ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]

ΙΟΥΝΙΟΣ 2004

Θα Δώσουμε  Λόγο

 

του Μ. Β. Κυριακάκη

«Ο καθένας από μας θα δώσει λόγο για τον εαυτό του»

                                                                           Ρωμ. 14:12

Έρχεται πολύ φυσικό και εύκολο στο τέλος ενός χρόνου και στην αρχή ενός καινούργιου, να ρίχνει κανείς μια ματιά στα περασμένα. Να κάμνει έναν απολογισμό, μια αξιολόγηση της πείρας του και έτσι να προετοιμάζεται να προχωρήσει στο καινούργιο σκαλοπάτι που είναι μπροστά του.

Πολλοί ανεβαίνουμε στη σκάλα της ζωής. Άλλοι περάσαμε την κορυφή και κατεβαίνουμε. Κανένας όμως δεν γνωρίζει από ποιο σκαλοπάτι θα φύγουμε. Θα διανύσωμε όλο το μάκρος; Θα διακοπή ξαφνικά η ανάβαση ή η κατάβασή μας; Μονάχα ο Θεός το γνωρίζει.

Εκείνο που είναι βέβαιο και αναπόφευκτο, είναι ακριβώς αυτό που μας τονίζει ο απ. Παύλος: Ότι ο καθένας μας, θα δώσει λόγο στο Θεό. Οι τελικοί λογαριασμοί εκεί θα παρουσιασθούν και θα εκκαθαρισθούν. Θα είναι δε οι λογαριασμοί αυτοί προσωπικοί και ατομικοί. Στην προς Γαλάτας Επιστολή του (κεφ. 6, εδ. 5) ο Παύλος διατυπώνει την ίδια πραγματικότητα με αυτά τα λόγια: «Έκαστος το εαυτού φορτίον θέλει βαστάσει». Ο καθένας θα σηκώσει το δικό του φορτίο.

Η ευθύνη λοιπόν εντοπίζεται στον καθένα μας. Καθώς αναθεωρούμε τα περασμένα και αξιολογούμε την πείρα μας ας το σημειώσουμε καλά: Πέρα από τη δική μας κρίση, πέρα από την κρίση των γύρω μας, τον έπαινο ή την επίκριση, θα αντιμετωπίσουμε την υπέρτατη, την αδέκαστη και τελική κρίση του Θεού:

Έκαστος ημών περί εαυτού θέλει δώσει λόγον εις τον Θεόν…

Η εποχή που ζούμε είναι εξαιρετικά υλιστική. Περισσότερο από όλα τα άλλα οι άνθρωποι επιδιώκουν με κάθε τρόπο τα υλικά πράγματα. Σ’ αυτά αναζητούν την ικανοποίηση και ευτυχία τους. Μπορούμε να πούμε πως οι σύγχρονοι άνθρωποι είναι στη μεγάλη τους πλειονότητα Επικούρειοι. Το σύνθημα είναι τι θα απολαύσουμε. Η επιθυμία των οφθαλμών, η επιθυμία της σαρκός και η αλαζονεία του βίου. Σ’ αυτό το τρίπτυχο περιλαμβάνονται τα ιδανικά του ανθρώπου.  Ας φάμε, ας πιούμε και ας διασκεδάσουμε –φάγωμεν, πίωμεν και ευφρανθώμεν. Πίσω από όλες τις προσπάθειες του ανθρώπου υπάρχει αυτό το Επικούρειο σύνθημα. Τι θα αποκτήσουμε· τι θα απολαύσουμε· τι θα επιδείξουμε. Η κοινωνία της αφθονίας υψώνει τον ευδαιμονισμό σαν τελικό σκοπό της πρόσκαιρης και μάταιης αυτής ζωής.

Όσον αφορά στον κόσμο των ιδεών υπάρχει πλήρης σύγχυσις. Κατ’ αρχήν οι ιδέες δεν απασχολούν τους ανθρώπους σήμερα. Τους αφήνουν αδιάφορους. Αφού άλλωστε οι δάσκαλοι των μεγάλων ιδανικών έδειξαν τόση ασυνέπεια. Τα πρόδωσαν τα μεγάλα ιδανικά εκείνοι που ήσαν φρουροί τους.

Μέσα σ’ αυτή την κατάσταση την γενική και οι χριστιανοί δεν μένουν ανεπηρέαστοι. Πολλές φορές χωρίς να το καταλαβαίνουν, μπαίνουν μέσα στο γενικό ρεύμα και παρασύρονται. Χάνουμε το συναίσθημα της προσωπικής ευθύνης. Δεν ζούμε με τη συναίσθηση πως βαδίζουμε προς το βήμα του Χριστού και πως μας περιμένει η τελική κρίση. «Όλοι εμείς», λέει ο Παύλος στη Β΄ προς Κορινθίους Επιστολή του, «θα σταθούμε στο βήμα του Χριστού». Χωρίς καμμιά εξαίρεση. Ούτε ο Παύλος εξαιρεί τον εαυτό του. Εγώ που σας κηρύττω και σεις που με ακούτε.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που διατρέχουμε είναι να απομακρύνουμε από τη σκέψη μας αυτή την πραγματικότητα. Ρυθμίζουμε τη ζωή μας και τη συμπεριφορά μας χωρίς να το λογαριάζουμε. Το ότι όμως η κρίση είναι ζωντανή πραγματικότης, δεν το βεβαιώνει μονάχα η Αγία Γραφή. Μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο διεξάγεται η κρίση έως ένα βαθμό. Μέσα μας νοιώθουμε ειρήνη, ικανοποίηση, αίσθημα δικαιοσύνης. Όπως επίσης μέσα μας νοιώθουμε ταραχή, έλεγχο, ενοχή –όσο και αν προσπαθούμε να αποφύγουμε αυτά τα αισθήματα, όσο και αν θέλουμε να τα καλύψουμε, μας ενοχλούν.

Αυτή η εσωτερική κατάσταση του ανθρώπου μαρτυρεί για την ευθύνη του. Είμαστε υπεύθυνα όντα. Έχουμε ελευθερία. Είμαστε ελεύθεροι να ακολουθήσουμε αυτό το δρόμο ή εκείνο. Να πράξουμε το καλό ή το κακό. Η διαγωγή μας εξαρτάται από μας τους ίδιους και φέρουμε ακεραία την ευθύνη. Πώς θα περάσουμε την τελευταία ημέρα και την τελευταία νύχτα του χρόνου; Πώς υποδεχθήκαμε τον καινούργιο χρόνο; Με τι διαθέσεις και τι αποφάσεις; Επάνω σ’ αυτό θα δώσουμε λόγο. Όλα τα άλλα είναι πέρα από τη δική μας ευθύνη. Η διαγωγή μας όμως είναι δική μας προσωπική υπόθεση. Η στάση μας απέναντι του Θεού. Πώς ανταποκρινόμεθα στην αγάπη Του; Η στάση μας προς τον εαυτό μας. Πόσο ειλικρινά αντιμετωπίζουμε τον ίδιο τον εαυτό μας; Η στάση μας προς τον πλησίον μας –είναι αδελφική ή ανταγωνιστική;

Περιορισμένη είναι η ελευθερία μας ως προς το ποια θα είναι η εργασία μας. Τι επάγγελμα θα ακολουθήσουμε. Έχουμε ελευθερία, αλλά μέσα σε περιορισμένα όρια. Όμως αν θα κάμωμε τη δουλειά μας τίμια ή όχι τίμια, αυτό εξαρτάται απόλυτα από μας. Θα είμαστε επιμελείς, προσεκτικοί, ειλικρινείς ή επιπόλαιοι και αμελείς; Ευσυνείδητοι ή ασυνείδητοι; Οποιαδήποτε και αν είναι η δουλειά μας.

Ποια θα είναι η μητρική μας γλώσσα δεν το αποφασίζουμε εμείς. Είναι δεδομένο. Σ’ εμάς όμως ανήκει, οποιαδήποτε και αν είναι η μητρική μας γλώσσα, αν την χρησιμοποιήσουμε για να λέμε την αλήθεια ή το ψεύδος. Θα είναι καθαρή ή ακάθαρτη η γλώσσα μας; Θα έχει γλυκύτητα ή θα ξεχύνει φαρμάκι; Δεν έχει σημασία ποια γλώσσα μιλάμε, όσο πώς την χρησιμοποιούμε.

Δεν αποφασίζουμε εμείς σε ποια οικογένεια θα γεννηθούμε. Και αυτό είναι κάτι το δεδομένο, ανεξάρτητο από τη δική μας θέληση και εκλογή. Τι είδους γονείς, τι είδους συγγενείς θα έχουμε δεν εξαρτάται από μας. Ούτε θα δώσωμε λόγο γι’ αυτούς. Η κληρονομικότης και το περιβάλλον μας, είτε ευεργετικά είτε αρνητικά είναι, βρίσκονται έξω από τη δική μας πρωτοβουλία. Δεν τα διαμορφώνουμε εμείς. Η αμαρτία εξάλλου είναι μια πραγματικότης που υπάρχει μέσα στο είναι μας. Με αυτό όμως το δεδομένο θα κριθώ. Με τις δυνατότητες με τις οποίες ξεκίνησα. Και με τις δυνατότητες και ευκαιρίες που μου έδωσε ο Θεός. Με τα μέσα της χάριτος που έθεσε στη διάθεσή μας ο Κύριος. «Σε όποιον δόθηκε πολύ, πολύ θα ζητηθή απ’ αυτόν και σε όποιον δόθηκε λίγο, λίγο θα του ζητηθή» (Λουκ. 12:48).

Ας υποθέσουμε πως κληρονόμησα μια μελαγχολική νοοτροπία. Δεν είμαι υπεύθυνος γι’ αυτήν. Όμως είμαι υπεύθυνος αν θα μείνω σ’ αυτή τη διάθεση σκλαβωμένος ή θα αγωνισθώ να απαλλαγώ. Θα χρησιμοποιήσω το αντίδοτο που μου προσφέρει ο Θεός; Θα συμμορφωθώ με το περιβάλλον μου ή θα ζητήσω τη χάρη του Χριστού να αντιδράσω και να μεταμορφώσω το περιβάλλον μου; Θα πω με πνευματική οκνηρία αυτό που τόσο συχνά ακούμε, «Έτσι τα βρήκαμε…» ή θα θελήσω ανακαίνιση; Εδώ είναι η ευθύνη μου.

Έχω μέσα μου την αμαρτωλή φύση, τον παλαιό άνθρωπο εκ γενετής. Θα μείνω ευχαριστημένος και θα περιθάλπω αυτόν τον παλαιό άνθρωπο ή θα δεχθώ την πρόσκληση και την προσφορά του Χριστού να με ανανεώσει και να με κάμει, όπως υπόσχεται, ένα νέο άνθρωπο, παιδί του Θεού; Σ’ αυτό θα δώσω λόγο.

«Έκαστος» - ο καθένας μας. Όχι όλοι μαζί. Μπορεί σε πολλά πράγματα ομαδικά να αμαρτήσουμε. Και προσπαθούμε να δικαιολογηθούμε με το «παρασυρθήκαμε» Ευρεία η πύλη και ευρύχωρος η οδός η άγουσα εις απώλειαν και πολλοί οι βαδίζοντες εις αυτήν. Όπου κόσμος και Κοσμάς. Δεν θα κρυφθούμε όμως μέσα στο σύνολο. Και αν είμαστε μέσα στο ρεύμα του πλήθους, ο καθένας θα λογοδοτήσει για λογαριασμό του. «Περί εαυτού» θέλει δώσει λόγον. Όχι για τους άλλους. «Έκαστος το εαυτού φορτίον θέλει βαστάσει». «έκαστος θέλει λάβει τον μισθόν του κατά τον κόπον του» (Α΄ Κορινθ. 3:8).

Όπως στον καθένα μας εδόθη η χάρις κατά το μέτρον της δωρεάς του Χριστού, έτσι και από τον καθένα μας θα ζητηθεί λόγος. Εδώ κρίνουμε, επαινούμε και καταδικάζουμε τους άλλους. Ξεχνάμε ότι δεν θα μας ζητηθεί λόγος για τους άλλους. Όχι τι έκαμαν οι άλλοι ή δεν έκαμαν. Όχι τι έκαμε ο αδελφός σου ή η αδελφή σου. Αλλά τι έκαμες και τι δεν έκαμες εσύ! Και θα δώσουμε λόγο στον Θεό. Εδώ κρινόμαστε με βάση το νόμο. Είμαστε υπόλογοι μπροστά στο νόμο.  Εκεί όμως μπροστά στον Θεό. Ο Χριστός θα είναι ο κριτής μας. Στο βήμα του Χριστού θα σταθούμε και όχι στο βήμα του νόμου. Δεν είναι «εν ονόματι του νόμου» η λογοδοσία μας. Αλλά «εν ονόματι του ζώντος Θεού». Εις τον Χριστόν ηυδόκησεν ο Πατήρ να δώσει «πάσαν την κρίσιν». Είναι ζωντανό πρόσωπο με αλάνθαστη κρίση.

Δεν είχες ευκαιρίες ή τάλαντα πολλά; Θα δώσεις λόγον με βάση αυτό το γεγονός μπροστά σ’ Εκείνον που το γνωρίζει. Δεν υπάρχει προσωποληψία στον Θεό. Όσοι ημάρτησαν χωρίς νόμον θα απολεσθούν χωρίς νόμο και όσοι ημάρτησαν κάτω από το νόμο θα κριθούν με το νόμο… (Ρωμ. 2:11-16).

Δεν είμαστε λοιπόν δούλοι των περιστάσεων και της ύλης που μας περιβάλλει. Δεν είμαστε άβουλα αντικείμενα που μας σέρνουν τα ρεύματα. Μας έδωσε ο Θεός συνείδηση που κρίνει· βούληση και ελευθερία. Μας προσέφερε και μας προσφέρει Σωτήρα και όλα τα μέσα να Τον γνωρίσουμε και να Τον ακολουθήσουμε.

Πώς στεκόμαστε; Για όσα επράξαμε. Για όσα παραλείψαμε. Σ’ εκείνον που ξέρει να κάμει το καλό και δεν το κάμνει σ’ αυτόν είναι αμαρτία, λέει ο Ιάκωβος. Για όσα εβοηθήσαμε τους άλλους με την ενεργό ή την παθητική μας στάση να κάμουν. Για όλα ο καθένας θα δώσει λόγο. Όποιος και αν είσαι, οποιοδήποτε και αν είναι το έργο σου, η ημέρα θα το φανερώσει!

Με αυτή την προοπτική ας προχωρήσουμε… Ì

                                                                               
Ο Μ. Β. Κυριακάκης (1905-1989) υπήρξε τρίτος εκδότης του
περιοδικού.


 

 

Ιησούς του Ναυή 2

 

Η Πορεία προς την Υπόσχεση
Μια απρόσμενη πίστη

 

του αιδ. Π. Κανταρτζή

 

 

Ο Θεός εργάζεται με απρόσμενους τρόπους και ασχολείται με τους πιο απίθανους ανθρώπους. Διαβάζοντας τον κατάλογο των ηρώων της πίστεως συναντούμε μία γυναίκα που ονομάζεται Ραάβ. «Δια πίστεως η πόρνη Ραάβ δεν συναπωλέσθη με τους απειθήσαντας δεχθείσα τους κατασκόπους με ειρήνην» (Εβραίους 11:31).

Η Γραφή δεν παρουσιάζει την Ραάβ ως ένα παράδειγμα της αρχής ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Η έμφαση της αφήγησης δεν είναι το μέσο, το ψέμα δηλαδή, που είναι κατακριτέο. Η έμφαση είναι ο σκοπός, δηλαδή η προστασία των κατασκόπων που φανέρωνε την πίστη της Ραάβ στο γεγονός ότι ο Γιαχβέ είναι ο πραγματικός Θεός

Όπως παρατηρούμε ο συγγραφέας δεν διστάζει να μας θυμήσει ότι η Ραάβ ήταν πόρνη. Ο λόγος για αυτήν την υπενθύμιση δεν είναι η έλλειψη συγχωρητικότητας ή ελέους από την πλευρά του συγγραφέα της επιστολής. Δεν επιθυμεί να υποτιμήσει τη Ραάβ αλλά να εξυψώσει την χάρη και την αναγεννητική δύναμη του Θεού. Έρχεται να τονίσει ότι η ζωή της πίστης δεν είναι μόνο για τους ηθικούς και ευηπόληπτους αλλά ακόμη για τους περιθωριακούς και περιφρονημένους. Αυτήν την απρόσμενη πίστη της Ραάβ θα εξετάσουμε μελετώντας το δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου του Ιησού του Ναυή.

Α. Το αντικείμενο της πίστης της Ραάβ

Το περιεχόμενο της πίστης της Ραάβ συνοψίζεται σε δύο προτάσεις. Η πρώτη στο 2:9, «Εγώ ξέρω πως ο Κύριος σας έχει δώσει αυτήν εδώ τη χώρα». Η δεύτερη στο 2:11β, «Πραγματικά ο Κύριος, ο Θεός σας, είναι Θεός ψηλά στους ουρανούς κι εδώ κάτω στη γη».

Τόσα ήξερε, τόσα γνώριζε. Δεν τα είχε καταλάβει όλα, ούτε κανείς της εξήγησε κάθε θεολογική έννοια. Αυτά τα λίγα όμως που γνώριζε και είχε καταλάβει για το Θεό τα εμπιστεύτηκε και πάνω τους στήριξε της ζωή της. Πήρε θέση με την μεριά της αλήθειας.

Κατά παρόμοιο τρόπο ο δεσμοφύλακας των Φιλίππων δεν είχε την ευκαιρία να ακούσει κηρύγματα ή περίτεχνες αναλύσεις για δογματικά ζητήματα. Ότι γνώριζε ήταν όλο και όλο μία πρόταση, «πίστεψε στον Κύριο Ιησού Χριστό και θα σωθείς εσύ και ο οίκος σου». Σε αυτήν όμως στηρίχθηκε και η ζωή του άλλαξε.

Η πίστη δεν μετριέται από το πόσα ξέρεις αλλά από το πόσο εμπιστεύεσαι. Η Ραάβ έχοντας αυτό το αχνό φως προχώρησε με εμπιστοσύνη. Αυτή είναι η ουσία της πίστης.

 

Β. Το κίνητρο της  πίστης της Ραάβ

Στο 2:9 η Ραάβ εξηγεί ότι ο λόγος που την κάνει να είναι έτοιμη να προσχωρήσει στο στρατόπεδο του Γιαχβέ είναι ο φόβος. Διαβάζουμε, «Εγώ ξέρω πως ο Κύριος σας έχει δώσει αυτήν εδώ τη χώρα. Εξαιτίας σας μας έχει πιάσει φόβος, κι όλοι οι κάτοικοι τρέμουν μπροστά σας».

Η Ραάβ δεν κρύβεται, δεν προσπαθεί να εξωραÀσει και να εξευγενίσει τα κίνητρά της. Ομολογεί ότι πίσω από την στάση της βρίσκεται ο φόβος που νιώθει μπροστά στο ενδεχόμενο να βρεθεί αντιμέτωπη με τον Θεό. Υπάρχουν πολλοί δρόμοι που οδηγούν στην πίστη. Κανείς δεν είναι ανώτερος από τον άλλο. Ακόμη και ο φόβος της κρίσης, ο φόβος της απώλειας είναι ένα θεμιτό κίνητρο που οδηγεί στην πίστη. Όλοι φοβόμαστε κάτι! Η Ραάβ θα μπορούσε να φοβηθεί το βασιλιά της, ή τον κίνδυνο να χαρακτηριστεί προδότρια. Επέλεξε να φοβηθεί τον Κύριο του Ισραήλ. Ακόμη, λοιπόν, και η επιλογή του φόβου μπορεί να είναι μία επιλογή πίστης.

Διαβάζουμε στον Ησαία 8:12 – 13 τον προφήτη να προτρέπει το λαό του Θεού, «Μην ονομάζετε κι εσείς συνωμοσία καθετί που ο λαός αυτός το λέει συνωμοσία, κι ότι αυτός φοβάται μην το φοβάστει κι εσείς και μην τρομάζετε. Εμένα, τον Κύριο του σύμπαντος, εμένα να θεωρείται άγιον, εμένα να φοβάστε κι εμένα να τρέμετε».   

Γ. Το αποτέλεσμα της πίστης της Ραάβ

Η Ραάβ δήλωσε ότι αναγνωρίζει και εμπιστεύεται τον Θεό του Ισραήλ, τον Θεό της Εξόδου. Η πίστη της αυτή όμως δεν ήταν μία απλή λεκτική ομολογία ή μία ξερή διανοητική παραδοχή. Η πίστη έγινε πράξη. Οι άντρες του Ισραήλ της ζητούν να δείξει την προσχώρησή της στο λαό του Γιαχβέ με το να μην τους προδώσει και επίσης με το να δέσει ένα κόκκινο σχοινί στο παράθυρό της. Στο εδ. 21 διαβάζουμε ότι «εκείνη απάντησε: ‘Θα γίνει όπως τα λέτε’».  Έπειτα τους φυγάδευσε, κι όταν έφυγαν έδεσε στο παράθυρο της το κόκκινο σκοινί». Η πίστη της έγινε πράξη, υπακοή, δράση.

Ένας σχολιαστής εύστοχα γράφει, «Η σώζουσα πίστη δεν είναι μία χέρσα διανοητική διαδικασία ή μια νωθρή αποδοχή ότι ο Ιησούς μπορεί να σώζει. Η γνήσια πίστη είναι μια δύναμη πράξη που διαμορφώνει και καθοδηγεί όλη τη ζωή μας».

Ο Ιάκωβος στην επιστολή του σχολιάζει τη στάση της Ραάβ γράφοντας, «Κατά τον ίδιο τρόπο και η πόρνη Ραάβ δικαιώθηκε από τα έργα της όταν υποδέχτηκε τους κατασκόπους και τους βοήθησε να φύγουν κρυφά από άλλο δρόμο». Η γνήσια πίστη λοιπόν εκδηλώνεται με έργα υπακοής.

Εδώ αξίζει να κάνουμε μία αναφορά στην πράξη της Ραάβ. Άραγε η Βίβλος επικροτεί τη στάση της, δηλαδή το γεγονός ότι παραπλάνησε με κάποιο ψέμα το στρατό της Ιεριχώ για να προστατεύσει τους κατασκόπους;

Διάφοροι τρόποι έχουν προταθεί για να κατανοήσουμε την ενέργεια της Ραάβ. Το βέβαιο είναι ότι η Ραάβ είπε ψέματα. Επίσης σημαντικό είναι ότι η Βίβλος δεν επιδοκιμάζει τον τρόπο με τον οποίο η Ραάβ προστάτευσε τους κατασκόπους αλλά το γεγονός ότι το έκανε παρά τον κίνδυνο. Κατά συνέπεια η Γραφή δεν παρουσιάζει την Ραάβ ως ένα παράδειγμα της αρχής ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Η έμφαση της αφήγησης δεν είναι το μέσο, το ψέμα δηλαδή, που είναι κατακριτέο. Η έμφαση είναι ο σκοπός, δηλαδή η προστασία των κατασκόπων που φανέρωνε την πίστη της Ραάβ στο γεγονός ότι ο Γιαχβέ είναι ο πραγματικός Θεός.

Δ. Η ευλογία της πίστης της Ραάβ

Αν θέλουμε η ζωή μας να έχει νόημα και αξία που διαρκεί τότε το παράδειγμα της Ραάβ μας δείχνει το δρόμο. Αν η Ραάβ δεν είχε ταυτίσει τη ζωή της με τον αληθινό Θεό και αν δεν είχε τολμήσει να υπακούσει σε Αυτόν τότε θα είχε πνιγεί μέσα στη θάλασσα της ασημαντότητας, της ματαιότητας, της λήθης. Όμως η ζωή της πίστης παράγει ευλογία που διαρκεί.

