ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]

 

ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2003

 

Μαζί με τον Χριστό
στις Τρικυμίες της Ζωής


του αιδ. Κώστα Εμμανουηλίδη

 

Ο ευαγγελιστής Ματθαίος στο 14ο κεφάλαιο και στα εδάφια 22- 34 του ευαγγελίου του περιγράφει το μοναδικό θαύμα της κατάπαυσης της τρικυμίας. Ο Ιησούς Χριστός στο εδάφιο 22 μοιάζει να είναι ασυνήθιστα βιαστικός μια και υποχρεώνει τους μαθητές Του να μπουν στο καΐκι και να μεταβούν, πριν από αυτόν, στην αντίπερα όχθη και εκεί να Τον περιμένουν. Το γιατί μας το εξηγεί ο Ιωάννης στο δικό του ευαγγέλιο, δίνοντάς μας συμπληρωματικές πληροφορίες του ίδιου γεγονότος.

Μετά το θαύμα του χορτασμού των 5 χιλιάδων ανδρών, ο όχλος κυριευμένος από ένα έντονο παραλήρημα μεσσιανικού ενθουσιασμού επιχείρησε να ανακηρύξει τον Ιησού βασιλιά, Ιωαν. 6: 15. Οι μαθητές σίγουρα θα είχαν παρασυρθεί από το ενθουσιώδες πλήθος, γι’ αυτό και ο Ιησούς τους ανάγκασε να μπουν στο πλοίο για να περάσουν στην αντίπερα όχθη. Επειδή τα κίνητρα του όχλου δεν είχαν καμία πνευματική βάση και η ενέργεια τους δεν αντιπροσώπευε το θέλημα του Πατέρα, γι’ αυτό και ο Ιησούς ταχύτατα απομακρύνει τους φιλόδοξους και επιρρεπείς μαθητές από ανάμεσα τους και ο ίδιος, αφού διαλύει το μπερδεμένο πλήθος, ανεβαίνει στο βουνό για προσευχή.

Τι έγινε στη συνέχεια; ‘‘Στο μεταξύ το καΐκι βρισκόταν κιόλας στη μέση της λίμνης και το παίδευαν τα κύματα, γιατί ήταν αντίθετος ο άνεμος’’, εδ. 24.

Θέμα μας λοιπόν οι καταιγίδες, οι θύελλες, οι επικίνδυνες τρικυμίες, τα καυτά καμίνια της ζωής. Θέμα μας το σκάφος της εκκλησίας αλλά και το δικό μας ατομικό και οικογενειακό σκάφος που αλύπητα χτυπιέται από κάθε λογής επικίνδυνα κύματα και ανέμους πολλών μποφόρ.

Μια ερώτηση που αμέσως γεννιέται στη σκέψη μας, με την πρώτη ανάγνωση του κειμένου, είναι η εξής: Ήταν ανάγκη ο Χριστός να υποχρεώσει τους μαθητές του να μπουν στο πλοίο και να ξεκινήσουν το επικίνδυνο ταξίδι, αφού σίγουρα γνώριζε ότι θα συναντούσαν αυτή τη σφοδρή θαλασσοταραχή; Είναι ανάγκη να γευόμαστε τόσο πόνο, τέτοιες σκληρές δοκιμασίες τη στιγμή μάλιστα που ο ουράνιος Πατέρας, ο καλός Θεός,  ξέρει την κάθε λεπτομέρεια της ζωής μας και γνωρίζει το τέλος από την αρχή;

Δε θα μπορούσε ο αρχηγός και τελειωτής της πίστης μας, ο Ιησούς Χριστός, να προλάβει τους φοβερούς κλυδωνισμούς της ζωής μας, τους υφάλους και σκοπέλους; Τα λιμεναρχεία απαγορεύουν τον απόπλου των πλοίων, όταν τα μποφόρ είναι πολλά. Γιατί όχι και ο Κύριος; Κι αν γνωρίζει το τέλος από την αρχή και μπορεί να επέμβει στη ζωή μας και να αποτρέψει τα πάντα, τότε γιατί τα επιτρέπει ή ακόμα και διατάζει γεγονότα δυσάρεστα να πραγματοποιηθούν στη ζωή μας;

Αν αυτές οι ερωτήσεις σε απασχολούν και σε προβληματίζουν, θα ήθελα απλώς να σε διαβεβαιώσω πως ο πόνος είναι το πιο επώδυνο αλλά και το πιο αποτελεσματικό εργαλείο στα χέρια του Καλλιτέχνη , το εντονότερο μολύβι για να ζωγραφίσει ο ουράνιος Πατέρας μέσα στο εσώτατο είναι μας, την καταπληκτική μορφή του Ιησού Χριστού, τη μορφή του μοναδικού μας πνευματικού πρότυπου.

Κι αν ακόμα αναρωτιέσαι και προβληματισμένος ρωτάς: ‘‘καλά όλα αυτά, αλλά γιατί τόσος πόνος; Ο τρυφερός και γεμάτος ευσπλαχνία Κύριος δεν έχει άλλες πιο ανώδυνες μεθόδους;’’ τότε μάλλον και εσύ, όπως όλοι εμείς οι υπόλοιποι, δεν έχεις καταλάβει πόσο σοβαρά σε αγαπάει ο Κύριος και πόσο αποφασισμένος είναι να σου δώσει το καλύτερο, έστω κι αν αυτό σημαίνει θλίψη και πόνο. Ο ουράνιος Πατέρας δε θα σταματήσει σε τίποτα και με τίποτα αρκεί βαθιά, ουσιαστικά και μόνιμα να σε ευλογήσει.

Θέλει οπωσδήποτε να περάσεις από το δικό Του φροντιστήριο, το αποτελεσματικότερο απ΄ όλα τα φροντιστήρια, για να μην παραμείνεις στο νηπιαγωγείο της πίστης. Η ανάγκη να θλιβείς, να συσπειρωθείς, όπως το ελατήριο, για να εξακοντισθείς στο άπειρο της θείας αγάπης, είναι κάτι παραπάνω από επιτακτική.

Είναι η πεποίθηση μου πως ο Θεός μερικές φορές ηρεμεί τις θύελλες και άλλες φορές τις αφήνει να λυσσομανούν, αλλά ηρεμεί και γαληνεύει τις καρδιές μας. Η προσευχή μας, όταν συναντούμε τέτοιες σφοδρές καταιγίδες στη ζωή, πρέπει να είναι: ‘‘Κύριε ή πάρε το πρόβλημα μου ή δώσε μου χάρη να υπομένω’’, ώστε είτε με τον σκόλοπα είτε χωρίς αυτόν, ποτέ να μην πικραθούμε και ποτέ να μη σταματήσουμε την πορεία μας στο δρόμο του Θεού.

Για να δούμε όμως από κοντά 6 πολύ πρακτικές και ωφέλιμες αρχές που συναντάμε στο Ματθ. 14: 22-34.

Παρουσία προβλημάτων
δε σημαίνει απουσία Θεού

Το γεγονός, ότι οι μαθητές βρέθηκαν στη μέση της λίμνης και το καΐκι τους κινδύνευε από στιγμή σε στιγμή να βυθιστεί αυτό δε σημαίνει ότι ο Θεός απουσίαζε από τη ζωή τους ούτε ότι τους είχε ξεχάσει ή βρίσκονταν σε δυσμένεια. Η ανατολή του ήλιου βρήκε τον Ιώβ ως τον πλουσιότερο άνθρωπο της γης και η δύση τον άφησε ως τον φτωχότερο και πιο δυστυχισμένο. Ήταν όμως απών ο Θεός από την ταραγμένη και πολύπαθη ζωή του ή η προσοχή όλου του ουρανού ήταν στραμμένη πάνω στο δούλο του Κυρίου;

Ας απαλλαγούμε από την αντιβιβλική σκέψη που υποστηρίζει πως το παιδί  του Θεού ποτέ δεν πεινάει, ποτέ δεν αρρωσταίνει και ποτέ δε συναντάει οικονομικές κρίσεις, παρά μόνο όταν ζει σε αμαρτία,  και συνεπώς έχει πέσει στη δυσμένεια του ουράνιου Πατέρα.

Παρουσία προβλημάτων δε σημαίνει ότι ζεις έξω από το θέλημα του Θεού

Όπως το εδ. 22 μας πληροφορεί, οι μαθητές απλώς έκαναν αυτό ακριβώς που ο Ιησούς τους ζήτησε. Όμως, είμαστε απόλυτα ασφαλείς μέσα στην τρικυμία, αν αυτό είναι το θέλημα του Θεού, παρά στο στερεό έδαφος, αλλά μακριά και έξω από αυτό.

Ενώ εσύ δοκιμάζεσαι ο Ιησούς
προσεύχεται για σένα

Όταν ο Ιησούς διέλυσε τα πλήθη ανέβηκε στο βουνό για να προσευχηθεί. Σίγουρα το πρώτο Του μέλημα ήταν οι μαθητές Του οι οποίοι βασανίζονταν την ώρα εκείνη μέσα στην άγρια τρικυμία. Ο Ιησούς, όπως μας πληροφορεί ο Μάρκος στο

6: 48, είδε τους μαθητές Του. Είδε τον κίνδυνο, τα κύματα που τους παίδευαν, και τους ταλαιπωρούσαν. Είδε τον αντίθετο άνεμο.

Ο Κύριος βλέπει τον πόνο και τα βάσανά σου. Καταγράφει στο βιβλίο Του τους θρήνους σου και συλλέγει στη φιάλη Του τα δάκρυα σου, ‘‘Εσύ αριθμείς τους θρήνους μου, βάζεις τα δάκρυά μου  στη φιάλη σου’’, Ψαλμ. 56: 8.

Πέρα όμως από αυτό, Ο Ιησούς Χριστός όπως ακριβώς προσευχήθηκε για τους μαθητές Του, έτσι προσεύχεται ακατάπαυστα και για εμάς, ‘‘Γι’ αυτό μπορεί να σώζει για πάντα όσους μέσω αυτού πλησιάζουν το Θεό. Ζει αιώνια για να μεσιτεύει γι’ αυτούς’’, Εβρ. 7: 25.

Ο Ιησούς Χριστός θα έρθει να σε συναντήσει

Πόσο γλυκό είναι και πόσο μας συγκινεί το ‘πήγε προς αυτούς ο Ιησούς’’, εδ. 25. Συχνά νιώθουμε ότι ο Κύριος μας έχει ξεχάσει, μας έχει εγκαταλείψει και ότι είμαστε απελπιστικά μόνοι. Όπως και ο ψαλμωδός σε πολλά ψαλμικά χωρία, δεν μπορούμε να καταλάβουμε ότι ο Θεός είναι πάντοτε μαζί μας, απλώς οι δύσκολες περιστάσεις δεν μας επιτρέπουν να Τον δούμε καθαρά και να απολαύσουμε την εγγύτητά Του. ‘‘Θεός εγγύθεν είμαι εγώ’’, βροντοφωνάζει ο προφήτης Ιερεμίας στο 23:23 διαλύοντας κάθε ίχνος αμφιβολίας.

Ο Ιησούς περίμενε το πλοίο να απομακρυνθεί από τη στεριά, ώστε να μην υπάρχει ελπίδα βοήθειας από πουθενά. Ήρθε στο τέλος της νύχτας, κάνε λοιπόν υπομονή, γιατί το ρολόι του Θεού είναι διαφορετικό από το δικό μας, περπατώντας πάνω στα κύματα, για να Τον δουν, να Τον εμπιστευθούν και να Τον καλέσουν, ώστε να τους αποδείξει ότι αυτό που φοβούνταν δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ένα ακόμα σκαλί για να τους πλησιάσει και να τους διακονήσει. Αυτό το καλό κάνουν οι αντίξοες συνθήκες και οι σκληρές δοκιμασίες.

Γιατί δεν Τον αναγνώρισαν, όπως το εδάφιο 26 διευκρινίζει; Γιατί απλώς δεν Τον περίμεναν. Ο φόβος και η πίστη δεν είναι φίλοι. Είναι άσπονδοι εχθροί. Όσο λιγότερο συνειδητοποιεί κανείς την παρουσία του Θεού δίπλα Του και αμφιβάλλει για τη δύναμή Του, τόσο περισσότερο είναι εκτεθειμένος στο φόβο και στον κίνδυνο.

Θα σε καθησυχάσει με το Λόγο Του

‘‘Αμέσως ο Ιησούς τους μίλησε και τους είπε: Έχετε θάρρος, εγώ είμαι, μη φοβάστε’’, εδ. 27. Προηγούνται οι καρδιές και μετά ακολουθούν οι περιστάσεις. Αυτές πρέπει πρώτα να γαληνέψουν. Πόσο σημαντικό είναι, ιδιαίτερα σε περιόδους σκληρών δοκιμασιών, να εγκύπτουμε στο Λόγο του Θεού και να ζητούμε την παρηγοριά και την ενθάρρυνση των Ιερών γραμμάτων.

Αυτό που είπε ο Χριστός θα γίνει
τελικά στη ζωή σου

Διασχίσανε μαζί τη λίμνη και τελικά έφτασαν στον προορισμό τους, εδ. 34, όπως και εσύ, με τη Χάρη του Θεού, θα διασχίσεις την ταραγμένη λίμνη της ζωής, για να φθάσεις στον αιώνιο προορισμό σου, αφού πρώτα έχεις μεγαλώσει πνευματικά και δοξάσει το Θεό με τη ζωή σου.

Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα,

αλλά δίπλα μου ο Θεός     Ì

                                                                               

Ο αιδ. Κώστας Εμμανουηλίδης είναι ποιμένας της
Ε.Ε.Ε. Νικαίας


 

 

 

 

Ένα Ευαγγέλιο
Δύο Επίλογοι;

 του αιδ. Στ. Δεληγιάννη

Συγκρίνοντας την μετάφραση του τελευταίου κεφαλαίου του κατά Μάρκον Ευαγγελίου με το αρχαίο κείμενο διαπίστωσα ορισμένες σημαντικές διαφορές μπορείτε να εξηγήσετε γιατί;

 

Μελετώντας το τέλος του κατά Μάρκον Ευαγγελίου, στο κεφ. 16, όπου καταγράφεται το γεγονός της Ανάστασης, τα συνεχόμενα με αυτήν γεγονότα και η Μεγάλη Αποστολή της Εκκλησίας, και συγκρίνοντας τις μεταφράσεις που έχουμε (Βάμβα, Βιβλικής Εταιρίας κ.ά.) με το αρχαίο κείμενο (κριτικό, Ενωμένων Βιβλικών Εταιριών/UBS), διαπιστώνουμε κάποιες σημαντικές διαφορές. Στις μεν μεταφράσεις το κεφ.16 τελειώνει με το εδ.20, όμως στο κείμενο το κεφ.16 τελειώνει στο εδ.8, ενώ μετά από αυτό παρατίθενται ως «εναλλακτικά» τέλη δύο «προσθέσεις», οι οποίες είτε είναι μαζί είτε μία από τις δύο. Συγκεκριμένα, αρχικά βρίσκεται μία μικρή παράγραφος «Πάντα τά παρηγγελμένα τοῖς περί τόν Πέτρον συντόμως ἐξήγγειλαν. Μετά δέ ταῡτα καί αὐτός ὁ Ἰησοῦς ἀπό ἀνατολῆς καί ἄχρι δύσεως ἐξαπέστειλεν δι’ αὐτῶν τό ἱερόν καί ἄφθαρτον κήρυγμα τῆς αἰ-ωνίου σωτηρίας. ἀμήν.» και μετέπειτα τα εδ. 9-20 όπως τα ξέρουμε.  

Αυτό όμως εγείρει δύο πολύ σημαντικά ερωτήματα: 1. Ποιο είναι πραγματικά το – έγκυρο – τέλος του Μάρκου; α. Αυτό που τελειώνει στο εδ.8, β. αυτό που περιλαμβάνει–μετά το εδ.8–τη μικρή «πρόσθετη» παράγραφο, γ. αυτό που περιλαμβάνει–μετά το εδ.8–τα εδ.9-20 ή δ. όλα μαζί; 2. Τι γίνεται με τα εδ.9-20, αποτελούν ή όχι μέρος του ιερού κειμένου, μάλιστα λόγια πάνω στα οποία βασίζεται ένα σημαντικό μέρος της πίστης, της ελπίδας και της παράδοσης της Εκκλησίας ανά τους αιώνες;

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ – ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ

 

Προσπαθώντας να αποφύγω τους όποιους δύσκολους, τεχνικούς όρους, και λαμβάνοντας υπόψη ότι στην εκδοχή 1β. (1ο σύντομο τέλος) δεν αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία, θα ήθελα να παραθέσω τα σχετικά επιχειρήματα μόνο των δύο πιο σημαντικών θέσεων, 1α. (τέλος στο 16:8) και 1γ. (περιλαμβάνονται και τα εδ.9-20), με τελικό σκοπό να μπορέσουμε να καταλήξουμε σε κάποιο συμπέρασμα.

