, αν έγινες εχθρός με κάποιον, συμφιλιώσου πριν από το δικαστήριο. Ξεκαθάρισέ τα όλα εδώ, για ν' αντικρύσεις το θρόνο εκεί δίχως ζητήματα.

Όσο βρισκόμαστε εδώ, έχομε καλές ελπίδες, μα όταν θα πάμε εκεί, δεν θα μπορούμε να μετανοήσωμε κι ούτε να ξεπλυθούμε απ' τις αμαρτίες. Γι' αυτό πρέπει να ετοιμαζόμαστε πάντοτε για την αναχώρησή μας. Τι κι αν θελήσει ο Κύριος να μας καλέσει απόψε; Και τι αν αύριο; Το μέλλον είναι άγνωστο, ώστε ν' αγωνιζόμαστε διαρκώς και να ετοιμαζόμαστε για το ταξίδι εκείνο, όπως ο Λάζαρος διαρκώς υπόμενε και άντεχε, γι' αυτό και τον πήγαιναν με τόση τιμή. Απέθανε όμως κι ο πλούσιος κι ετάφη, σαν να ήταν η ψυχή του καταχωνιασμένη μέσα στο σώμα του όπως σε μνήμα, σαν να έφερνε η ψυχή μαζί της τη σάρκα, σαν τάφο. Κι όπως ήταν δεμένος με τη μέθη και τη λαιμαργία σαν με κάποιαν αλυσίδα, άπρακτη κι ακίνητη είχε κάνει την ψυχή του.

Μην προσπεράσεις εύκολα, αγαπητέ, το ετάφη· αλλά βάλε στο νού σου σε παρακαλώ τα ασημωμένα ένα γύρω τραπέζια, τις κλίνες, τα χαλιά, τα σκεπάσματα, όλα τ' άλλα του σπιτιού, τα μύρα, τα αρώματα, το άφθονο κρασί, τις ποικιλίες των φαγητων, τα μυρωδικά, τους μάγειρους, τους κόλακες, τους φύλακες, τους υπηρέτες, όλη την άλλη πολυτέλεια, ολότελα σβησμένη και μαραμένη. Όλα στάχτη, όλα τέφρα και σκόνη, θρήνοι και οδυρμοί, και κανείς να μην μπορεί να βοηθήσει, ούτε να γυρίσει πίσω την ψυχή που έφυγε. Κανείς απ' όσους τον υπηρέτησαν, κανείς για να τον βοηθήσει δεν ήταν εκεί, για να τον γλυτώσει απ' την κόλαση και την τιμωρία, απ' όλους εκείνους χωρισμένος, μεταφερόταν μόνο για να υποφέρει τις αβάσταχτες τιμωρίες. Πράγματι, "κάθε άνθρωπος σαν χορτάρι, και κάθε ανθρώπινη δόξα σαν το λουλούδι του φυτού. Ξεράθηκε το φυτό κι έπεσε το λουλούδι του, αλλά ο λόγος του Κυρίου μένει αιώνιος" (Ησ. 40:6-8). Ήρθε ο θάνατος κι όλα εκείνα τα 'σβησε, και σαν αιχμάλωτο τον πήρε, έτσι σκυμμένον κάτω τον παρέλαβε, ντροπή γεμάτον, δίχως θάρρος, να τρέμει, να φοβάται, σαν να χάρηκε όλη εκείνη την ευτυχία στα όνειρά του. Και γινόταν λοιπόν ο πλούσιος ικέτης του φτωχού κι είχε ανάγκη από το τραπέζι εκείνου που κάποτε πεινούσε και που ήταν μπροστά στα στόματα των σκύλων. Και άλλαξαν τα πράγματα και μάθαιναν όλοι ποιος ήταν ο πλούσιος και ποιος ο φτωχός, και ότι ο Λάζαρος ήταν τώρα απ' όλους πλουσιώτερος, κι ο άλλος απ' όλους φτωχότερος.