Διαβάζουμε έτσι στο 6:22 – 25  ότι ο Ιησούς του Ναυή χάρισε τη ζωή στη Ραάβ και ότι η γυναίκα «εγκαταστάθηκε ανάμεσα στους Ισραηλίτες και οι απόγονοί της ζουν μέχρι σήμερα». Οι απόγονοί της ζουν μέχρι σήμερα... Η φράση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν θυμηθούμε ότι η Ραάβ είναι ένα κρίκος μέσα στην γενεαλογία του Ιησού (Ματθαίος 1:5).

Όλοι εμείς που είμαστε εν Χριστώ είμαστε κατά κάποιον τρόπο λοιπόν «απόγονοι της Ραάβ». Η ευλογία που ξεχείλισε από την πίστη της Ραάβ ακόμη κυλά σαν ποτάμι μέσα στους αιώνες.  Ì

                                                                               

Ο αιδ. Π. Κανταρτζής είναι ποιμένας της Α΄ Ε.Ε.Ε. Αθηνών.

 

 

 

Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο
Ο Ιησούς απέναντι  στο Νόμο

 

του αιδ. Στ. Δεληγιάννη

Τι επίδραση είχε πάνω στην εξουσία και εφαρμογή του Νόμου η έλευση του Χριστού και η εδραίωση της Βασιλείας του Θεού; Αυτό είναι ένα κρίσιμο ερώτημα που διαπνέει όλα τα Ευαγγέλια, το οποίο και παίζει σημαντικό ρόλο όχι μόνο στις διενέξεις μεταξύ του Ιησού και των διαφόρων Ιουδαϊκών ομάδων, αλλά και στην κατανόηση από την πρώιμη Εκκλησία της σχέσης μεταξύ Εκκλησίας και Ισραήλ. 

Έχει ζωτική σημασία για τη στάση του Ιησού απέναντι στο Νόμο το γεγονός ότι Αυτός, μέσα στην προοδευτική αποκάλυψη της ιστορίας της λύτρωσης και της εκπλήρωσης των θείων σχεδίων, βρίσκεται στο ενδιάμεσο μεταξύ Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, τις οποίες και διαχωρίζει. Έτσι, Τον βλέπουμε από τη μία να φανερώνει ένα μοναδικό σεβασμό απέναντι στο Μωσαϊκό Νόμο, παράλληλα όμως, να κάνει γνωστή και βέβαιη στους συνομιλητές Του τη θεία εξουσία Του, τόσο στο να ερμηνεύει το Νόμο όσο και να τον παραμερίζει ως Κύριος του Νόμου αυτού που ήταν (Μάρκ.2:28, Ματθ.12:8, πρβλ.Ματθ.5:18-20). 

Εδώ, είναι άκρως σημαντικό να θυμόμαστε τρία βασικά πράγματα στη σχέση του Ιησού με το Νόμο: 1. Ό,τι λέει ο Ιησούς περί του Νόμου, θα πρέπει να το δούμε μέσα από το πρίσμα της αποστολής Του, που ήταν να εκπληρώσει το Νόμο. 2. Όταν σκεπτόμαστε τη διδαχή και εκπλήρωση του Νόμου από τον Ιησού, αυτό ουσιαστικά, συνεπάγεται ότι ο Ιησούς διδάσκει και εκπληρώνει τις ιερές Γραφές, καθώς ο Νόμος ήταν μέρος αυτών. Ο Ιησούς δεν ήρθε για να ακυρώσει το Νόμο, αλλά να τον εκπληρώσει. Τόσο ο Νόμος όσο και οι Γραφές, γενικότερα, μιλούν και μαρτυρούν για τον Ιησού. 3. Όταν ο Ιησούς κρίνει την πρακτική των Φαρισαίων ως προς το Νόμο, που ήταν να τον ερμηνεύουν κατά το δοκούν και να προσθέτουν υποχρεωτικές διατάξεις και παραδόσεις, ώστε να μπορεί ο λαός να τον εκπληρώσει, δεν κρίνει αυτές καθ’ αυτές τις διατάξεις επειδή είναι «ακραίες», αλλά το γεγονός ότι οι Φαρισαίοι καθησύχαζαν το λαό Ισραήλ ότι μπορεί να δικαιωθεί εκπληρώνοντας το Νόμο.

Με διαφορετικούς τρόπους και με διαφορετική έμφαση τα τέσσερα Ευαγγέλια παρουσιάζουν ένα από τα κυρίαρχα θέματα της διδαχής του Ιησού, αυτό της εξουσίας Του σε σχέση με το Νόμο.

Ο Ιησούς, ευκρινώς διακήρυξε ότι η εξουσία Του δεν έθετε στο περιθώριο και σε άρνηση το ρόλο του Νόμου στην ιστορία της λύτρωσης. Ωστόσο, σε σχέση με το Ευαγγέλιο του Ματθαίου, το Ευαγγέλιο του Μάρκου φαίνεται να αποδίδει λιγότερο ενδιαφέρον σε σχέση με το ζήτημα του Νόμου. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι ούτε μια φορά δεν αναφέρεται η λέξη «Νόμος» στο Μάρκο. Ωστόσο, πολλά από τα γεγονότα που θεωρούνται βασικά στο Ματθαίο, σε σχέση με τον Ιησού και το Νόμο, προέρχονται από το Μάρκο: οι διαμάχες για την ημέρα του Σαββάτου (2:23-3:6), το ζήτημα της ‘τελετουργικής ακαθαρσίας’ (7:1-23), η διδαχή του Ιησού για το διαζύγιο–δεύτερο γάμο (10:2-12), η ιστορία του πλούσιου νέου (10:17-22) και η διδαχή του Ιησού για τη «μεγάλη εντολή» (12:28-34).

Λέγοντας όλα τα παραπάνω, θα ήθελα να εστιάσουμε την προσοχή μας στα τρία πιο βασικά θέματα του Νόμου που ο Μάρκος περιλαμβάνει στο Ευαγγέλιό του, καθώς προβάλλονται μέσα από την ιδιαίτερη διδαχή, ζωή και στάση του Ιησού. Τα θέματα αυτά είναι: το Σάββατο (Μάρκ.2:23-3:6), ο νόμος της «καθαρότητας» (Μάρκ.7:1-23) και γάμος και διαζύγιο (Μάρκ.10:2-12). 

Στο τέλος θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μερικές βασικές αρχές και κατευθύνσεις που θα μπορέσουν να μας βοηθήσουν όχι μόνο στην καλύτερη κατανόηση του Νόμου, αλλά, παράλληλα, και στη συνεπέστερη εκπλήρωση του θελήματος του Θεού στη ζωή μας σήμερα.

Το Σάββατο (2:23-3-6)

Δεν υπάρχει πιο ακανθώδες ζήτημα στην επίγεια διακονία του Ιησού σε σχέση με το Νόμο, από αυτό της τήρησης της ημέρας του Σαββάτου από τον ίδιο. Αλήθεια, πώς ο Ιησούς αντιλαμβανόταν τη σημασία του Σαββάτου και την τήρησή του; Τήρησε ο Ιησούς το νόμο του Σαββάτου ή όχι;

Για να απαντήσουμε τις ερωτήσεις αυτές θα πρέπει εκ των προτέρων να γνωρίζουμε ότι: 1. Η λέξη «Σάββατο» στην Εβραϊκή σημαίνει–μεταξύ άλλων– «ανάπαυση» και 2. πέρα από την εντολή του Σαββάτου, όπως ο Νόμος καθόριζε, οι διάφοροι νομοδιδάσκαλοι από την εποχή της παλινόρθωσης και εφεξής, είχαν προσθέσει  πολλές δικές τους διατάξεις ώστε να βεβαιωθούν ότι ο νόμος του Σαββάτου θα τηρηθεί επακριβώς. 

Το Σάββατο, γενικά, κατά τους χρόνους της Παλαιάς Διαθήκης, θα έπρεπε να αποτελεί για κάθε Ισραηλίτη, όχι μια απλή ημέρα που έπρεπε τυπικά να τηρούν, αλλά μία συμβολική ημέρα–ένα πνευματικό γράφημαμε πολύ βαθύτερο περιεχόμενο, κατά την οποία θα έπρεπε μέσα από μία ζωή συνεχούς εμπιστοσύνης, παράδοσης και υπακοής στο Θεό να ζουν τη ζωή της ανάπαυσης που Αυτός θα χάριζε στο λαό της Διαθήκης Του. Ωστόσο, μέσα από την εισδοχή των ανθρώπινων διατάξεων και παραδόσεων, το Σάββατο κατέληξε να γίνει ένα ‘νεκρό γράμμα,’ μία τυπολατρία.   

Ήδη έχουμε πει πιο πάνω ότι ο Ιησούς ήρθε να εκπληρώσει το Νόμο και φυσικά δε θα μπορούσε να κάνει εξαίρεση με τη διάταξη για το Σάββατο, που οι Ιουδαίοι τη θεωρούσαν ακρογωνιαία για ολόκληρο το Νόμο. Ενώ ο Ιησούς δεν παραβιάζει το Σάββατο, σύμφωνα με το Νόμο, παραβιάζει, ωστόσο, μαζί με τους μαθητές Του, τις διατάξεις και παράδοση των νομοδιδασκάλων για το Σάββατο, επιτρέποντας τους μαθητές Του να τρώνε, και θεραπεύοντας ανθρώπους, κι αυτό όχι επειδή η ζωή τους βρισκόταν σε κίνδυνο, αλλά επειδή αυτό ήταν αναγκαίο.

Ο Ιησούς, ως ο επί γης Θεός και ο αληθινός Μεσσίας του Ισραήλ, φρόντιζε και αποκαθιστούσε (φυσικά, ψυχικά και πνευματικά) εκείνους που μόνο ο Θεός και κανείς άλλος, μπορούσε να φροντίσει και αποκαταστήσει, πραγματοποιώντας ένα μοναδικό έργο αναδημιουργίας. Έτσι, οδηγεί, ως ο έσχατος Αδάμ, μέσα από την υποταγή, υπακοή και ανάπαυσή Του στο Θεό και Πατέρα Του, την πεσμένη ανθρωπότητα εκεί που ο πρώτος Αδάμ απέτυχε να την οδηγήσει εξαιτίας της ανυπακοής του: στην υποσχεμένη αιώνια κατάπαυση του Θεού (Γεν.2:2-3, Ματθ. 11:28-29, Εβρ. 4:1κοκ). Συνεπώς, ο Ιησούς, όχι μόνο γίνεται ο γνήσιος τηρητής του Σαββάτου, και ο Κύριός του, που ορίζει ακριβώς ποιο πρέπει να είναι και πώς πρέπει να βιώνεται το Σάββατο, αλλά αυτό το ίδιο το Σάββατο του Θεού, η προσωποποίησή του, η αληθινή πνευματική ανάπαυση που ο Θεός χαρίζει στο λαό Του σε όποιον Τον εμπιστεύεται (το Χριστό).

Ο Νόμος της «Καθαρότητας» (7:1-23)

Τα ακάθαρτα φυσικά χέρια των μαθητών κατά την ώρα που έτρωγαν, γίνονται η αφορμή ώστε ο Ιησούς 1. να κρίνει τους Φαρισαίους ότι υποβαθμίζουν το Νόμο του Θεού σε ένα σύνολο ανθρώπινων κανόνων και διατάξεων, δηλαδή, σε ανθρώπινη παράδοση (7:5-8) και  2. να ‘εξυψώσει’ τα πνευματικά σταθμά της «καθαρότητας» από απλές εξωτερικές τελετουργικές πράξεις που προέβλεπε ο Μωσαϊκός Νόμος για το λαό Ισραήλ και ιδιαίτερα για τους ιερείς και τους Λευίτες, σε βαθύτερα εσωτερικά πνευματικά κίνητρα και προθέσεις, που καθοδηγούν τις ανθρώπινες πράξεις (7:14-23). Τρία στοιχεία είναι σημαντικά στο περιστατικό αυτό:

1. Τα λόγια που απευθύνει ο Ιησούς στους Φαρισαίους καταδεικνύουν με τον πιο έντονο τρόπο ότι η πρακτική τους να διδάσκουν και να ακολουθούν με θρησκευτική ευλάβεια όχι το Νόμο του Θεού, αλλά, ουσιαστικά, τις παραδόσεις τους, τους οδηγούσε σε μίας σύγχρονης μορφής ειδωλολατρία, όπου, μπορεί μεν να μη λατρεύονταν φυσικά είδωλα, ωστόσο λατρευόταν ένα άλλο ανθρώπινο δημιούργημα πολύ πιο ύπουλο κι επικίνδυνο, η παράδοση

2. Όπως προκύπτει και από τα λόγια του Ιησού στο τέλος της περικοπής (εδ.18-23), σχετικά με τη φύση της αληθινής καθαρότητας, αυτό που ουσιαστικά έχει σημασία δεν είναι η φυσική τροφή/ φαγητό, αλλά η κατάσταση της καρδιάς.

3. Η λεπτομέρεια που ο Μάρκος λέει για τον Ιησού, «…καθαρίζων πάντα τα φαγητά», φανερώνει κάτι μοναδικό για την ταυτότητα του Ιησού, ότι Αυτός, πλέον, λαμβάνει τη θέση που στην Παλαιά Διαθήκη ανήκε στους ιερείς και, ιδιαίτερα, στο Ναό, που είχαν τη μοναδική εξουσία και δύναμη να αγιάζουν. Έτσι, με αυτό τον τρόπο ο Ιησούς φανερώνει την άνωθεν εξουσία που είχε από το Θεό.

Γάμος και Διαζύγιο (10:2-12)

Ερχόμαστε στην εξέταση της ερώτησης που οι Φαρισαίοι κάνουν στον Ιησού, στην προσπάθειά τους να δικαιολογήσουν το διαζύγιο και να παγιδεύσουν τον Ιησού, και της απόκρισης που Εκείνος τους δίνει, που ουσιαστικά παρακάμπτει τη Μωσαϊκή διάταξη για το διαζύγιο. Διαπιστώνουμε  ότι επιθυμία και σκοπός του Ιησού είναι να φανερώσει και αναδείξει αφενός τον αρχικό σκοπό του Θεού για το γάμο, κατά τη δημιουργία, και αφετέρου την ανθρώπινη σκληροκαρδία και διαφθορά, που είναι αποτέλεσμα και συνέπεια της αμαρτίας.

Συνεπώς, και καθώς μελετούμε και την παράλληλη περικοπή του Ματθαίου (19:1-12), μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι η έλευση και η εγκαθίδρυση της Βασιλείας του Θεού, στο πρόσωπο, τη λυτρωτική διακονία και το εξιλαστήριο έργο του Ιησού του Μεσσία, σκοπό έχουν: 1. να επαναβεβαιώσουν και θεμελιώσουν εκ νέου, στην εποχή της Νέας Διαθήκης που ο Μεσσίας εγκαινιάζει, τον αρχικό σκοπό του Θεού για το γάμο και  2. να αφαιρέσουν την ανθρώπινη σκληροκαρδία. 

Συμπεράσματα

Σάββατο και «Καθαρότητα»

Στο πλήρωμα του χρόνου και καθ’ όλη τη διάρκεια των χρόνων της Καινής Διαθήκης, από την εποχή του Ιησού Χριστού και εφεξής, μέχρι να ξαναέρθει, το Σάββατο ταυτίζεται με το ίδιο το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Όποιος επιθυμεί–Ιουδαίος και μη–να ζήσει αληθινά το Σάββατο («ανάπαυση») του Θεού, θα πρέπει να έρθει, να εμπιστευθεί και υπακούσει αποκλειστικά και μόνο το Γιο του Θεού Ιησού Χριστό (βλέπε Ματθ.11:28-30).

Πρακτικά, για το εάν ισχύει και για εμάς, όπως και για το λαό Ισραήλ, το Σάββατο και η τήρησή του, θεωρώ ότι θα βοηθούσε να γνωρίζουμε το εξής:

«Η λατρεία την τελευταία ημέρα της εβδομάδας κατά τους χρόνους της Παλαιάς Διαθήκης έχει πλέον αλλάξει στην πρώτη ημέρα της εβδομάδας, επειδή αυτή την ημέρα συνέβη η Ανάσταση του Χριστού, η οποία και εγκαινίασε την υποσχεμένη αιώνια ανάπαυση της νέας δημιουργίας. Η συνέχιση του Σαββάτου, ως ημέρα ‘ανάπαυσης λατρείας,’ την Κυριακή, αποτελεί σημείο που μας θυμίζει ότι η πνευματική ‘ανάπαυση’ της νέας δημιουργίας έχει ήδη ξεκινήσει εν Χριστώ. Η λατρεία του Σαββάτου την Κυριακή, μας θυμίζει ότι πρέπει να κοιτάμε εμπρός, όταν η τελική μας ανάπαυση θα ολοκληρωθεί στην τελική μορφή της νέας δημιουργίας, οπότε και ο Χριστός θα επιστρέψει για τελευταία φορά (Εβρ.3-4)».

Παρομοίως με το Σάββατο και ο νόμος περί «καθαρότητας» εκπληρώνεται αποκλειστικά και μόνο στον και από το Γιο του Θεού Ιησού Χριστό, ο οποίος με τη μία και μόνο θυσία Του «οδήγησε στην τελειότητα για πάντα αυτούς που εξαγνίστηκαν με το αίμα του» (Εβρ.10:14, δες επίσης Εβρ.9:11-14, 10:1-18). Ο Ιησούς Χριστός αποτελεί το μόνο διακριτικό σημάδι του λαού του Θεού στην Καινή Διαθήκη.

Γάμος και Διαζύγιο

Η έλευση και η εγκαθίδρυση της Βασιλείας του Θεού, μέσω του προσώπου και του έργου του θανάτου και ανάστασης του Ιησού Χριστού, ξεκίνησαν μία νέα σελίδα κι εποχή στην ιστορία της απολύτρωσης, τη νέα δημιουργία του Θεού εν Χριστώ, που περιμένει την τελείωσή της στη δεύτερη έλευση του Χριστού. Σε αυτή τη νέα σελίδα κι εποχή ο Ιησούς συστήνει στους ακολούθους Του, διαχρονικά, σχετικά με το γάμο, το ιδεώδες της Εδέμ πριν την πτώση. Το διαζύγιο, αντιθέτως, αποκαλύπτει το ιδεώδες του παλαιού αιώνα, της αμαρτίας και της σκληροκαρδίας του ανθρώπου.

Συνεπώς, όσοι ανήκουν στο Χριστό και αποτελούν έτσι κομμάτι–μέρος της νέας εν Χριστώ δημιουργίας του Θεού (Β΄ Κορ.5:17), θα πρέπει να ενεργούν ως μία νέα δημιουργία και στο γάμο τους (όπως και σε όλη την υπόλοιπη ζωή τους). Θα πρέπει να ενεργούν με το κριτήριο και επιταγή του Θεού για το γάμο πριν την πτώση (Γεν. 2:24) και όχι με το κριτήριο μετά την πτώση (διαζύγιο–Δευτ. 24:1-4), το οποίο, ει δυνατόν, θα πρέπει να αποτελεί παρελθόν και κάτι το μη επιθυμητό και επιτρεπτό για εκείνους που ανήκουν στο Χριστό. Κάνοντάς το αυτό θα αντανακλούν ένα κομμάτι του ένδοξου μυστηρίου της σχέσης μεταξύ της ένδοξης Κεφαλής και του Σώματος, του Λυτρωτή και του λυτρωμένου λαού, του Χριστού και της Εκκλησίας Του (Εφεσ. 5:31-32).

Ωστόσο, ένα πολύ κρίσιμο ερώτημα για την Εκκλησία της Καινής Διαθήκης–και για εμάς σήμερα–θα πρέπει να απαντηθεί εδώ, που προβλημάτισε την Εκκλησία από τις πρώτες κιόλας ημέρες της ζωής της: Τι σημαίνει για εμάς ο Μωσαϊκός Νόμος; Πόσο εμείς είμαστε υπόχρεοι σε αυτόν και πόσο όχι, για να τον τηρήσουμε; Εδώ, θεωρώ, θα πρέπει να θυμόμαστε δύο βασικά πράγματα, που ζώντας τα θα μπορούμε να περπατούμε στην ωριμότητα που πηγάζει αποκλειστικά από τη γνώση του Ιησού Χριστού και του θείου θελήματος, όπως εκφράζεται στην Αγία Γραφή:

1. Ρωμαίους 10:4 και 8:3-4: «te,loj ga.r no,mou Cristo.j eivj dikaiosu,nhn panti. tw/| pisteu,onti» («Γιατί ο Χριστός είναι το τέλος του νόμου, αφού εκπληρώνει το σκοπό του, δίνοντας τη σωτηρία σ’ όποιον πιστεύει» – νέα μετάφραση Ελλ. Βιβλικής Εταιρίας) και, «to. ga.r avdu,naton tou/ no,mou evn w-| hvsqe,nei dia. th/j sarko,j( o` qeo.j to.n e`autou/ ui`o.n pe,myaj evn o`moiw,mati sarko.j a`marti,aj kai. peri. a`marti,aj kate,krinen th.n a`marti,an evn th/| sarki,( i[na to. dikai,wma tou/ no,mou plhrwqh/| evn h`mi/n toi/j mh. kata. sa,rka peripatou/sin avlla. kata. pneu/ma» («Ο νόμος, όπως ξέρουμε, ήταν αδύνατο να εφαρμοστεί εξαιτίας της ανθρώπινης αδυναμίας. Γι’ αυτό ο Θεός έστειλε στον κόσμο τον Υιό του, που για να νικήσει την αμαρτία πήρε σάρκα όμοια με τη δική μας την αμαρτωλή. Μ’ αυτόν τον τρόπο καταδίκασε την αμαρτία εκεί ακριβώς που αυτή εκδηλώνεται. Έτσι, η απαίτηση του νόμου εκπληρώνεται πια στη ζωή μας, αφού εμείς δεν ακολουθούμε την πορεία του αμαρτωλού ανθρώπου, αλλά την πορεία του Πνεύματος»–νέα μετάφραση Ελλ. Βιβλικής Εταιρίας).

Τα λόγια αυτά του απ. Παύλου όχι μόνο επιβεβαιώνουν τους λόγους του Ιησού και το πνεύμα τους, σε σχέση με το Νόμο, αλλά και ρίχνουν περισσότερο φως στη βαθύτερη κατανόησή τους. Δηλαδή, ότι αποκλειστικά και μόνο στο πρόσωπο, διακονία και εξιλαστήριο έργο του Ιησού Χριστού, όχι μόνο αναδεικνύεται μοναδικά το τέλειο, άγιο και δίκαιο θέλημα του Θεού, όπως ο Νόμος το παρουσιάζει και το ζητά, αλλά και μοναδικά εκπληρώνεται, με σκοπό τη θεία συγχώρεση και σωτηρία κάθε ανθρώπου που εμπιστεύεται τη ζωή του αποκλειστικά στο Χριστό (Ρωμ.10:11-13).

«…η μεταφορά του Σαββάτου την Κυριακή και ο τρόπος που ετηρείτο δεν αποτελεί πλέον διακριτικό σημάδι του αληθινού Ισραηλίτη, όπως ακριβώς και η περιτομή, το να πηγαίνει κάποιος στο ναό, κάνοντας διάκριση μεταξύ ‘καθαρής’ και ‘ακάθαρτης’ τροφής. Αυτός (ο Ιησούς) ξεκινά να παραμερίζει αυτές τις παλιές Ισραηλιτικές διακρίσεις, επαναπροσδιορίζοντας το τι σημαίνει να είναι κάποιος αληθινός Ισραηλίτης. Ο αληθινός λαός του Θεού δε μπορεί πλέον να διακρίνεται από εθνικά διακριτικά σημάδια, που διακρίνουν κάποιο έθνος από κάποιο άλλο…ο Ιησούς είναι, ουσιαστικά, με το θάνατο και την ανάστασή Του, το διακριτικό σημάδι στη νέα διαθήκη.»  