 

1. «Ποιο είναι πραγματικά το – έγκυρο – τέλος του Μάρκου;  Αυτό που τελειώνει στο εδ.8».

 

Α. Η Εξωτερική Μαρτυρία: Τα Αρχαία Χειρόγραφα, τα Πατερικά Κείμενα & η Μαρτυρία των Ματθαίου και Λουκά: Τα αρχαιότερα και κατά τεκμήριο πιστότερα χειρόγραφα, οι δύο μεγάλοι αρχαίοι κώδικες του 4ου αιώνα, (ο Βατικανός, Σιναϊτικός) και διάφορες σημαντικές αρχαίες μεταφράσεις ολοκληρώνουν το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο στο 16:8.

Παράλληλα, ο Ευσέβιος, πατέρας της Εκκλησίας που έζησε τον 4ο μ.Χ. αιώνα και ο οποίος σε αναφορές του δεν κάνει καμία μνεία σε εδάφια μετά το 16:8, αναφέρει ότι τα «ακριβή» αντίγραφα του Μάρκου τελειώνουν με το 16:8, προσθέτοντας ότι τα εδ.9-20 απουσιάζουν σχεδόν από όλα τα χειρόγραφα μέχρι τότε. Την τοποθέτηση του Ευσέβιου συμμερίζονται ο Ιερώνυμος, λέγοντας ότι τα τελευταία 12 εδάφια του Μάρκου «δεν περιλαμβάνονται σχεδόν σε κανέναν ελληνικό κώδικα» και ο Γρηγόριος Νύσσης. Παράλληλα και οι Κλήμης Αλεξανδρείας, Ωριγένης, Κυπριανός και Κύριλλος Ιερουσαλήμ δεν δείχνουν ενήμεροι για την ύπαρξη των τελευταίων 12 εδαφίων. 

Οι άλλοι δύο συνοπτικοί Ευαγγελιστές, Ματθαίος και Λουκάς, ακολουθούν τον προγενέστερό τους στη συγγραφή του Ευαγγελίου του, Μάρκο, μέχρι το 16:8, (σύμφωνα με τη σύγχρονη Βιβλική έρευνα, το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, προηγείται στη συγγραφή του μεταξύ των τεσσάρων που έχουμε, και γράφηκε περί το 70 μ.Χ.), ενώ μετά από το στίχο αυτό ακολουθούν όχι μία κοινή με το Μάρκο σειρά στις αφηγήσεις τους για τις εμφανίσεις του Αναστημένου Χριστού, αλλά ξεχωριστή. Παράλληλα, θεωρείται ότι τα εδ.9-20 αποτελούν μάλλον συρραφή των αφηγήσεων των άλλων δύο συνοπτικών Ευαγγελίων (Ματθαίου και Λουκά) παρά εγχείρημα του ίδιου του συγγραφέα του Μάρκου.

 

Β. Η Εσωτερική Μαρτυρία του Ευαγγελίου: Θεωρείται ότι η «τραχύτητα» του τέλους του Ευαγγελίου του Μάρκου με το εδ.8 (επιχείρημα όσων δέχονται τα εδ.9-20 ως μέρος του ιερού κειμένου), λόγω της παντελούς έλλειψης αναφοράς κάποιας εμφάνισης τού μόλις Αναστημένου Ιησού και της αναφοράς, αντιθέτως, του φόβου των γυναικών–μαρτύρων, κάλλιστα μπορεί να δικαιολογηθεί από το ιδιαίτερο ύφος και το σκοπό του, που καλεί τους αναγνώστες του ν’ αποδεχτούν εν πίστη την πρόσκληση του Ιησού να Τον ακολουθήσουν και έτσι να γνωρίσουν ότι ό,τι Αυτός τους έχει πει είναι αλήθεια (πρβλ. 14:28 & 16:7), με σκοπό να Τον εμπιστευθούν.  

 

Γ. Γλωσσολογικοί Λόγοι: Τα «πρόσθετα» κομμάτια (η μικρή παράγραφος και τα εδ.9-20) κατόπιν ειδικής μελέτης και ανάλυσης από γλωσσολογικής πλευράς, φάνηκε ότι δεν ανήκουν στο συγγραφέα του κατά Μάρκον Ευαγγελίου, αλλά σε κάποιον άλλον, ο οποίος προσπάθησε να «συμβιβάσει» το «τραχύ» – συντακτικά και θεολογικά – τέλος του εδ.8.

Επίσης, όσοι θεωρούν ότι με το εδ.8 και τη χρήση της λέξης «γαρ», κλείνει «απότομα» το Ευαγγέλιο, από άποψη γραμματικής και συντακτικού, η απάντηση που δίδεται είναι ότι υπάρχουν παρόμοιες περιπτώσεις συγγραμμάτων στην αρχαία Ελληνική γραμματεία που τελειώνουν με αυτή τη λέξη. Παράλληλα, στον ισχυρισμό ότι το Ευαγγέλιο κλείνει παρομοίως «απότομα» και από θεολογικής πλευράς, η άποψη είναι ότι ο φόβος των γυναικών – μαρτύρων της Αναστάσεως στο εδ.8, που γίνεται αιτία να μη μιλήσουν σε κανέναν, δεν έχει την έννοια του τρόμου, αλλά αυτήν του δέους και θάμβους. Συνεπώς, αποτελεί και από γλωσσολογικής και από θεολογικής άποψης εκούσια πράξη του Ευαγγελιστή να τελειώσει με το συγκεκριμένο τρόπο – το εδ.8 – το Ευαγγέλιό του.

 

2. «Ποιο είναι πραγματικά το – έγκυρο – τέλος του Μάρκου;  Αυτό που περιλαμβάνει και τα εδ. 9-20».

 

Α. Η Εξωτερική Μαρτυρία: Τα Αρχαία Χειρόγραφα, τα Πατερικά Κείμενα & η Μαρτυρία του Ματθαίου & των Γραπτών του Λουκά (Ευαγγέλιο και Πράξεις των Αποστόλων): Το κείμενο των εδ.9-20, αν και δεν αναφέρεται στα καλύτερα αρχαία χειρόγραφα, ωστόσο αναφέρεται σε εξίσου αρχαία χειρόγραφα του 4ου–5ου μ.Χ. αιώνα και μεταγενέστερα.

Παράλληλα το κείμενο των εδ.9-20 ήταν γνωστό σε εκκλησιαστικούς πατέρες από το δεύτερο κιόλας αιώνα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οι Ιουστίνος ο Μάρτυς, ο Τατιανός, μαθητής του Ιουστίνου κι ο Ειρηναίος. Επίσης, ο εκκλησιαστικός πατέρας, Βίκτωρ Αντιοχείας, θεωρεί ότι το εν λόγω κείμενο βρισκόταν σε «ακριβή αντίγραφα», ενώ ο Ζιγαβηνός, αν και θεωρεί ότι αποτελεί προσθήκη, θα πρέπει ωστόσο να ληφθεί σοβαρά υπόψη από την Εκκλησία και να ερμηνευθεί απ’ αυτήν. 

Ο Ματθαίος, ο οποίος, όπως έχει αναφερθεί, ακολουθεί στην αφήγησή τους εν πολλοίς – όπως και ο Λουκάς – τον προγενέστερό του Μάρκο, δείχνει έφεση στη χρήση ενός από τα σημαντικά και αγαπημένα θέματα του Μάρκου στο δικό του Ευαγγέλιο: την εξουσία του Ιησού. Αναπαράγει σχεδόν όλες τις περικοπές – με μόνη εξαίρεση το Μάρκος 1:27 – στις οποίες ο Μάρκος αναφέρεται στην εξουσία του Ιησού (Μάρκ. 1:22 // Ματθ.7:29, Μάρκ.1:27 // Ματθ.όχι, Μάρκ.2:10 // Ματθ.9:6, Μάρκος 11:28 // Ματθαίος 21:23, Μάρκος 11:29 // Ματθαίος 21:24, Μάρκος 11:3 // Ματθαίος 21:27). Η μοναδική τρανή εξαίρεση βρίσκεται στο κλείσιμο του Ευαγγελίου του (Ματθ.28:18), όπου δεν υπάρχει αντιστοιχία με το Μάρκο!!! Προφανώς, ο Ματθαίος σταχυολόγησε αυτή την αναφορά από το αρχικό τέλος του Μάρκου, το οποίο πιθανότατα κάπου, κάπως χάθηκε.

Επίσης, τέλος, τα λεγόμενα στα εδ.9-20 επιβεβαιώνονται και πιστοποιούνται από τον Ευαγγελιστή Λουκά στο Ευαγγέλιό του (16:11 // Λουκ. 24:11, 16:12 // Λουκ. 24:13, 16:14 // Λουκ. 24:36, 16:19 // Λουκ.24:50-51) και στο βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων (16:15-20 // Πράξεις 1:9, 2:4,38, 5:15-16,  8:7, 9:17, 10:46, 16:18,30-32,  19:6,12, 28:8).

 

Β. Η Εσωτερική Μαρτυρία του Ευαγγελίου: Θεωρείται πολύ αμφίβολο πρόθεση του Ευαγγελιστή Μάρκου να είναι η παράληψη της αναφοράς των μεταναστάσιμων εμφανίσεων του Ιησού και της μεταβίβασης της εξουσίας Του και αντ’ αυτού η αναφορά της αποτυχίας των γυναικών να αναγγείλουν την Ανάσταση, μάλιστα τη στιγμή που ξεκινά το Ευαγγέλιό του για να μας δώσει το «Ευαγγέλιο του Ιησού του Μεσσία, Γιου του Θεού» (1:1).

Λόγοι που οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα είναι η πρόθεση, η προσδοκία και η προσμονή που δημιουργεί το ίδιο το Ευαγγέλιο του Μάρκου στους αναγνώστες του (4:1-34, 9:2-9, 13:26, 14:28, 62, 16:7).

Γ. Γλωσσολογικοί & Θεολογικοί Λόγοι: Το «πρόσθετο» κομμάτι των εδ.9-20, αν και φαίνεται γλωσσολογικά ότι αποτελεί σύγγραμμα ενός τρίτου προσώπου και όχι του Μάρκου, αυτό ωστόσο έρχεται να «εξομαλύνει» ουσιαστικά το πραγματικά «τραχύ» από συντακτικής και θεολογικής άποψης «υποτιθέμενο» τέλος με το 16:8.

Είναι γεγονός ότι τα εδ.9-20 γλωσσολογικά (λεκτικά, γραμματικά και συντακτικά) διαφοροποιούνται από το προηγούμενο τμήμα του Ευαγγελίου μέχρι και το εδ.8. Υπήρξαν διάφορες γνώμες για το «γιατί» και το «πώς» αυτού του γεγονότος, που βρίσκουν και ιστορική επιβεβαίωση σε άλλες παρόμοιες περιπτώσεις στην αρχαιότητα. Για παράδειγμα, α. κάποιος ενδεχόμενος θάνατος του Ευαγγελιστή πριν την ολοκλήρωση του Ευαγγελίου, και ολοκλήρωση του Ευαγγελίου από κάποιον μαθητή του αργότερα, β. κάποιο πιθανό σχίσιμο και καταστροφή του τελευταίου φύλλου του πρωτότυπου χειρογράφου ή κάποιου από τα αρχαιότερα αντίγραφά του, καθώς ήταν κάτι που συνηθιζόταν (κατά τη συρραφή κι επεξεργασία των αρχαίων χειρογράφων σχίζονταν συχνά ή καταστρέφονταν οι αρχικές ή οι τελευταίες σελίδες) και ύστερη προσπάθεια για ανασκευή του.

Συνεπεία των παραπάνω, κάποιος τρίτος, πιθανόν μαθητής του Μάρκου, θέλησε και προσπάθησε είτε να συγγράψει και ολοκληρώσει αυτό που είχε στο νου του ο Μάρκος να συγγράψει, είτε να ανασκευάσει αυτό που ήδη υπήρχε και τυχόν χάθηκε–καταστράφηκε.

Από θεολογικής άποψης τα εδ.9-20 είναι άκρως σημαντικά καθώς επιβεβαιώνουν με τον πιο πειστικό και δυνατό τρόπο αφενός μεν αντίστοιχες περικοπές της Κ.Δ. αφετέρου δε την πρακτική της πρώτης Εκκλησίας. Ακόμη και εάν τα εδ.9-20 αποτελούσαν συρραφή των περικοπών του Ματθαίου και του Λουκά και πάλι η θεολογική τους αξία θα ήταν πολύ μεγάλη, καθώς θα αποτελούσαν το πρώτο – πετυχημένο – εγχείρημα εναρμόνισης των τριών συνοπτικών Ευαγγελίων.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

 

Συνεπώς, κατόπιν της αντιστοιχίας και μελέτης όλων των προαναφερθέντων, θεωρώ ότι το έγκυρο τέλος του Μάρκου είναι αυτό που περιλαμβάνει τα εδ.9-20 ως μέρος του ιερού κειμένου, και αυτό για 6 βασικούς λόγους.

 

α. Υπάρχουν παραδείγματα, ακόμη και στην Κ.Δ., παρόμοιων περικοπών, που όμως δεν αντιμετωπίζονται με τόσο σκεπτικισμό. Λόγου χάριν, η ιστορία της γυναίκας που την έπιασαν επί μοιχεία και την έφεραν στον Ιησού (Ιωάν.8:3-11) αποτελεί ύστερη αναφορά που εισήλθε στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη, η οποία δεν αμφισβητείται για τη γνησιότητά της. 

 

β. Η πρόθεση και η προσδοκία που ο Μάρκος αφήνει στους αναγνώστες του Ευαγγελίου του. Το «Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού του Γιου του Θεού» (1:1) θα έπρεπε να καταδειχθεί με τον πιο πειστικό τρόπο, συνεπώς δεν θα μπορούσε ένα τέτοιο «Ευαγγέλιο» να μείνει ατελές. Συνεπώς, οι αναγνώστες του Μάρκου θα έπρεπε να δουν τη μεταναστάσιμη εμφάνιση του Ιησού και τη μεταβίβαση της Εξουσίας Του στους μαθητές Του (δες σημείο 2Β).

 

γ. Από θεολογικής πλευράς το κείμενο των εδ.9-20 όχι μόνο πιστοποιεί και επιβεβαιώνει την Κ.Δ., αλλά και πιστοποιείται και επιβεβαιώνεται από αυτήν (δες σημείο 2Γ). 

 

δ. Από γλωσσικής πλευράς, θεωρώ ότι κάποιος ακόλουθος-μαθητής του Μάρκου προσπάθησε να ξαναγράψει αυτό που πιθανότατα είχε χαθεί—καταστραφεί, το οποίο για τους άλλους συνοπτικούς Ευαγγελιστές (Ματθαίο, Λουκά) ήταν ήδη γνωστό (δες σημεία 2Γ και 2Α).

 

ε. Η Εσωτερική μαρτυρία της Κ.Δ., ιδιαίτερα στην ακολουθία που παρουσιάζει ο Ματθαίος στη χρήση και έννοια της εξουσίας του Χριστού (δες σημείο 2Α) και στην επιβεβαίωση του Ευαγγελιστή Λουκά – που επίσης ακολουθεί το Μάρκο όπως και ο Ματθαίος – στο Ευαγγέλιό του και στο βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων (δες σημείο 2Α).

 

στ. Η αντίληψη της Εκκλησίας περί της θεοπνευστίας του κειμένου 16:9-20. Η Εκκλησία ποτέ δεν αμφέβαλλε για τη θεοπνευστία των εδαφίων αυτών, αλλά τα εξέλαβε και τα αναγνώρισε μαζί με το υπόλοιπο Ευαγγέλιο του Μάρκου ως μέρος του Κανόνα της Κ.Δ. και ως εκ τούτου θεόπνευστο κείμενο (Οικουμενική Σύνοδος της Καρθαγένης, 397 μ.Χ.).  Ì

                                                                               

Ο αιδ. Στ. Δεληγιάννης είναι ποιμένας
των Ε.Ε.Ε. Μυλοτόπου και Γιαννιτσών.

 


 

Text Box:  
Α
Γ
Ι
Α

 
Γ
Ρ
Α
Φ
Η


 

 

Μεγάλες Αλήθειες από τους Μικρούς Προφήτες
Ναούμ
Η Εκδίκηση της καλοσύνης

του αιδ. Παν. Κανταρτζή

Το βιβλίο του προφήτη Ναούμ είναι δυστυχώς άγνωστο στους περισσότερους Χριστιανούς. Ποιος άλλωστε θα ήθελε να διαβάσει ένα βιβλίο που αυτοσυστήνεται με τη εισαγωγική φράση, "Η κατά της Νινευή προφητεία" (Ναούμ 1:1α).