Όταν γυρίζομε κοντά Του όχι μόνο δεν μας αποστρέφεται αλλά μας δέχεται με χαρά, όχι μικρότερη από αυτήν, που δείχνει σ' όσους κατόρθωσαν την αρετή. Γιατί όχι μόνο δεν θέλει την καταδίκη μας, αλλά έρχεται ν' αναζητήσει τους πλανημένους, και χαίρεται πιο πολύ όταν τους βρει, απ' όσο χαίρεται για τους σωσμένους. Ούτε όταν κάνωμε το κακό να χάνωμε την ελπίδα μας, ούτε όταν κάνωμε το καλό να έχωμε το θάρρος μας στους εαυτούς μας, αλλά και όταν κατορθώνωμε την αρετή να φοβόμαστε, για να μην πέσωμε από το θάρρος μας, και να μετανοούμε όταν αμαρτάνωμε. Αυτό δηλαδή που είπα στην αρχή, αυτό λέω και τώρα, ότι και τα δύο αυτά μας κάνουν να χάσωμε τη σωτηρία μας, και το να έχωμε το θάρρος μας στην αρετή μας, και το να χάνωμε την ελπίδα μας από την αμαρτία. Γι' αυτό ο Παύλος για να εξασφαλίσει αυτούς που μένουν στην αρετή, έλεγε: "Αυτός που νομίζει ότι στέκεται καλά, ας προσέχει μην πέσει". Και πάλι: "Φοβούμαι μήπως ενώ εκήρυξα στους άλλους, γίνω ανάξιος εγώ" (Α΄ Κορ. 10:12).

Και ο Δαβίδ λέει: "Σήμερα, αν ακούσετε τη φωνή Του, μην κάνετε σκληρές τις καρδιές σας όπως τον καιρό που Τον παραπίκριναν στην έρημο" (Ψαλμ. 94:8). Μέχρι να λέγεται λοιπόν το σήμερα, να μην απελπιζόμαστε αλλά να έχωμε καλές ελπίδες στον Κύριο, και γνωρίζοντας το πέλαγος της φιλανθρωπίας Του, να πετάξωμε μακριά κάθε κακή σκέψη και με πολλή προθυμία κι ελπίδα να καταπιαστούμε με την αρετή και να φανερώσωμε τη μεγαλύτερη μετάνοια, ώστε, λυτρωμένοι εδώ απ' όλες τις αμαρτίες μας, να μπορέσωμε να σταθούμε με θάρρος μπροστά στο θρόνο του Χριστού και ν' αξιωθούμε τη βασιλεία των ουρανών.

Μη ντραπείς να 'ρθεις μέσα στην εκκλησία, να ντρέπεσαι όταν αμαρτάνεις, μη ντρέπεσαι όταν μετανοείς. Η αμαρτία είναι τραύμα, η μετάνοια φάρμακο. Κι όπως υπάρχουν για το σώμα τραύματα και φάρμακα, έτσι και για την ψυχή, αμαρτήματα και μετάνοια. Το τραύμα σαπίζει, το φάρμακο καθαρίζει το σάπισμα, με την αμαρτία γίνεται το σάπισμα, με την αμαρτία η ντροπή, με την αμαρτία η περιφρόνηση. Με τη μετάνοια έρχεται η τιμή, με τη μετάνοια η ελευθερία, με τη μετάνοια ο καθαρισμός της αμαρτίας.

Είδες ότι ο ληστής έγινε δίκαιος από την εξομολόγηση; Πολύ φιλάνθρωπος είναι ο Θεός. Δε λυπήθηκε τον Γιο Του, για να λυπηθεί το δούλο Του. Παράδωσε τον Μονογενή Του για ν' αγοράσει δούλους αχάριστους. Πλήρωσε γι' αντίτιμο το αίμα του Γιου Του. Ω, φιλανθρωπία του Κυρίου! Και μη μου λες πάλι, "Αμάρτησα πολύ και πώς θα μπορέσω να σωθώ;" Συ δεν μπορείς, μα ο Κύριός σου μπορεί, τόσο πολύ ώστε να σβήσει τελείως τ' αμαρτήματά σου. Πρόσεχε πολύ καλά αυτό που λέω, τόσο τέλεια σβήνει τ' αμαρτήματα ώστε να μη μένει ούτε ίχνος απ' αυτά. Στα σώματα βέβαια δεν γίνεται αυτό, αλλά κι αν μύριες φορές φροντίσει ο γιατρός, κι αν βάλει φάρμακα στο τραύμα, εξαφανίζει το τραύμα, αλλά πολλές φορές πληγώθηκε κάποιος στο πρόσωπο και θεράπευσε το τραύμα, μα απόμεινε το σημάδι, να φανερώνει με την ασχήμια του προσώπου το τραύμα εκείνο. Και κάνει το παν ο γιατρός για να σβήσει το σημάδι, αλλά δεν μπορεί, διότι έχει να κάνει με την ασθένεια της φύσεως, και με την αδυναμία της τέχνης, και με των φαρμάκων την ατέλεια. Μα ο Θεός όταν σβήνει τα αμαρτήματα, ούτε σημάδι αφήνει, ούτε ίχνος επιτρέπει να μείνει, αλλά χαρίζει και την ομορφιά μαζί με την υγεία, μαζί με την απαλλαγή από την κόλαση δίνει και τη δικαιοσύνη, και κάνει τον αμαρτωλό να είναι ίσος μ' αυτόν που δεν αμάρτησε. Διότι εξαφανίζει το αμάρτημα και το κάνει να μην υπάρχει και να μην έχει γίνει ποτέ. Έτσι τέλεια το εξαφανίζει, δε μένει ούτε σημάδι, ούτε ίχνος, ούτε απόδειξη, ούτε δείγμα.