2. Όπως και όλο το πνεύμα του Νόμου εξαρτιόταν από την αγάπη προς το Θεό και τον πλησίον (Μάρκ.12:28-34α), έτσι και οι εντολές και το θέλημα του Θεού, διαχρονικά, τηρούνται με βάση την αγάπη για το Θεό (υπακοή) και για τον πλησίον (έλεος, αγαθότητα). Με τον ίδιο τρόπο έζησε και ο Ιησούς Χριστός, τηρώντας τις εντολές του Θεού (Ιωάνν.15:10).   Ì

                                                                               

 

Ο αιδ. Στ. Δεληγιάννης είναι ποιμένας της Ε.Ε.Ε. Μυλοτόπου.

 

Πέρα από τη χώρα
της σκιάς

40 χρόνια από το θάνατο του C. S. Lewis

 

της κας Β. Κάλφογλου-Καλοτεράκη

Συνέχεια από το προηγούμενο

 Λογοτεχνικές σελίδες

Κάποιες μόνον νύξεις, δυστυχώς, μπορούν να γίνουν για το εξίσου αξιόλογο πνευματικά λογοτεχνικό έργο του C.S.Lewis. Ήδη το 1933 έδωσε σε αληγορική διήγηση – σαφώς επηρεασμένη από το κλασσικό έργο του J.Bunyan «Η Πορεία του Χριστιανού Αποδημητή» (The Pilgrim’s Progress)- την πορεία της δικής του προσωπικής αναζήτησης της Αλήθειας και επιστροφής στον Χριστό: ονομάζεται χαρακτηριστικά «Η επιστροφή του οδοιπόρου» (The Pilgrim’s Regress).

Μια γοητευτική πραγματικά διαστημική τριλογία (στην κατηγορία των έργων επιστημονικής φαντασίας) εμφανίσθηκε μεταξύ των ετών 1938 – 1945: «Έξω από τον Σιωπηλό Πλανήτη» (Out of the Silent Planet), «Περελάντρα» (Perelandra), «Αυτή η φρικτή δύναμη» (That Hideous Strength). Η απομόνωση της γης – αιχμάλωτης (μετά την πτώση του ανθρώπου) των δυνάμεων του σκότους, «του άρχοντος της εξουσίας του αέρος»- από την κοινωνία με τον Θεό, όπως και από τα υπερβατικά πνευματικά όντα που Τον λατρεύουν, η ανυπολόγιστη σημασία που είχε η διακοπή αυτής της κατάστασης πολιορκίας μετά την «εισβολή» του Υιού του Θεού στην κατεχόμενη γη:  αυτά αποτελούν τον νοηματικό συνδετικό ιστό της τριλογίας.

«Ώσπου ν’ αποκτήσουμε πρόσωπα» (Till we have Faces): εκδόθηκε το 1956. Μεταφράστηκε στα Ελληνικά, (2001, Κέδρος), υποδειγματικά πιστεύω, από την Ευνίκη Μίχα . Είναι ένα απαιτητικό, πολυεπίπεδο μυθιστόρημα, στο οποίο ο Lewis μέσα από την επεξεργασία του αρχαίου μύθου του Έρωτα και της Ψυχής υφαίνει σχεδόν όλα τα μοτίβα που τον απασχόλησαν στις θεωρητικές του πραγματείες – προσφέρει σπάνια ανταμοιβή στον προσεκτικό  αναγνώστη.

Κάτι περίεργο για έναν άνθρωπο που έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του σαν «εκ πεποιθήσεως γεροντοπαλλήκαρο», συγχρόνως όμως και δείγμα τόσο της εξαιρετικής ευαισθησίας που τον διέκρινε ως άνθρωπο, όσο και της πνευματικής ευαισθησίας που ο Χριστός καλλιέργησε μέσα του, αποτελεί το γεγονός ότι ο Lewis έγινε ιδιαίτερα αγαπητός στο πλατύ αναγνωστικό κοινό, υμνήθηκε δε από τους λογοτεχνικούς κριτικούς με την παιδική σειρά « Το Χρονικό της Νάρνια» (The Chronicles of Narnia, 1950 – 1956). H σειρά κυκλοφόρησε μεταφρασμένη στα Ελληνικά από τις εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ. Ο ίδιος ποτέ δεν έκρυψε την αγάπη του για τον κόσμο του παραμυθιού, ακριβώς γιατί έβρισκε σ’ αυτόν άμεσα παρούσες μεγάλες αλήθειες που ο Θεός σφράγισε στη συλλογική μνήμη των λαών. Aνάμεσά τους: η ξεκάθαρη ασυμβίβαστη αντίθεση καλού-κακού, το δέος μπροστά στο υπερφυσικό, η βεβαιότητα πως δεν είμαστε μόνοι και πως υπάρχουν κι άλλοι κόσμοι έξω από τον χρόνο μας, η διάβρωση, εσωτερική και εξωτερική, της ανθρώπινης ύπαρξης από το κακό, η μεταμόρφωση που φέρνει η νίκη του Αγαθού.

Στη χώρα της Νάρνια – ένας τύπος της πνευματικής υπερβατικής πραγματικότητας – μπαίνουν οι μικροί ήρωες από διάφορες πόρτες του κόσμου μας κι εκεί γνωρίζουν πλήθος συναρπαστικές περιπέτειες, εικόνες οι περισσότερες των δυσκολιών που συναντά ο πιστός στο πνευματικό του ταξίδι όπως και των μαθημάτων που παίρνει – και βέβαια γνωρίζουν το Μεγάλο Λιοντάρι, τον Βασιλιά, αυτόν που δίνει τη ζωή του για να σωθεί η Νάρνια από τις δυνάμεις του Κακού και την οδηγεί στον τελικό θρίαμβο. Η αναφορά στον Λέοντα του Ιούδα, μια από τις βιβλικές εικόνες του Κυρίου, είναι σαφής. Δεν θα ξεχάσω ποτέ με τί αμφιβολίες και αναστολές πρωτοπήρα στα χέρια μου το πρώτο βιβλίο της σειράς- δεν θα ξεχάσω πως δεν σταμάτησα το διάβασμα, ώσπου έφτασα στο τέλος του έβδομου.

Άρθρα και ομιλίες

Εκτός από τις συγκεκριμένες μελέτες, δεκάδες επί μέρους άρθρα ή επεξεργασμένες ομιλίες (τα οποία ευτυχώς έχουν συγκεντρωθεί και εκδοθεί σε σχολιασμένες συλλογές) συμπληρώνουν και φωτίζουν καλύτερα την προβληματική του C.S.Lewis. Κάποια από αυτά αποτελούν  πρόπλασμα, σχεδιάσματα κατοπινών μελετών, άλλα εμβαθύνουν περισσότερο στα μεγάλα κεφάλαια της Πίστης και του γενικότερου έργου του συγγραφέα (Ιησούς Χριστός, ο νέος εν Χριστώ άνθρωπος), ενώ άλλα πραγματεύονται ποικίλα θέματα, κοινωνικά , θέματα εκπαίδευσης, πολιτισμού.

Το χαρακτηριστικό γι’ αυτά τα τελευταία, με την πρώτη ματιά όχι αυστηρά πνευματικά θέματα, είναι η καθ’όλα πνευματική τους αντιμετώπιση από τον Lewis, η διαποτισμένη κυριολεκτικά από τις Αλήθειες του Ευαγγελίου. Αυτή άλλωστε ήταν η συνειδητή του στάση μέσα στους ακαδημαϊκούς κύκλους της Οξφόρδης, ως πρόεδρος του Σωκρατικού Συλλόγου (Oxford Socratic Society), όπου επανειλημμένα αντιμετώπισε τα συντεταγμένα επιχειρήματα της άθεης και υλιστικής σκέψης. Όχι γιατί πίστευε ότι ο Θεός και η βιβλική αποκάλυψη αποδεικνύονται με επιχειρήματα, αλλά γιατί από την άλλη πλευρά ήταν βαθιά πεπεισμένος ότι η επιστημονική συζήτηση και σκέψη δεν μπορεί και δεν πρέπει να παραδοθεί στον Εχθρό, ότι η Χριστιανική απάντηση στα υπαρξιακά ερωτήματα πρέπει να ακούγεται δυνατά και καθαρά.

Ζώντας σε απόσταση αναπνοής
από την Αιωνιότητα

Αυτή η βαθιά πεποίθηση (τόσο σημαντική για τον Χριστιανό κάθε εποχής) ότι το σύνολο της ζωής, η όποια επαγγελματική δραστηριότητα του Χριστιανού, υψηλή για τους ανθρώπους ή όχι, θα πρέπει ταπεινά να προσφέρεται στον Θεό, να βιώνεται στην Παρουσία Του και να δηλώνει στους γύρω με σαφήνεια τις πνευματικές αλήθειες, αυτή η θέση του Lewis αναπτύσσεται σε μια ομιλία του που τυπωμένη κυκλοφόρησε κάτω από διάφορους τίτλους: Η κουλτούρα στα χρόνια του πολέμου (Culture in War-Time), Ο Χριστιανός σ’ επικίνδυνες μέρες (The Christian in Danger). Ο αρχικός τίτλος  Σπουδάζοντας στα χρόνια του πολέμου (Learning in War-Time).

Στις 22 Οκτωβρίου 1939, λίγο μετά το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Lewis κλήθηκε από τον αιδεσιμώτατο Μίλφορντ να μιλήσει σε μια παλαιά εκκλησία του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Ακροατήριό του: οι φοιτητές - ξεσηκωμένοι, ανήσυχοι, αμήχανοι για το τί πρέπει να κάνουν, τη στιγμή που ο οικείος γύρω τους κόσμος απειλούνταν. Θέμα: η σκοπιμότητα, ο λόγος ύπαρξης της μάθησης, της επιστημονικής έρευνας και των σπουδών αυτές τις μέρες του πολέμου. Άραγε αξίζει τον κόπο να αφιερώνεται χρόνος και προσπάθεια στη σπουδή, π.χ. του παρελθόντος, όταν η πατρίδα σου, τελικά ο κόσμος όλος, εμπλέκεται στη χειρότερη ως τότε ανθρώπινη σύρραξη, όταν την ανάσα του θανάτου τη νιώθουν οι νέοι, το ίδιο, ή και περισσότερο από ότι οι ηλικιωμένοι ;

Ο Lewis συνδέει αμέσως το πρόβλημα που του έθεσαν με ένα άλλο πολύ βαθύτερο: μήπως και για τον πιστό του Χριστού, που γνωρίζει καλά ότι η ανθρώπινη ζωή κυλά με φόντο την Αιωνιότητα, ότι το μέγιστο θέμα για την ανθρώπινη ψυχή είναι η εκλογή της, οι καθημερινές  εκλογές που θα καθορίσουν την αιώνια τύχη της, μήπως τελικά, με φόντο αυτή την Απόλυτη αλήθεια, φοβερή όσο και ο πόλεμος, η ενασχόλησή του με τη μάθηση, την επιστήμη, την τέχνη είναι υπόθεση περιττή ως επιζήμια;

Η άποψή του αποπνέει, πιστεύω, τη σοφή ισορροπία της αληθινά πνευματικής συμβουλής:

Σημείο πρώτο: πράγματι ο Θεός και το θέλημά Του είναι το απόλυτο μέγεθος στη ζωή του Χριστιανού, η μοναδική προτεραιότητα. Oτιδήποτε έρχεται αντιμέτωπο με το θέλημά Του, πρέπει να φύγει.

Σημείο δεύτερο: πουθενά, αν και ζούμε μια ανάσα από την Αιωνιότητα, ο Θεός δεν μας καλεί να εγκαταλείψουμε την καθημερινή μας ασχολία, μας ζητά αντίθετα « ό,τι κάνουμε σε λόγο ή σε έργο, να το κάνουμε για τη Δόξα Του».Ανάλογα με τις δεξιότητες, τα ιδιαίτερα προσόντα που ο Θεός του έδωσε ο πιστός καλείται να εργαστεί σε κάθε χώρο « ως εις τον Κύριο», μεταφέροντας στον όποιο χώρο τις αξίες και την αλήθεια της εν Χριστώ ζωής.  Ο κάθε τομέας της ανθρώπινης δραστηριότητας έχει ανάγκη την παρουσία πιστών ανθρώπων.

Σημείο τρίτο: ο κίνδυνος, στη συγκεκριμένη περίπτωση ο πόλεμος, διαλύει τις όποιες αυταπάτες τρέφαμε για τη σιγουριά της ζωής που χτίσαμε γύρω μας, για τη δυνατότητα της ανθρώπινης κουλτούρας να φτιάξει έναν καλύτερο κόσμο, οποιαδήποτε ψευδαίσθηση πως αυτή η ζωή είναι κάτι άλλο έξω από μια οδοιπορία. Κι αυτό είναι ουσιαστικά κέρδος.

Το Βάρος της Δόξας

Στην ίδια εκκλησία μίλησε και πάλι ο C.S.Lewis στις 8 Ιουνίου 1941. Το ακροατήριο ήταν το μεγαλύτερο που είχε ως τότε δεχτεί μέσα στους τοίχους του το κτίριο αυτό, χώρος λατρείας από τον 12ο αιώνα. Ακόμη περισσότεροι αναγνώστες γνώρισαν από τότε το κείμενο στην έντυπη μορφή του. Για πολλούς είναι το καλύτερο του Lewis. Επιγράφεται: το Βάρος της Δόξας (The Weight of Glory). (Είχα τη χαρά να το παρουσιάσω πριν δύο χρόνια μέσα από τις σελίδες των «Θεσσαλονικέων», του περιοδικού που εκδίδει η Ελεύθερη Ευαγγελική Εκκλησία Θεσσαλονίκης)

Θέμα: ίσως το πιο αγαπημένο του C.S.Lewis: ο Ουρανός, οι υποσχέσεις του Λόγου του Θεού για την αμοιβή, τη Δόξα που περιμένει εκεί τον πιστό. Η προσδοκία αυτής της αμοιβής και των υποσχέσεων από τον πιστό δεν έχει καμμιά σχέση με συμφεροντολογικό υπολογισμό. Κι αυτό γιατί η αμοιβή αποτελεί η ίδια την ολοκλήρωση της ύπαρξης - όπως δυο άνθρωποι που αγαπιούνται δεν θεωρούνται ιδιοτελείς, όταν περιμένουν με λαχτάρα τον γάμο τους, καθώς ο γάμος είναι η ίδια η ολοκλήρωση των αισθημάτων τους.

Συνδετικό νήμα της ομιλίας: η νοσταλγία του Ουρανού που φωλιάζει σε κάθε άνθρωπο. Αυτός ο ασίγαστος Πόθος για τη μακρινή και αληθινή μας πατρίδα, η μυστική νοσταλγία που δεν μπορούμε «ούτε να εκφράσουμε, ούτε και να κρύψουμε», άρρηκτα συνυφασμένη με την ίδια μας την ύπαρξη, ο «Πόθος που καμμιά επίγεια ευτυχία δεν μπορεί να πληρώσει», αποδεικνύει για τον Lewis πως κάπου θα πρέπει να υπάρχει το Αντικείμενό του, όπως το αίσθημα της πείνας δηλώνει ότι ανήκουμε σε ένα είδος το οποίο έχει απόλυτα ανάγκη τροφής για να λειτουργήσει. «Πράγματα όπως η μουσική, τα αγαπημένα μας βιβλία, η ομορφιά ενός έργου Τέχνης ή ενός τόπου που για έναν ανεξήγητο λόγο μας αγγίζουν ιδιαίτερα είναι σε θέση να διεγείρουν μέσα μας τον πόθο γι αυτό το ανεξήγητο Κάτι που αναζητούμε, δεν είναι όμως αυτά το αληθινό του Αντικείμενο. Αν κάνουμε το λάθος να πιστέψουμε κάτι τέτοιο, τότε σαν τα άψυχα, βουβά είδωλα θα μας ραγίσουν την καρδιά. Όλα αυτά δεν είναι παρά το άρωμα ενός λουλουδιού που δεν έχουμε βρει, η ηχώ μιας μελωδίας που ποτέ δεν ακούσαμε ξεκάθαρα, ειδήσεις από μια χώρα που ποτέ δεν επισκεφτήκαμε».

«Βάρος δόξας: αποκαλεί ο Lewis το άκουσμα από τα χείλη του Θεού των λόγων: «Εύγε δούλε αγαθέ και πιστέ», τη βεβαιότητα του πιστού ότι ικανοποίησε Εκείνον για τον Οποίον δημιουργήθηκε - «όταν η ψυχή, γιατρεμένη τόσο από την περηφάνεια, όσο και από οποιοδήποτε αίσθημα κατωτερότητας και ψεύτικης ταπεινοφροσύνης, θα μάθει ότι ικανοποίησε Αυτόν που προορισμός της ήταν να ικανοποιήσει, όταν ελεύθερα πια θα μπορεί να αγάλλεται με μια απόλυτα αγνή χαρά, καθώς θα βιώνει επιτέλους την ύπαρξή της, όπως ο Δημιουργός της την σχεδίασε…Να ευχαριστήσουμε τον Θεόν!.. Να νιώσουμε την αγάπη Του, όχι τον οίκτο Του αλλά τη χαρά Του για μας – να χαρεί για μας, όπως ο καλλιτέχνης χαίρεται με το έργο του, ο πατέρας με τον γιο του…μοιάζει αδύνατο, ένα βάρος Δόξας που η σκέψη μας μόλις το αντέχει.. Κι όμως έτσι είναι..».

Και η άλλη παράσταση της Δόξας, η λαμπρότητα του Φωτός, η εικόνα των δικαίων που λάμπουν σαν τον ήλιο; Πώς να καταλάβουμε αυτές τις εικόνες «Τώρα βρισκόμαστε στη λάθος πλευρά της Πόρτας», λέει ο Lewis. Η ψυχή μας ευφραίνεται από τη μεγαλοπρέπεια, τη λαμπερή Ομορφιά της, τη Δόξα της Δημιουργίας, συγχρόνως όμως νιώθουμε αποξενωμένοι από αυτήν, η Ομορφιά του υλικού κόσμου δεν είναι σε θέση να επηρεάσει και να μεταμορφώσει τη ζωή μας, εξακολουθεί να υφίσταται ανεξάρτητα και παράλληλα με τη δυστυχία και τα δεινά που έχει συσσωρεύσει στη γη μας η ανθρώπινη κακία.

 Κάποτε όμως όλα αυτά θα αλλάξουν. «Κάποτε, όταν ο Θεός θελήσει, θα διαβούμε απ’ την Πόρτα. Οι ανθρώπινες ψυχές που θα τελειωθούν μέσα από την θεληματική υπακοή, όπως η άψυχη Φύση είναι τέλεια  μέσα στην ασυνείδητη συμμόρφωσή της προς τα σχέδια του Δημιουργού, θα ντυθούν κάποτε τη Δόξα της, ή μάλλον θα ντυθούν αυτή τη μεγαλύτερη Δόξα, της οποίας η Φύση δεν είναι παρά ένα ατελές σκίτσο».

 Ο Lewis σπεύδει να προλάβει όσους τότε και τώρα θάταν ίσως πρόθυμοι να του καταλογίσουν παγανιστικές επιδράσεις: «μη νομίσετε πως γυρεύω να προβάλω κάποια παγανιστική αντίληψη, ότι τάχα θα απορροφηθούμε από τη μεγάλη Μητέρα Φύση. Όχι! Η Φύση είναι πεπερασμένη, κάποτε θα έρθει το τέλος της. Εμείς θα ζήσουμε αιώνια. Όταν όλοι οι ήλιοι και γαλαξίες θάχουν πεθάνει, εσείς θα ζείτε. Η Φύση δεν είναι παρά η εικόνα, το σύμβολο που όμως η Γραφή με ενθαρρύνει να χρησιμοποιήσω. Είμαστε προσκεκλημένοι να περάσουμε τελικά μέσα από το πέπλο της Φύσης, πέρα απ’ αυτήν, να βρεθούμε μέσα στη Λαμπρή Δόξα που τώρα αυτή, η Φύση , απλώς αντανακλά».

«βλέπομεν γαρ άρτι δι’ εσόπτρου εν αινίγματι, τότε δε πρόσωπον προς πρόσωπον – άρτι γινώσκω εκ μέρους, τότε δε επιγνώσομαι καθώς και επεγνώσθην» (Κορινθ. Α΄, 13.12)

Ένα επετειακό αφιέρωμα, ιδιαίτερα όταν αφορά έναν πιστό άνθρωπο, όσο μεγάλη κι αν ήταν η προσφορά του εν ζωή, δεν θα πρέπει ποτέ να παίρνει τον χαρακτήρα αγιογραφίας. Στην δική μας περίπτωση κάτι τέτοιο θα ήταν το τελευταίο που ο ίδιος ο C.S.Lewis θα ήθελε, ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων, με βαθιά συναίσθηση των ελλείψεών του. Έτσι, μπορεί κανείς να βρει πτυχές της ζωής του, συγκεκριμένες επιλογές με τις οποίες πνευματικά  θα διαφωνήσει. Πιθανόν δικαιολογημένα. Μπορεί επίσης κανείς μελετώντας το έργο του να θεωρήσει ότι συγκεκριμένα στοιχεία των πνευματικών αληθειών δεν τονίσθηκαν ή δεν αναπτύχθηκαν όσο έπρεπε. Επίσης δικαιολογημένα. Όμως τίποτα δεν αναιρεί την τεράστια προσφορά του στον χώρο της απολογητικής του 20ου αιώνα κι αυτό καταδεικνύεται από τον αριθμό αυτών που βοηθήθηκαν κι εξακολουθούν να βοηθιούνται και στον 21ο αι. μέσα από τις σελίδες του στην αναζήτηση της αλήθειας.

Τίποτα επίσης δεν αναιρεί – θα ήταν μικρόψυχο – το γεγονός ότι αποφάσισε να κοιτάξει κατάματα και να αντιμετωπίσει τον αντίπαλο, την οργανωμένη υλιστική σκέψη, μέσα στο ίδιο του το έδαφος. Δεν δίστασε να « δείξει ξεκάθαρα τα χρώματα της σημαίας του » (είναι μια έκφραση της Αγγλικής γλώσσας που μου αρέσει ιδιαίτερα και σκόπιμα τη χρησιμοποιώ, γιατί αποδίδει εξαιρετικά τη δημόσια στάση του Lewis) διακινδυνεύοντας την κοινωνική και ακαδημαϊκή του αποδοχή. Εισέπραξε ειρωνεία, απόρριψη, μίσος. Εισέπραξε όμως και την εκτίμηση, την αγάπη, τον σεβασμό φίλων καλών, μαθητών που έγιναν αδελφοί. Και τέλος πιστεύω πως εισέπραξε αυτό που θεωρούσε το ασύγκριτα σημαντικό στη ζωή του κάθε Χριστιανού, το Εύγε , την καλή γνώμη, την αποδοχή του Θεού – το βάρος της Δόξας.