Πώς μας αφορά ένα βιβλίο που θέμα του έχει την αναγγελία της κρίσης πάνω στην αρχαία πρωτεύουσα της Ασσυρίας, τη Νινευή;

Στην πραγματικότητα όμως το βιβλίο του Ναούμ, όπως και κάθε τμήμα της Αγίας Γραφής, αφορά πρωτίστως το Θεό, τον χαρακτήρα Του, τις ενέργειες Του, τη φύση Του. Έτσι αν προσπεράσουμε το εισαγωγικό πρώτο εδάφιο διαβάζουμε στο 1:2,

«Ζηλότυπος είναι ο Θεός, και εκδικείται ο Κύριος· ο Κύριος εκδικείται και οργίζεται· ο Κύριος θέλει εκδικηθή τους εναντίους αυτού, και φυλάττει οργήν κατά των εχθρών αυτού».

Όπως εύστοχα σχολιάζει ο Ι. Καλβίνος «το βιβλίο του Ναούμ ξεκινά με το χαρακτήρα του Θεού, τον οποίον στη συνέχεια συσχετίζει με την καταστροφή της Νινευή» (η υπογράμμιση δική μας).

Όμως έτσι γεννιούνται άλλου είδους προβληματισμοί σχετικά με την αξία του βιβλίου αυτού για τον Χριστιανό. Μοιάζει η προφητεία του Ναούμ να δικαιολογεί την εντύπωση που πολλοί είχαν και έχουν ότι η Παλαιά Διαθήκη εικονογραφεί ένα πορτραίτο σκοτεινό και αποκρουστικό για το Θεό. Παρουσιάζει έναν Θεό οργισμένο, σκληρό και εκδικητικό. Μόνο στο εδάφιο που αναφέραμε η φράση «ο Κύριος εκδικείται» επαναλαμβάνεται τρεις φορές!

Είναι όμως στο ίδιο βιβλίο που επίσης διαβάζουμε λίγο παρακάτω, «Ο Κύριος είναι αγαθός»  (Ναούμ 1:7).

Αδικούμε τον Ναούμ και γενικότερα την Παλαιά Διαθήκη, όταν τους αποδίδουμε μία μονομερή και μονόχρωμη εικόνα περί Θεού. Μελετώντας προσεκτικά, και χωρίς προκαταλήψεις, το βιβλίο του Ναούμ θα έλθουμε να γνωρίσουμε την πολυπλοκότητα του Θεού μας. Ο Θεός της Βίβλου δεν είναι ένα επίπεδο όν που ο νους μας μπορεί να προσπελάσει και η λογική μας μπορεί να εξηγήσει. Δεν περιγράφεται με μία λέξη, δεν προσδιορίζεται με έναν χαρακτηρισμό.

Εύκολα καταλαβαίνουμε ότι το βιβλίο του Ναούμ παρουσιάζει τη φύση της εκδίκησης του Κυρίου, ιδιαίτερα όπως αυτή ασκήθηκε στην περίπτωση της Νινευή. Αυτό όμως δεν το κάνει σε αποκλεισμό των άλλων θείων ιδιοτήτων αλλά σε συνάρτηση μαζί τους.

Μέσα στο πλαίσιο αυτό ας προσεγγίσουμε το μήνυμα του βιβλίου.

Η εκδίκηση του Κυρίου είναι δίκαιη

Ο Θεός δεν εκδικείται από καπρίτσιο. Εκδικείται επειδή είναι άγιος και δεν μπορεί να ανεχθεί την αδικία και την ανομία. Για περίπου διακόσια χρόνια η Νινευή ως πρωτεύουσα της Ασσυρίας συσσώρευσε πλούτη καταληστεύοντας άλλα έθνη. Ο Ναούμ μιλά παραστατικά για αυτό λέγοντας, «ήσουν κρυψώνα Νινευή, όπου αναπαυόταν το λιοντάρι και τα μικρά του με ασφάλεια. Ξέσκιζε ο λέοντας το θήραμά του, για να το πάει στις λέαινες και στα μικρά του, και να το αποθηκεύσει στης κρυψώνας του τις γωνιές» (Ναούμ 2:12 - 13). Η σκληρότητα των Ασσυρίων ήταν αφάνταστη. Σκαλίζοντας πέτρινα μνημεία περιέγραφαν με περηφάνια το πώς έγδερναν ζωντανούς τους εχθρούς τους, το πώς τους έβγαζαν τα μάτια, το πώς του έκοβαν τα δάχτυλα, τα χείλη ακόμη και τις μύτες. Δίκαια ο Ναούμ περιγράφει την Νινευή ως «πόλη των αιμάτων» (3:1). Η αιματοβαμμένη πόλη που συσσώρευσε πλούτη αρπάζοντας τα από παντού τώρα θα πάρει ότι της αξίζει, «Κούρσεμα, αρπαγή, ξολοθρεμός[1]. Παντού καρδιές σε απόγνωση και γόνατα που τρέμουν, εξαντλημένα σώματα και πρόσωπα ωχρά»(2:11).    

Η εκδίκηση του Κυρίου είναι μετρημένη

Το γεγονός ότι η εκδίκηση του Κυρίου είναι δίκαιη αφορά τον λόγο και τα αίτια που την προκαλούν. Ο Ναούμ όμως μας μιλά και για τη φύση, τον χαρακτήρα της. Η κρίση του Θεού δεν είναι μία ανεξέλεγκτη έκρηξη ασυγκράτητης οργής. Είναι μετρημένη και ελεγμένη απόδοση δικαιοσύνης. Στο 1:2 διαβάζουμε ότι ο Θεός «φυλάττει οργήν κατά των εχθρών αυτού»(Μετάφραση Βάμβα). Η έννοια της λέξης «φυλάττει» στα Εβραϊκά περιέχει και τη σημασία «συγκρατεί», «κρατά». Δεν είναι, δηλαδή μόνο ότι ο Θεός «συσσωρεύει» οργή αλλά ότι την «συγκρατεί» και την ελέγχει. Αυτό επιβεβαιώνεται από την αμέσως επόμενη δήλωση του εδ. 3, «ο Κύριος έχει υπομονή και περιμένει». Η εκδίκηση του Θεού λοιπόν είναι μετρημένη και όχι αυθαίρετη και ασύδοτη.

Μία ακόμη παράμετρος που σχετίζεται με αυτό το χαρακτηριστικό της κρίσης του Θεού είναι ότι μελετώντας τις ποινές που ο Θεός εξαγγέλλει, αυτές προέρχονται από τις διάφορες συνθήκες και διαθήκες που έκαναν οι λαοί μεταξύ τους[2]. Προφανώς οι ίδιοι οι Ασσύριοι να προειδοποιούσαν για τις ίδιες ποινές τους παραβάτες των συνθηκών που έκαναν με αυτούς. Τώρα ήλθε η ώρα να γευθούν τις συνέπειες της αθέτησης της διαθήκης που είχαν με Εκείνον στον οποίον σε τελική ανάλυση όλοι οι λαοί και όλοι οι άνθρωποι είναι υπόλογοι. 

Η εκδίκηση του Κυρίου είναι
αποτρέψιμη

Μελετώντας το βιβλίο του Ναούμ πρέπει να το διαβάζουμε σε συνάρτηση με το βιβλίο του Ιωνά. Και τα δύο περιέχουν μηνύματα κρίσης προς τη Νινευή. Στην περίπτωση του Ιωνά, οι προειδοποιήσεις του Θεού οδήγησαν τους Ασσυρίους σε μετάνοια (Ιωνάς 3:5). Ο Θεός τότε έδειξε έλεος και δεν τους τιμώρησε (Ιωνάς 3:10, 4:11). Το βιβλίο του Ιωνά μας θυμίζει καθώς διαβάζουμε το βιβλίο του Ναούμ ότι η κρίση την οποία προαναγγέλλει οφείλεται τελικά στην επιμονή της Ασσυρίας να αψηφά το έλεος του Θεού. Ο Θεός δεν είναι χαιρέκακος. Δίνει ευκαιρίες για μετάνοια, για επιστροφή. Η κρίση Του είναι αποτρέψιμη. Όλα αυτά όμως μέχρι ένα σημείο. Όταν οι άνθρωποι «γνωρίσαντες τον Θεόν, δεν εδόξασαν ως Θεόν, ουδέ ευχαρίστησαν· αλλ’ εματαιώθησαν εν τοις διαλογισμοίς αυτών, και εσκοτίσθη η ασύνετος αυτών καρδία» τότε ο Θεός «παρέδωκεν αυτούς ο Θεός δια των επιθυμιών των καρδιών αυτών εις ακαθαρσίαν, ώστε να ατιμάζωνται τα σώματα αυτών μεταξύ αυτών» (Ρωμαίους 1:21, 24).

Υπάρχει ένα σημείο μετά από το οποίο ο Θεός μας αφήνει να δρέψουμε τους καρπούς των επιλογών μας.

Η εκδίκηση του Θεού είναι προϊόν
της καλοσύνης Του

Ίσως η πιο ενδιαφέρουσα παράμετρος σχετικά με τη μήνυμα του Ναούμ είναι η σύνδεση του 1:2 με το 1:7. Με ποια λογική σχέση συνδέονται από τη μία η διακήρυξη ότι «ο Κύριος είναι ζηλότυπος και εκδικείται τους εχθρούς του»(στο 1:2) και από την άλλη η διακήρυξη ότι «ο Κύριος είναι καλός και καταφύγιο σε μέρα θλίψης» (στο 1:7). Είναι η σχέση τους διαζευκτική; Δηλαδή ο Κύριος είναι ζηλότυπος και εκδικητικός για κάποιους αλλά για κάποιους άλλους είναι καλός;

Είναι δύο διαφορετικές πτυχές ενός προσώπου; Ζηλότυπος αλλά και καλός. Εκδικητικός αλλά και καταφύγιο.

Πιστεύω ότι προτιμότερη είναι μία σχέση αιτιολογική. Δηλαδή, επειδή ο Κύριος είναι καλός και καταφύγιο σε μέρα θλίψης για αυτούς που ελπίζουν σε Αυτόν (1:7) για αυτό με φοβερό θυ

μό εκδικείται τους εχθρούς Του (1:2). Αυτή η σύζευξη είναι ιδιαίτερα σημαντική για να καταλάβουμε την ουσία της κρίσης και της οργής του Θεού.

Πώς θα ήταν δυνατόν ο Θεός να είναι καλός αν δεν ήταν οργισμένος με την αδικία και την ανομία; Πώς θα ήταν δυνατόν ο Θεός να ήταν το καταφύγιο αν δεν εξολόθρευε και δεν αντιμετώπιζε την κακία και τη βία;

Τι νόημα θα είχε η ιστορία αν δεν υπήρχε στη Βίβλο μας το βιβλίο του Ναούμ;

Τι νόημα θα υπήρχε στον κόσμο αν δεν υπήρχε η διακήρυξη ότι το κακό που μας ταλαιπωρεί, η εκμετάλλευση που μας συνθλίβει, η βία που μας πληγώνει δεν αφήνουν το Θεό αδιάφορο;

Η ζηλοτυπία και η οργή του Θεού είναι απολύτως αναγκαίες έκφρασεις της καλοσύνης Του.

Ας είναι αυτό το μήνυμα του μικρού αυτού βιβλίου παρηγοριά αλλά και προειδοποίηση σε όλους μας.   Ì

                                                                               

Ο αιδ. Π. Κανταρτζής είναι ποιμένας της Α΄ Ε.Ε.Ε. Αθηνών.


 

 

 

 

Η Γυναίκα του Λωτ

 

 

 

του  κ. Χ. Γ. Αγαπίδη

 

Συχνά οι άμβωνες των εκκλησιών μας ασχολούνται με προσωπικότητες ανδρών, και σπανίως για γυναικών, τόσο της Παλαιάς όσο και της Νέας Διαθήκης. Για να επανορθώσω μία τυχόν αδικία προς το γυναικείον φύλον, θα ασχοληθώ στο παρόν τεύχος του περιοδικού μας με γυναικεία προσωπικότητα της Αγίας Γραφής από την Παλαιά Διαθήκη. Με την γυναίκα του Λωτ. Στην Π. Διαθήκη η ιστορία της γυναικός του Λωτ αναφέρεται με δέκα λέξεις: «αλλ’ η γυνή αυτού περιβλέψασα όπισθεν έγεινε στήλη άλατος». Στην Νέα Διαθήκη υπάρχουν τέσσερες λέξεις που χρησιμοποίησε ο Ιησούς Χρσιτός σαν παράδειγμα λέγοντας: «ενθυμείσθε την γυναίκα του Λωτ» (Λουκάς 17:32). Το σύντομον του εδαφίου εξηγείται από την επείγουσα ανάγκη που φανερώνει. Ο Ιησούς μίλησε για τις μέρες του Λωτ που οι άνθρωποι ενδιαφέροντο για τις διασκεδάσεις τους περισσότερο, και καθόλου για την πνευματικότητά τους. Την ημέρα δε που έφευγε ο Λωτ με την οικογένειά του από τα Σόδομα, έβρεξε φωτιά και θειάφι από τον ουρανό και χάθηκαν όλοι τους (Λουκάς 17:28-29).

Έχομε την εντύπωση πως η γυναίκα του Λωτ ζούσε κοσμική ζωή. Ο άνδρας της ήταν πλούσιος και η γυναίκα του το έριξε στις κοσμικές και αμαρτωλές διασκεδάσεις. Ο ζωγράφος Rubens στο έργο του «Η φυγή του Λωτ» που ζωγράφισε το 1625 και που βρίσκεται μέχρι σήμερα στο μουσείο του Λούβρου, στο Παρίσι, παριστάνει τη γυναίκα του Λωτ να την ακολουθούν τα δύο της κορίτσια. Ένας άγγελος την προειδοποιεί. Η μία κόρη της οδηγεί ένα γαϊδουράκι με χρυσά και ασημένια σκεύη. Η δεύτερη κόρη της κρατά στο κεφάλι της ένα καλάθι με διάφορα φρούτα. Η μητέρα της κοιτάζει ικετευτικά στο πρόσωπο του αγγέλου που την προειδοποιεί για την τύχη της αν κοιτάξει πίσω. Πάνω στα τείχη της πόλεως πετούν δαιμόνια για το έργο της καταστροφής. Η γυναίκα του Λωτ που έζησε υπό τον νόμον του Θεού, και γνώριζε τα αποτελέσματα της αμαρτίας, δυστυχώς αγάπησε τόσο πολύ την πόλη που θέλησε να καταστρέψει ο Θεός, και δυστυχώς θυσίασε την ζωή της για ένα βλέμμα δευτερολέπτου βλέποντας την πόλη για τελευταία φορά. Η βιογραφία αυτή, αγαπητοί μου φίλοι, γράφηκε γι’ αυτούς που αγαπούν τα του κόσμου, περισσότερο από τα του πνεύματος. Η ιστορία είναι σύγχρονη. Η κυρία Λωτ έζησε αρκετά χρόνια στα Σόδομα. Είχε τις αναμνήσεις με τις φίλες της. Έριξε ένα βλέμμα προς τα πίσω αν και την ειδοποίησε ο άγγελος του Θεού. Και το αποτέλεσμα; Καταστροφή! Έγινε στήλη άλατος. Ένα αθώο, θα μου πείτε, βλέμμα πίσω, τόσο πολύ κακό να κάνει; Ο Ιησούς Χριστός ανέφερε στους μαθητές του την αρχαία αυτή ιστορία σαν μια σοβαρή ειδοποίηση στους ανθρώπους των ημερών Του και των ημερών μας. «Ενθυμείσθε την γυναίκα του Λωτ».