Να θυμηθούμε τη φοβερή εκείνη μέρα, κι εκείνη τη φωτιά, να βάλωμε στο νου μας τις φοβερές τιμωρίες, και να γυρίσωμε πια απ' τον πλανεμένο δρόμο μας. Διότι θα 'ρθει ώρα που το στάδιο του κόσμου τούτου θα διαλυθεί, και τότε δεν θα μπορεί πια ν' αγωνιστεί κανείς. Δεν μπορεί κανείς να κάμει τίποτα όταν περάσει η ζωή αυτή, δεν μπορεί κανείς να πάρει στεφάνι όταν απολύσει το στάδιο. Αυτός ο καιρός είναι για τη μετάνοια, ο άλλος είναι για την κρίση. Αυτός ο καιρός είναι για τους αγώνες, ο άλλος για τα στεφάνια· αυτός για τον κόπο, ο άλλος για την άνεση· αυτός για τον κάματο, ο άλλος για την πληρωμή. Σηκωθήτε, λοιπόν, σηκωθήτε σας παρακαλώ, κι ας ακούσωμε πρόθυμα αυτά τα λόγια. Εζήσαμε σαρκικά, ας ζήσωμε τώρα και πνευματικά.

Γιατί φουσκώνεις άνθρωπε; Γιατί καυχιέσαι για τον εαυτό σου; Τι ελπίζεις από τη δόξα του κόσμου κι από τον πλούτο; Πάμε στους τάφους να δούμε τα μυστήρια που γίνονται εκεί. Να δούμε τον άνθρωπο κατασκορπισμένο, κόκκαλα φαγωμένα, σώματα σαπισμένα. Κι αν είσαι σοφός, κάθησε να σκεφτείς, κι αν είσαι γνωστικός, πες μου, ποιος είναι εκεί ο βασιλιάς, και ποιος ο απλός άνθρωπος, ποιος ο άρχοντας και ποιος ο δούλος, ποιος ο σοφός και ποιος ο άσοφος; Πού είναι εκεί η ομορφιά που έχουν τα νιάτα; Πού τα ωραία μάτια, πού η καλοβαλμένη μύτη; Δεν είναι όλα σκόνη; Όλα δεν είναι στάχτη, δεν είναι χώμα; Δεν είναι όλα σκουλήκι και βρωμιά, δεν είναι όλα βρωμερά; Να τα σκεφτόμαστε, αδέλφια μου, αυτά, και να βάζωμε στο νου μας την τελευταία μέρα μας. Πρόλαβε με τη μετάνοια και τη διόρθωση, πριν να βγει η ψυχή σου, γιατί, όταν θα 'ρθει ο θάνατος, δεν θα είναι δυνατή καμμιά θεραπεία με τη μετάνοια. Διότι η μετάνοια έχει μεγάλη δύναμη πάνω στη γη, και μόνον στον Άδη τίποτε δεν μπορεί. Πρώτος δρόμος μετάνοιας είναι η αυτοκαταδίκη του αμαρτωλού. Δεύτερος, το να μην μνησικακείς στους εχθρούς σου, να συγκρατείς την οργή σου και να συγχωρείς τα αμαρτήματα των συνδούλων σου. Τρίτος, είναι η ζέουσα κι ακριβής προσευχή κι απ' τα βάθη της καρδιάς βγαλμένη. Τέταρτος είναι η ελεημοσύνη και πέμπτος είναι η ταπεινοφροσύνη.

Μάθε πως μήτε το βάπτισμα, μήτε η συγχώρηση των αμαρτημάτων, μήτε η γνώση και η συμμετοχή στα μυστήρια, μήτε το ιερό τραπέζι και η γεύση του σώματος, μήτε η μετάδοση του αίματος του Χριστού, μήτε τίποτ' άλλο απ' αυτά μπορεί να μας ωφελήσει αν δεν κάνομε ζωή σωστή και θαυμαστή και απαλλαγμένη από κάθε αμαρτία. 

 Επιμέλεια: Θ. Κιουλλόγλου

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]
Send mail with questions or comments about this web site. to webmaster- Copyright © 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Last modified: 04/11/2006