Τελικά όλοι, στο βάθος, το ξέρουμε καλά. Όταν όλοι οι πιστοί βρεθούμε πέρα από τη χώρα της Σκιάς, θ’ ανακαλύψουμε πως και οι πιο εμπνευσμένες πνευματικές σκέψεις, κηρύγματα, κείμενα, απ’ όποιον κι αν προέρχονται, θα μοιάζουν όλα με παιδικά ψελλίσματα μπροστά στην Αλήθεια που θα βιώνουμε. Λίγοι πιστοί  συνειδητοποιούν αυτό, την κατά μέρος γνώση όπως το είχε συνειδητοποιήσει ο C.S.Lewis. Και θα ήθελα κάποιες δικές του σχετικές σκέψεις να κλείσουν:

«Όλες οι φυσικές μας εμπειρίες, αυτές που προέρχονται από τις αισθήσεις, τα συναισθήματα, τα διανοήματα, τη φαντασία μας δεν είναι παρά σκίτσα, μολυβένιες  γραμμές πάνω σ’ ένα φύλλο χαρτί. Στην αναστημένη ζωή μας θα εξαφανιστούν, όπως οι μολυβένιες γραμμές χάνουν τη σημασία τους μπρος στην αληθινή φύση – όχι σαν μια φλόγα κεριού που σβήνει, αλλά σαν μια φλόγα κεριού που γίνεται αόρατη, καθώς κάποιος τραβάει τις κουρτίνες, ανοίγει τα παραθυρόφυλλα κι αφήνει να πλημμυρίσει μέσα στο δωμάτιο το εκτυφλωτικό φως του ήλιου».  Ì

Επίμετρο

Ίσως η σημαντικότερη σε έκταση συλλογή κειμένων του C.S.Lewis όπως και άλλων ντοκουμέντων σχετικών με την προσωπικότητα και το έργο του βρίσκεται στο αρχείο και τη βιβλιοθήκη του ερευνητικού Κέντρου Marion E.Wade, το οποίο φιλοξενείται στο γνωστό Wheaton College του Illinois, ένα Χριστιανικό Ανώτατο Ίδρυμα υψηλών ακαδημαϊκών προδιαγραφών. Στο ίδιο αρχείο εξάλλου βρίσκεται συγκεντρωμένο και καταχωρημένο υλικό για τη μελέτη και αξιοποίηση του έργου επτά Βρεταννών Χριστιανών συγγραφέων. Η συνεργασία δε του Κέντρου με τη Βιβλιοθήκη Bodleian της Οξφόρδης εξασφαλίζει την πρόσβαση και σε υλικό σχετικό με τον C.S.Lewis που φυλάσσεται στη συγκεκριμένη Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη.

Από τους συλλόγους μελέτης και διάθεσης του έργου του C. S. Lewis διακρίνεται η C .S. Lewis Foundation με έδρα την Καλιφόρνια (cslewisfoundation@juno.org). Διοργανώνει τακτικά θερινά σεμινάρια στην Οξφόρδη και το Καίμπριτζ (το C. S. Lewis Summer Institute) πάνω σε εξαιρετικά ενδιαφέροντα θέματα, κρίσιμα για τον Χριστιανό στον σύγχρονο κόσμο. Βεβαίως οι εισηγήσεις των ειδικών αξιοποιούν και χρησιμοποιούν ως ερέθισμα τις σχετικές αναφορές στα κείμενα του C.S.Lewis. Στην ιδιοκτησία του Συλλόγου ανήκει πλέον η κατοικία του Lewis (Τhe Kilns) στο προάστιο Headington Quarry της Οξφόρδης, η οποία λειτουργεί σαν Κέντρο Μελέτης του έργου του.

Τέλος

Επιλογή Βιβλιογραφίας γύρω από τη ζωή και το έργο του C. S. Lewis:

Roger Lancelyn Green & Walter Hooper, C.S.Lewis – A Biography, 1994, αναθεωρημένη έκδοση, A Harvest Book, Harcourt Brace & Company

Walter Hooper, C.S.Lewis – A Companion and Guide, 1996, Harper Collins Publishers. (Εκτός από σύντομη βιογραφία περιέχει αναλυτική παρουσίαση του έργου του Lewis, εκτεταμένη βιβλιογραφία και πληροφορίες για πρόσωπα και πράγματα που συνδέονταν με τον συγγραφέα και έπαιξαν ρόλο στη ζωή και σταδιοδρομία του).

Clyde s. Kilby, The Christian World of C.S.Lewis, 1964, W.B.Eerdmans Publishing Company, Grand Rapids, Michigan.

The C.S.Lewis Reader’s Encyclopedia, εκδ. J.D.Schultz & J.G.West Jr., 1998, Zondervan Publishing House, Grand Rapids, Michigan. (Εξαιρετική πηγή πληροφοριών και ανάλυσης του έργου και των θεμάτων που απασχόλησαν τον C.S.Lewis. Εκτεταμένη βιβλιογραφία.)

The Quotable Lewis: An encyclopedic selection of quotes from the complete published works of C.S.LEWIS, εκδ. Wayne Martindale & Jerry Root, 1989, Tyndale House Publishers, Inc., Wheaton, Illinois.

The Pilgrim’s Guide – C.S.Lewis and the Art of Witness, εκδ. David Mills

The Shadowlands of C.S.Lewis – The Man behind the Movie, εκδ. Peter Kreeft, 1994, Ignatius Press, San Francisco.

S.R.Burson & J.L.Walls, C.S.Lewis & Francis Schaeffer – Lessons for a New Century from the Most Influential Apologists of Our Time, 1998, Inter-Varsity Press, Downers Grove, Illinois.

                                                                                               

Η κα Β. Κάλφογλου-Καλοτεράκη  είναι Λέκτωρ του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

 

 

Οικουμενικό Φόρουμ

Ευρωπαίων Χριστιανών Γυναικών

 

 

Ηαγωνία μας για τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η παγκόσμια κοινωνία μας ενώνει στην κοινή προσπάθεια για την αντιμετώπισή τους με θεμέλιο τη χριστιανική μας πίστη. Στη διαχρονική πορεία όλων των λαών είναι αισθητή η παρουσία και η προσφορά της Χριστιανής γυναίκας. Στο σύγχρονο κόσμο το Οικουμενικό Φόρουμ των Ευρωπαίων Χριστιανών Γυναικών δίνει την αγωνιστική παρουσία του. Είναι μια διεθνής οργάνωση στην οποία συνεργάζονται γυναίκες απο όλες τις χριστινικές εκκλησίες της Ευρώπης.

Μέλη του Φόρουμ είναι: εθνικές και περιφερειακές οργανώσεις Ευρωπαίων Χριστιανών Γυναικών, ομάδες απο διαφορετικές εκκλησίες, παραδόσεις και ομολογίες της Ευρώπης, γυναίκες αντιπρόσωποι εκκλησιαστικών ομάδων.

Στόχοι του: είναι να ικανώσει τις Ευρωπαίες Χριστιανές να βρουν μια κοινή ταυτότητα, να αυξηθούν στη χριστιανική τους αλληλοκατανόηση, να εργαστούν για την ενότητα της εκκλησίας και της ανθρωπότητας και να πάρουν πρωτοβουλίες για τη ‘Δικαιοσύνη, την Ειρήνη και την Ακεραιότητα της Δημιουργίας’.

Συντονίστρια στην Ελλάδα: Γεωργία Τσούλου-Χάρδα.  Μέλη ελλ. επιτροπής: Josianne Σούλου, Νέλλη Φερεντίνου. Συν-πρόεδρος Ευρωπαϊκής επιτροπής: Κατερίνα Καρκαλά-Ζορμπά. E-mail του Φόρουμ στην Ελλάδα: ecumforumgr@yahoo.gr

Το 1965 έγιναν τα πρώτα βήματα προς την οικουμενική συνεργασία των γυναικών στην Ευρώπη. Γενικές συνελεύσεις γίνονται κάθε τέσσερα χρόνια σε διαφορετική χώρα. Το 2000 έγινε ο Εορτασμός της Χιλιετίας στην Θεσσαλονίκη, με θέμα: «Αναζητώντας την γυναικεία ψυχή της Ευρώπης: Μύθος ή Πραγματικότητα;» Ήταν μια συνάντηση που οργανώθηκε και παρουσιάστηκε οικουμενικά απο γυναίκες ορθόδοξες, ευαγγελικές, και καθολικές και έστειλαν μηνύματα ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χριστόδουλος, ο Αρχιεπίσκοπος των εν Αθήναις Καθολικών Νικόλαος και ο Πρόεδρος της Γενικής Συνόδου της ΕΕΕ Αιδ. Ιωάννης Υφαντίδης ο οποίος παρέστη ο ίδιος.1

Είμαστε πεπεισμένες ότι σήμερα τα βασικά προβλήματα της καθημερινής μας ζωής δεν μπορούν πια να λυθούν σε ομολογιακό ή εθνικό επίπεδο. Ότι οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά και οικολογικά ζητήματα έχουν Ευρωπαϊκή ή παγκόσμια διάσταση. Κάθε ένα απο αυτά τα ζητήματα αφορά στις γυναίκες με ιδιαίτερο τρόπο. Χωρίς την πλήρη συμμετοχή γυναικών, κανένα δεν μπορεί να λυθεί. Είναι καιρός για μας τις γυναίκες, να εκφράσουμε τις απόψεις μας και να συμμετάσχουμε στην αναζήτηση λύσεων. Η Χριστιανική πίστη και η οικουμενική μας συσπείρωση μας προκαλούν να το πράξουμε.

Η επιδίωξή των στόχων του Φόρουμ γίνεται μέσω ανοικτών Σεμιναρίων, Συνεδρίων, επισκέψεων ομάδων, με ανταλλαγή εμπειριών, ιδεών, πληροφοριών. Επίσης επιδιώκουμε τους στόχους μας σκεπτόμενες θεολογικά σαν γυναίκες, εξακριβώνοντας καταστάσεις που βάζουν σε κίνδυνο την Ειρήνη, τη Δικαιοσύνη και την Ακεραιότητα της Δημιουργίας, αναζητούμε λύσεις και αναπτύσσουμε ένα δίκτυο αμοιβαίας συμπαράστασης.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχουν προγράμματα για την:

Οικουμενική Εκπαίδευση: Πνευματικότητα των γυναικών. Ενδοομολογιακός διάλογος. Ενίσχυση των ικανοτήτων: Μαθήματα γλώσσας, κομπιούτερ, μαθήματα διοίκησης / χρηματοδότησης γυναικείων οργανώσεων. Ακεραιότητα της Δημιουργίας: Ηθική, Οικολογία. Δικαιοσύνη και Ειρήνη: Γείτονες στην Ευρώπη, Βία εναντίον των γυναικών, Εμπόριο γυναικών.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥΜ  ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Το Σάββατο 20 Μαρτίου  πραγματοποιήθηκε συνάντηση των γυναικών του ελληνικού Φόρουμ στην Αθήνα. Το πρόγραμμα περιλάμβανε νέα από την ετήσια συνέλευση των Εθνικών Συντονιστριών του Φόρουμ στο Στρασβούργο της Γαλλίας στην οποία συμμετείχε απο την ΕΕΕ  η κ. Αγγελική Μελετιάδου. Το κύριο θέμα της συνάντησης στην Αθήνα ήταν «Η προσφορά της Χριστιανής Γυναίκας» και αναπτύχθηκε απο τρεις γυναίκες μια Ορθόδοξη, μια Καθολική και μια Ευαγγελική. Απο την ευαγγελική εκκλησία ανέπτυξε το θέμα η κ.΄Ερση Αντωνιάδου.

Στη συνέχεια παραθέτουμε α. την παρουσίαση της κ. Μελετιάδου και β. την ομιλία της κ. Αντωνιάδου.

Συνέλευση του Φόρουμ- Στρασβούργο 2003

της κας Αγγελικής Μελετιάδου

Το φθινόπωρο του 2003 συμμετείχα στη συνάντηση των Εθνικών Συντονιστριών του Οικουμενικού Φόρουμ των Ευρωπαίων Χριστιανών Γυναικών που πραγματοποιήθηκε στο Στρασβούργο της Γαλλίας.  Ήταν η δεύτερη φορά που πήρα μέρος σε συνάντηση του Φόρουμ. Μοιραστήκαμε ένα δωμάτιο με την Ελληνίδα συντονίστρια κ. Γεωργία Τσούλου-Χάρδα, ορθόδοξη θεολόγο. Είμασταν σαν μητέρα και κόρη και ευχαριστώ το Θεό για αυτήν την καινούρια φίλη. Έκανα πολλές καινούριες φίλες και αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο ήταν η αντίθεση των γυναικών αυτών με τις γυναίκες της Ευρώπης που είχα γνωρίσει χρόνια πριν.

Απόκτησα την ελληνική υπηκοότητα τον περασμένο χρόνο και κατά την διάρκεια αυτής της διαδικασίας βρήκα την ταυτότητα της μητέρας μου, του 1950. Ήταν τότε 19 χρονών και ορφανή, ντυμένη στα μαύρα και το επάγγελμά της: μοδίστρα. Στη φωτογραφία φαίνεται λυπημένη. Ήταν τότε μια δύσκολη μεταπολεμική περίοδος για την Ελλάδα και την Ευρώπη γενικά. Η μητέρα μου εγκατέλειψε σύντομα, αφού τραβήχτηκε αυτή η φωτογραφία, την Ελλάδα, για να βρει μια καλύτερη ζωή στην Αμερική.

 Αντίθετα, οι γυναίκες του Φόρουμ στο Στρασβούργο δεν ήταν οι μυθικές φιγούρες του 1951, ούτε ορφανές μοδίστρες με μόρφωση δημοτικού σχολείου. Είχαν ανώτατη μόρφωση, και ήταν εφοδιασμένες με ικανότητες για μια καλύτερη παρουσία των γυναικών στην Ευρώπη. Μια γυναικεία παρουσία που θα μπορούσε πραγματικά να είναι διαφορετική, απο Ευρωπαίες Χριστιανές γυναίκες. 

Με εντυπωσίασε η σημασία των ικανοτήτων και της μόρφωσης των γυναικών καθώς άκουγα κάθε ομιλία. Μια ομιλήτρια, η Catherine Guy-Quint, πρώην δήμαρχος, που τώρα εργάζεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σημείωσε και τόνισε μερικές κρίσιμες πλευρές της γυναικείας ηγεσίας στην Ευρώπη. Η  Francoise Werkman, μια άλλη ομιλήτρια, παρότρυνε την δημιουργία μιας ενωμένης Ευρώπης με έλεγχο του εθνικισμού και του ολοκληρωτισμού. Η Marie Link, αντιπρόσωπος του Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (CEC) τόνισε την σημασία της παρουσίας χριστιανικών ομάδων πίεσης στο Κοινοβούλιο. Η Veronique Moog, καθολική θεολόγος μας οδήγησε σε μια σε βάθος μελέτη της θεραπείας της πεθεράς του Αποστόλου Πέτρου.

Επισκεφθήκαμε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και συναντήσαμε έναν δικηγόρο απου εργαζόταν εκεί. Απάντησε σε μερικές πιεστικές ερωτήσεις της ομάδας και είχα την αίσθηση ότι η Ευρώπη βρίσκεται στο δρόμο για να γίνει μια δυνατή και με επιρροή δημοκρατία. Νομίζω ότι είναι σημαντικό ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πιέζει άλλα έθνη να αλλάξουν τις απάνθρωπες πολιτικές τους. Αργότερα κάναμε το γύρο του Στρασβούργου. Είναι μια όμορφη πόλη με πολύ πράσινο. Ήταν για μένα μια αξέχαστη εμπειρία η συμμετοχή μου στη συνάντηση αυτή. Περιμένω στο μέλλον και άλλες τέτοιες εμπειρίες καθώς θα συναντώ και θα εργάζομαι με Χριστιανές γυναίκες απο όλη την Ευρώπη.

Στην αρχή δεν έβλεπα για ποιο λόγο θα είχε σημασία να συμμετέχουμε στο Φόρουμ, και ήμουν διστακτική. Τώρα βλέπω αυτό το ζήτημα απο διαφορετική οπτική γωνία. Οπωσδήποτε το Φόρουμ δεν είναι εκκλησία, ή θεολογική σχολή και δεν είναι αυτός ο σκοπός του. Για μένα συμμετοχή στο Φόρουμ σήμερα σημαίνει συμμετοχή σε μια ομάδα γυναικών με επιρροή και με Χριστιανικές αρχές στον πυρήνα της. Πολλοί μπορεί να ρωτήσουν «μα επιτρέπεται ο φεμινισμός;» Σε αυτή την ερώτηση μπορώ μόνο να στρέψω την προσοχή μας στις Γραφές και να δηλώσω ότι ο μεγαλύτερος φεμινιστής ήταν ο ίδιος ο Χριστός. Και χρειάζεται να θυμίσω στους σκεπτικιστές πολλά γυναικεία θέματα, όπως το εμπόριο γυναικών  και τις έρευνες για τον καρκίνο του στήθους τα οποία έχουν  ξεχαστεί απο τους άνδρες στην άκρη του δρόμου. Η ιστορία έχει δείξει ότι οι άνδρες, ακόμα και οι αφιερωμένοι Χριστιανοί δεν αναλαμβάνουν αυτό το έργο, και γιατί θα έπρεπε να το κάνουν αφού οι γυναίκες έχουμε την ικανότητα να κάνουμε πολλά πράγματα μόνες μας;  Αν παραμελήσουμε τόσο πιεστικά γυναικεία ζητήματα είναι σαν να προσπερνάμε έναν μισοπεθαμένο άνθρωπο και να περνάμε στην άλλη πλευρά του δρόμου.

Καθώς συλλογίζομαι την μοναδική αυτή εμπειρία δεν μπορώ παρά να ξαναφέρω στην μνήμη μου τη μυθική φιγούρα της μητέρας μου, του 1951. Πάντα αισθανόμουν ότι αντιπροσώπευε την Ευρωπαία γυναίκα της εποχής της: φτωχή, άπειρη, σε θέση μειονεκτική, αβοήθητη στη μοίρα της. Είμαι ευγνώμων γιατί μεγάλωσα με περισσότερες ευκαιρίες και πλεονεκτήματα στην Αμερική. Αλλά τώρα που είμαι πίσω στην ‘γηραιά ήπειρο’, έχω διαπιστώσει μια τεράστια διαφορά στις γυναίκες συγκριτικά με τις αβοήθητες γυναίκες του 1951. Η Ευρωπαία γυναίκα σήμερα είναι έμπειρη, μορφωμένη, μιλάει πολλές γλώσσες (μερικές απο αυτές άγνωστες στην Αμερική) και μπορεί να είναι σημαντική στην εκκλησία και στην κοινωνία. Καθώς επιδεικνύω την καινούρια ελληνική μου ταυτότητα, με περηφάνεια σχολιάζω: «΄Εγινα πολίτης της Ελλάδας, έγινα πολίτης της Ευρώπης!»

Η Προσφορά της Χριστιανής Γυναίκας

της κας Έρσης Αντωνιάδου

Στην ιστορία της ανθρωπότητας όπως αυτή περιγράφεται στην Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, ο Θεός προτίμησε να χρησιμοποιήσει πολλές φορές γυναίκες, για να εκπληρώσει τα σχέδιά Του, ή ακόμα και για να αλλάξει τον ρου της ιστορίας. Χρησιμοποίησε απλές γυναίκες αλλά και βασίλισσες, φτωχές γυναίκες αλλά και πλούσιες, μορφωμένες αλλά και αγράμματες, σπουδαίες αλλά και ασήμαντες.

Στην Παλαιά Διαθήκη, παρά την καθαρά πατριαρχική δομή της κοινωνίας που συναντούμε, ανακαλύπτουμε ότι η γυναίκα δεν ήταν αυστηρά περιορισμένη στα …οικιακά. Υπήρξαν γυναίκες που πήραν πρωτοβουλίες για λογαριασμό και το καλό της οικογένειάς τους και της χώρας τους.

Στο 31ο κεφάλαιο του βιβλίου των Παροιμιών όπου περιγράφεται η «ιδανική» γυναίκα, συναντούμε μια γυναίκα που και  εμπορευόμενη είναι, και  βρίσκει τρόπο να βοηθήσει εκεί που υπάρχει η ανάγκη. Υπάρχουν περιπτώσεις γυναικών που ο Θεός τις διάλεξε, κάποιες επώνυμες για να καθοδηγήσουν τον λαό Ισραήλ και άλλες ανώνυμες για να υπηρετήσουν τα σχέδιά Του. Συναντούμε ηγέτιδες, κριτές, ή προφήτισσες με τη δράση των οποίων δεν έμοιαζε κανείς Ισραηλίτης να έχει πρόβλημα, μόνο και μόνο επειδή ήταν γυναίκες.

Γυναίκες όπως η Αβιγαία, η βασίλισσα Εσθήρ, η Ραάβ, η Δεββώρα, η Ρουθ,  με τη ζωή και τη δράση τους άσκησαν μεγάλη επιρροή στη δημόσια ζωή  του τόπου τους.

Στην Καινή Διαθήκη,  η Παρθένος Μαρία, η Δορκάς, η Λυδία, η Πρίσκιλλα, η Λωίδα και η Ευνίκη αλλά και τόσες άλλες ομόρφυναν και πλούτισαν τον λαό του Θεού με το έργο τους και την προσφορά  τους.

Ο Χριστός δεν άφησε κάποια συγκεκριμένη διδασκαλία σχετικά με τη θέση της γυναίκας στην Εκκλησία. Δεν θεώρησε ποτέ ότι οι γυναίκες είναι μια ξεχωριστή τάξη ανθρώπων.  Αντιμετώπιζε μάλιστα κάθε μια γυναίκα σαν ξεχωριστή προσωπικότητα. Στο Ιουδαϊκό πλαίσιο της εποχής Του, ο Χριστός εμφανίστηκε σαν ριζοσπαστικός αναμορφωτής  της ευρύτατα τότε διαδεδομένης αντίληψης, σχετικά με τη γυναίκα και τον ρόλο της στην κοινωνία. Σε μια εποχή που οι άνδρες θεωρούσαν ότι οι γυναίκες είναι η πηγή της αμαρτίας και του θανάτου στον κόσμο, σε μια εποχή που οι άνδρες απέφευγαν τις κοινωνικές επαφές  και συζητήσεις με γυναίκες, ο Χριστός συναναστρεφόταν με γυναίκες κάθε είδους. Στην πραγματικότητα η συμπεριφορά Του απέναντι στις γυναίκες, μαζί με το απελευθερωτικό μήνυμά Του, δημιούργησαν το θεμέλιο για το ρόλο της γυναίκας στην Εκκλησία των πρώτων αιώνων.

Γεγονότα όπως ότι ο Χριστός δεχόταν στον κύκλο των μαθητών Του και γυναίκες όπως ήταν η Μαρία, η αδελφή του Λαζάρου, ότι διάλεξε τη Σαμαρείτισσα να της πει ότι Αυτός ο ίδιος είναι ο Μεσσίας, ότι στη Μαγδαληνή εμφανίστηκε πρώτα απ’ όλους για  να της αναγγείλει ο ίδιος την ανάστασή Του, ασφαλώς δεν περνάνε απαρατήρητα.

 Ένα δυνατό παράδειγμα γυναικείας προσφοράς μέσα από την Καινή Διαθήκη αποτελεί η Λυδία. Επιτυχημένη επιχειρηματίας, έξυπνη, κοινωνική, ανεξάρτητη. Η πρώτη Ευρωπαία Χριστιανή, και μάλιστα Ελληνίδα!

Η πίστη της έφερε καρπό στη ζωή άλλων. Η αποφασιστικότητά της έδωσε την αφορμή για ένα καινούργιο ξεκίνημα στη ζωή των γύρω της. Εξακολούθησε τη δουλειά της διατηρώντας και αυξάνοντας την υπόληψή της και προσφέροντας τη ζωή της, την περιουσία της, το σπίτι της, στην υπηρεσία του Ευαγγελίου. Μια καινούρια εκκλησία ξεκίνησε, από το έργο και το σπίτι της Λυδίας, η πρώτη εκκλησία στην Ελλάδα. Μια εκκλησία που γι’ αυτήν αργότερα ο απόστολος Παύλος έγραψε πως ήταν «η χαρά και το στεφάνι της νίκης του»2.

Μια γυναίκα μοντέρνα για την εποχή της, χειραφετημένη, πρωτοπόρα. Μια γυναίκα αποφασιστική, διορατική, γενναιόδωρη, γοητευτική, φιλόξενη. Χάρη στη Λυδία, μια νέα ήπειρος, η Ευρώπη, άνοιξε την πόρτα της στο Ευαγγέλιο. Μια γυναίκα που πήρε από τον ίδιο τον απόστολο Παύλο τη δάδα του ευαγγελίου και μαζί με άλλους, την κράτησε σταθερά για να τη δώσει σε άλλους, κι εκείνοι σε άλλους, μεταφέροντας έτσι το Ευαγγέλιο της χάρης του Θεού στην Ευρώπη και από κει στα πέρατα της γης. Η Λυδία ήταν η ευλογημένη αρχή ενός ακόμη πιο ευλογημένου έργου.