Μερικά σύντομα στοιχεία για το ιστορικό του δράματος αυτού. Πολλά χρόνια πριν ο Αβραάμ και ο ανηψιός του Λωτ άφησαν την Ουρ των Χαλδαίων και ταξίδεψαν σε μια άγνωστη χώρα. Ο Αβραάμ πίστευε ότι κατόπιν διαταγής του Θεού θα ανελάμβανε την περιπέτεια αυτή. Ο Λωτ τον ακολούθησε. Ο Αβραάμ δεν είχε διάδοχο που θα γινόταν πατέρας πολλών εθνών. Και οι δύο, θείος και ανηψιός, απέκτησαν μεγάλη οικονομική ευμάρεια. Η ευμάρεια αυτή προκάλεσε σύγκρουση μεταξύ των, πράγμα συνηθισμένο. Αποφάσισαν να χωρίσουν. Ανέβηκαν σε ένα ύψωμα βουνού από όπου μπορούσαν να δουν καλύτερα την γύρω χώρα. Ο Αβραάμ άφησε τον Λωτ να κάνει την εκλογή. Ύστερα από αρκετή σκέψη, ο Λωτ πήρε δυστυχώς την κατεύθυνση προς τα Σόδομα. Έκανε κακή εκλογή. Πιθανόν να τον επηρέασε και η γυναίκα του. Έτσι κατώκησε στα Σόδομα. Εκεί διέπρεψε. Πιθανόν να νόμιζε ότι μπορούσε να αλλάξει την αμαρτωλή ζωή των Σοδόμων. Δυστυχώς, ο Λωτ δεν μπόρεσε να αλλάξει τα Σόδομα, μάλλον τα Σόδομα τον άλλαξαν. Και αυτό δυστυχώς γίνεται πάντοτε. Αν δεν προσπαθούμε να αλλάξουμε τον κόσμο μας προς το καλύτερο, ο κόσμος θα μας αλλάξει προς το χειρότερο. Και έτσι μια μέρα ήλθαν τα δυσάρεστα νέα. Τα Σόδομα θα καταστραφούν εξ’ αιτίας της ανηθικότητάς τους. «Η ψυχή η αμαρτήσασα εξάπαντος θα αποθάνει». Το μήνυμα του Θεού δόθηκε σε κάθε αμαρτωλή πόλη, έθνος και κράτος. Η φράσις της Αγίας Γραφής είναι σκληρή. Τα νεκροταφεία μας είναι γεμάτα από έθνη που εξ’ αιτίας των αμαρτιών τους πέθαναν. Η πόλις των Σοδόμων ήδη καταδικάσθηκε. Δόθηκε λοιπόν η ευκαιρία στον Λωτ και την γυναίκα του να φύγουν, και να αρχίσουν μια νέα ζωή. Δεν αντιμετώπισαν όμως δυστυχώς την ευκαιρία αυτή όπως θα έπρεπε. «Είναι τόσο μεγάλη ανάγκη να φύγουμε; Ίσως τα πράγματα να διορθωθούν λιγάκι», είπαν. Ύστερα από αιώνες ο Ιησούς Χριστός είπε σ’ αυτούς που τον άκουαν, και σε όλους που διαβάζουμε την Αγία Γραφή σήμερα. «Πρέπει να αναγεννηθείτε». Οι άνθρωποι απάντησαν και σήμερα ακόμη απαντούν: «Είναι τόσο μεγάλη ανάγκη; Πρέπει τώρα αμέσως; Δεν μπορούμε να αναβάλουμε για λίγο την σωτηρία μας»; Δυστυχώς, φίλοι μου, και εμείς σήμερα το ίδιο κάνουμε, αν και έχουμε περισσότερο φως από εκείνον. Πόσες φορές εμείς οι Χριστιανοί δεν αναβάλαμε να γίνουμε πραγματικοί Χριστιανοί. Προχωρούμε προς τα εμπρός, χωρίς ενθουσιασμούς, τα μάτια μας θέλουν να στρέφονται και λίγο προς τα πίσω, έστω και λίγο. Η γυναίκα του Λωτ μια φορά ακόμη είπε ας κοιτάξω πίσω τα Σόδομα. Αν και το απαγόρευσε και την ειδοποίησε ο άγγελος του Θεού, γύρισε να δει, αλλά η λάβα του ηφαιστείου την βαλσάμωσε. Εκεί στέκεται μέχρι σήμερα σαν άγαλμα, το  πρόσωπό της στραμμένο προς τα πίσω, προς τον θάνατο. Η γυναίκα του Λωτ είχε διχασμένη καρδιά. Αυτή ήταν η αρρώστια της. Το διηρημένο μυαλό καταλήγει πάντοτε σε τραγωδία. Εκείνος που είναι ανίκανος να αποφασίσει μεταξύ δύο βραβείων, χάνει στο τέλος και τα δύο. Πώς πέθανε η γυναίκα του Λωτ; Όχι στα Σόδομα, αλλά ούτε και στα υψώματα όπου θα κατέληγε. Προσπάθησε να κατέχει και τα δύο, αλλά έχασε και τα δύο.

Κάποτε μια αγελάδα βρέθηκε πάνω σε ένα φράκτη. Τα μπροστινά της πόδια ήσαν μέσα στο χωράφι, τα πισινά της πόδια βρίσκονταν στο δρόμο. Δεν της έφθανε το χορτάρι που ήταν μπόλικο στο δρόμο, ήθελε να μπει και μέσα στο χωράφι για να φάει και άλλο χορτάρι. Έμεινε όμως πάνω στο φράκτη και μούγκριζε από τον πόνο των συρματοπλεγμάτων. Έχασε και τα δύο. Αυτά παθαίνουν όσοι έχουν δύο καρδιές. Η καρδιά της κυρίας Λωτ ήταν διχασμένη, ήταν στα Σόδομα, στις διασκεδάσεις, στην κοσμικότητα. Εάν τα μάτια μας και η καρδιά μας είναι προς τον κόσμο, δεν μπορούμε να έχουμε πρόοδο προς τα πράγματα του Θεού. Ο αναποφάσιστος καταλήγει πάντοτε σε αποτυχία. Ας ακούσουμε λοιπόν, αγαπητοί μου, τα λόγια του Κυρίου μας: «ενθυμείσθε την γυναίκα του Λωτ». Η γυναίκα του Λωτ ήθελε να φύγει από τα Σόδομα λόγω του ότι ο Θεός την ειδοποίησε πως θα κάψει την πόλη λόγω των αμαρτιών των κατοίκων της, αλλά εκείνη ήθελε να κοιτάξει πίσω, θυμούμενη την κοσμικότητα που περνούσε εκεί. Ένα όμως βλέμμα  δύο δευτερολέπτων την έκανε στήλη άλατος. Μην νομίζουμε πως ένα μόνον βλέμμα προς την αμαρτία δεν θα βλάψει. Μην λέμε «ας δοκιμάσουμε και μια αμαρτία, δεν πειράζει, δεν χάλασε ο κόσμος, μια δοκιμή κάνουμε στο κάτω κάτω». Αυτό έκανε η κυρία Λωτ και το τέλος της ήταν θάνατος.

«Ενθυμείσθε την γυναίκα του Λωτ», μας προειδοποιεί ο Ιησούς Χριστός.   Ì


 


 

Ο Αγώνας και ο Θρίαμβος  του Πιστού

 

   του κ. Ευ. Μήτση

 

«και απογυμνώσας τας αρχάς και τας εξουσίας, παρεδειγμάτισε παρρησία, θριαμβεύσας κατ’αυτών επ’αυτού» (Κολ. β΄ 15)

 Η Ανάσταση του Χριστού είναι το αποτέλεσμα της νίκης και του θριάμβου του Χριστού στον αγώνα του κατά των σατανικών δυνάμεων. Αλλά πότε κέρδισε αυτό το θρίαμβο και τι του στοίχισε αυτός ο αγώνας;

Ο Λόγος του Θεού μας λέει ότι τον θρίαμβο ο Χριστός τον κέρδισε στο Σταυρό του Γολγοθά, όπου «απογύμνωσε της αρχές και τις εξουσίες και τις διαπόμπευσε δημόσια και επέτυχε θρίαμβο σε βάρος τους».

Επί του Σταυρού τις διαπόμπευσε δημόσια. Ναι, γιατί όταν ο Κύριός μας έδινε επάνω στον Σταυρό τον αγώνα του υπέρ ημών και κατά των σατανικών δυνάμεων, ασφαλώς ήταν το επίκεντρο της προσοχής όλου του αγγελικού κόσμου, όλων των αγίων πνευματικών δυνάμεων.

Με κομμένη την ανάσα, θα λέγαμε, οι αγγελικές δυνάμεις παρακολουθούσαν αυτό το φοβερό αγώνα. Μπορεί για τους ισχυρούς ανθρώπους της εποχής, το γεγονός της σταυρώσεως του Χριστού να πέρασε απαρατήρητο, αλλά αυτό δεν σημαίνει τίποτε. Εκεί που ο Χριστός έδινε τον αγώνα του, ήταν στραμμένος όλος ο ουρανός. Εκεί παίχτηκε και κερδήθηκε η υπόθεση του ανθρώπου. Το καλό, το δίκαιο, το αληθινό, το άγιο και το αιώνιο θριάμβευσαν δια της νίκης του Χριστού.

Ο Ιησούς Χριστός γι’αυτόν τον αγώνα ήρθε στον κόσμο μας (Ιωαν. γ΄16). Γι’ αυτό ντύθηκε την ταπεινή ανθρώπινη μορφή (Φιλ. β΄ 5κλπ).

Ο σατανάς είδε τον κίνδυνο από τον ερχομό του Χριστού, γι’αυτό και προσπάθησε αγωνιωδώς κατά την δοκιμασία του στην έρημο να τον παρασύρει σε αμαρτία ώστε να μην μπορεί να εκτελέσει την αποστολή του.  Στη συνέχεια προσπάθησε  να τον απογοητεύσει και να τον αποτρέψει από την αποστολή του, χρησιμοποιώντας ακόμη και προσφιλή πρόσωπα του Χριστού (Ματθ. ιστ΄ 22 κ.λπ.) και στο τέλος του επιτέθηκε κατά μέτωπο χρησιμοποιώντας κάθε μέσο και κάθε δυνατότητα του για να τον εξουθενώσει, να τον κάμψει, και να τον εξοντώσει σωματικά και πνευματικά με την δίωξη, τις δίκες, τους χλευασμούς, τους ραβδισμούς και το σταυρό.

Ο Χριστός, στην πορεία του προς το θρίαμβο, αντιμετώπισε την απόρριψη και τη χλεύη των ανθρώπων, τον πόνο από τους ραβδισμούς, το ακάνθινο στεφάνι και τα καρφιά του Σταυρού, την αδυναμία ν’αναπνεύσει, όπως κάθε σταυρωμένος, και ένα σωρό άλλους σωματικούς πόνους, αλλά όχι μόνο αυτά. Αντιμετώπισε πνευματικές καταστάσεις και εμπειρίες φρικτές, καθώς βρέθηκε στη θέση του αμαρτωλού και μάλιστα του κατ’εξοχήν αμαρτωλού, καθ’όσον φορτώθηκε τις αμαρτίες όλου του κόσμου, αφού εκπροσωπούσε και αγωνιζόταν υπέρ όλων των αμαρτωλών. Στέκεται ενώπιον του Θεού και εναντίον του Σατανά σαν ο μέγιστος αμαρτωλός. Ταυτίσθηκε θεληματικά με τον άνθρωπο για να δώσει ένα αγώνα υπέρ του ανθρώπου. Εκείνος που «αμαρτίαν δεν έκαμεν ουδέ ευρέθη δόλος εν τω στόματι αυτού…τας αμαρτίας ημών αυτός εβάστασε εν τω σώματι αυτού επί του ξύλου» (Α΄ Πέτρου β΄ 22 κ.λπ.).

Επί του Σταυρού ο Χριστός ως εκπρόσωπος των αμαρτωλών, γεύθηκε την εμπειρία του αποκομμένου από το Θεό, του εγκαταλειφθέντος (Ματθ. κζ΄ 46 κ.λπ.). Εκεί δοκιμάσθηκε η υπακοή και η απόλυτη εμπιστοσύνη του Χριστού στο Θεό, καθώς και η σφοδρή του αγάπη και επιθυμία να σώσει τον άνθρωπο. Γι’ αυτό αντιμετώπισε ακλόνητος όλη τη σατανική μανία.

Η σωτηρία του ανθρώπου απαιτούσε, για να μην παραβιασθούν οι αρχές και οι αναλλοίωτοι νόμοι του Θεού, έναν αγώνα και μια θυσία εκ μέρους του Λυτρωτή μοναδική. Αυτή ήταν η αποστολή που ο Πατήρ ανέθεσε στον Υιό του, και αυτός την εκτέλεσε με απόλυτη υπακοή. Ήρθε και κατέστρεψε τα έργα του διαβόλου και τον εξέβαλε έξω μη υπολογίζοντας το τίμημα.

Έπρεπε να πάθει ο Χριστός (Λουκ. κδ΄ 26). Μεγάλο μυστήριο να πάσχει ο δίκαιος υπέρ των αδίκων. Αλλά και θαυμαστή η αγάπη του που τον οδήγησε σ’αυτή τη θυσία.

Οι προφήτες τον είδαν από τα βάθη των αιώνων να έρχεται λυτρωτής. Είδαν τον αγώνα, τη θυσία, τη νίκη Του.

Ο Ησαΐας γεμάτος θαυμασμό θα αναφωνήσει: «αυτός όμως φορτώθηκε τις θλίψεις μας και υπέφερε τους πόνους τους δικούς μας. Εμείς νομίζαμε πως όλα όσα τον βρήκαν ήταν τραύματα, πληγές και ταπεινώσεις από το Θεό. Μα ήταν αιτία οι αμαρτίες μας, που αυτός πληγώθηκε, οι ανομίες μας, που αυτός εξουθενώθηκε. Για χάρη της δικής μας σωτηρίας εκείνος τιμωρήθηκε και στις πληγές του βρήκαμε εμείς τη γιατρειά» (Ησαΐας νγ΄ 4-5) και συνεχίζοντας ο Ησαΐας λέει ότι:«αφού όμως δώσει την ψυχή του περί αμαρτίας θα δει απογόνους» (Ησαΐας νγ΄ 17). Ο Χριστός στο σταυρό είχε εμπρός του πάντοτε εκείνους που θα σώζονταν χάρη στον αγώνα και τη θυσία Του. Και πράγματι αφού ανάλωσε τον εαυτό Του στον αγώνα για τη σωτηρία των ανθρώπων, νίκησε. Η απόλυτη υπακοή του στο Θεό Πατέρα θριάμβευσε. Η κρίση ήρθη. Οι σατανικές δυνάμεις νικημένες απεβλήθησαν. Η θεία δικαιοσύνη απένειμε στο στεφάνι της νίκης στο θριαμβευτή Χριστό. Η ανάσταση του από τους νεκρούς είναι το στεφάνι της νίκης και η συνάντηση των ανθρώπων. Είναι τα δώρα της νίκης προς εκείνον που εκ μέρους και για λογαριασμό των ανθρώπων, πρόσφερε πίστη και υπακοή στο Θεό Πατέρα μέχρι θανάτου. Δια του Χριστού ο μετανοημένος και πιστός άνθρωπος κατέκρινε και κατακρίνει πάντοτε, την απιστία, την ανυπακοή, την αμαρτία και αναγνωρίζει και αποδέχεται την πίστη, την υπακοή, την αγιότητα. Η ταύτιση του ανθρώπου με το Χριστό, έχει ως αποτέλεσμα ό,τι έχει ο Χριστός να γίνεται και δικό του.

 

Ας αναλογισθούμε αυτό το εκπληκτικό γεγονός, το γεγονός του σταυρικού θανάτου και της αναστάσεως του Χριστού. Ας αναλογισθούμε την αγάπη και την παραχώρηση εκείνου που δημιούργησε τα σύμπαντα, να βρεθεί ανάμεσά μας ως ένας από μας, παρεκτός αμαρτίας, ν’ αγωνισθεί, να πάθει, και να νικήσει υπέρ ημών.

Όσοι τον γνωρίσαμε, ας εκτιμήσουμε μ’όλη τη δύναμη της ψυχής μας, αυτήν την εκπληκτική αλήθεια. Ας έχουμε υπομονή παραδειγματιζόμενοι απ’αυτόν για να εξαγγείλουμε προς τον κόσμο τις αλήθειες του Ευαγγελίου. Ας τον μιμούμαστε κατά πάντα, αγωνιζόμενοι αφού μάλιστα γνωρίζουμε ότι αυτός μας συμπαραστέκεται και συναγωνίζεται μαζί μας. Ας μη μας απατούν τα φαινόμενα. Ας εργαζόμαστε και αγωνιζόμαστε στη ζωή να δημιουργούμε για μας, για την οικογένειά μας, για τον κόσμο μας, αλλά ας μη μας διαφεύγει το γεγονός ότι πορευόμαστε σ’έναν άλλο κόσμο που έρχεται (Αποκ. κα΄1). Έναν κόσμο που ο Χριστός ετοίμασε με τον αγώνα του. Έναν κόσμο όπου λάμπει η ομορφιά του αιωνίου, του αφθάρτου και του αληθινού. Έναν κόσμο στον οποίο και μεις θα ζήσουμε, αν έχουμε ετοιμασθεί και τον προσδοκούμε. Ì

                                                                                

Ο κ. Ευ. Μήτσης είναι διευθυντής στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.

 

 

Ψαλμός 11

Ένας Ύμνος Σταθερότητος μέσα σε Κρίσιμες Καταστάσεις

του κ. Α. Κουλούρη

 

Το θέμα του Ψαλμού αυτού κυριαρχείται από μια ήρεμη, γαλήνια εμπιστοσύνη που πηγάζει από μια σταθερή, ασφαλή και βεβαία πίστι στον Θεό. Μια εμπιστοσύνη που όμως περιβάλλεται από συνθήκες ασταθείας, ανασφαλείας, αβεβαιότητος. Είναι, πράγματι, τελείως διαφορετικό το να διατηρής ηρεμία, γαλήνη, νηφαλιότητα, μέσα σ’ ένα ήρεμο περιβάλλον και πλαίσιο και τελείως διαφορετικό να διαφυλάττεται αυτό το πνεύμα μέσα σε ταραγμένες, αντιφατικές, αντίξοες περιστάσεις. Αυτό ακριβώς είναι το κυριαρχούν στοιχείο σ’ αυτόν τον Ψαλμό, κάτι που είδαμε επίσης τόσο καθαρά και έντονα στον Έβδομο Ψαλμό. Έτσι και ο Ψαλμός αυτός αντανακλά την στάσι, την αντιμετώπισι μιας καταστάσεως από τον Δαβίδ σε μια αυτόχρημα τραγική περίοδο, όταν οι φίλοι του τον συνεβούλευαν να φύγη μακρυά από την επιβουλή, την φθονερή, θανάσιμη, ζηλοφθονία του Σαούλ, ακόμη και ενωρίτερα από την τρίτη και πιο σοβαρή απόπειρα εναντίον της ζωής του 1.

Το κύριον σώμα του Ψαλμού εδ. 1(β) – 6 προσφέρει δύο σημεία απόψεως ενώ το εδ. 7 παρέχει το συμπέρασμα του Ψαλμωδού. Τέλος η προσωπική βεβαίωσις της πίστεώς του προλογίζεται εις το πρώτο μέρος του πρώτου εδαφίου 2.

Τον Ψαλμό αυτό είναι δυνατόν να διακρίνουμε σε τέσσαρα μέρη:

Α. Ο ΠΡΟΛΟΓΟΣ [εδ. 1(α)]

Εδ. 1(α): «Επί τον Κύριον πέποιθα·...»: Ο Ψαλμωδός, εν όψει επικειμένου κινδύνου από βίαιους εχθρούς, έχει αναζητήσει καταφύγιο στον Θεό και με εμπιστοσύνη στην αντιμετώπισι της επικειμένης απειλής και τον μεγάλο πειρασμό για απόδρασι και φυγή, διακηρύττει ότι έχει ένα ασφαλές στήριγμα, μια βαθειά και ασάλευτη πεποίθησι στον Κύριο. Ένα χαρακτηριστικό αυτού του συντόμου προλόγου, είναι ότι ο Ψαλμωδός δεν απευθύνεται εδώ κατ’ ευθείαν στον Θεό, σαν σε προσευχή, αλλά διαλογιζόμενος την τόσο δύσκολη και καταπιεστική του κατάστασι, υψώνεται επάνω από αυτήν, εκφράζοντας αυτήν την σταθερή εμπιστοσύνη του στον Κύριο.3 Δηλαδή αντί έντρομος και περιδεής να στρέφεται με ικεσίες στον Γιαχβέ, π.χ. ωσάν την επίκλησι των μαθητών στον Κύριο στο περιστατικό της «λαίλαπος» στη λίμνη Γεννησαρέτ: «... ου μέλει σοι ότι απολλύμεθα...»4, διαλαλεί μια σταθερή πεποίθησι στον Κύριο.

Το κύριον σώμα του Ψαλμού [εδ. 1(β) – 6] θα είναι δυνατόν να το διαιρέσουμε σε δύο τμήματα: (α) Την ανθρώπινη άποψι [εδ. 1(β) –3] και (β) την θεία άποψι (εδ. 4-6).

Β. Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΠΟΨΙΣ [εδ. 1(β)-3]

(αα) Μια προειδοποιήσις «συνέσεως» [εδ. 1(β)]

Εδ. 1(β): «... πώς λέγετε εις την ψυχήν μου, Φεύγε εις το όρος σας, ως πτηνόν;» Αυτή ήτο η εισήγησις των φίλων του Δαβίδ, ή, ίσως, της ίδιας του της καρδιάς. Αν και συχνά ο ίδιος ο εαυτός μας αποτελεί την «πέμπτη φάλαγγα» στον αγώνα μας, εδώ ο Δαβίδ μάλλον αναφέρεται στις εισηγήσεις φίλων και συνεργατών του, οι οποίοι τον συνεβούλευαν να φύγη και να διασωθή σε κάποιο απόμερο και απροσπέλαστο σημείο, το οποίο αυτός μόνον εγνώριζε «Φεύγε εις το όρος σας».5 Ενώ είναι γεγονός ότι ο Δαβίδ συχνά είχε αναζητήσει καταφύγιο στην έρημο της Ιουδαίας, σε σπήλαια6, σε «οχυρούς τόπους»7, σε «πυκνόφυτα», σε «αποκρύφους τόπους»8, σε «όρη»9, σε «βράχους»10. Όμως όλες αυτές οι απομακρύνσεις του είχαν έναν πρόσκαιρο, προσωρινό χαρακτήρα, ενώ τώρα η εισήγησις των «φίλων» ήταν προφανώς να εγκαταλείψη την διακονία, να αποποιηθή και ν’ απαρνηθή την θεία του κλήσι... Πόσο συχνά οι εργαζόμενοι στο Έργο του Κυρίου καταλαμβάνονται από απογοήτευσι, αποθάρρυνσι, κόπωσι, εξάντλησι των φυσικών και πνευματικών τους δυνάμεων! Τότε, όμως, έρχεται η ευλογημένη εκείνη διακήρυξις του Αποστόλου Παύλου «δια τούτο έχοντες την διακονίαν ταύτην, καθώς ηλεήθημεν δεν αποκάμνομεν»11, κάτι που δεν οφείλεται όμως στον ανθρώπινο ηρωισμό, την αυταπάρνησι, απλώς σ’ ένα ενθουσιαστικό στοιχείο, αλλά στην ενέργεια του Πνεύματος, όπως ο Παύλος το είχε προηγουμένως διατυπώσει: «... μεταμορφούμεθα από δόξης εις δόξαν καθάπερ από Κυρίου Πνεύματος»12. Μια πρόσκαιρη αναστολή της πνευματικής δραστηριότητός μας δεν σημαίνει ότι καταθέτομεν όπλα νικημένοι, όπως συνέβη και στην παρούσα περίπτωσι του Ψαλμωδού που για λίγο αναγκάσθηκε ν’ αποσυρθή με ολίγους αφοσιωμένους φίλους του στα βουνά.

(ββ) Μία φάσις αγωνιώδους εντάσεως (εδ. 2-3)

Εδ. 2: Στην συνέχεια ο Δαβίδ, πιθανόν με την ανάμνησι μιας αναίτιας δολοφονικής επιθέσεως του Σαούλ εναντίον του 13, όταν ενώ αυτός, για να τον τέρψη, «έπαιζεν το όργανον δια της χειρός αυτού» 14, αυτός γεμάτος από ζηλοφθονία για τις πρόσφατες θριαμβευτικές νίκες του Δαβίδ εναντίον των Φιλισταίων, εξετόξευσειν «δοράτιον... το οποίον εξέκλινε και εκτύπησεν τοίχον», βλέπει ενεργοποιούμενο το μίσος και το πάθος των εχθρών του: «Διότι, ιδού, οι ασεβείς ενέτειναν τόξον· ητοίμασαν τα βέλη αυτών επί την χορδήν, δια να τοξεύσωσιν εν σκότει τους ευθείς την καρδίαν». Πιθανόν, όμως, η ανάμνησις αυτού του περιστατικού να ήλθε στην σκέψι του Δαβίδ από πληροφορία, που καλοπροαίρετα, του μετέφεραν οι φίλοι και συνεργάτες του, προειδοποιώντας τον για επικείμενο κίνδυνο, κάτι ανάλογο με εκείνη την προτροπή του Πέτρου στον Κύριο, αποτρέποντάς τον να μεταβή στην Ιερουσαλήμ, για ν’ αποφύγη την τρομερή δοκιμασία του Σταυρού.15 Κάτι το ανάλογον είναι δυνατόν να διακρίνουμε στην περίπτωσι της προφητείας του Αγάβου στον Παύλο, για ό,τι τον ανέμενε στην Ιερουσαλήμ και τις προτροπές και τις παρακλήσεις των αδελφών να μη μεταβή εκεί.16 Συχνά αγαπητοί φίλοι και αδελφοί, με τον ανθρώπινο συναισθηματισμό, δεν είναι πάντα οι καλλίτεροι σύμβουλοι στον πιστό ν’ ακολουθήση την κλήσι του Θεού. Τούτο βέβαια, δεν πρέπει να παρερμηνευθή και να οδηγήση σε μια προπετή, εγωιστική, αυθαίρετη απόρριψι μιας σοφής συμβουλής, κάτω από το ευλογοφανές πρόσχημα μιας αμφιβόλου γνησιότητος «οδηγίας του Αγίου Πνεύματος». Ας μη λησμονούμε την σύστασι του Παροιμιαστού: «... εις του πλήθους δε των συμβούλων προέρχεται σωτηρία»17, χωρίς βέβαια αυτή την σύστασι να την εκλάβουμε σαν μια «θεία εντολή» ανεξάρτητη από κάθε πνευματική συνάφεια.

Ο Ιωάννης Καλβίνος σχολιάζων την φράσιν: «ητοίμασαν τα βέλη αυτών επί την χορδήν, δια να τοξεύσωσι εν σκότει τους ευθείς την καρδίαν», αφού παρουσιάζει άλλας απόψεις αρχαίων σχολιαστών, εκφράζει την προτίμησί του, σε μια απλούστερη ερμηνεία, «ότι δεν υπάρχει μέρος τόσο καλά κρυμμένο όπου τα βέλη των εχθρών δεν ημπορούν να διεισδύσουν, και συνεπώς, σε οποιοδήποτε σπήλαιο και εάν εκρύβετο και ζητούσε καταφύγιο, ο θάνατος θα τον ακολουθούσε σαν ο αχώριστος σύντροφος».18

Εδ. 3: Σ’ αυτό το πλαίσιο της ανθρωπίνης απορίας «περί του πρακτέου», των ηττοπαθών εισηγήσεων των φίλων και συνεργατών του –που εισηγούνται άμεσον φυγήν στον Δαβίδ «για να σώση το κεφάλι του»- ο Ψαλμωδός διερωτάται: «Εάν τα θεμέλια καταστραφώσιν, ο δίκαιος τι δύναται να κάμη;» Η έκφρασις αυτή πιθανώς και να αποτελή την απήχησι των εισηγήσεων των συνεργατών του. Όταν τα θεμέλια της κοινωνίας, του θρησκευτικού αισθήματος, της ηθικής υπονομεύονται από την δραστηριότητα, την συμπεριφορά, την νοοτροπία της ηγεσίας: πολιτικής, οικονομικής, πνευματικής, από τους ταγούς των πολιτικών φορέων, από την «υψηλή διανόησι», από τους εκπροσώπους (συχνά) ενός πολιτικο-θρησκευτικού κατεστημένου, τότε ο απλός, ο πιστός άνθρωπος, ο δίκαιος, βλέπει τον εαυτό του να ευρίσκεται σε πλήρη αδυναμία. Ένας σχολιαστής παρατηρεί: «Τολμά ο Δαβίδ να επιχειρήση κάτι που άλλοι μεγάλοι άνδρες δεν επέτυχον;»19 Οπωσδήποτε το επιχείρημα του εδαφίου αυτού είναι πράγματι αποθαρρυντικό, οποιαδήποτε ερμηνεία και εάν δώσουμε. Εάν, δηλαδή, εν όψει της κυριαρχούσης παντού κάθε μορφής αναρχίας, τίποτε δεν είναι δυνατόν να επιχειρηθή, ή εάν ο Δαβίδ, ως το κυριώτερο στήριγμα του λαού, πρέπει με κάθε τρόπο να διασωθή.20

Αυτή είναι η ανθρώπινη άποψις, υπάρχει όμως και η θεία άποψις. Η πρώτη οδηγεί σε ηττοπάθεια, η δεύτερη έχει το στοιχείο μιας θείας «αισιοδοξίας».

Γ. Η ΘΕΙΑ ΑΠΟΨΙΣ (εδ. 4-6)

Μια λησμονημένη διάστασις.21 Μία διάστασις η οποία αγνοείται όσον καιρό παραμένει ο άνθρωπος του Θεού εγκλωβισμένος στα πλαίσια μιας καθαρά ορθολογικής κρίσεως και αντιμετωπίσεως, όταν καθαρώς ανθρώπινα κριτήρια επιβάλουν την κυριαρχία τους στην φιλοσοφία μας για τη ζωή.

Εδ. 4: «Ο Κύριος είναι εν τω ναώ τω αγίω αυτού· ο Κύριος εν τω ουρανώ έχει τον θρόνον αυτού· Οι οφθαλμοί αυτού βλέπουσι τα βλέφαρα αυτού εξετάζουσι τους υιούς των ανθρώπων». Επάνω από τον κίνδυνο, την απειλή, την πρόκλησι των γεγονότων που κυλούν και που δεσπόζουν στην καθημερινή ζωή, την φαινομενική αλλά και πραγματική αδυναμία του αθώου [εδ. 3(β)]: «ο δίκαιος τι δύναται να κάμη;», ο Ψαλμωδός στρέφει την ματιά του στον Κύριο. Υπάρχει η υψίστη Πραγματικότης. Ο ανθρώπινος «πραγματισμός», εκείνος ο τόσο διαφημιζόμενος «ρεαλισμός» συνήθως δεν είναι ικανός να διασπάση –χωρίς οραματισμό- και τα ασθενή ακόμη εμπόδια της καθημερινότητος. Όμως εδώ ο Ψαλμωδός εκφράζει μια βεβαιότητα. Αυτή η βεβαιότης δεν είναι κάτι το ασαφές, το νεφελώδες, δεν είναι το προϊόν μιας συναισθηματικής εξάρσεως. Ο Ψαλμωδός πιστεύει! Πιστεύει όχι μόνον σε μια θεωρητική παραδοχή της υπάρξεως του Θεού αλλά σ’ έναν Θεό Δημιουργό, Συντηρητή του παντός. Υπάρχει η ύψιστη και η άγρυπνη Αγιότης του Θεού: «Ο Κύριος είναι εν τω ναώ τω αγίω αυτού». Δεν πρόκειται δι’ έναν επίγειον ναόν –ούτε ο ναός του Σολομώντος δεν είχε ακόμη ανεγερθή- αλλά για τα επουράνια ενδιαιτήματα του Γιαχβέ. Το κύριο χαρακτηριστικό Του είναι η αγιότης Του –όχι μια απλή ευθύτης ή ηθική υπεροχή- αλλά η συμπύκνωσις πάσης αξίας, δυνάμεως, αρετής σε άπειρο βαθμό, κάτι που ο Προφήτης22 το εξέφρασε με μια τριπλή επανάληψι όταν πειραματίσθηκε, με ένα θαυμαστό τρόπο, την παρουσία Του: «Άγιος, άγιος, άγιος». Αυτή η τριπλή επανάληψις εκφράζει στην Εβραϊκή γλώσσα τον υπερθετικό βαθμό.

Όμως η έκφρασις «Ο Κύριος είναι εν τω ναώ τω αγίω αυτού» συμβολίζει την παρουσία Του μεταξύ του λαού, όμως ο θρόνος Του είναι εν τω ουρανώ «εν τω ουρανώ έχει τον θρόνον αυτού» και υποδηλώνει υπεροχή και ισχύ μεγαλήτερη από οποιονδήποτε ανθρώπινο εχθρό. Αυτό αποτελεί μίαν διπλή αναγνώρισι που προσφέρει στον Ψαλμωδό μια ασάλευτη πεποίθησι· ο Θεός είναι ταυτόχρονα παρών στην κρίσι μέσα από την οποία περνά, και επίσης ελέγχει το φαινομενικό χάος αυτής της κρίσεως.23

Η συνέχεια του εδαφίου: «οι οφθαλμοί αυτού βλέπουσι, τα βλέφαρα αυτού εξετάζουσι τους υιούς των ανθρώπων». Ο Ψαλμωδός συνάγει από την προηγούμενη φράσι, ότι τίποτε δεν είναι κεκρυμμένο από τον Θεό και συνεπώς οι άνθρωποι θα υποχρεωθούν να δώσουν λογαριασμό όλων εκείνων που έπραξαν.24 Εάν ο Θεός βασιλεύει εις τους ουρανούς, εάν ο θρόνος Του είναι εκεί υψωμένος, εξυπακούεται ότι παρακολουθεί, επιμελείται, εξετάζει τα ανθρώπινα πράγματα, και θα είναι ο αδέκαστος κριτής.