Άλλο ένα παράδειγμα ήταν η Σαμαρείτισσα που συνάντησε ο Χριστός στο πηγάδι του Ιακώβ. Εξ αιτίας της ανήθικης ζωής της  είχε μείνει χωρίς φίλους. Ο Χριστός όμως, αγνοώντας τις πολιτισμικές και κοινωνικές παραδόσεις,  όχι μόνο της ζήτησε νερό, αλλά προσφέρθηκε να της δώσει  κι Εκείνος με τη σειρά του, από το δικό του νερό, αυτό που μόνο Εκείνος μπορούσε να της δώσει. Και διάλεξε αυτήν, την περιθωριακή, την αμαρτωλή, την ξένη, για να της πει ότι ο Θεός είναι πνεύμα και να της αποκαλύψει αυτό που δεν είχε αποκαλύψει σε κανέναν ως τότε. «Ναι, ήταν ο Μεσσίας». Αυτή η αποκάλυψη, έκανε τη Σαμαρείτισσα αθάνατη στις σελίδες της Αγίας Γραφής.

Αυτή τη μεγάλη απoκάλυψη όμως, δεν μπορούσε να την κρατήσει για τον εαυτό της. Άφησε τη στάμνα της,  έτρεξε πίσω στο χωριό  και μάζεψε τους γείτονές της. Πολλοί, έτρεξαν ν’ ακούσουν οι ίδιοι τι είχε να τους πει ο Χριστός. Άλλοι όμως, πίστεψαν μόνο από τα λόγια της Σαμαρείτισσας. Αυτοί που μέχρι τότε την κατηγορούσαν και την περιφρονούσαν, τώρα πίστευαν στα λόγια της. Ήταν ο καλύτερος μάρτυρας για τον Χριστό στην περιοχή της.

Η γυναίκα αυτή έγινε η αφορμή να πέσουν οι προκαταλήψεις. Αργότερα, όταν ήρθε ο διωγμός, οι Ιουδαίοι Χριστιανοί κατέφυγαν στα μέρη της Σαμάρειας για να γλιτώσουν και οι Σαμαρείτες που μέχρι πριν λίγο δεν τους μιλούσαν καν, τους δέχτηκαν. Και να σκεφθεί κανείς ότι όλα αυτά ξεκίνησαν από κείνη την αμφιβόλου ηθικής γυναίκα από την οποία ο Χριστός ζήτησε νερό στο πηγάδι του Ιακώβ!

Ο όρος «προσφορά» στην Παλαιά Διαθήκη είναι ταυτισμένος με κάποια από τα είδη θυσιών, που αποτελούσαν μια διαρκή και εναγώνια προσπάθεια του ανθρώπου να διατηρήσει ανοικτή επικοινωνία με τον Θεό, απαραίτητη προϋπόθεση της οποίας ήταν  η συγχώρηση των αμαρτιών. Μετά όμως την τέλεια και μοναδική θυσία του Χριστού, η έννοια της προσφοράς άλλαξε και έγινε αυτοπροσφορά στην υπηρεσία του Θεού.

Σαν χριστιανές γυναίκες έχουμε υποχρέωση απέναντι στην Εκκλησία και την κοινωνία να προσφέρουμε τον εαυτό μας, κάνοντας ότι περνάει από το χέρι μας, υπηρετώντας στο μέτρο που μας έχει δοθεί η ικανότητα, τις διάφορες ανάγκες. Δεν είμαστε χριστιανές για να δεχόμαστε την προσφορά των άλλων σε μας, αλλά για να προσφέρουμε και εμείς στον Θεό και στους γύρω μας

Τι είδους διακονία θα μπορούσε να προσφέρει σήμερα μια γυναίκα της εποχής μας;

Ζούμε σε μια κοινωνία που η δυστυχία και τα προβλήματα γύρω μας έχουν περισσέψει, και όσο οι ανάγκες γίνονται ατελείωτες, τόσο οι πρόθυμες καρδιές και τα εργατικά χέρια λείπουν. Ζούμε σε μια κοινωνία, όπου η βία, η αδικία, η κοινωνική ανισότητα, η πορνεία, τα ναρκωτικά και τόσα άλλα φρούτα της λεγόμενης ευημερίας, αυξάνονται μέρα με τη μέρα και γεμίζουν τον κόσμο με δυστυχία, μιζέρια και απόγνωση. Ζούμε σε μια κοινωνία που τα τηλεοπτικά realities αποτελούν μερικές φορές τη μοναδική επιδίωξη ενός μέρους του παραγωγικού δυναμικού της. Ζούμε σ’ έναν κόσμο που μιλάει για την ειρήνη, ζητάει την ειρήνη, αλλά κάνει ότι μπορεί για να την αποτρέψει. Και τόσα άλλα για την αντιμετώπιση των οποίων ο κρατικός μηχανισμός και οι κοινωνικές υπηρεσίες, συνήθως δεν επαρκούν.

Η  Εκκλησία θέλει και προσπαθεί να λειτουργήσει λυτρωτικά. Για να το κάνει αυτό όμως, χρειάζεται χέρια με ψυχή. Χρειάζεται καρδιές που ν’ αγαπάνε τον άνθρωπο αλλά που πρώτα έχουν οι ίδιες γευθεί την αγάπη του Θεού. Χρειάζεται όλες εμάς και πολλές ακόμα. Εμείς οι γυναίκες, σύζυγοι, μανάδες, γιαγιάδες που με τον ιδιαίτερο ψυχισμό μας, διακρίνουμε πιο μέσα απ’ αυτό που φαίνεται πολλές φορές, έχουμε δουλειά να κάνουμε.

Κάτω από το φως όλων αυτών των διαπιστώσεων η γυναίκα στην Ευαγγελική Εκκλησία έχει να αντιμετωπίσει και να προλάβει πολλές ανάγκες. Ηλικιωμένοι που δεν έχουν κανένα, ασθενείς που είναι ανήμποροι, μοναχικοί που έχουν ανάγκη από συντροφιά και έναν ζεστό λόγο. Και όχι μόνο αυτά. Νέοι και νέες που βρίσκονται στη δίνη των ναρκωτικών, γυναίκες που είναι μπλεγμένες στα δίχτυα της πορνείας,  πρόσφυγες, πολιτικοί και οικονομικοί μετανάστες που έρχονται στη χώρα μας και δεν έχουν πού να γείρουν το κεφάλι. Τη φροντίδα  για όλους αυτούς και για πολλούς άλλους την έχουν αναλάβει γυναίκες με καρδιές που πονούν βλέποντας την ανάγκη, και με χέρια ακούραστα, όσο κι αν καμιά φορά το σώμα και το πνεύμα έχουν προ πολλού καταθέσει τα όπλα.

Επίσης η χριστιανική εκπαίδευση των παιδιών και της νεολαίας, η λειτουργία των παιδικών Κατασκηνώσεων, είναι κυρίως γυναικεία υπόθεση. Ο τομέας της μουσικής είναι κι αυτός σε μεγάλο βαθμό γυναικεία υπόθεση.

Ο απόστολος Παύλος, στην Α΄ προς Κορινθίους επιστολή ξεκαθαρίζει ένα πράγμα: «Κι αν ακόμα μοιράσω στους φτωχούς όλα μου τα υπάρχοντα, κι αν παραδώσω στη φωτιά το σώμα μου για να καεί, αλλά δεν έχω αγάπη, σε τίποτα δε μ’ ωφελεί 3.

Ένα είναι βέβαιο. Αν δεν έχουμε αγάπη, ότι κι αν κάνουμε δεν μας ωφελεί σε τίποτα. Μπορεί να ωφελεί τους άλλους γύρω μας, μπορεί να ωφελεί την πρόοδο του έργου της Εκκλησίας, εμάς  όμως τις ίδιες, δεν μας ωφελεί σε τίποτα.

Το σημαντικό είναι ότι δεν έχει σημασία ποιές είμαστε. Ούτε η καταγωγή μας μετράει, ούτε η μόρφωσή μας, ούτε η εξυπνάδα μας, ούτε τα φυσικά ή τυπικά προσόντα μας. Για τον Θεό μετράει η επιθυμία μας να ζούμε και να κινούμαστε μέσα στο θέλημά Του. Δεν έχει σημασία τι κάνουμε και σε ποιόν τομέα υπηρετούμε. Μπορεί μια γυναίκα να ηγείται ενός πολύ σπουδαίου φιλανθρωπικού έργου, ή να πλένει τα πιάτα και να μαζεύει τα σκουπίδια μετά από κάποιο γεύμα που προσφέρθηκε σε φτωχούς. Μπορεί να έχει κάποιο συγκεκριμένο αξίωμα μέσα στην Εκκλησία ή έξω απ’ αυτήν, ή το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να σφουγγαρίζει τις σκάλες της Εκκλησίας. Στα μάτια του Θεού, έχει την ίδια αξία.

Στη ζωή μου έχω γνωρίσει πολλές γυναίκες (και άνδρες) που η προσφορά υπηρεσίας, ήταν τρόπος ζωής γι’ αυτούς. Θα θυμηθώ μια μόνο περίπτωση, ένα ζευγάρι που εγώ δεν γνώρισα προσωπικά. Έχω ακούσει όμως ότι ζούσαν σε ένα σπίτι κάπου στο κέντρο της Αθήνας. Και οι δύο αγαπούσαν πολύ τη νεολαία. Σε καιρούς δύσκολους  για τους νέους που έρχονταν από την επαρχία στην Αθήνα, αμέσως μετά την Κατοχή,  για να σπουδάσουν και δεν είχαν πού να μείνουν, εκείνοι οι δυο άνθρωποι άνοιξαν το σπίτι τους, και φιλοξένησαν πολλούς νέους από την επαρχία. Η σύζυγος, μια απλή νοικοκυρά, είχε «υιοθετήσει» κατά μια έννοια όλους αυτούς τους νέους, φρόντιζε για το φαγητό τους, τα καθαρά τους ρούχα, το ζεστό σπιτικό, προσφέροντας σ’ αυτούς τους νέους μια ζεστή οικογενειακή ατμόσφαιρα. Εκείνοι οι νέοι είναι σήμερα ηλικιωμένοι, έχουν τις δικές τους οικογένειες με παιδιά και εγγόνια, αλλά έχω ακούσει πολλούς απ’ αυτούς να μιλούν για την γυναίκα εκείνη με πολλή νοσταλγία και συγκίνηση. Και κάτι ακόμα. Πολλοί απ’ αυτούς έχουν με τη σειρά τους τα σπίτια τους ανοικτά για κείνους που έχουν ανάγκη. Δεν ήταν αυτή μια υπέροχη και μάλιστα διαχρονική προσφορά της γυναίκας αυτής;

Όταν προσφέρουμε στους γύρω μας, στο όνομα του Θεού, είναι σαν να προσφέρουμε  στον ίδιο τον Θεό. Ότι έχουμε είναι  δώρο από  Κείνον και καθώς το προσφέρουμε συνειδητοποιούμε ότι δεν μας ανήκει. Και όταν προσφέρουμε στον Θεό, αγγίζουμε με την αγάπη Του τις ζωές πολλών ανθρώπων γύρω μας, και μαζεύουμε θησαυρούς στον ουρανό.

Η ζωή μας βρίσκεται στο κέντρο διαφόρων ευρυνόμενων και ομόκεντρων κύκλων – η οικογένειά μας, η εργασία μας, οι κοινωνικές μας σχέσεις, η Εκκλησία. Κάθε κύκλος, είναι και ένα τάλαντο που μας εμπιστεύθηκε ο Θεός και κάθε ένα απ’ αυτά τα τάλαντα χρειάζεται και τις δικές του θυσίες. Οι ανάγκες είναι πολλές. Μακάρι ο Θεός να μας αξιώσει να Τον υπηρετούμε με υπομονή, επιμονή και αγάπη για εκείνους που υπηρετούμε.

                                                               

Για το Συνέδριο του Φόρουμ 2000 στην Ελλάδα βλέπε: Αστήρ της Ανατολής Οκτώβριος 2000, τ. 10, έτος 143ο, σσ. 284-7, Δεκέμβριος 2000, τ. 12, έτος 143ο, σσ. 343-5.

2Φιλ. 4, 1 (ΝΜΒ).
3 Α΄ Κορ. 13, 3 (ΝΜΒ).

Επιμέλεια: Ιωάννα Σαχινίδου
 

 

Νέων σκέψεις, απόψεις, αντιθέσεις, αντιπαραθέσεις, αισθήματα...

ΓΙΑΧΒΕ ΙΡΕ

Ο Κύριος προμηθεύει

Είμαι σίγουρη ότι όλοι έχουμε να θυμηθούμε στιγμές στη χριστιανική μας ζωή που είδαμε δυνατό το χέρι του Θεού να επεμβαίνει δραστικά στη ζωή μας. Θα ήθελα λοιπόν κι εμένα να μου επιτραπεί να καταθέσω σήμερα μια τέτοια προσωπική στιγμή, όχι φυσικά γιατί ήταν τόσο διαφορετική απ’ ό,τι έχουμε ζήσει όλοι μας, αλλά για να δοξάσω τον Κύριο γι’ αυτήν.

Κάθομαι στο σπίτι μου στη Σύμη – ή αλλιώς στη «βίλα»μου που λέει κι ο θείος Διονύσης- και βλέπω αυτό το ανοιξιάτικο συννεφιασμένο πρωινό τη θάλασσα με ένα περίεργο γαλάζιο χρώμα, τον κάμπο, που καταπράσινος αντηχεί από το κελάηδημα των πουλιών, και το μυαλό μου ταξιδεύει στις αρχές του Σεπτεμβρίου: Ήταν τότε που μετά από ένα ταξίδι ταλαιπωρίας στην Κάλυμνο και δεκαήμερης εκεί παραμονής, για να μάθουμε σε ποιο σχολείο επιτέλους θα εργαστούμε, μου ανακοινώθηκε ότι πρέπει να παρουσιαστώ σε σχολείο της Σύμης.

Η αντίδραση των εκεί συναδέλφων, αλλά κι όσων είδα επιστρέφοντας στην Αθήνα για να πάρω τα πράγματά μου, ήταν αποκαρδιωτική. Όλοι μου έλεγαν ένα συγκαταβατικό «εντάξει», «είναι πολύ όμορφη», αλλά ο χειμώνας… Με την καρδιά λίγο σφιγμένη, έφτασα στο νησί και αντίκρισα , πράγματι, έναν πανέμορφο τόπο. Σύντομα βρήκα ένα μικρό σπίτι με υπέροχη θέα και μια γαλήνια καθημερινότητα μακριά από τη βουή της πόλης.

Βεβαίως ομάδα ευαγγελικών εδώ δεν υπάρχει. Όμως βρήκα ανθρώπους που εκκλησιάζονται κάθε Κυριακή στην Ορθόδοξη Εκκλησία και, το πιο σημαντικό, αγαπούν τον Θεό και Τον τιμούν για όσα Εκείνος πρόσφερε σε αυτούς. Είναι αυτοί οι άνθρωποι με τους οποίους μπορώ, παρά τις διαφορές μας στο δόγμα, να μοιραστώ την ευγνωμοσύνη μου προς το Θεό για όσα έκανε τη χρονιά αυτή για μένα, αν κι η Σύμη  και γενικώς τα μικρά νησιά της Δωδεκανήσου δεν ήταν καν στις επιλογές μου, για να εργαστώ. Όμως ο Κύριος ξέρει πάντα καλύτερα από εμάς και προμηθεύει. Τον ευχαριστώ με όλη μου την καρδιά για τα δώρα Του.

Αλίκη Αντωνιάδου, Σύμη

 

Είσαι ευτυχισμένος;

Ο Θεός δοξάζεται περισσότερο μέσα από εμάς, όταν είμαστε ευτυχισμένοι μαζί του. Είσαι πραγματικά ευτυχισμένος;

Πολλοί από εμάς σε αυτή την ερώτηση απαντάμε όχι. Γιατί  δεν είμαστε ευτυχισμένοι ;

Για να δώσεις τη λύση σε ένα πρόβλημα πρέπει να βρεις τη  αιτία του. Πιστεύω ότι η πραγματική αιτία για τη οποία δεν είμαστε ευτυχισμένοι είναι ότι δεν πιστεύουμε ότι μπορούμε να είμαστε ευτυχισμένοι με όσα Εκείνος μας προσφέρει. Γιατί λοιπόν δεν είμαστε ευτυχισμένοι;

Δεν είμαστε ευτυχισμένοι  επειδή ζητάμε από το Θεό να μας αποκαλύψει το θέλημα Του για τη ζωή μας αύριο, ενώ δεν εφαρμόζουμε το θέλημα Του σήμερα. Πολλές φορές  δίνουμε μεγαλύτερη βαρύτητα στο θέλημα Του με αποτέλεσμα να επικεντρωνόμαστε περισσότερο στο δώρο παρά στο δωρητή, περισσότερο στο θέλημα Του παρά στο πρόσωπο Του. Τιμάμε τα δώρα Του περισσότερο από Αυτόν. Χρησιμοποιούμε το Θεό ως μέσο σε ένα σκοπό, αντί να Τον τιμούμε πάνω από τα δώρα της ζωής και πάνω από αυτό καθ΄ αυτό το δώρο της ζωής. Μήπως τιμάς περισσότερο τα δώρα παρά το Δωρητή;

Δεν είμαστε ευτυχισμένοι γιατί ο Ιησούς για τον  μέσο χριστιανό είναι όπως έλεγε ο C.S.Lewis ο υπερβατικός μας αντίπαλος. Απαξιούμε να ακούσουμε την οδηγία του στην καθημερινή προσωπική μας ζωή, να υποταχθούμε στις απαιτήσεις του ή να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες  του. Αναρωτιόμαστε ενοχλημένοι γιατί ο Χριστός δεν ασχολείται με τις υποθέσεις του, να μας αφήσει κι εμάς στην ησυχία μας.Αλλά σ’αυτή μας την ερώτηση έρχεται ο ίδιος και απαντάει πως εμείς είμαστε οι υποθέσεις του και δε θα μας αφήσει «ποτέ στη ησυχία μας». Έτσι τον βλέπουμε και εμείς σαν απειλητικό αντίπαλο μας, που μας χαλάει την ησυχία, διαταράσσει την κυριαρχία του εγώ μας, αμφισβητεί την εξουσία μας και υποβιβάζει την αντίληψη που εμείς έχουμε για τον ευατό μας. Στην προσπάθεια μας ν’αποφύγουμε τη ολοσχερή αφιέρωση μας στο Χριστό ψάχνουμε να βρούμε βολικές υπεκφυγές. Έτσι, όπως ο Πιλάτος, είτε αφήνουμε την απόφαση να την πάρει κάποιος άλλος για μας, είτε προτιμάμε έναν μικρόψυχο συμβιβασμό είτε αναζητούμε να τιμήσουμε τον Ιησού αλλά για λάθος λόγο (λ.χ. να τον τιμήσουμε σαν διδάσκαλο αντί για Κύριο ) ή ακόμη να προβούμε  σε μια δημόσια ομολογία πνευματικής νομιμότητας, αλλά παράλληλα να αρνούμαστε καθημερινά στον Ιησού το δικαίωμα να κυριαρχήσει στην καρδιά μας. Ζούμε σε μια κοινωνία όπου για χρόνια τώρα έχουμε πει στο Θεό να φύγει από τα σχολεία μας, από την κυβέρνηση μας και από τις ζωές μας. Και όντας ευγενικός, πιστεύω ότι ορισμένες φορές αποχωρεί σιωπηλά. Πώς μπορούμε να περιμένουμε από τον Θεό να μας δίνει ευλογία και την προστασία Του, όταν απαιτούμε να μας αφήσει μόνους;

Δεν είμαστε ευτυχισμένοι γιατί δεν πιστεύουμε στην Γραφή όταν λέει «Μόνο Αυτός μπορεί να μας δώσει την πληρότητα της ζωής» Κολοσσαείς 2:9. Δεν είμαστε ευτυχισμένοι επειδή ενώ η Γραφή μας προειδοποιεί «Καταραμένος ο άνθρωπος που σε άνθρωπο ελπίζει, που από μένα απομακρύνεται και στηρίζεται σε ανθρώπινη δύναμη» Ιερεμίας 17:5 , στηρίζουμε τις ελπίδες και το όνειρα μας σε ανθρώπους και γήινες απολαύσεις και ανταμοιβές.

Δεν είμαστε ευτυχισμένοι γιατί αμφισβητούμε ότι σήμερα ο Θεός έχει τη δύναμη να εκπληρώσει τις υποσχέσεις Του. Δεν είμαστε σαν τον Αβραάμ που ενώ ο Θεός του υποσχέθηκε γιο στα γηρατειά  "δεν αμφιταλαντεύτηκε (παρ΄όλο που δεν είχε λόγο να ελπίζει  Ρωμ. 4: 20) ..αλλά  δόξασε το Θεό....Ήταν βέβαιος ότι ο Θεός μπορεί να εκπληρώσει υπόσχεση Του».Ρωμ.4 : 20-22 .

Δεν είμαστε ευτυχισμένοι γιατί δεν εμπιστευόμαστε  πλήρως τον Θεό όπως ο Αβραάμ ή οι τρεις παίδες . Όταν ο Θεός ζήτησε από τον Αβραάμ  να θυσιάσει ότι σημαντικότερο είχε,  εκείνος το έκανε. Είσαι διαθετειμένος να του παραδώσεις ότι είναι πιο σημαντικό για σένα σήμερα; Ένα όνειρο, μια προσδοκία, ένα πρόσωπο, κάτι άλλο. Οι τρεις παίδες όταν οδηγήθηκαν στον λάκκο είπαν «Ο Θεός μας μπορεί να μας βγάλει από το φλογερό καμίνι.. ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΝ ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΓΙΝΕΙ, εμείς τους Θεούς σου δεν τους λατρεύουμε» Δανιήλ  3 :17-18 Μπορούμε σήμερα να πούμε Θεέ ακόμα και αν δεν γίνει κάτι που τόσο εγώ επιθυμώ, εγώ θα σε λατρεύω

 

με τον ίδιο ζήλο και αγάπη ;

Δεν είμαστε ευτυχισμένοι επειδή δεν πιστεύουμε ότι «τα δώρα του Θεού δεν συγκρίνονται με τα καλύτερα όνειρα του ανθρώπου» και  ότι  «ο Θεός δίνει το καλύτερο σε όσους αφήνουν σε Αυτόν την επιλογή.» Δεν τον εμπιστευόμαστε επειδή θέλουμε εμείς να έχουμε τον έλεγχο.

 Όσο πιο πολύ όμως αφήνουμε τον έλεγχο και την τελική έκβαση των καταστάσεων που μας καίνε σε ΑΥΤΟΝ , τόσο πιο πολύ αποκτάμε και κερδίζουμε τον έλεγχο.

Μήπως δεν έχεις δώσει τον έλεγχο της ζωής σου ονείρων σου / των ζητημάτων που σε καίνε σε Αυτόν ;

 

 

Δεν είμαστε ευτυχισμένοι γιατί δεν υπακούμε σε Αυτόν άμεσα και με χαρά. Μοιάζουμε στον  Σαούλ ο οποίος αντί να εγκαταλείψει τα καλύτερα λάφυρα μετά από μια νίκη, όπως  ο Θεός του ζήτησε, τα κράτησε για να τα προσφέρει λατρεία και να ευαρεστήσει το Θεό. Η απάντηση του Θεού στον Σαούλ ήταν «Υπακοή στον Κύριο είναι καλύτερη από κάθε θυσία». Μήπως νομίζουμε ότι με τις «θυσίες» μας (χρόνος, χρήματα , συμμετοχή σε διακονίες, υπηρεσία μας) Εκείνος αρκείται; Ας θυμηθούμε ότι η «Υπακοή στον Κύριο είναι καλύτερη από κάθε θυσία».