Ο Ψαλμωδός, συνοψίζοντας, έχει αυτή την βεβαιότητα. Είναι τούτο κάτι που έχει γνωρίσει, έχει πειραματισθή. Στη ζωή του είχε τόσες επιβεβαιώσεις αυτής της παρουσίας, ακόμη από την παιδική του ηλικία, από τις εμπειρίες του ποιμαντικού του βίου, από την αντιμετώπισι του τρομερού εκείνου, πολεμοχαρούς, πανόπλου, απειλητικού γίγαντος, του Γολιάθ, τις εκπληκτικές απελευθερώσεις του από την επιβουλή της ζηλοφθονίας του Σαούλ. Είναι Εκείνος που ο θρόνος Του είναι στον ουρανό 25, εκεί κατοικεί. Τα πάντα υπόκεινται σ’ Αυτόν. Είναι Εκείνος του οποίου οι οφθαλμοί τα πάντα διακρίνουν και ελέγχουν.26

Εδ. 5: Ο Ψαλμωδός, συνεχίζων, περιγράφει αυτήν την βασιλείαν του Θεού, τον θρόνον Του (εδ. 4) με την χρησιμοποίησι ενός μεταφορικού σχήματος, το οποίον αναπτύσσεται σε δύο διαφορετικές κατευθύνσεις, δια τον «δίκαιον» και τον «ασεβή». «Ο Κύριος εξετάζει τον δίκαιον· τον δε ασεβή και τον αγαπώντα την αδικίαν μισεί». Το αντίστοιχο Εβραϊκό ρήμα δια το «εξετάζει» θεωρείται ότι ανταποκρίνεται με το «εξονυχίζω» ή το «εξετάζω λεπτομερώς» (scrutinize)27, και σημαίνει κάτι που σχετίζεται με την “δοκιμασία” μετάλλων. Αυτή η “δοκιμασία” των μετάλλων επραγματοποιείτο δια πυρός. Ο Κύριος θα περάση, λοιπόν, τον “δίκαιον” από αυτήν την δια πυρός δοκιμασίαν, που αποβλέπει στον καθαρισμό από τα ξένα στοιχεία. Με αυτόν τον τρόπον ο Ψαλμωδός βλέπει τας δεινάς εμπειρίας του, ως μία “δοκιμασία” που αποβλέπει στην κάθαρσι του “δικαίου”. Είναι εκείνες που καθαρίζουν αλλά επίσης και χαλυβδώνουν τον χαρακτήρα του πιστού για να ανταποκριθή στην αγία κλήσι του. Πόση πράγματι ανάγκη έχει ο κάθε πιστός από μια τέτοια επεξεργασία! Ο Πέτρος γράφει: “ίνα το δοκίμιον υμών της πίστεως πολυτιμότερον χρυσίου του απολλυμένου δια πυρός δοκιμαζόμενον, ευρεθή εις έπαινον και δόξαν και τιμήν εν αποκαλύψει Ιησού Χριστού” 28.

Αλλά ενώ ο Κύριος, για τους δικούς Του παιδαγωγικούς σκοπούς, «επιτρέπει» ώστε ο δίκαιος να περνά συχνά μέσα από μια δεινή δοκιμασία, χωρίς όμως ποτέ να μη αποσύρη την προστατευτική Του παρουσία, η έκφρασις του Ψαλμωδού για τον ασεβή και άδικο φανερώνει μια απόλυτη απέχθεια και αποστροφή: «... τον δε ασεβή και τον αγαπώντα την αδικίαν μισεί η ψυχή αυτού». Ίσως, στην Καινοδιαθηκική μας εκτίμησι του χαρακτήρος του Θεού, εκφράσεις ως η ανωτέρω να ηχούν σκληρές, ας μη λησμονούμεν όμως ότι και ο Κύριος Ιησούς εχρησιμοποιήσε, όχι σπάνια, ανάλογες εκφράσεις για την κρίσι του Θεού επάνω στον ασεβή και τον άδικο που εμμένει πεισματικά στην απόρριψι του Έργου της Χάριτος του Θεού.29

Εδ. 6: Με ένα ιδιαίτερα ποιητικό οίστρο, με εικόνες και παρομοιώσεις ο Ψαλμωδός σκιαγραφεί, σαν με αδρές πινελιές ενός ζωγράφου, την θεία κρίσι επί της ασεβείας: «Θέλει βρέξει επί τους ασεβείς παγίδας· πυρ, και θείον, και ανεμοζάλη είναι η μερίς του ποτηρίου αυτών». Καταστροφές επέρχονται, πρόκειται για φυσικές καταστροφές, αλλά πέρα από αυτές και φοβερότερες από αυτές είναι οι πνευματικές και ηθικές συνέπειες. Η άρνησις, η αποστασία, η αδικία, η ασέβεια, προκαλούν, οδηγούν, καλλιεργούν στο πέρασμα των αιώνων θλίψι, πόνο, φόβο, αγωνία, πολέμους, αίμα, θάνατο: «Θέλει βρέξει επί τους ασεβείς...». Η βροχή, κατά κανόνα, ποτίζει, φέρει άνθησι, καρποφορία. Αυτή, όμως, η «βροχή» φέρει καταστροφή. Πλήθος από παγίδες είναι καθημερινά στημένες στο διάβα μας: απατούν, εξαπατούν, δελεάζουν για να οδηγήσουν σε δεσμά, σε φυλακή, στον πνευματικό αλλά και τον φυσικό θάνατο: ναρκωτικά, λαγνεία, πορνεία, περιφρόνησις της ανθρώπινης ζωής είναι στην ημερησία διάταξι. Μια φωτιά «πυρ και θείον» κατακαίει, εκμηδενίζει, αφανίζει αρχές, θεσμούς, παραδόσεις, μέσα σε μια εγωιστική, φίλαυτη, αισθησιακή έξαρσι που πλημμυρίζει τα πάντα. Ο θεσμός του γάμου περιφρονείται, για να αντικατασταθή από μια σύντομη, συνήθως, άτυπη συμβίωσι– χωρίς δεσμεύσεις και αμοιβαίες υποχρεώσεις, χωρίς τεκνογονία. Οι εκτρώσεις –κατά εκατοντάδες χιλιάδες κάθε χρονο στη χώρα μας, που μαστίζεται από την μεγαλύτερη υπογεννητικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωσι- από αδίκημα κατέστη βασικό «ανθρώπινο δικαίωμα», που οδηγεί στον θάνατο μυριάδες μυράδων ανυπερασπίστων υπάρξεων... Μια «ανεμοζάλη» παραπλανητικής, υπονομευτικής, νοσογόνου φιλολογίας, παραψυχολογίας, εκμαυλισμού κάθε ηθικής αξίας. Όλα αυτά παρουσιάζονται με αναίσχυντο τρόπο στα πλείστα, τουλάχιστον, από τα ΜΜΕ. Και ο Ψαλμωδός καταλήγει: «είναι η μερίς του ποτηρίου αυτών». Μία έκφρασις που ενθυμίζει εκείνην του Βιβλίου της Αποκαλύψεως: «... έχουσα ποτήριον χρυσούν εν τη χειρί αυτής γέμον βδελυγμάτων και τα ακάθαρτα της πορνείας αυτής».

Δ. ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ (εδ. 7)

Αντιμετωπίζοντας τις δύο διαφορετικές απόψεις της ζωής –την ανθρώπινη [1(β) –3] και την θεία (4-6), ο Ψαλμωδός δεν διστάζει να παραδώση τον εαυτό του στον πανόπτη οφθαλμό του Κυρίου:

Εδ. 7: «Διότι δίκαιος ών ο Κύριος, αγαπά δικαιοσύνην· το πρόσωπον αυτού βλέπει ευθύτητα». Ύστερα από ταλαιπωρίες, πόνους, αγωνία, ταραχή, ύστερα από την δοκιμασία, θα απολαύση ειρήνη στην παρουσία Του. Ο Ψαλμός τελειώνει, όπως και αρχίζει, με τον Κύριο, του οποίου ο χαρακτήρ, ως Δικαίου απαντά σε όλους τους φόβους (εδ. 3α) και στις απογοητεύσεις και ματαιώσεις (εδ. 3β),  αυτά τα θεμέλια («Εάν τα θεμέλια καταστραφώσι») δεν είναι τίποτε άλλο από την ιδική Του φύσι και θέλησι, εκείνο που Αυτός είναι, εκείνο που Αυτός αγαπά, κάτι που δεν καταστρέφεται, ούτε και αλλοιώνεται. Και η πρώτη γραμμή του Ψαλμού, δείχνει πού στηρίζεται η ασφάλεια του πιστού: «Επί τον Κύριον πέποιθα» ενώ η τελευταία γραμμή δείχνει πού η καρδιά θα πρέπει να στρέφεται: «το πρόσωπον Αυτού βλέπει ευθύτητα»31.

Και μέσα στην Καινο-διαθηκική πληρέστερη πληροφόρησι κατανοούμε το βαθύτερο, νόημα αυτής της θείας δικαιοσύνης, μάλιστα κάτω από το φως Παλαιο-διαθηκικών προφητικών ρήσεων: «... δεν υπάρχει δίκαιος ουδέ είς»32 κ.ο.κ. Σ’ αυτήν, όμως, την πανανθρώπινη κατάπτωσι, την «ολοκληρωτική ανθρώπινη εξαχρείωσι»33 στέκεται το Ευλογημένο Πρόσωπο και Έργο του Υιού του Θεού, ο οποίος δια της εξιλαστηρίου θυσίας του «ός εγεννήθη σοφία ημίν από Θεού, δικαιοσύνη τε και αγιασμός και απολύτρωσις»34, δίδει την απάντησι στο πανανθρώπινο πρόβλημα της αμαρτίας μας (της αστοχίας μας), και μας χαρίζει τον σωστό στόχο της ζωής.35 Πράγματι τι αισιόδοξο μήνυμα!

                                                                               

Υποσημειώσεις:

 

1.        Α΄ Σαμουήλ ιη΄ 11, ιθ΄ 10.

2.        Leslie S. Mc Caw, New Bible Commentary, The Psalms “The InterVarsity Fellowship”, London 1954, Σελ. 420.

3.        Peter C. Craigie, “Psalms”, “Word Books”, Waco, Texas, 1983, Σελ. 132.

4.        Μαρκ. δ΄ 35.

5.        Υπάρχει μία αμφισβήτησις αναφορικά με την έκφρασι “Φεύγε εις το όρος σας...”. Η μετάφρασις του Ν. Βάμβα είναι ως ανωτέρω, ακολουθούσα όλας τας παλαιάς, τουλάχιστον, ξενογλώσσους μεταφράσεις. Όμως η απόδοσις των Ο΄ είναι “μεταναστεύου εις τα όρη ως στρουθίον”. Σχετικώς θα πρέπει να σημειωθή ότι στη ΝΜΒ η απόδοσις είναι “Φύγε στα όρη σαν πουλί”. Ο Ιω. Καλβίνος, αφού μνημονεύει αντικρουομένας απόψεις εξηγητών ως προς την ακριβέστερη ανάγνωσι του Εβραϊκού κειμένου, καταλήγει στην πρόκρισι της εκφράσεως “Φύγε εις το όρος σου” (καθώς δεν σου επιτρέπειται να μείνης “στην χώρα σου”), χωρίς να προσδιορίζεται συγκεκριμένον όρος. Εν συνεχεία ο Ιω. Καλβίνος, στο μακρό σχολιασμό του, αφού αναφέρει ότι παρά το γεγονός ότι ο Δαβίδ κατ’ επανάληψιν ευρέθη στην ανάγκη να καταφύγη, σαν “φτωχό κυνηγημένο πουλί” σε πολλά απόμερα μονοπάτια και να περιπλανηθή από μέρος σε μέρος για ν’ αποφύγη τις παγίδες των διωκτών του, όμως ποτέ δεν απεκόπη από τον λαό του Θεού, την Εκκλησία. Τούτο, καταλήγει, μας διδάσκει, ότι ανεξάρτητα προς τις συνθήκες ο αληθινός υπηρέτης του Θεού καλείται να μένη σταθερός στο “πόστο του”... (Ιωάννου Καλβίνου, Commentary on the Book of Psalms, “The Calvin Translation Society, Vol. I, Σελ. 159-161, Edinburgh, 1845).

6.        Α΄ Σαμ. κβ΄ 1, κδ΄ 9, 11.

7.        Α΄ Σαμ. κδ΄ 1.

8.        Α΄ Σαμ. ιθ΄ 2.

9.        Α΄ Σαμ. κγ΄ 6.

10.     Α΄ Σαμ. κδ΄ 3.

11.     Β΄ Κορ. δ΄ 1  (στο κείμενο: “ουκ εγκακούμεν”: το ρήμα σημαίνει: “φέρνομαι ως κακώς”, (άνανδρος), “πράττω τι χωρίς προθυμίαν”, Λεξ. Γ. Παπε).

12.     Β΄ Κορ. γ΄ 18.

13.     Leslie S. Mc Caw, ibid Σελ. 421.

14.     Α΄ Σαμ. ιθ΄ 9 κ.ε.

15.     Derek Kidner, Psalms 1-72, InterVarsity Press, Leicester, England –1973, Σελ. 73 (Ματθ. ις΄ 22).

16.     Derek Kidner, ibid Σελ. 73 (Πραξ. κα΄ 10 κ.ε.).

17.     Παροιμ. ια΄ 14.

18.     Ιω. Καλβίνου, ibid Σελ. 162.

19.     Leslie S. Mc Caw, ibid Σελ. 420.

20.     Derek Kidner, ibid Σελ. 73. Ο εν λόγω υποδεικνύει περικοπήν από τον Ησαΐαν: «... και οι στύλοι αυτής θέλουσι συντριφθή, και πάντες οι κερδαίνοντες από ιχθυοτροφείων... Οι άρχοντες της Τάνεως εμωράνθησαν, οι άρχοντες της Μέμφεως επλανήθησαν· και επλάνησαν την Αίγυπτον οι άρχοντες των φυλών αυτής» (Ησαΐας ιθ΄ 10, 13).

21.     Η έκφρασις αυτή είναι του Derek Kidner.

22.      Ησαΐας ς΄ 3.

23.      Peter C. Craigie, ibid Σελ. 133.

24.      Ιω. Καλβίνος, ibid Σελ. 164.

25.     Με την έκφρασι αυτή, δεν θα πρέπει να αναζητήσουμε έναν “τοπικό” προσδιορισμό κάπου εις το αστρικό σύμπαν αφού: “Πνεύμα ο Θεός, και τους προσκυνούντας αυτόν εν Πνεύματι και αληθεία δει προσκυνείν” (Ιω. δ΄ 24).

26.     Ψαλμ. λγ΄ 13-18, ρλθ΄.

27.     Peter C. Craigie, ibid, Σελ. 133.

28.     Α΄ Πέτρου  α΄ 7.

29.     Ματθ. ε΄ 21, 22, ι΄ 15, ια΄ 22, 24, ιβ΄ 36, Λουκ.  ι΄ 14, ια΄ 42, Ιω. ε΄ 27, 29, θ΄ 39, ιβ΄ 31 κ.λπ.

30.     Αποκ. κζ΄ 4, επίσης ιη΄ 6.

31.     Derek Kidner, ibid, Σελ. 74.

32.     Ψαλμ. ιδ΄ 1, 2, 3, Ιερ. ε΄ 16, κ.λπ.

33.     Την “Total Depravity”,  που διακηρύχθηκε στην Σύνοδο των Αναμορφωμένων Εκκλησιών της Dort (Dortrecht), (1618-1619).

34.     Α΄ Κορ. α΄ 30.

35.      Η αρχική έννοια της αμαρτίας είναι: αστοχία (εξαμαρτάνω: αποτυγχάνω του σκοπού: Ιλ. δ΄ 49)       Ì

 

                                                                               

Ο κ. Α. Κουλούρης είναι μεταφραστής στην Ελληνική γλώσσα των “Θεσμών της Χριστιανικής Θρησκείας” του Ι. Καλβίνου.


 

Text Box: Μπορεί να ξαναχτιστεί
η Ιεριχώ; 

 
του κ. Χ. Νταγκουνάκη
 
 
 
 
 

Μπορεί να ξαναχτιστεί η Ιεριχώ;
 
 
 
 
του κ. Χ. Νταγκουνάκη

 

Βλέπετε ἑαυτούς, ἵνα μὴ ἀπολέσωμεν ἃ εἰργασάμεθα

(Β΄ Ιω 8)

 

Την ημέρα που οι χτιστάδες του βασιλιά Αχαάβ, κάτω από την καθοδήγηση του Χιέλ, του Βαιθηλίτη, έβαζαν την τελευταία πέτρα στο τείχος της Ιεριχώ, ο βασιλιάς και οι κάτοικοι της Σαμάρειας και της Ιερουσαλήμ θα μπορούσαν να κοιμούνται ασφαλείς. Δεν θα κινδύνευαν πια από τους φόρου υποτελείς Μωαβίτες, πέρα, ανατολικά του Ιορδάνη, που γίνονταν όλο και πιο απειλητικοί, καθώς έβλεπαν να πλησιάζει το τέλος της βασιλείας του Αχαάβ.

Για να κατακτήσει κανείς την Ιερουσαλήμ, αλλά και όλη την Παλαιστίνη, έπρεπε να κυριέψει την Ιεριχώ. Κι όσο η Ιεριχώ ήταν ερειπωμένη, από τον καιρό που ο Ιησούς του Ναυή την είχε κυριέψει και την είχε ισοπεδώσει ως αφιέρωμα στον Κύριο, ο ίδιος ο Θεός ήταν η ασφάλεια της γης της Επαγγελίας. Βλέπετε, η ανοικοδόμηση της Ιεριχώ είχε απαγορευτεί πριν 500 χρόνια από τον Ιησού, και μάλιστα με ποινή τον θάνατο των παιδιών του παραβάτη.