Γιατί ο Θεός δεν δοξάζεται στις ζωές μας ; Επειδή δεν είμαστε ευχαριστημένοι, ευτυχισμένοι μαζί Του. Αν ρωτήσεις ένα μέσο χριστιανό τον εκκλησιών μας αν είναι πραγματικά ευτυχισμένος πιστεύω θα σου απαντήσει όχι. Επιπλέον, αν τον ρωτήσεις «πιστεύεις ότι ο Θεός θέλει και είναι το καλύτερο για σένα;» θα σου απαντήσει κατηγορηματικά ναι. Ωστόσο αν τον ρωτήσεις γιατί δεν τον ακολουθείς πλήρως με όλη την καρδιά σου, θα σου απαντήσει «είναι δύσκολο», «προσπαθώ», «κάνω ότι καλύτερο μπορώ». Η αλήθεια πιστεύω είναι ότι για το μέσο χριστιανό ο Χριστός μόνο δεν αρκεί. Η αλήθεια πιστεύω είναι ότι δεν πιστεύουμε ότι ο Θεός είναι για όλες τις περιστάσεις το καλύτερο για εμάς. Όλοι προσέχουμε και αγαπούμε ιδιαίτερα τους εαυτούς μας και επιδιώκουμε τη μέγιστη δυνατή ευτυχία. Εάν πιστεύαμε ότι στο Θεό μπορούμε να βρούμε τη μέγιστη ευτυχία, τότε πιστεύω θα τον ακολουθούσαμε με όλο μας το είναι. Δυστυχώς θέλουμε τον Χριστό συν κάτι άλλο, μια προσδοκία, φιλοδοξία, ματαιοδοξία, πρόσωπο, δουλειά. Αν δεν είσαι ευτυχισμένος σήμερα με όσα Εκείνος σου προσφέρει δεν πρόκειται να είσαι ευτυχισμένος ποτέ. Αν η ευτυχία σου δεν εξαρτάται και δεν στηρίζεται στη προσωπική σου σχέση μαζί Του δεν μπορείς να είσαι πραγματικά ευτυχισμένος. Αν στηρίζεις τη ευτυχία σου στα δώρα και όχι στο Δωρητή δεν μπορείς να είσαι ευτυχισμένος.  Προσωπικά ακολουθώ τον Θεό επειδή πιστεύω ότι μόνο μέσω του Χριστού μπορούμε να είμαστε πραγματικά ευτυχισμένοι. Εκείνος μας έχει δημιουργήσει  και είναι ο μόνος που εξερευνεί τα βάθη της καρδιάς μας, γνωρίζει τις πιο μύχιες επιθυμίες των καρδιών μας και μπορεί να τις εκπληρώσει.

Γι’ αυτό ας τον εμπιστευτούμε επειδή «είναι πιστός όχι μόνο σήμερα αλλά και από γενιά σε γενιά» (Ψαλμός 119: 90), επειδή « θέλει να σου χαρίσει το μέλλον που εσύ ελπίζεις» (Ιερεμίας 29:11) και επειδή «δεν θα σταματήσει ΠΟΤΕ να κάνει καλό σε σένα» (Ιερεμίας 32:40). Γι΄αυτό ας γίνουμε ζηλωτές. Ας είναι διακαής και διαρκής η επιθυμία της καρδιάς μας να ευχαριστήσει τον Θεό, να κάνει το θέλημα Του και να προάγει τη δόξα του. Σε μια κοινωνία που πλέον συρρικνώνει συνεχώς τα κριτήρια της ακεραιότητάς της ας μην συρρικνώσουμε και εμείς την ακεραιότητα μας σαν χριστιανοί Ας αποστραφούμε την αμαρτία όπως ο Θεός. Ας είμαστε σαφείς, απερίφραστοι, άτεγκτοι, άμεμπτοι, αδιαπραγμάτευτοι. Ας γυρίσουμε την πλάτη μας στην αθλιότητα, την αδικία και την αμαρτία υποβιβάζοντάς την. Ας είμαστε σταθεροί ειλικρινείς, ασυμβίβαστοι, αδιάλλακτοι, ολόψυχοι. Ας είμαστε αφοσιωμένοι και προσκολλημένοι σε ένα πράγμα: να Τον ευαρεστούμε. Γιατί ο Θεός δοξάζεται περισσότερο μέσα από εμάς, όταν είμαστε ευτυχισμένοι και ευχαριστημένοι μαζί Του. Και γιατί η πραγματική ευτυχία και ελευθερία βρίσκεται στο Χριστό.

Εσύ είσαι ευτυχισμένος; Αν όχι μήπως ήρθε η ώρα να στηρίξεις την ευτυχία σου στο Χριστό;

Τάσος Μαρκουλιδάκης, Λος Άντζελες

Συνάντηση Ευρωπαίων Ευαγγελικών Φοιτητών στο Στρασβούργο

Μόλις μερικές εβδομάδες πριν τις εργασίες της Ευρωπαικής Ένωσης και την ένταξη νέων χωρών σ' αυτήν, 54 ευαγγελικοί φοιτητές και ποιμένες νεολαίας από 22 ευρωπαϊκές χώρες συναντήθηκαν στο Στρασβούργο (15-18 Απριλίου 2004) σε ένα προτεσταντικό φοιτητικό συνέδριο. Σκοπός του συνεδρίου ήταν η ανταλλαγή απόψεων γύρω απ'το θέμα: "Πώς αντιλαμβάνεσαι και πώς ζεις την προτεσταντική σου ταυτότητα ως φοιτητής στη Νέα Ευρώπη;". Απώτερος σκοπός, βέβαια, ήταν η δημιουργία νέων γνωριμιών και νέων γεφυρών επικοινωνίας μεταξύ των ευρωπαίων ευαγγελικών φοιτητών.

Οργανωτής, οικοδεσπότης και χορηγός της συνάντησης ήταν το γαλλικό θεολογικό πανεπιστήμιο A.U.P. (Aumonerie Universitaire Protestante) το οποίο και προσκάλεσε δύο φοιτητές και τον ποιμένα νεολαίας από κάθε χώρα. Ύστερα λοιπόν από απόφαση της Γενικής Συνόδου της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας η πρόσκληση έγινε δεκτή και η Κ.Ε.Ν. (Κίνηση Ευαγγελικής Νεολαίας) επέλεξε για την εκπροσώπηση των ελλήνων ευαγγελικών φοιτητών τους, Αντωνιάδη Στέφανο -φοιτητή Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου- και την Τσιμπούκη Κική -φοιτήτρια Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης-.

Η πρώτη μέρα (Πέμπτη) ήταν η ημέρα άφιξης και το συνέδριο ξεκίνησε το ίδιο βράδυ με μία διάλεξη, οι εισηγητές της οποίας ήταν ηγέτες από διάφορες θρησκευτικές κοινότητες της Αλσατίας (ένας λουθηρανός ευαγγελικός, ένας αναμορφωμένος ευαγγελικός, ένας καθολικός, ένας ραββίνος και ένας μουσουλμάνος). Θέμα της διάλεξης αυτής ήταν η επιρροή του συντάγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ισότητα μεταξύ των θρησκευτικών κοινοτήτων και η θέση που κατέχουν αυτές μέσα στην Ε.Ε.

Τη δεύτερη μέρα βρεθήκαμε στο ευρωκοινοβούλιο, όπου και παρακολουθήσαμε τέσσερις διαλέξεις με τα εξής θέματα: "Οι προκλήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης", "Προτεστάντες, Καθολικοί, Ιουδαίοι", "Οι εκκλησίες και η Ευρώπη", "Το μυστικό που σε κρατάει ζωντανό: η έντονη χριστιανική ταυτότητα!".

Το βράδυ της ίδιας ημέρας όλοι οι σύνεδροι φιλοξενηθήκαμε για φαγητό σε δεκάδες σπίτια ευαγγελικών πιστών του Στρασβούργου! Απολαύσαμε την γαλλική αδελφική φιλοξενία…και τη γαλλική κουζίνα!

Η επόμενη μέρα ήταν πιο δημιουργική καθώς πλέον είχαμε την ευκαιρία να χωριστούμε σε ομάδες των 6-8 ατόμων και να συζητήσουμε πάνω στο θέμα του συνεδρίου, στις οποίες συζητήσεις συμμετείχε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εκκλησιών Jean Arnold de Clermont. Στις πρωινές συζητήσεις ανταλλάξαμε απόψεις για τον τρόπο με τον οποίο κάθε ευαγγελικός φοιτητής ζει την ταυτότητά του μέσα στη χώρα του ενώ, το απόγευμα οι ομάδες συζήτησης ασχολήθηκαν με ένα από τα παρακάτω θέματα:  "Γιατί να είμαστε διαφορετικοί; Ας είμαστε απλώς Χριστιανοί! Σωστό ή λάθος;", "Προτεσταντισμός, η πίστη ενάντια στον φανατισμό", "Προτεστάντες, όχι πια μία μειωνότητα απέναντι στους Καθολικούς αλλά απέναντι στο κοσμικό φρόνημα του κόσμου", "Η Νέα Ευρώπη είναι η πρόκληση για την Ευαγγελική Εκκλησία", "Επέκταση όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά σε όλο τον κόσμο".

Αν προσπαθήσει κάποιος να περιγράψει την εικόνα της Προτεσταντικής Εκκλησίας στη σημερινή Ευρώπη όπως σκιαγραφήθηκε μέσα από τις συζητήσεις του συνεδρίου, τότε η εικόνα θα μπορούσε να είναι η εξής: Σε μερικές ευρωπαϊκές χώρες η Προτεσταντική Εκκλησία (είτε Λουθηρανή, είτε Αναμορφωμένη) συγκεντρώνει στους κόλπους της το 90-98% των πολιτών της εκάστοτε χώρας. Σε άλλες περιπτώσεις, ο Καθολικισμός και ο Προτεσταντισμός μαζί αποτελούν τα δύο κυρίαρχα θρησκευτικά κινήματα ενώ, λίγες είναι οι ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες οι προτεστάντες χριστιανοί αποτελούν συντριπτική μειονότητα (όπως π.χ. στη χώρα μας). Ύστερα από αρκετές ώρες ανταλλαγής απόψεων παρατηρήθηκαν δύο τουλάχιστον κοινά σημαντικά προβλήματα στο μεγαλύτερο τμήμα του ευρωπαικού προτεσταντικού χάρτη.

Το πρώτο είναι το γεγονός ότι η πλειοψηφία των προτεσταντών χριστιανών και, κατ' επέκταση, των προτεσταντών φοιτητών της εκάστοτε χώρας είναι αδρανοποιημένο. Αυτό έχει ως συνέπεια το ενεργό δυναμικό των τοπικών εκκλησιών και των αντίστοιχων ομίλων νέων να είναι μικρό, περιορίζοντας έτσι τις προοπτικές και ευκαιρίες για περαιτέρω πνευματική αύξηση και αριθμητική ανάπτυξη των εκκλησιών.

Το δεύτερο πρόβλημα είναι το γεγονός ότι ως ευρωπαϊκές προτεσταντικές εκκλησίες δεν έχουμε ακόμα συνειδητοποιήσει την σπουδαιότητα του θεσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο χριστιανικό επίπεδο. Παρ' όλο που η οικονομία και η πολιτική κάθε ευρωπαϊκής χώρας έχει ενταχθεί στην Ε.Ε., ακολουθεί τους ρυθμούς της και γεύεται τους καρπούς της, οι εκκλησίες δείχνουν να εξακολουθούν να είναι κλεισμένες στον εαυτό τους. Η ανεπαρκής επικοινωνία, επαφή και αλληλοστήριξη μεταξύ των ευρωπαϊκών προτεσταντικών εκκλησιών σε διακρατικό επίπεδο αποτέλεσε κοινή διαπίστωση κατά τη διάρκεια των συζητήσεων.

Στο φοιτητικό επίπεδο, όλοι οι εκπρόσωποι των ευρωπαικών χωρών συμφώνησαν ότι υπάρχει ανάγκη για ευαγγελιστική δραστηριοποίηση και ευαγγελική μαρτυρία μέσα στα πανεπιστήμια. Το φαινόμενο αυτό είναι ήδη πιο έντονο σε χώρες όπου ο προτεσταντισμός αποτελεί μειονότητα, όπως στη χώρα μας. ( Στα ελληνικά πανεπιστήμια ήδη υπάρχουν φοιτητικές ομάδες συμπροσευχής και συμμελέτης της Αγίας Γραφής.)

Κλείνοντας, θα ήταν αρκετά δύσκολο να δοθούν λύσεις για τέτοια ζητήματα σε διακρατικό επίπεδο και για τον λόγο αυτό ο επίλογος του συνεδρίου συνοψίστηκε σε μία φράση: "Σε αυτήν την συνεχώς εξελισσόμενη Ευρώπη τρία στοιχεία παραμένουν: πίστη, ελπίδα, αγάπη!" Με αυτά τα τρία οι εκκλησίες μας μπορούν να κάνουν θαύματα!      Ì

                                                                                                                       Στέφανος Αντωνιάδης, Αθήνα
 

 

H ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

 

του  κ Ιω. Έρτσου

Βασιλεία του Θεού» και «Βασιλεία των Ουρανών» είναι ένα και το αυτό πράγμα, όπως συνάγουμε απ’ το Λόγο του Θεού, την Αγ. Γραφή.

Η χρησιμοποίηση όμως των όρων, πότε του ενός, πότε του άλλου ή και των δύο, γίνεται από διαφορετικά πρόσωπα, σε διαφορετικές περιπτώσεις, με διαφορετικούς σκοπούς και σε διαφορετική χρονική στιγμή.

Ο Ιησούς Χριστός διακήρυξε ότι η Βασιλεία του Θεού είναι παρούσα και πραγματοποιείται μέσα στην καρδιά του ανθρώπου, που θα αποδεχτεί το λυτρωτικό έργο του Σωτήρα, αλλά είναι επίσης και μελλοντική, αναφερόμενη στο θρίαμβο της Εκκλησίας, που στα τέλη των αιώνων θα βασιλεύσει με τον Χριστό

Η Βασιλεία αυτή αποτελεί το κεντρικό θέμα της διδασκαλίας του Ιησού Χριστού σύμφωνα με τα Ευαγγέλια, η δε ερμηνεία της δίνεται απ’ τον Ίδιο τον Κύριο σε σειρά μικρών παραβολών, που περιέχονται στο ιγ΄ κεφ. του Ματθαίου. Η σημασία της, όπως τη χειρίζεται ο Κύριος, δεν είναι μόνο συγκεκριμένη αλλά και αφηρημένη. Αναφέρεται, δηλαδή, και στην εν γένει κυριαρχία του Θεού, ως κυρίου και Βασιλιά της ζωής, με την έννοια της εκπλήρωσης του θελήματός Του, κατά τη φράση της Κυριακής προσευχής: «ελθέτω η βασιλεία σου, γενηθήτω το θέλημά σου, ως εν ουρανώ και επί της γης» (Ματ. ς΄ 10). Εκείνο, δηλαδή, που ο Θεός επιθυμεί να υπάρξει σ’ όλη Του τη δημιουργία.

Το θέμα τούτο δεν εξαντλείται σε δυο τρεις σελίδες ενός άρθρου, γι’ αυτό σύντομα θα το ερευνήσουμε, αναφέροντας μόνο μερικές σχετικές φράσεις που είτε ο Κύριος χρησιμοποίησε στα χρόνια της επίγειας διακονίας Του, είτε διάφοροι άνθρωποι, καθώς ο Κύριος ερχόταν σε επαφή μαζί τους.

Στους πρώτους μήνες του δημόσιου έργου Του, ένας Φαρισαίος, ο Νικόδημος, Τον πλησίασε ένα βραδάκι αφού έμαθε πού διέμενε, για να Τον ρωτήσει να μάθει περισσότερα γύρω απ’ αυτά που δίδασκε ο Κύριος. Για το πώς κι αυτός θα μπορούσε αυτά να τα ζήσει. Κι ο Κύριος, γνωρίζοντας το πνεύμα του, τον πρόλαβε απαντώντας του: «Αληθώς, αληθώς σοι λέγω, εάν τις δεν γεννηθή άνωθεν δεν δύναται να ίδη την βασιλείαν του Θεού» (Ιωάν. γ΄ 3). Στην ουσία και στο βάθος με το διάβημά του αυτό ο Νικόδημος ζητούσε να βιώσει τη Βασιλεία του Θεού. Νόμιζε πως είναι θέμα κάποιων έργων που θα ’πρεπε να κάμει. Ο δε Κύριος θέλοντας να καταρρίψει αυτή του τη νοοτροπία, του καθόρισε πως τη Βασιλεία του Θεού δεν μπορεί κανείς ποτέ να βιώσει, αλλά ούτε καν από μακριά να τη δει, αν δεν του δοθεί κάποιο άγγιγμα άνωθεν. Στη συνέχεια δε της συζήτησής τους, του εξήγησε πως η Βασιλεία του Θεού, σαν μια άνωθεν δωρεά, είναι Αυτός ο Ίδιος και πως αποχτιέται μόνο δια της πίστεως. Κάτι το εκπληκτικό, το ασυνήθιστο, το μυστηριώδες.

Μια άλλη μέρα ο Κύριος ρωτήθηκε από κάποιους Φαρισαίους: «πότε έρχεται η Βασιλεία του Θεού» και τους απάντησε: «δεν έρχεται… διότι η Βασιλεία του Θεού είναι εντός υμών». Μ’ άλλα λόγια, δεν είναι ένα γήινο καθεστώς, όπως κάθε άλλο βασίλειο, δε βρίσκεται σ’ έναν ορισμένο τόπο, δεν είναι κάτι που με το νου σας μπορείτε να συλλάβετε, αλλ’ είναι κάτι που μόνο μέσα σας μπορείτε να βιώσετε. Κι εννοούσε, μια βαθιά αλλαγή της εσωτερικής τους ζωής, την οποία ο Θεός και μόνο μπορεί να κάμει. Το ίδιο ακριβώς που είπε και στο Νικόδημο, με κάπως διαφορετικά λόγια.

Κάποια άλλη μέρα, ο Χριστός συνάντησε στο δρόμο ένα νέο και τον κάλεσε να Τον ακολουθήσει. Αλλ’ αυτός, αν και πρόθυμος να το κάμει, Τον παρακάλεσε να του επιτρέψει πρώτα να θάψει τον πατέρα του. Κι ο Κύριος του απάντησε: «Άσε τους νεκρούς να θάψωσιν τους εαυτών νεκρούς, συ δε απελθών κήρυττε την βασιλείαν του Θεού» (Λουκ. θ΄ 59-60). Τη φορά τούτη ο Κύριος εννοούσε πως η βασιλεία του Θεού, εκείνο δηλαδή που ο Θεός θέλει να κάμει για τον κόσμο με τον ερχομό Του, έχει πάντα και σ’ όλα την προτεραιότητα.

Όταν ο Κύριος βρέθηκε μπροστά στον Πιλάτο, αφού οι Ιουδαίοι Τον συνέλαβαν και Τον έφεραν με βαριές κατηγορίες για να Τον καταδικάσει σε θάνατο, ρωτήθηκε απ’ αυτόν: «Συ είσαι ο βασιλεύς των Ιουδαίων;». Κι ο Κύριος απάντησε: «Συ λέγεις» (Λουκ. κγ΄ 3), εννοώντας, «όπως το λες, είμαι». Και πράγματι ήταν. Διότι ο Κύριος ήλθε στον κόσμο μας για να γίνει πρώτα ο Βασιλιάς του λαού Του, προσφέροντας σ’ αυτούς όχι καινούργιες κοινωνικές συνθήκες, αλλά καινούργιες πνευματικές συνθήκες με το να Τον δεχτούν ως Σωτήρα και σε συνέχεια δι’ αυτών να Τον δεχτεί κι ο υπόλοιπος κόσμος. Γι’ αυτό και παρέμεινε Ιουδαίος μέχρι τέλους της ζωής Του, και μετά την Ανάληψή Του στο Θρόνο της Μεσιτείας, στο Βήμα, στο Λευκό Θρόνο και σ’ όλη την αιωνιότητα.

«Ούτος εστίν ο Βασιλεύς των Ιουδαίων» (Λουκ. κγ΄ 37) ήταν και η επιγραφή, η αναρτημένη στο σταυρό πάνω απ’ το κεφάλι Του, την οποία κάποιοι έγραψαν ειρωνικά, χωρίς να καταλαβαίνουν πως αυτός ήταν ο σωστός τίτλος Του.


«Κύριε, μνήσθητί μου, όταν έλθης εν τη βασιλεία σου» (εδ. 42) είπε ο συσταυρωμένος ληστής πλάι Του, (που είχε ήδη αναγνωρίσει την αμαρτωλότητά του «εμείς δικαίως πάσχουμε», είπε στον άλλο ληστή) και είχε αποχτήσει από Θεού την όραση να Τον βλέπει σαν Σωτήρα και Βασιλιά. Κι η απάντηση του Κυρίου: «Σήμερον θέλεις είσθαι μετ’ εμού εν τω Παραδείσω» (εδ. 43). Και κάθε αμαρτωλός που μοιάζει με την περίπτωση του ληστή, αναζητεί να βρει βασιλιά που θα Τον λατρεύει μέσα στον Παράδεισο, που αυτός είναι και η Βασιλεία του Θεού.

Ο Ιωσήφ, ο από Αριμαθαίας, που ζήτησε το σώμα του Ιησού μετά το θάνατό Του για να Τον θάψει, ήταν, όπως μας λέει ο Λουκάς, «αγαθός και δίκαιος… όστις και περιέμενε την βασιλείαν του Θεού» (εδ. 50-51). Ένας άλλος και τούτος τίμιος αμαρτωλός.

Καταλήγουμε. Ο Ιησούς Χριστός διακήρυξε ότι η Βασιλεία του Θεού είναι παρούσα και πραγματοποιείται μέσα στην καρδιά του ανθρώπου, που θα αποδεχτεί το λυτρωτικό έργο του Σωτήρα, αλλά είναι επίσης και μελλοντική, αναφερόμενη στο θρίαμβο της Εκκλησίας, που στα τέλη των αιώνων θα βασιλεύσει με τον Χριστό. Κι αφού «θα έχουν υποταχτεί τα πάντα υπό τους πόδας Του, θα παραδώση την βασιλείαν εις τον Θεόν και Πατέρα» (Α΄ Κορ. ιε΄ 24-28).