Καθώς όμως διαβάζουμε το μικρό σε έκταση ιστορικό της ανοικοδόμησης της πόλης από τον Χιέλ, μαθαίνουμε ότι θυσίασε και τα δύο παιδιά του «χτίζοντάς» τα στα θεμέλια και στις πύλες της βδελυρής πόλης. Άλλοι το θέλουν να συνέβη στην κυριολεξία ως χανανιτικό έθιμο, που η βασίλισσα Ιεζάβελ είχε φέρει από τη Φοινίκη, άλλοι θεωρούν ότι απλώς θανατώθηκαν τα δυο αγόρια από τον Κύριο, καθώς ο πατέρας τους παρέβηκε τον αρχαίο θεσμό: «Καταραμένος να είναι από τον Κύριο ο άνθρωπος που θα επιχειρήσει να ξαναχτίσει αυτή την πόλη. Με τίμημα τον γιο του τον πρωτότοκο θα βάλει τα θεμέλιά της, τις πύλες της θα στήσει με τίμημα τον νιότερό του γιο» (Ιησ 6,26 – Νέα Μετάφραση της Βίβλου).

Καθώς στα μετέπειτα χρόνια οι Ισραηλίτες περνούσαν από την ερειπωμένη πόλη, η αναμνήσεις τους θα τους πήγαιναν πίσω, την εποχή που ο Θεός είχε πολεμήσει γι’ αυτούς, και με μερικές πολεμικές ιαχές τα μεγάλα εκείνα τείχη έπεσαν σαν χάρτινοι πύργοι. Εντύπωση κάνει το γεγονός ότι ο βασιλιάς Δαβίδ, όταν έμαθε πως οι Αμμωνίτες είχαν εξευτελίσει τους πρεσβευτές που τους είχε στείλει με ειρηνικούς σκοπούς στον γειτονικό λαό (τους ξύρισαν τα μισά γένια και τους κουρέλιασαν τα ρούχα), τους διαμήνυσε να πάνε να μείνουν στην Ιεριχώ, ώσπου να μεγαλώσουν τα γένια τους, και μετά να γυρίσουν στην Ιερουσαλήμ. Φαίνεται πως η Ιεριχώ ήταν κάποιο χωριό πια, όπου μπορούσε να φιλοξενήσει τέτοιους ανθρώπους (Β΄ Σαμ 10,1-5).

Τώρα όμως έχει κυλήσει πολύ νερό στην κοίτη του Ιορδάνη από εκείνη την εποχή, του Ιησού του Ναυή. Στη χώρα κατοικούν οι απόγονοι των μακρινών ένδοξων προγόνων που γύριζαν για εφτά μέρες γύρω από τα τείχη ώσπου ο Θεός να τους προστάξει να αλαλάξουν. Άλλοι καιροί, άλλα ήθη τώρα πια. Τώρα ο Ομρί κι ο Αχαάβ κάθονται στον θρόνο του Δαβίδ. Το βασίλειο είναι διαιρεμένο. Η ανάμνηση της παλιάς Ιεριχώ όλο και ξεθωριάζει. Οι προφήτες της Ιεζάβελ για χρόνια κυριαρχούν και κατατρέχουν τους προφήτες του αληθινού Θεού. Η λατρεία του Βάαλ έχει διαδοθεί παντού. Παράλληλα οι εχθροί γύρω γίνονται όλο και απειλητικότεροι. Και τότε, «ἐν ἐκεῖναις ταῖς ἡμέραις, ᾠκοδόμησε Χιὴλ ὁ Βαιθηλίτης τὴν Ἱεριχώ…» (Α΄ Βασ 16,34) θυσιάζοντας τα δυο του παιδιά, όπως με το γεφύρι της Άρτας. Είχε χτίσει την παλιά πόλη αλλά έχασε όλα τα άλλα.

Και μαζί μ’ αυτόν ολόκληρο το έθνος υπέστη απώλειες. Η παλιά νίκη είχε πια χαθεί. Οι πύργοι της Ιεριχώ που με τόσους αλαλαγμούς και ιερό ενθουσιασμό είχε πέσει, ορθώνονταν και πάλι στον ουρανό, ειρωνικοί, λες, μάρτυρες της θρησκευτικής παρακμής του έθνους. Η ανάμνηση της πίστεως καταστράφηκε. Ο νικημένος εχθρός έχει επιστρέψει. Ό,τι είχαν πετύχει αυτοί οι άνθρωποι με την πίστη τους πριν πεντακόσια χρόνια, τώρα χάθηκε. Κάτι που ο απόστολος Ιωάννης θα γράψει αιώνες αργότερα: «Προσέξτε τον εαυτό σας, για να μη χάσουμε ό,τι καταφέραμε ώς τώρα…» (Β΄ Ιω 8 –ΝΜΒ).

 

***

Πόσο μοιάζει με τη δική μας τη ζωή αυτή η μικρή ιστορία της Παλαιάς Διαθήκης, μια ιστορία που ίσως να περνάει κι απαρατήρητη. Ποιος ασχολείται πια με την Ιεριχώ… Τι μπορεί να πει σ’ εμάς σήμερα η ανοικοδόμηση της Ιεριχώ κι ένας παλιός χρησμός…

Φίλοι μου, στου καθενός μας τη χριστιανική ζωή, είτε αυτή είναι ενδιαφέρουσα, με δυνατές εμπειρίες είτε είναι ένα απλό, αθόρυβο περπάτημα με τον Χριστό, δεν παύει να περιλαμβάνει κάποιες στιγμές πνευματικής ενόρασης, στιγμές που νιώσαμε πιο έντονα την αγάπη του Θεού να πλημμυρίζει την καρδιά μας σαν μια παλίρροια που όλα τα πλημμυρίζει και γεμίζει τη ζωή μας με τις ευλογίες του Πνεύματος. Μπορούμε όλοι να θυμηθούμε στη ζωή μας τέτοιες στιγμές. Είναι στιγμές για τις οποίες άξιζε όλη η υπόλοιπη σχέση μας με τον Κύριο. Είναι εμπειρίες που επηρέασαν για πάντα τη ζωή μας. Η πείρα της αναγέννησης, μια ή περισσότερες επιτυχίες στη ζωή της πίστεως, μια ή περισσότερες απαντήσεις στην προσευχή, μια επιβράβευση του Πνεύματος σε κάποια δοκιμασία ή σε μια μακρόχρονη θλίψη. Τότε που ακουγόταν πιο έντονα η φωνή του Θεού στη ζωή σου, όπως τότε που καλούσε στο έργο του τον μικρό Σαμουήλ…

Πού είναι όμως σήμερα εκείνη η φωνή; Μπορεί να περιδιαβάζεις τον ναό του Θεού, όπως ο Ηλεί, αλλά να μην έχεις επικοινωνία με τον Θεό. Πού είναι η επίδραση του λόγου του Θεού στη ζωή σου; Πού είναι η συγκίνηση που ένα μήνυμα έφερνε στην καρδιά σου και σε ενθάρρυνε να συνεχίσεις με πίστη την πνευματική σου πορεία; Πού είναι, ακόμα, ο ενθουσιασμός σου για το έργο του Θεού; Πού είναι η ευχαρίστηση που έβρισκες την ώρα της προσευχής και της μελέτης της Γραφής σε επίπεδο προσωπικό; Πού είναι τα παλιό πνευματικό θυσιαστήριο της προσωπικής σου λατρείας; Χορτάριασε μισογκρεμισμένο. Κοιτάζεις τα χέρια σου και δεν βλέπεις παρά μόνο κάτι ξεθωριασμένες αναμνήσεις από το παρελθόν της σχέσης σου με τον Θεό. Κι είναι τότε, «ἐν ἐκεῖναις ταῖς ἡμέραις», που ξαναχτίστηκε μέσα σου η Ιεριχώ: Άρχισες να στηρίζεσαι περισσότερο στις δικές σου δυνάμεις παρά στη δύναμη του Θεού. Άρχισες να προσφεύγεις σε κοσμικά καταφύγια αντί για τον Κύριο, που είναι «καταφυγὴ εἰς γενεὰν καὶ γενεάν». Αυτά που είχες καταφέρει μέχρι τώρα, ίσως με πολλή προσευχή κι αγώνα, σου τα έκλεψαν από τη ζωή σου κάποια πνευματική ολιγωρία, η ολιγοπιστία και οι περιστάσεις ή οι αντιξοότητες της ζωής.

Δικαιολογίες μπορούμε να βρούμε πολλές, και να είναι όλες αληθινές: Η ασυνέπεια των εργατών του ευαγγελίου, η υποκρισία αυτών που λένε πολλά αλλά κάνουν λίγα, πολλές φορές κάνουν και τα αντίθετα, η αγάπη που χάθηκε νωρίς από την Εκκλησία, η κοσμικότητα που διαπότισε τα πάντα, ο ειλικρινής πνευματικός λόγος ο ανύπαρκτος…

Όμως, έρχεται ο ίδιος ο Κύριος να μας πει ποιος είναι ο λόγος που αρχίσαμε να ξαναχτίζουμε την Ιεριχώ της κοσμικότητας ή της αδιαφορίας μέσα μας: Εμείς πρώτοι αφήσαμε την αρχική μας αγάπη για τον Κύριο. Εμείς πρώτοι ξεχάσαμε τη ζωογόνο σχέση μας με τον Θεό, την πηγή της ζωής. Κι είναι ανάγκη να ξαναθυμηθούμε από πού ξεπέσαμε: «…τὴν ἀγάπην σου τὴν πρώτην ἀφῆκας. Ἐνθυμοῦ, λοιπόν, πόθεν ἐξέπεσες καὶ μετανόησον…» (Απ 2,4-5).

Είναι χαρακτηριστικό πως αυτά τα λόγια τα λέει ο Χριστός σε μια εκκλησία που ακόμη και με τα σημερινά δεδομένα τα είχε όλα: Είχε καταθέσει πολύ κόπο στο πνευματικό της έργο, είχε υπομονή και αντοχή στους κακούς ανάμεσά της, είχε πνεύμα διάκρισης των αιρετικών, είχε ανθεκτικότητα στον πνευματικό αγώνα. Όμως η αγάπη της δεν ήταν όπως παλιά. Η αγάπη της για τον Κύριο, η αγάπη της για τις ψυχές που χάνονται στην πλάνη και στην αμαρτία, η αγάπη για τους αδελφούς… Δεν ήταν η πρώτη.

Οι ερμηνευτές λένε πως το όνομα κάθε εκκλησίας στα πρώτα κεφάλαια της Αποκάλυψης έχει να κάνει με το περιεχόμενο της επιστολής που της απευθύνει ο Κύριος. Έτσι το όνομα «Έφεσος» θέλει να δείξει ότι η εκκλησία της ομώνυμης πόλης είχε χάσει την αρχική της έφεση για τον Κύριο. Ήταν σαν τους Ισραηλίτες της εποχής του Αχαάβ, που ξανάχτισαν την Ιεριχώ, γιατί είχαν αφήσει την παλιά τους αγάπη για τον αληθινό Θεό και δεν τον εμπιστεύονταν πια. Ένιωθαν την ανάγκη να προστατευτούν από τους εχθρούς τους χτίζοντας την καταραμένη πόλη.

Μπορεί να ξαναχτιστεί η Ιεριχώ; Φυσικά μπορεί, αλλά η κατάρα που τη συνοδεύει θα σου απομυζήσει και την τελευταία σου ικμάδα ως χριστιανού. Πάντα πληρώνουμε την αναβίωση του αμαρτωλού παρελθόντος στη ζωή μας. Η αμαρτία προσελκύει τον άνθρωπο στην αρχή, μετά τον ξεγελάει, στη συνέχεια τον αλυσοδένει, τον τυφλώνει, τον ρεζιλεύει, και τέλος τον σκοτώνει. Η χριστιανική ζωή δεν είναι μόνο μια αρχική νίκη ενάντια στην αμαρτία, μια αρχική κατάκτηση του δικαιώματος να είναι κανείς παιδί του Θεού. Κι αυτή τη νίκη και την κατάκτηση δεν την πετύχαμε εμείς αλλά ο Χριστός για χάρη μας πάνω στον σταυρό και μας την προσφέρει δια της πίστεως. Όμως, δεν είναι μόνον αυτό η χριστιανική ζωή. Είναι και κάτι περισσότερο: Είναι η διατήρηση αυτής της κατάκτησης. Κι ένα στοιχείο που διατηρεί αυτή την ατμόσφαιρα της νίκης, είναι η διαρκής ανάμνηση του έργου της σωτηρίας στην καρδιά μας και ο καθημερινός αγιασμός που προσφέρεται να κάνει μέσα μας ο Θεός.

Μπορεί να ξαναχτιστεί η Ιεριχώ; Στην Καινή Διαθήκη το Πνεύμα του Θεού μάς προτρέπει να φροντίσουμε να οικοδομήσουμε τον πνευματικό άνθρωπο που γεννήθηκε μέσα μας, όταν μας επισκέφτηκε το Πνεύμα του Θεού με την αναγέννηση. Ας μην ξεχάσουμε ποτέ εκείνη την ημέρα. Ας μην αφήσουμε ποτέ την πρώτη μας εκείνη αγάπη για τον Κύριο. Και ο Κύριος πάντοτε θα μας θυμίζει τους χιλιάδες λόγους που έχουμε να λατρεύουμε μόνο αυτόν, να υπηρετούμε μόνο αυτόν, να ζούμε μόνο γι’ αυτόν την κάθε μας μέρα.

Μόνο τότε δεν θα νιώσουμε την ανάγκη να ξαναχτίσουμε μέσα μας κάποια Ιεριχώ.   Ì

                                                                               

Ο κ. Χ. Νταγκουνάκης είναι στέλεχος της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας.


 

«Ως Κλέπτης εν  Νυκτί...»

 

 του κ. Ιω. Έρτσου

 

 

Θα βαρέθηκες πιθανόν κάθε χρόνο να λογαριάζεις το ίδιο πράγμα, να σκέφτεσαι την ίδια σκέψη, πως ο Κύριος έρχεται, πως ίσως εφέτος επιτέλους έλθει. Κι είναι τούτο αποτέλεσμα μιας κόπωσης που τα τόσα χρόνια αναμονής σου ’χουν δώσει, ενός νυστάγματος που τόσο εύκολα είσαι έτοιμος να δικαιολογήσεις τον εαυτό σου αγνοώντας πολλές φορές ή ξεχνώντας τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από τα μισοπεσμένα βλέφαρά σου.

Ντυμένος και στολισμένος με την πιο κατάλληλη και συναρπαστική στολή του, οπλισμένος με τα πιο λογικά και πειστικά επιχειρήματα, ο εχθρός της ψυχής μας παρουσιάζεται να μας πείσει, για την... δήθεν πραγματικότητα που δεν μπορούμε να παραβλέψουμε, και σκύβοντας στ’ αυτί μας λέει: «Πού είναι η υπόσχεσις της παρουσίας Του;» (Β΄ Πέτ. γ΄ 4). Χρόνια Τον περιμένεις και συ και κάποιοι άλλοι. Άραγε είν’ αλήθεια πως είπε ότι θα ξαναρθεί; Αλλά κι αν υποτεθεί ότι το είπε, ξέρεις γιατί το είπε, ξέρεις τι εννοούσε; Εννοούσε τη στιγμή του θανάτου κι όχι κάποιον άλλο Του ερχομό. Αλλ’ ακόμα κι αν δεν εννοούσε αυτό, ποιος σε βεβαιώνει πως θαρθεί εφέτος, σε μερικούς μήνες ή μέρες ή ώρες, όπως θέλεις να πιστεύεις; Τόσα χρόναι πέρασαν κι όμως δεν ήρθε. Πόσες ψυχές ανάλωσαν τη ζωή τους περιμένοντας κι όμως αστόχησαν. Κι αν αστόχησαν ως κι οι Απόστολοι που Τον περίμεναν στα χρόνια τους, πόσο μάλλον αστοχείς εσύ. Σκέψου κάτι άλλο. Ασχολήσου με κάτι άλλο. Συμβίβασε στη ζωή σου μερικά πράγματα αναπόφευκτα για τη διατήρησή σου και για τη σχετική καλοπέρασή σου. Κι αν αυτό δεν είναι σωστό να το κάμεις, έχεις πάλι τον καιρό αργότερα να το επανορθώσεις. Μην είσαι και τόσο αυστηρός. Δεν βλέπεις γύρω σου το γενικό κλίμα; Βρίσκεις εύκολα σήμερα πιστούς με τη φλόγα του λυχναριού τους ζωηρή; Δεν παρατηρείς αυτόν που κάποτε έλεγε ένα σωρό μεγάλα λόγια, τον άλλο που χάλαγε τον κόσμο με τη θορυβώδη πνευματική δράση του πού κατέληξαν; Τι είναι όλοι αυτοί σήμερα; Εσύ θα φανείς πιο ικανός απ’ αυτούς, πιο πιστός; Κι αν υποτεθεί πως και συ τα κατάφερες κι ανέβηκες ψηλά, κι έζησες και συ πολλά όπως και κείνοι κάποτε, είσαι βέβαιος πως θα διατηρηθείς εκεί; Κι αν πέσεις; Το ρεζίλεμα τότε θα ’ναι μεγαλύτερο, θα γελάνε οι διαβάτες βλέποντας τα ψηλά σου ντουβάρια στην ατέλειωτη οικοδομή. Κάνε τη δουλίτσα σου. Ζήσε μέτρια. Μην Τον περιμένεις πια. Ποιος ξέρει αν και πότε θαρθεί.