«Εις δε τον Βασιλέα των αιώνων, τον άφθαρτον,
τον αόρατον, τον μόνον σοφόν Θεόν, είη τιμή
 και δόξα εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν»

(Α΄ Τιμ. α΄17).    Ì
 

Ψαλμός 15

Τα «προσόντα» της  κοινωνίας με τον Θεό



 

του κ. Α. Κουλούρη

 

 

 

Σ’ αυτό το σύντομο ποίημα ο Ψαλμωδός τοποθετεί τα ιδιαίτερα εκείνα χαρακτηριστικά τα οποία ο Θεός αναμένει από τους προσκεκλημένους Του: Έναν άψογο χαρακτήρα ο οποίος απεικονίζεται, επιβεβαιώνεται στην προσωπική και κοινωνική συμπεριφορά. Τα πρότυπα που ο Ψαλμωδός εκθέτει είναι καθαρώς ηθικής φύσεως. Το κύριο χαρακτηριστικό είναι ότι ο άνθρωπος αυτός διακατέχεται από μια βαθειά ευσέβεια, ένα πνεύμα ευλαβείας έχει κυριολεκτικά διαποτίσει, διαμορφώσει τη ζωή του, τον χαρακτήρα του, την όλη συμπεριφορά του. Ο άνθρωπος αυτός, εν ολίγοις, έχει «φόβον Θεού», φοβείται –με την ορθήν έννοιαν- τον Κύριον, τον «Γιαχβέ».1

Στην Παλαιά Διαθήκη έχουμε ένα πλήθος αναλόγων αναφορών. Ο Ψαλμωδός π.χ. αλλού γράφει,2 αναφερόμενος στο ερώτημα «τις θέλει αναβή εις το όρος του Κυρίου; και τις θέλει σταθή εν τω τόπω τω αγίω αυτού;», απαντά: «ο αθώος τας χείρας και ο καθαρός την καρδίαν· όστις δεν έδωκεν εις ματαιότητα την ψυχήν αυτού, και δεν ώμοσε μετά δολιότητος». Ακόμη και οι προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης εκφράσθηκαν με ανάλογο τρόπο. Στον Ησαΐα π.χ. διαβάζουμε: «… Τις μεταξύ ημών θέλει κατοικήσει μετά του κατατρώγοντος πυρός; Τις μεταξύ ημών θέλει κατοικήσει μετά των αιωνίων καύσεων;» Και στα «καυστικά» αυτά ερωτήματα η απάντησις του ιδίου προφήτου είναι: «Ο περιπατών εν δικαιοσύνη, ο λαλών εν ευθύτητι· ο καταφρονών το κέρδος των δυναστεύσεων, ο σείων τας χείρας αυτού από δωροληψίας, ο εμφράττων τα ώτα αυτού δια να μη ακούη περί του αίματος, και ο κλείων τους οφθαλμούς αυτού δια να μη ίδη το κακόν· ούτος θέλει κατοικήσει εν τοις υψηλοίς…».3

Όμως και η Καινή Διαθήκη έχει ένα πλήθος αναλόγων αναφορών. Δια τον Ζαχαρίαν και την Ελισάβετ αναφέρεται ότι «ήσαν δε δίκαιοι αμφότεροι εναντίον (δηλ. ενώπιον) του Θεού, πορευόμενοι εν πάσαις ταις εντολαίς και δικαιώμασιν του Κυρίου». Επίσης ο Συμεών περιγράφεται από τον Λουκάν ως «δίκαιος και ευλαβής· προσδεχόμενος παράκλησιν του Ισραήλ» (προσμένων την παρηγορίαν του Ισραήλ: Ν. Βάμβας) και Πνεύμα ήν άγιον επ’ αυτόν».4 Στις Πράξεις, ακόμη, γίνεται η μνεία του Κορνηλίου, όπου αναφέρεται γι’ αυτόν ότι ήτο «ευσεβής και φοβούμενος τον Θεόν συν παντί τω οίκω αυτού…».5

Τέλος ο συγγραφεύς της προς Εβραίους Επιστολής σημειώνει, «Ειρήνην διώκετε μετά πάντων και τον αγιασμόν, ού χωρίς ουδείς όψεται τον Κύριον».6

Όλες αυτές οι αναφορές στη Βίβλο, αλλά και πλήθος άλλες, με έναν αναμφισβήτητο τρόπο επιβεβαιούν, τη σημασία της προσωπικής ευσεβείας και της αγίας ζωής, μάλιστα στην καθημερινή άσκησι της πρακτικής Χριστιανικής ζωής. Τούτο ας μη θεωρηθή ότι καθ’ οιονδήποτε τρόπο αναιρεί την βασική αλήθεια της Βίβλου: «την κατά χάριν Θεού εν Χριστώ σωτηρία». Μάλλον βεβαιώνει ότι έκφρασις, καρπός της θείας χάριτος, είναι η αυθόρμητη, εθελούσια, χαροποιός διάθεσις να δοθή δόξα στον Θεό.

Στα εδάφια 1-5(β) τοποθετείται το θέμα του Ψαλμού: δηλαδή η υψίστη φιλοδοξία του ευσεβούς ανθρώπου:7

Από τη μία πλευρά είναι να έχη ελευθερία εισόδου στην παρουσία του Θεού, που «τυπολογικά» τούτο εκφράζεται στην «σκηνή του μαρτυρίου» επί το «όρος το Άγιον» (το όρος Σιών) (εδ. 1),

Από την άλλη πλευρά, ο ευσεβής άνθρωπος θα πρέπει να έχη μια διαμένουσα ασφάλεια, στο μέσον ποικίλων περιστάσεων, ώστε να μη σαλευθή από τις πολυάριθμες επιθέσεις των ασεβών (εδ. 5β).

Έχει υποστηριχθή από πολλούς ερμηνευτάς (μνημονεύεται ο Hermann Gunkel)8, ότι ο Ψαλμός αυτός έχει «τυπολογικόν» σχήμα (δηλ. συνδέεται με ιεροτελεστία):

(α) Οι λατρευταί ερωτούν τον ιερέα ως προς τις προϋποθέσεις εισόδου των εις τον «άγιον τόπον» (εδ. 1).

(β) Ο ιερεύς ανταποκρίνεται προσδιορίζων αυτές τις προϋποθέσεις (εδ. 2-5(β)).

(γ) Ολοκληρώνεται με μίαν ευλογίαν (5γ)9

Στην προσέγγισι της αναλύσεώς μας στο περιεχόμενο του συντόμου αυτού ψαλμού θα υιοθετήσουμε την διαίρεσι ενός ετέρου συγχρόνου σχολιαστού: 10

Α΄ Ο Θεός, ο φιλοξενών τον άνθρωπον:

Εδ. 1.: Ο Ψαλμωδός αρχίζει με μιαν ερώτησι: Παρόλον ότι η ερώτησις αυτή παρουσιάζεται με δύο διαφορετικούς τρόπους, όμως πράγματι αποτελεί μία μοναδική ερώτησι. Η ερώτησις αναφέρεται στην φύσι και τον χαρακτήρα του προσώπου που επιθυμεί να έλθη στην παρουσία του Θεού: 11 «ΚΥΡΙΕ, τις θέλει κατοικήσει εν τη σκηνή σου; Τις θέλει κατοικήσει εν τω όρει τω αγίω σου;». Ο όρος «σκηνή» συνδέει δύο ιεροτελεστίες: λατρεία – θυσία.12

Το δίπτυχο, όμως, αυτό ερώτημα υποκρύπτει την βαθειά ανθρώπινη διαφθορά να νομίζη ότι με την εξωτερική τήρησι κάποιων τελετουργιών, που έχουν έναν συμβολικό χαρακτήρα, θα επιτύχη την τακτοποίησί του στις σχέσεις του με τον Δημιουργόν του. Ο Ιωάννης Καλβίνος παρατηρεί ότι ο Δαβίδ, χωρίς να ομιλήση στους ανθρώπους, απευθύνεται στον Θεό, κάτι που θεωρεί ως την καλλίτερη πορεία· και υπαινίσσεται, ότι εάν οι άνθρωποι αξιούν τον τίτλο του λαού του Θεού, χωρίς πράγματι να είναι έτσι «εν έργω και αληθεία», δεν κερδίζουν τίποτε με την αυταπάτη τους, γιατί ο Θεός παραμένει αναλλοίωτος στον Εαυτόν Του, και απαιτεί αντίστοιχα πίστι από τους ιδικούς Του. Χωρίς αμφιβολία, υιοθέτησε τον Αβραάμ με μια ελεύθερη εκλογή, αλλά, ταυτόχρονα συνέστησε μαζί του μια διαθήκη ότι αυτός θα ζούσε μιαν άγια και δίκαιη ζωή. Και τούτο, συνεχίζει ο Ιωάννης Καλβίνος, αποτελεί τον γενικό κανόνα της Διαθήκης, που ο Θεός συνέστησε από την αρχή με την Εκκλησία. Και το συμπέρασμα είναι ότι υποκριταί που κατέχουν θέσι στον ναό του Θεού, μάταια προσποιούνται ότι αποτελούν τον λαόν Του, γιατί Αυτός αναγνωρίζει μόνον εκείνους που ακολουθούν δικαιοσύνη και ακεραιότητα στη ζωή τους13, (όπως τούτο φανερώνεται στην συνέχεια του Ψαλμού).

Β΄ Ο άνθρωπος: φιλοξενούμενος από τον Θεό (εδ. 2-5)

Στη συνέχεια ο Ψαλμωδός περιγράφει τα ιδιαίτερα εκείνα χαρακτηριστικά που ο Θεός θέλει να έχη ο άνθρωπος ο οποίος τώρα έρχεται για να ζήση στον οίκο Του, απεκδυόμενος τον παλαιόν άνθρωπο και ενδυόμενος «τον καινόν άνθρωπον».14

- Η προσωπική του συμπεριφορά (εδ. 2-3).

- Ο χαρακτήρας (του φιλοξενουμένου): αλήθεια

Εδ. 2: Τα κύρια χαρακτηριστικά του ανθρώπου του Θεού είναι: ακεραιότης, άσκησις δικαιοσύνης, αλήθεια: «Ο περιπατών εν ακεραιότητι, και εργαζόμενος δικαιοσύνην, και λαλών αλήθειαν εν τη καρδία αυτού·»

Το πρώτο στοιχείο του χαρακτήρος του ανθρώπου του Θεού είναι η ακεραιότης. Υπονοείται εδώ μία αντίθεσις μεταξύ μιας ματαίας καυχήσεως εκείνων που είναι μόνον κατ’ όνομα λαός του Θεού, που η θρησκευτικότης τους εξαντλείται στην εξωτερική τήρησι διατάξεων, αλλά στερούνται μιας αληθινής σχέσεως με τον Θεόν, και εκείνων που χαρακτηρίζονται από ακεραιόηττα. Ακέραιος είναι ο γνήσιος, ο μη μεμιγμένος με έτερα, ξένα στοιχεία (προέρχεται από το ρήμα «κυράννυμι»), είναι ο άδολος, ο καθαρός, στην αρχική του κατάστασι.

Το δεύτερο στοιχείο που χαρακτηρίζει τον άνρθωπο του Θεού είναι ο «εργαζόμενος δικαοσύνην», τούτο, ως σημειώνει ο Ιωάννης Καλβίνος,15 αναφέρεται στην άσκησι προσωπικής δικαιοσύνης προς τον πλησίον, κάτι που φανερώνει φόβον Θεού. Χωρίς να αποκλείσουμε το ενδιαφέρον του πιστού –που πρέπει να υπάρχη αναμφισβήτητα- στα ποικίλα κοινωνικά προβλήματα, σε κάθε είδους κοινωνική ή πολιτική αδικία που συμβαίνει στον κόσμο μας. Δεν μας επιτρέπεται να παραμένουμε απαθείς, αμέτοχοι, αδιάφοροι για τα τεκταινόμενα, όμως η κυρία διακονία και αποστολή του τέκνου του Θεού παραμένει –κατ’ εξοχήν- ο πλησίον. Ποία είναι η συμπεριφορά μας στην οικογένειά μας, στον συγγενή μας, στον γείτονά μας, ποιο είναι το γνήσιο, ειλικρινές ενδιαφέρον μας. Τούτο όμως, όπως ήδη αναφέρθηκε, δεν σημαίνει αποξένωσι από τα ευρύτερα προβλήματα, ανάγκες, περιστάσεις, αδικίες σε εθνικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Μάλιστα αυτή η αναπόφευκτη «παγκοσμιοποίησις» των ημέρών μας καθιστά γειτονική και την πιο απόμακρη περιοχή του πλανήτη.

Το τρίτο στοιχείο του εδαφίου: «ο λαλών αλήθειαν εν τη καρδία αυτού». Αυτή η τελική φράσις του εδαφίου υποδηλώνει ότι ο άνθρωπος αυτός, ο άνθρωπος του Θεού, είναι αξιόπιστος. Όχι απλά «σωστός»,16 εξωτερικά –δηλαδή σαν να επρόκειτο για την εκτέλεσι, ενός επιβεβλημένου καθήκοντος, αλλά αυτή η «αλήθεια» που εκστομίζεται ως συνοδεύεται με ένα αίσθημα γνησίας αγάπης, «εν τη καρδία αυτού». Δεν φθάνει να λέμε την «αλήθεια», μάλιστα με σκληρότητα, για το πρόβλημα, για την ανάγκη, για την περίστασι του αδελφού μας, (χωρίς βέβαια, από την άλλη πλευρά, να κινούμεθα από μια ανθρώπινη, επιπόλαιη, συναισθηματική προσωρινή έξαρσι), αλλά με θεία αγάπη να βλέπουμε το πρόβλημα του «πλησίον» και να ανταποκρινώμαστε όχι μόνο ενεργητικά και θετικά αλλά και «εκ καρδίας». (Στη γλώσσα της Γραφής «καρδιά» δεν είναι μόνο κέντρο των αισθημάτων αλλά ολοκλήρου της προσωπικότητός μας).

- Τα λόγια (του φιλοξενούμενου): κάτω από έλεγχο.

Στη συνέχεια ο Ψαλμωδός παρουσιάζει τα προσόντα του ανθρώπου του Θεού, αναφορικά με τα λόγια του, από μια αρνητική πλευρά. Δηλαδή εκείνα που είναι ασυμβίβαστα με αυτή.

Εδ. 3: «Ο μη καταλαλών δια της γλώσσης αυτού, μηδέ πράττων κακόν εις τον φίλον αυτού, μηδέ δεχόμενος ονειδισμόν κατά του πλησίον αυτού». Τρία ιδιαίτερα σημεία υπογραμμίζονται, τα οποία έχουν όλα σχέσι με την γλώσσα:

(α) Το πρώτον έχει σχέσιν με την «καταλαλιάν», το να διέρχεσαι, περίπου να κατασκοπεύης τα αλλότρια, να σχολιάζης δυσμενώς. Πόση ζημία προκαλεί η δόλια, η υπονομευτική, μάλιστα η κακόβουλη, η κακεντρεχής, η κακοήθης κριτική. Και κάτι το οποίον είναι εντυπωσιακό είναι ότι η πληγή αυτή που είναι τόσον συνηθισμένη και στις ημέρες μας, κάθε άλλο από άγνωστος ήτο και στις αρχαίες εκείνες ημέρες.

Όμως αυτός ο άνθρωπος δεν απουσιάζει ούτε από τις συνάξεις του λαού του Θεού. Συχνά η «ασθένεια» αυτή προσβάλλει, σε μικρό ή και μεγάλο βαθμό, πρόσωπα που έχουν, τουλάχιστον, «μόρφωσιν (μορφήν) ευσεβείας…» 17 Ο Ψαλμωδός, όμως, διακηρύττει ότι ο άνθρωπος αυτός δεν κατοικεί «εις την σκηνήν και εις το όρος το άγιον του Κυρίου» (εδ. 1).

(β) Το δεύτερον, συνδέεται, εμμέσως και με το πρώτον, «μηδέ πράττων κακόν εις τον φίλον αυτού». Αν και η λέξις «φίλος» στην Εβραϊκή χρησιμοποιείται με ποικιλία εννοιών, όπως και με μιαν γενικώτερη έννοια που καλύπτει όλους τους ανθρώπους18 δεν θα πρέπει να αποκλείσουμε τη χρήσι με την σύγχρονη έννοια της λέξεως. Πόσα, πράγματι, πλήγματα προέρχονται συχνά από το στενό, το στενότατο, περιβάλλον! Ένας τέτοιος «πλήκτης» δεν είναι δυνατόν να είναι «φιλοξενούμενος» εις την «σκηνήν» του Κυρίου.

(γ) «μηδέ δεχόμενος ονειδισμόν κατά του πλησίον αυτού». Ερχόμαστε εδώ σ’ ένα ιδιαιτέρως λεπτό σημείο. Ο Ψαλμωδός βλέπει όχι μόνον μίαν άμεση προσβολή αλλά και μια παθητική, αδρανή, πλαδαρή αντιμετώπισι από έναν υποτιθεμένως άνθρωπο του Θεού, της ύβρεως, της κακολογίας, του ονειδισμού που στρέφεται «κατά του πλησίον αυτού». Υπάρχουν περιπτώσεις που η ουδετερότης αποτελεί βαρειά αμαρτία. Αυτό είναι ένα αμάρτημα που συχνά περνά απαρατήρητο. Και είναι απαράδεκτο για έναν «φιλοξενούμενον» εις την «σκηνήν».

- Η κοινωνική του συμπεριφορά (εδ. 4-5).

- Η υποταγή (του φιλοξενουμένου): σαφής (εδ. 4 (α+β)).

Εδ. 4: «Εις τους οφθλαμούς αυτού καταφρονείται ο αχρείος· τιμά δε τους φοβουμένους τον Κύριον».

Και πάλιν τα θετικά στοιχεία προηγούνται. Υπάρχουν δύο οδοί στη ζωή. Ο άνθρωπος αυτός –που με τη χάρι του Θεού ευρίσκεται στη «σκηνή», είναι προσεκτικός στην εκτίμησι των ανθρώπων αποβλέποντας, σε ηθικά πρότυπα, και μέτρα (standards) μάλλον παρά σε οποιουσδήποτε άλλους παράγοντες. Συχνά δίδεται από τους ανθρώπους προσοχή, εκτίμησις, αναγνώρισις, σε μηδαμινούς, ποταπούς, χυδαίους ανθρώπους και πράγματα. Η σύγχρονη, μάλιστα πραγματικότης, με την κυριαρχία πτωχών, υλιστικών, ακόμη μέχρι χυδαιότητος στοιχείων, οδηγεί σε μια γενική πτώσι αξιών.

Μέσα σ’ αυτή την υλιστική κυριαρχία, σ’ αυτή την υποβάθμισι των ηθικών αξιών ποια πρέπει να είναι η αντίδρασις του ανθρώπου του Θεού, του «φιλοξενουμένου της σκηνής»; Ο Ψαλμωδός δίδει την διφυή απάντησί του: «καταφρονείται ο αχρείος» αλλά «τιμά τους φοβουμένους τον Κύριον». Στην Βίβλο έχουμε αρκετά τοιαύτα παραδείγματα.19 Μνημονεύεται π.χ. η στάσις του Αβραάμ έναντι των δύο βασιλέων, του βασιλέως της Σαλήμ, του Μελχισεδέκ, και του βασιλέως των Σοδόμων. Εις τον πρώτον ο  Άβραμ παρέχει το δέκατο των λαφύρων, από τον δεύτερον –που του προσφέρει πολλά- ο Άβραμ αρνείται να πάρη και το παραμικρό: «δεν θέλω λάβει από πάντων των ιδικών σου από κλωστής έως υποδήματος, δια να μη είπης, Εγώ επλούτισα τον Άβραμ…».20 Πόσο άραγε θάρρος μας χαρακτηρίζει να απαρνηθούμε, να αποποιηθούμε, να απορρίψουμε το υποδεέστερο, το φθηνό, το ανάξιο, όταν μάλιστα αυτό επιδοκιμάζεται, ενθαρρύνεται ή και χειροκροτείται; Είμαστε έτοιμοι π.χ., ως οικοδεσπότες, να σηκωθούμε να κλείσουμε την τηλεόρασι, όταν η ίσως τυχαία συναναστροφή μας, αρέσκεται σ’ ένα αμαρτωλό αλλά και, ως συνήθως, ακαλαίσθητο τηλεοπτικό πρόγραμμα;21

Από την άλλη πλευρά ο άνθρωπος του Θεού: «τιμά τους φοβουμένους τον Κύριον». Και ενώ ο άνθρωπος του Θεού τελικά καλείται να αποφεύγη την ιδιαίτερη συνάφεια με τον περιβάλλοντα πονηρό κόσμο –τούτο βέβαια δεν σημαίνει την προώθησι ενός εγκοσμίου αποχωρητισμού- αντίθετα τιμώντας τους «φοβουμένους τον Κύριον» αναζητεί επίσης την συντροφιά τους και τη θετική τους επιρροή.22 Η καλλιέργεια πνευματικών σχέσεων με αληθώς πνευματικούς ανθρώπους –η ορθή, γνησία, ειλικρινής κοινωνία, στο πλαίσιο της τοπικής εκκλησίας δημιουργεί τον κατάλληλο χώρο –το θερμοκήπιο- μιας ευλογημένης αμοιβαίας οικοδομής. Τούτο δεν πρέπει, πάντως, να οδηγή σε μια «γκετοποίησι» της εκκλησιαστικής ζωής, αλλά ο χώρος να καταστή ένα ευλογημένο διδακτήριο, μια θερμή γωνιά αγάπης, συμπαραστάσεως, συμμερισμού. Η αλόγιστη, αντίθετα, σύνδεσις, με το εκκοσμικευμένο περιβάλλον οδηγεί σταδιακά, αλλά άφευκτα, σε μια διαβρωτική διαδικασία αποξενώσεως, με θλιβερά πάντοτε αποτελέσματα. Η αρχαία παροιμία: «κακαί συναναστροφαί φθείρουν ήθη χρηστά» πάντοτε ισχύει. Οι νεώτεροι, στην ηλικία αλλά και χριστιανική εμπειρία, ας το προσέξουν. Όπως, όμως, λέχθηκε ανωτέρω ο «αποχωρητισμός», το κλειστό, αποκλειστικό πνεύμα, είναι χωρίς αμφιβολία αποδοκιμαστέο από τον ίδιο τον Κύριό μας. Στην ιερατική προσευχή Του, είπε: «Δεν παρακαλώ να σηκώσης αυτούς εκ του κόσμου, αλλά να φυλάξης αυτούς εκ του πονηρού».23

- Στις δοσοληψίες του (ο φιλοξενούμενος) τιμάται: (4(γ)-5)

Ακόμη αυτός ο άνθρωπος του Θεού (εδ. 4(γ0): «ομνύει εις τον πλησίον αυτού, και δεν αθετεί» («όταν υπόσχεται δεν αθετεί τον λόγο του, ό,τι κι αν του στοιχίσει» ΝΜΒ). Ο πλήρης σεβασμός στα λόγια, στις δεσμεύσεις και στις οποιεσδήποτε υποχρεώσεις του, ο άνθρωπος του Θεού καλείται να τις τηρήση μέχρι κεραίας. Η συνέπεια, προσωπική, κοινωνική, εμπορική, πνευματική πρέπει πάντοτε να τον χαρακτηρίζουν. Καλείται να είναι ακριβής όχι μόνο στα μεγάλα πράγματα αλλά και στα μικρά: Συνεπής στην εκπλήρωσι υποχρεώσεων, συνεπής στις καθημερινές του σχέσεις, στο ωράριό του (γιατί όχι –ιδιαιτέρως εκεί- στην ακριβή προσέλευσί του στις ώρες των συνάξεων της εκκλησίας). Όλα αυτά απαιτούν προσοχή, επιμέλεια, φροντίδα, ναι ακόμη πνεύμα θυσίας. Τούτο όμως απαιτεί μια ιδιαίτερη προσοχή στις δεσμεύσεις τις οποίες αναλαμβάνουμε και χαρακτηριστικές εν προκειμένω είναι οι σαφείς συστάσεις του Παροιμιαστού.24 Η αυστηρή αυτή συνέπεια υπήρξε ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του «Καλβινιστικού Προτεσταντισμού», που κατά τον διάσημο Γερμανό κοινωνιολόγο Max Weber έδωσε την κύρια ώθησι στη μεγάλη οικονομική ανάπτυξι των Διαμαρτυρομένων χωρών.25

Εδ. 5(α): «δεν δίδει το αργύριον αυτού επί τόκω, ουδέ λαμβάνει δώρα κατά του αθώου». Δύο ιδιαίτερα στοιχεία «οικονομικής διαφθοράς» ο Ψαλμωδός υπογραμμίζει, στα οποία ο άνθρωπος του Θεού (ο φιλοξενούμενος της σκηνής) δεν πρέπει να έχη συμμετοχή.

Το πρώτο αφορά την «τοκογλυφία». Γενικώτερα υπήρχε μια τάσις αποδοκιμασίας για την λήψι τόκου εκ δανεισμού χρημάτων. Δεν θα πρέπει να λησμονηθή ότι υπήρχε και η ρήσις ότι ο τόκος «είναι ψευδής γόνος αγόνου μετάλλου».26 Η αρνητική αυτή εκτίμησις για τον τόκο ωφείλετο στο ότι χρηματικά δάνεια εχρησιμοποιούντο –σχεδόν κατά κανόνα- για την αντιμετώπισι, κυρίως στο πλαίσιο της αγροτικής οικονομίας, αμέσων αναγκών επιβιώσεως27 και όχι για την προώθησι μιας οικονομικής αναπτύξεως. Οπωσδήποτε η έννοια θα πρέπει να περιορισθή όχι στη λήψι ενός θεμιτού, νομίμου τόκου, αλλά στην «τοκογλυφία» -δηλαδή την απαράδεκτη, εκμεταλλευτική, απεχθή λήψι υπερβολικού τόκου. Εξ άλλου και ο Κύριός μας στην παραβολή των ταλάντων,28 απευθυνόμενος στον «πονηρό και οκνηρό δούλο» του καταλογίζει βαρεία αμέλεια: «έδει σε ουν βαλείν τα αργύριά μου τοις τραπεζίταις, και ελθών εκομισάμην αν το εμόν συν τόκω».

Εδ. 5(β): «ουδέ λαμβάνει δώρα κατά του αθώου» (για να βλάψη αθώο δεν δωροδοκήθηκε, ΝΜΒ).

Αυτό το «δεύτερο» αφορά ένα άλλο μεγάλο κακό. Κάτι που έχει να κάνη με την ηθική διαφθορά, την δωροδοκία. Ένα κακό που η Παλαιά Διαθήκη σκληρά καταδικάζει και καυτηριάζει.29 Σ’ όλους τους αιώνες και σε όλα τα επίπεδα αλλά και τους λαούς η διαφθορά και η δωροδοκία είναι δίδυμες αδελφές, ή συγκοινωνούντα δοχεία. Τούτο, όμως το κακό κυρίως στην Ανατολή ευρήκε κατάλληλο έδαφος για να καταστή «νόμιμος» θεσμός και κανόνας (ας θυμηθούμε το κλασσικό «μπαξίσι» της Τουρκοκρατίας), αλλά και τα σύγχρονα υποκατάστατά του: «γρηγορόσημο», «φακελάκι», «λάδωμα» κ.ο.κ. Πόσο αγωνιστικό πνεύμα, πόση ετοιμότητα, πόσο ηθικό δυναμισμό πρέπει να διαθέτη –με τη χάρι του Θεού- ο άνθρωπος του Θεού (ο «φιλοξενούμενος της σκηνής») για να αντιδράση στην προϊούσα σήψι του κοινωνικο-πολιτικού ιστού, στο θανατηφόρο μικρόβιο της «ηθικής σηψαιμίας»!

- Η αιώνιος ασφάλεια (του «φιλοξενουμένου»: (5(γ)

«Ο πράττων ταύτα δεν θέλει σαλευθή εις τον αιώνα». Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ζωής είναι η ανασφάλεια. Το αίσθημα αυτό κατατρύχει κάθε ανθρώπινη ύπαρξι. Το θέμα της ανασφαλείας κυριαρχεί εις όλα τα επίπεδα της ζωής. Ο άνθρωπος αναζητεί ποικίλα καταφύγια. Κίνδυνοι ποικίλοι τον περιβάλλουν, από την είσοδό του στον κόσμο (αλλά και πριν ακόμη από αυτήν: σκεφθήκαμε ποτέ το θέμα των αμβλώσεων;). Όμως εκείνος ο οποίος κατέφυγεν στην «αιώνιο σκηνή» -εκείνος ο οποίος ευρήκε καταφύγιο σ’ Αυτόν, στον Χριστό –δεν είναι Αυτός, στο πλαίσιο της Καινοδιαθηκικής Αποκαλύψεως, «… Ιδού η σκηνή του Θεού μετά των ανθρώπων, και σκηνώσει μετ’ αυτών, και λαοί αυτού έσονται, και αυτός Θεός μετ’ αυτών έσται…»;30

Όπως και ένας παλαιός ύμνος μας το διατυπώνει:

«Όταν θύελλαι του βίου μ’ απειλώσι πανταχού
καταφύγιόν μου έχω τον Θεόν του ουρανού.

Θα με κρύψη, θα με κρύψη ασφαλή και με χαράν
παναγάθως θα με κρύψη εις χειρός Του την σκιάν.».
31

                                                                               

Υποσημειώσεις:

1.     Leslie S. M’Caw. The New Bible Commentary. London – InterVarsity Fellowhip, Σελ. 422.

2.     Ψαλμ. κδ΄ 3-5

3.     Ησαΐας λγ΄ 15-16. Στην Ν.Μ.Β. η απόδοσις αυτών των εδαφίων είναι χαρακτηριστική: «Αυτός που βαδίζει με δικαιοσύνη και που μιλάει μ’ ευθύτητα, εκείνος που περιφρονεί το κέρδος που βγαίνει με εκβιασμό, αυτός που αποκρούει τη δωροδοκία, εκείνος που κλείνει τ’ αυτιά του σ’ όσους προτείνουν φόνους…». Αλλά και η απόδοσις των Ο’ είναι εντυπωσιακή: «Πορευόμενος εν δικαιοσύνη, λαλών ευθείαν οδόν, μισών ανομίαν και αδικίαν, και τας χείρας αποσειόμενος από δώρων·… Ούτος οικήσει εν υψηλώ σπηλαίω πέτρας ισχυράς· άρτος αυτώ δοθήσεται, και ύδωρ αυτού πιοτόν»

4.     Λουκ. α΄ 6:11 – β΄ 25

5.     Πραξ. ι΄ 2

6.     Εβρ. ιβ΄ 14

7.     Leslie S. M; Caw, ibid, Σελ. 422.

8.     Hermann Gunkel (1862-1932). “The New International Dictionary of the Christian Church” The Paternoster Press, Grand Rapids 1974 (Εις το έργον του “Die Psalmen” 1926-28).

9.     Peter C. Craigie – Word Biblical Commentary, World Books, Publisher, Wago Texas, Σελ. 150.

10.   Derek Kidner – Psalms, The Tyndale Old Testament Commentaryies, (1-71), InterVarsity Press, Leicester, London (1973).

11.   Peter C. Craigie, ibid, Σελ. 151.

12.   Derek Kidner, ibid Σελ. 81. «Τούτο θέλει είσθαι παντοτεινόν ολοκαύτωμα εις τας γενεάς σας, παρά την θύραν της σκηνής του μαρτυρίου, ενώπιον Κυρίου· όπου θέλω εμφανίζεσθαι εις εσάς, δια να λαλώ εκεί προς σε» (Έξοδ. κθ΄ 42).

13.   Ιω. Καλβίνου –Σχόλια στο Βιβλίο των Ψαλμών (Calvin Translation Society – Edinburgh: 1845), Τόμος Α΄ , Σελ. 203.

14.   Εφεσ. δ΄ 22-24: «αποθέσθαι  υμάς κατά την προτέραν αναστροφήν τον παλαιόν άνθρωπον τον φθειρόμενον κατά τας επιθυμίας της απάτης… και ενδύσασθαι τον καινόν άνθρωπον…»

15.   Ιω. Καλβίνου, ibid, Τόμος Α΄ , Σελ. 206

16.   Derek Kidner, ibid, Σελ. 81

17.   Β΄ Τιμ. γ΄

18.   Ιωάννου Καλβίνου, ibid, Τόμος Α΄, Σελ. 207: Η απόδοσις των Ο’  είναι «ο πλησίον»

19.   Derek Kidner, ibid, Σελ. 82.

20.   Γεν. ιδ΄ 17-24

21.   Ο Ιωάννης Καλβίνος (ibid, Σελ. 209) γράφει: «Εκείνος ο οποίος προσβλέπει στις πράξεις των πονηρών ανθρώπων με αδιαφορία, φανερώνει ότι τις εγκρίνει στο βαθμό που είναι στην εξουσία του. Ο Παύλος μας διδάσκει (Εφεσ. ε΄ 11), αναφορικά με αυτό «μη συγκοινωνείτε τοις έργοις τοις ακάρποις του σκότους, μάλλον δε και ελέγχετε…» Αποτελεί κάτι το διεστραμμένο, όταν πρόσωπα, προκειμένου να αποκτήσουν την εύνοια των ανθρώπων, έμμεσα μυκτιρίζουν τον Θεό· και όλοι οι πράττοντες ταύτα βαρύνονται καθώς καθιστούν έργα τους το να ευαρεστούν τους πονηρούς… Ο άνθρωπος που βλέπει τον πονηρό τιμώμενο, και με τα χειροκροτήματα του κόσμου καθίσταται πιο ισχυρογνώμων στην πονηρία του, και εκείνος που δίδει την συγκατάθεση και επιδοκιμασία σ’ αυτό, με τούτο δεν υψώνει το κακό σε εξουσιαστική θέσι, και δεν το επενδύει με κυρίαρχη δύναμι; «ουαί εις εκείνους, ολίτινες λέγουσι το καλόν κακόν· οίτινες θέτουσι το πικρόν δια γλυκύ, και το γλυκύ δια πικρόν!» (Ησ. ε΄ 20).

22.   Peter C. Craigie, ibid (Σελ. 152.).

23.   Ιωαν. ιζ΄ 15

24.   Παροιμ. ς΄ 1-5 επίσης Β΄ Κορ. Α΄ 15-23 (όπου συν τοις άλλοις ο Παύλος δίδει εξηγήσεις δια την ματαίωσι προγενέστερης προθέσεως να τους επισκεφθή, κάτι που φανερώνει ότι και όταν υπέρτεροι της δυνάμεως μας λόγοι επιβάλλουν την ακύρωσι μιας υποσχέσεώς μας απαιτείται μία σαφής και ειλικρινής δήλωσίς μας.

25.   Max Weber (1864-1920) «Η Προτεσταντική Ηθική και το Πνεύμα του Καπιταλισμού» (Μεταφρ. Δημοσθένη Κούρτοβιτς –Εκδόσεις «Κάλβος» - Αθήνα).

26.   William Shakespeare –εις τον Έμπορον της Βενετίας. Ο Αριστοφάνης εις τας Νεφέλας τον ονομάζει: «Τούτο δ’ εσθ’ ο τόκος τι θηρίον».

27.   Ο Peter C. Craigie (ibid Σελ. 152) παρατηρεί ότι ο Εβραϊκός Νόμος «ημπόδιζε δάνεια επί τόκω» σε Εβραίους αδελφούς, αλλά τα επέτρεπε για επιχειρηματικές δραστηριότητες με ξένους –βλ. Δευτερονόμιον (κγ΄ 19-20). –Ο λόγος ήτο διότι ο Εβραίος αδελφός ο οποίος ευρίσκετο σε ανάγκη δανείου, ήτο σχεδόν βέβαιο ότι αντιμετώπιζε μεγάλη δοκιμασία και το να επιβάλης, λοιπόν, σ’ αυτόν τόκο και μάλιστα μεγάλο θα ισοδυναμούσε με εξόντωσί του.

28.   Ματθ. κε΄ 27

29.   Έξοδ. κγ΄ 8, «Και τα δώρα δεν θέλεις λάβει· διότι τα δώρα τυφλόνουσι και τους σοφούς, και διαστρέφουσι τους λόγους των δικαίων». Δευτ. ις΄ 19: «Δεν θέλεις διαστρέψει κρίσιν δεν θέλεις αποβλέπει εις πρόσωπον, ουδέ θέλεις λαμβάνει δώρον· διότι το δώρον τυφλόνει τους οφθαλμούς των σοφών, και διαφθείρει τους λόγους των δικαίων».

30.   Αποκ. κα΄ 3

31.   Από τον Ύμνο 470 του νέου Υμνολογίου της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας –στίχοι Μαρίας Καλοποθάκη.

                                                                               

 Ο κ. Α. Κουλούρης είναι μεταφραστής στην Ελληνική γλώσσα των “Θεσμών της Χριστιανικής Θρησκείας” του Ι. Καλβίνου



 Κύριε, η καταφυγή μου

Κύριε, Σε θέλω πλάι μου στο ταξίδι.

Το ξέρω πως βρίσκομαι σε σκοτάδι πυκνό

Άγχη, φόβοι, αμφιβολίες με βασανίζουν

Ψάχνω να βρω την πίστη μου, μ’ αυτή δεν αποκρίνεται.

Ψάχνω το βέλος για την έξοδο,

τους δρόμους προς το ξέφωτο.

Χτυπώ τα κύμβαλα με μανία για ν’ ακουστώ

μ’ αυτά μου σπάνε τα τύμπανα

και τα μέταλλα απορυθμίζουν την πυξίδα μου

                                         προς Εσένα.

 

Δεν έχω πιλότο πια, δεν έχω σκοπό

Βοήθεια, Κύριε

Πώς ποθώ στιγμές ήρεμες

μια αστραπή ελπίδας

ένα βράχο να πιαστώ

Παντοδύναμε, δος μου ειρήνη

φως στο νου, χαρά μικρού παιδιού

Οδήγησέ με στην ψηλότερη κορφή

για να δω του κρημνού μου τα βάθη.

Είχα κάποτε γευτεί τη Χάρη Σου

κι ένοιωσα να λυώνει τ’ ατσάλι του εγώ μου

Ταπεινώνομαι Κύριε και κραυγάζω

Έλα Κύριε Ιησού. Σε θέλω και φωνάζω

Ναι σε θέλω, Κύριε Ιησού

Πάνσοφε Θεέ, η πρόνοιά Σου

Επιτρέπει το σκοτάδι μου

για να αισθανθώ πιο λαμπρό το φως Σου

Σ’ ατενίζω και γλυκαίνουν οι πόνοι μου

Σε καλώ και σκορπίζουν οι φόβοι μου

Σε δέχομαι κι αγαπώ τους γύρω μου

Προσεύχομαι κι ακούγομαι

Ναι θέλω να ζήσω για να πω

στον γείτονά μου για Σένα π’ αγαπώ

Τον Σωτήρα μου, την καταφυγή μου.

 

Επιμέλεια - Μετάφραση: Λ. Βαλαή
 

Ο «Αστήρ της Ανατολής» στους πρώτους
Ολυμπιακούς Αγώνες
του 1896


 

7/12/1896

Εξύπνησαν επί τέλους αι επιτροπαί μας και εννόησαν ότι μόλις 40 ημέραι μας χωρίζουν από τους Αγώνας, τόσον δε πυρετωδώς ήδη εργάζονται, ώστε φαίνεται ότι όλα θα τελειώσουν εγκαίρως. Το Στάδιον, όπου η επιτροπή είχε κάμει το φοβερόν σφάλμα να αναθέση όλην την εργασίαν εις ένα μόνον εργολάβον, ούτε κατά το εν τέταρτον δεν θα αποπερατωθή εκ μαρμάρου και Πειραϊκού λίθου, αλλ’ ήδη ήρχισαν να το τελειώνουν ξύλινον, προσωρινώς εννοείται δια τους προσεχείς Αγώνας, κατόπιν δε θα εξακολουθήση η εργασία μέχρις αποπερατώσεως εντελούς. Οπωσδήποτε τα ξύλινα εδώλια προχωρούν μετά καταπληκτικής ταχύτητος και φαίνεται ότι θα ήναι έτοιμα μέχρις της 1ης Μαρτίου. Τότε θα χρωματισθούν λευκόν χρώμα δια να ομοιάζουν μακρόθεν βλεπόμενα με τα μαρμάρινα. Το επίπεδον μέρος του Σταδίου στρώνεται ήδη καταλλήλως δια τους αγώνας.

Το ποδηλατοδρόμιον εν Νέω Φαλήρω ετελείωσε και μετά τινας ημέρας θα γίνουν εν αυτώ αγώνες ποδηλατικοί. Το νέο Σκοπευτήριον εν Καλλιθέα ευρίσκεται επίσης εν τω τελειούσθαι, ομοίως και οι νεώσοικοι εν τω μικρώ λιμένι της Μουνυχίας.

Αι αρχαί επίσης ετέθησαν επί τέλους εις κίνησιν. Και η μεν Κυβέρνησις διέταξεν ήδη την ταχείαν επισκευήν των δημοσίων οδών, των αγουσών απ’ Αθηνών εις Μαραθώνα, Πειραιά, Ελευσίνα, Δεκέλειαν κτλ. Ο δε δήμος Αθηναίων διορθώνει τας οδούς της πόλεως, χρωματίζει τους φανούς, ιδρύει ουρητήρια, κανονίζει δενδροστοιχίας και πεζοδρόμια. Αι οδοί Σταδίου, Πανεπιστημίου, Φιλελλήνων, Αμαλίας, Πειραιώς, Ερμού, Αιόλου, Αθηνάς, Πατησίων και Κηφισσίας, αι πλατείαι Συντάγματος και της Ομονοίας, αι οδοί και οι κήποι περί το Στάδιον, τον Ιλισσόν και το Ζάππειον, θα φωταγωγηθούν εκτάκτως δια λαμπτήρων Άουερ, ίσως δε και δι’ ηλεκτρικού φωτός τινά εξ αυτών. Αι αρχαιότητες καθαρίζονται και περιφράσσονται (ευχόμεθα όπως μη λησμονηθή επί τούτοις και ο τάφος του Μύλλερ εν Κολωνώ). Εν Πειραιεί επίσης ο δήμος ανέλαβε δαπάνην 20,000 δρ. δια τον εξωραϊσμόν της πόλεως και του λιμένος. Η αστυνομία διπλασιάζεται. Το πρακτορείον Κουκ ανέλαβεν άπασαν την μέριμναν των καταλυμάτων των ελευσομένων ξένων, ούς υπολογίζει εις 35-40,000. Είθε να μη επέλθη έλλειψίς τις τροφίμων! Τέλος οι αγώνες θα συνοδευθούν και από παραστάσεις αρχαίων κλασσικών δραμάτων, ως η «Αντιγόνη» εν τη σφενδόνη του Σταδίου, ανεγειρομένης κινητής σκηνής ξυλίνης τη επιστασία του διασήμου αρχαιολόγου κ. Δαίρπφελδ. Νεωτέρας πληροφορίας θα παράσχωμεν και πάλιν προσεχώς.

..………..

24/2/1896

- Ο αριθμός των Ελλήνων γυμναστών και αθλητών, οι οποίοι θα λάβουν μέρος εις τους Διεθνείς Ολυμπιακούς Αγώνας θα ανέρχεται εις 44.

Οι 44 ούτοι αγωνισταί θα προκύψουν εκ των Πανελληνίων Αγώνων ως εξής· 5 θέλουσι προκριθή μεταξύ των αγωνιστών του Μαραθωνίου δρόμου, 3 εις τον δρόμον των 1500 μέτρων, 2 εις τον δρόμον των 400 μέτρων, 2 εις τον δρόμον των 800 μ., 2 εις τον μετ’ εμποδίων δρόμον των 110 μ., 2 εις τους αγώνας άλματος κατά μήκος, 2 εις τους αγώνας άλματος εις ύψος και 2 εις τους αγώνας άλματος επί κοντώ υπέρ ζυγόν, 2 δισκοβόλοι και 2 σφαιροβόλοι, 4 εις το αγώνισμα του διζύγου και μονοζύγου, υποδιαιρούμενον εις δύο ασκήσεις, 2 εις το αγώνισμα των κρίκων, 2 εις τον αγώνα αναρριχήσεως επί κάλω, 4 εις τον αγώνα του ιππικού εφαλτηρίου, διαιρούμενον εις δύο ασκήσεις, 4 εις το αγώνισμα της άρσεως των βαρών και 2 εις το αγώνισμα της πάλης.

Πλην των αγωνιστών τούτων, ο αριθμός των οποίων ανέρχεται περί τους 44, θα συναγωνισθούν και δύο ομάδες εκ 10 αγωνιστών εις το αγώνισμα επί διζύγου και μονοζύγου και εις τον αγώνα των ρυθμικών κινήσεων δια κορυνών.

Τουτέστι 64 εν όλω Έλληνες αγωνισταί θα παλαίσουν επί της κονίστρας του Παναθηναϊκού Σταδίου.

Το πέρας των Ολυμπιακών Αγώνων

6/4/1896

Οι μόλις λήξαντες διεθνείς Ολυμπιακοί αγώνες θέλουσι παραμένει αλησμόνητοι εν τη μνήμη παντός Έλληνος. Θα έχωμεν ήδη ευτυχώς κατά πάσαν διετίαν ομοίους αγώνας, και δη εν Αθήναις, ως φαίνεται, αλλ’ η πρώτη αύτη περίστασις έσχεν όλως ιδιαιτέρας συγκινήσεις. Ήτο η πρώτη αναβίωσις των αρχαίων αγώνων, οίτινες τοσούτον συνετέλεσαν εις το να εξυψωθή ο αρχαίος Ελληνικός πολιτισμός, και να γείνη ο ακρογωνιαίος λίθος του σημερινού πολιτισμού. Ήτο η πρώτη φορά, καθ’ ήν οι Έλληνες επανήρχοντο μετά μακραίωνα δουλείαν σωματικήν και πνευματικήν, εις την ευγενή κονίστραν της σωμασκίας. Ήτο η αφετηρία νέας περιόδου σωματικής ευρωστίας και υγιείας, ήτις αποτελεί την βάσιν της ευεξίας του νου και της ψυχής. Κανείς δεν ήλπιζεν ότι κατά την πρώτην ταύτην περίστασιν οι Έλληνες αθληταί, οι αγύμναστοι και ακατάρτιστοι, ήθελον αναδειχθή τοσούτον, και όμως υπελείφθησαν μόνον των Αγγλοσαξώνων αθλητών, ών η μακρά εντρίβεια περί τα αθλητικά τοις είχεν εξασφαλίσει την υπεροχήν. Τα κατορθώματα των Ελλήνων αθλητών μας πείθουσιν ότι εις τους ερχομένους αγώνας, μετά διετή άσκησιν, θα άρωσι μεγαλειτέρας έτι επιτυχίας, μετ’ ευχαριστήσεως δε βλέπομεν πραγματοποιουμένην την προσδοκίαν ημών, ότι η τέλεσις των Αγώνων τούτων εν Ελλάδι θα δώση καταπληκτικήν ώθησιν εις τα της σωμασκίας μεταξύ της Ελληνικής νεολαίας. Τούτο δε είναι λίαν ευοίωνον σημείον δια τας μελλούσας γενεάς των Ελληνοπαίδων.

Ετέρα νίκη των Ελλήνων κατά τους αγώνας –νίκη ηθική, ανωτέρα και αυτής της νίκης του Μαραθωνείου δρόμου- είναι κατά την ομολογίαν εντοπίων τε και ξένων, η λαμπρά στάσις του λαού. Αφ’ ενός παραδειγματική τάξις επεκράτησε καθ’ όλας εκείνας τας συναθροίσεις εις το Στάδιον, όπου 50,000-80,000 ανθρώπων παρευρέθησαν εκάστοτε, η δε αστυνομική δύναμις δεν υπερέβαινε τους 500 άνδρας. Εις άλλας μεγαλουπόλεις δια την συγκράτησιν της τάξεως εν τοιούτω πλήθει απαιτείται δεκαπλασία αστυνομική δύναμις, και πάλιν συμβαίνουσι πολλά παρατράγωδα. Επίσης και η ευγένεια και ο ιπποτισμός των θεατών του Σταδίου, χειροκροτούντων τους ξένους αθλητάς, έκαμε μεγάλην εντύπωσιν εις τους ξένους. Ενί λόγω, δυνάμεθα να είπωμεν ότι οι Ολυμπιακοί ούτοι αγώνες αντεστάθμισαν πολύ εκ της κακής φήμης, ήν έχαιρεν έξω η Ελλάς, και μας εκέρδησε μεγάλας και πολυτίμους συμπαθείας. Διό ευγνωμοσύνη μεγάλη οφείλεται υπό του έθνους εις τους διοργανώσαντας αυτούς, από του Διαδόχου μέχρι του τελευταίου γραμματέως.

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]
Send mail with questions or comments about this web site. to webmaster- Copyright © 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Last modified: 04/11/2006