Με τέτοιες και παρόμοιες σκέψεις τροφοδοτεί διαρκώς το μυαλό μας ο διάβολος, ο μεγάλος ψεύτης των αιώνων, ο πατέρας του ψεύδους. Αυτός που διαρκώς κατηγορεί τους αδελφούς ενώπιον του Θρόνου του Θεού και συγχρόνως τον Θεό στη συνείδηση του ανθρώπου. Κι αρκεί ένα άπλωμα του χεριού κι ένα δάγκωμα του μήλου –η ίδια πάντα ιστορία επαναλαμβάνεται- για να βρεθούμε και συ και γω άπιστοι στα λόγια και σε αγαθά αισθήματα Κυρίου του Θεού μας και σε λίγο, φυσικώ τω λόγω, πεσμένοι και στερημένοι κάθε ευλογίας που πηγάζει απ’ τη γλυκιά προσδοκία κι ελπίδα της ένδοξης Έλευσης του Κυρίου μας, που χωρίς να παίρνει και το πράγμα συζήτηση, θα πραγματοποιηθεί.

Δεν είναι μόνο τα σημεία στη γη που ένα προς ένα εκπληρώθηκαν αλλά και τα σημεία στον ουρανό που διαρκώς πραγματοποιούνται. Δεν είναι μόνο οι πείνες κι οι αρρώστιες αλλά και οι σεισμοί κατά τόπους. Δεν είναι μόνο η πληθώρα της ανομίας που έχει καταλάβει τον πληθυσμό ολόκληρης της γης σ’ όλες της τις μορφές, αλλά κι η κατάψυξη της αγάπης έξω και μέσα στην Εκκλησία. Δεν είναι μόνο η απιστία σε καθετί που ’χει σχέση με τον Θεό και την αλήθεια Του, που αποτελεί την... πίστη του σημερινού ανθρώπου, αλλά κι η ερώτηση, αν ο Χριστός ερχόμενος θα βρει καν την πίστη επί της γης. Αυτά είναι αρκετά για να πεισθούμε πόσο κοντά στο τέλος είμαστε, πόσο λίγο απέχουμε απ’ το μεγάλο γεγονός της δεύτερης Έλευσης του Χριστού.

Σε σένα, αδελφέ μου, και σε μένα απευθύνεται η προτροπή του Κυρίου, όχι «κύψατε», αλλά «ανακύψατε διότι πλησιάζει η απολύτρωσίς σας» (Λουκ. κα΄ 28). Όχι, λοιπόν, πια με πεσμένους ώμους, με σκυμμένο κεφάλι, με βαριά βλέφαρα. Όχι πια με αμφιβολίες, με επιφυλάξεις, με υπολογισμούς, αλλά με πεποίθηση σ’ Εκείνον «ο οποίος δεν δύναται να αρνηθή τον Εαυτόν Του» (Β΄ Τιμ. β΄ 13), με υπακοή στο οιοδήποτε σοφό και αγαθό θέλημά Του για τη ζωή μας, και με άγρυπνη προσμονή στη φωτεινή Του υπόσχεση «ναι, έρχομαι ταχέως» (Απ. κβ΄ 20) ας ανακύψουμε. Μας περιμένει ακόμα η κάποια παιδεία Του να μας διδάξει βασικά μαθήματα που πρέπει να μάθουμε για τη ζωή μας και για τη σχέση μας μαζί Του. Αν «ο υιός έμαθε την υπακοήν αφ’ όσων έπαθε», πόσο μάλλον εμείς χρειαζόμαστε την παιδαγωγική Του. Μας περιμένει ο Κύριος για μια πλήρη παραχώρηση της ζωής μας στα χέρια Του για καθαρισμό, για πλουτισμό με την αφθονία του Πνεύματος, για να μας χρίσει κι αποστείλει να εκτελέσουμε κάποιο έργο Του που για μας, προσωπικά στον καθένα, έχει προετοιμάσει. Μας περιμένει ο έτοιμος θερισμός, τα τόσα λυγισμένα μέχρι το χώμα στάχυα –κουρασμένες απ’ την αμαρτία ψυχές- να τις φέρουμε το γρηγορώτερο στον Σωτήρα. Μας περιμένει ο αδελφός να υπηρετήσουμε την κάποια ανάγκη του, να παρασταθούμε στη θλίψη του, να προσευχηθούμε γι’ αυτόν. Διότι ανάμεσα σε άλλα, όπως είπαμε, είναι σίγουρο ότι ο Κύριος θα φανεί. 


 

Κτίζοντας στην Άμμο

Ο ήλιος είχε ανέβει για τα καλά στον ουρανό όταν βγήκα με το φτυάρι μου στην ακροθαλασσιά. Έχω ένα παλιό φτυάρι κηπουρικής για να μαζεύω την άμμο σε ένα σωρό. Αυτό μου παίρνει αρκετή ώρα, γιατί χρειάζομαι έναν αρκετά μεγάλο σωρό.

Μιάμιση ώρα μετά, λαχανιασμένη, παρατηρούσα το σωρό που είχα φτιάξει. Ήταν ίσα με το μπόι ενός ανθρώπου. Οι περαστικοί κοντοστέκονταν όλο αυτό το διάστημα, με παρακολουθούσαν για λίγο, και έφευγαν με την απορία, σαν τι νάθελε μια γυναίκα, πρωί – πρωί να φτυαρίζει την άμμο σε έναν σωρό. Συνέχισα τη δουλειά μου, ώσπου μια μικρούλα με ηλιοκαμένα μαγουλάκια με ρώτησε:

-          Τι φτιάχνεις;

-          Θα φτιάξω ένα άγαλμα στην άμμο, της απάντησα.

-          Τι άγαλμα; επέμενε η μικρή.

-          Το άγαλμα ενός άνδρα, της απάντησα.

-          Δεν είναι δύσκολο; με ρώτησε.

-          Πολύ, της απάντησα. Χρειάζεται πολλή δουλειά, υπομονή και χρόνο.

-          Θέλω να το δω όταν το τελειώσεις, εντάξει; είπε ξαναμμένη και έφυγε τρέχοντας με τα μαλλάκια της ν’ ανεμίζουν πίσω της. Δεν φαντάζεται φυσικά, ότι ώσπου να το τελειώσω θα έχει σουρουπώσει.

Έρχομαι σ’ αυτή την  παραλία εδώ και χρόνια από τότε που ήμουν ακόμα παιδί. Τον τελευταίο χρόνο καταγίνομαι με τη γλυπτική στην άμμο. Μεγάλωσα εδώ και ο πατέρας  μου συχνά με έπαιρνε μαζί του στο ψάρεμα, εγώ όμως προτιμούσα να παίζω στην άμμο. Η γλυπτική με ευχαριστεί πολύ και οι περαστικοί συχνά σταματούν και με παρακολουθούν καθώς προσπαθώ να δώσω στην υγρή άμμο, μορφή και σχήμα.

Το πρώτο γλυπτό που έφτιαξα, ήταν ένας αετός. Στην αρχή έφτιαχνα λαγούς από άμμο, αργότερα όμως έφτιαχνα και μεγαλύτερα ζώα, ακόμα και έναν ιπποπόταμο. Κατάφερα μάλιστα να κερδίσω και βραβείο γλυπτικής σε έναν διαγωνισμό που είχε διοργανώσει κάποιο ξενοδοχείο της περιοχής.

Είχα μια πολύ καλή δουλειά που μου επέτρεπε να αγοράζω ότι ήθελα. Είχα σπίτι, ρούχα, αυτοκίνητο. Ήρθε όμως κάποια στιγμή που ένοιωσα ότι όλα αυτά δεν μου αρκούσαν για να είμαι ευτυχισμένη. Πέρασα μερικά χρόνια απομονωμένη, σε κατάθλιψη, ώσπου αποφάσισα να γυρίσω στην ακροθαλασσιά και να ασχοληθώ με τη γλυπτική πιο σοβαρά.

Η δουλειά αυτή παίρνει πολύ χρόνο, ολόκληρη μέρα στην πραγματικότητα. Οι περαστικοί αναρωτιούνται γιατί ξοδεύω τόσο πολύ χρόνο γι’ αυτό το πράγμα. Αγαπώ τον ήλιο και τη θάλασσα, και υπάρχει πάντα η πρόκληση να δημιουργήσω κάτι όμορφο. Υπάρχει όμως κι ένας ακόμη πολύ σπουδαίος λόγος γι’ αυτό που κάνω…

 

Είχα μαζέψει αρκετή άμμο, πάνω από ενάμιση μέτρο. Πριν όμως αρχίσω να δουλεύω με το μαχαίρι μου, έπρεπε να την βρέξω. Μια ομάδα νεαρών που έπαιζαν πιο πέρα έτρεξαν να με βοηθήσουν. Ξέρουν τι χρειάζομαι, με έχουν βοηθήσει ξανά. Άρπαξαν τους κουβάδες που είχα μαζί μου και έτρεξαν στο νερό. Τους γέμιζαν και τους άδειαζαν πάνω στο σωρό της άμμου ώσπου αυτή πήρε ένα σκούρο καφέ χρώμα – 60 κουβάδες νερό!

Με όση δύναμη διέθετα, χρησιμοποιώντας τα χέρια μου και τα πόδια μου πίεσα το σωρό της άμμου, ώσπου να γίνει μια σκληρή και υγρή μάζα. Τώρα ήμουν έτοιμη να αρχίσω το δεύτερο στάδιο της δουλειάς. Έκατσα στο καρεκλάκι μου, πήρα το μαχαίρι και άρχισα από την κορυφή. Σχημάτισα το κεφάλι και αρχίσα να χαράζω τα μαλλιά. Είναι πολύ λεπτή δουλειά. Δεν πρέπει να αποσπαστεί από τη μάζα αυτή ούτε ένα μικρό κομματάκι άμμου. Αν ξεφύγει κάτι, δεν μπορεί να ξανακολλήσει.

Ο ήλιος βρισκόταν ακριβώς πάνω απ’ το κεφάλι μου κι εγώ προσπαθούσα να σχηματίσω ένα ήρεμο κούτελο. Μετά σκάλισα τις εσοχές των ματιών. Είχα αγωνία γιατί ήθελα να δώσω τη σωστή έκφραση – έκφραση αγωνίας. Τα μάτια έπρεπε να έχουν έκφραση ικεσίας. Σκάλισα την άμμο για να σχηματίσω τη μύτη και το κάτω μέρος του προσώπου. Έφτιαξα τα χείλη ανοικτά, σαν να μιλούν και τελείωσα το πρόσωπο σχηματίζοντας τη γενειάδα.

Οι φωνές των γλάρων μπλέκονταν με τις φωνές των παιδιών και των μεγάλων και τους ήχους της θάλασσας. Πολλές φορές μικρές παρέες, μαζεύονται γύρω μου κουβεντιάζουν λίγο ή με παρακολουθούν σιωπηλοί. Σήμερα, δυο αγοράκια πλησίασαν και παρακολουθούσαν.

-          Ποιόν φτιάχνει; ρώτησε ο ένας.

-          Δεν ξέρεις; απάντησε ο άλλος.

-          Όχι, δεν τον έχω ξαναδεί!

Καθώς απομακρύνονταν άκουσα τον ένα να μιλά  στον άλλον για τη μορφή που πρόβαλλε από την άμμο και ένοιωσα πολύ ευχαριστημένη.

Συνέχισα τη δουλειά μου σχηματίζοντας τις πτυχές του χιτώνα του ανθρώπου και κατόπιν τα ενωμένα χέρια του. Ήθελα τ’ ακροδάκτυλά του να δείχνουν δύναμη και συγχρόνως ηρεμία.

Μερικοί φίλοι με διέκοψαν για μια ευχάριστη κουβεντούλα, όταν όμως έφυγαν εγώ αποτέλειωσα τα χέρια και τα μανίκια.

Οι σκιές στην άμμο, άρχισαν να μακραίνουν. Οι περισσότεροι περαστικοί αναγνώριζαν τώρα στο έργο μου, μια γονατιστή φιγούρα. Σήκωσα τα μάτια μου από τη δουλειά μου και αντίκρισα έναν νεαρό με κουρελιάρικα ρούχα και μακριά μαλλιά. Κρατούσε ένα κουτάκι μπύρα.

-          Τι να σκέφτεται άραγε; αναρωτήθηκα. Τι θα μου πει;

-          Καλά τα πας, συνέχισε! μου είπε και τον κοίταξα απορημένη καθώς μου έκανε με το χέρι του «μπράβο». Καιρός ήταν να δούμε κάτι που να έχει νόημα σ’ αυτή την παραλία!

Ο ήλιος είχε αρχίσει να κατεβαίνει προς τη θάλασσα. Στα γρήγορα συνέχισα να χαράζω την άμμο για να σχηματίσω το τελείωμα του ρούχου, και τον βράχο που πάνω του είναι στηριγμένα τα ενωμένα χέρια του ανθρώπου. Ένας μεθυσμένος πλησίασε επικίνδυνα το έργο μου, μια παρέα νεαρών όμως του απέσπασαν την προσοχή και τον παρέσυραν μακρύτερα. Με γλίτωσαν από τη ζημιά που μπορούσα να πάθω! Αυτοί οι νεαροί είναι πάντα πρόθυμοι να με βοηθήσουν σε ότι χρειαστώ.

Ο ήλιος κόντευε πια να δύσει. Καθώς έκανα τις τελευταίες χαρακιές, άκουσα μια πνιχτή ανάσα πίσω μου. Ήταν μια γυναίκα με μια πολύ θλιμμένη έκφραση. Κάθε τι επάνω της, κατέρρεε.

-          Μαμά, της είπε μαλακά ένα από τα παιδιά της, αυτό θέλαμε να σου δείξουμε.

Ήταν μερικά από τα παιδιά που είχαν περάσει από κει νωρίτερα.

Η γυναίκα έμεινε να κοιτάζει απορροφημένη το άγαλμά μου – ο Χριστός που προσεύχεται στη Γεθσημανή. Εγώ στάθηκα λίγο πιο πίσω άρχισα όμως  να νοιώθω στενάχωρα. Ένοιωθα ότι έμπαινα στις σκέψεις αυτής της γυναίκας. Οι ώμοι της γυναίκας άρχισαν να τρέμουν. Έκλαιγε! Δάκρυα έτρεχαν απ’ τα μάτια της, μα δεν έμοιαζε να θέλει να τα σταματήσει. Ίσως θάπρεπε να φύγω. Καθώς απομακρύνόμουν, κοίταξα εκείνη τη μικρή ομάδα, τα παιδιά που περιβάλλαν τη μητέρα τους σε έναν όμορφο κλοιό συμπαράστασης.

-          Μη φεύγεις, μου είπε η γυναίκα. Δεν μπορείς να φανταστείς τι μου έκανε το έργο σου.

Τότε έμαθα την ιστορία της. Μου την αφηγήθηκε με δυσκολία. Πριν τέσσερις μήνες είχε χάσει τον άνδρα της. Η θλίψη της ήταν τόσο βαθιά και ο πόνος την είχε πλημμυρίσει τόσο, η πίκρα και ο θυμός της για τον θάνατο του άντρα της δεν την είχαν αφήσει να κλάψει! Όλα αυτά είχαν ‘κλειδωθεί’ μέσα της

…ως τη στιγμή που αντίκρυσε τη φιγούρα του Ιησού Χριστού.

-          Και τώρα, μου λέει γελώντας, δεν μπορώ να σταματήσω το κλάμα! Σ’ ευχαριστώ… Σ’ ευχαριστώ πολύ.

Άφησα τη μητέρα με τα παιδιά μόνους στην ακροθαλασσιά, μπροστά στον Χριστό που προσεύχεται. Μάζεψα τα εργαλεία μου και το καρεκλάκι μου και έφυγα. Το σκοτάδι είχε αρχίσει να πέφτει.

 

Γιατί ξοδεύω τον καιρό μου φτιάχνοντας αγάλματα στην άμμο; Άνθρωποι σαν αυτή τη γυναίκα, είναι ένας λόγος. Οι περαστικοί, είναι κι αυτοί ένας ακόμη λόγος. Μερικοί άνθρωποι μπορούν να διδάξουν, άλλοι μπορούν να μιλήσουν με τους ανθρώπους, άλλοι μπορούν να ανέβουν στον άμβωνα και να κηρύξουν σε μεγάλα πλήθη. Εγώ δεν μπορώ να το κάνω. Θέλω όμως να πω στους άλλους για τον Χριστό, για το πώς εγώ αισθάνομαι για Κείνον, πόσο Τον ευχαριστώ γιατί είναι μέρος της ζωής μου. Και το κάνω μ’ αυτόν τον τρόπο.

Αυτά τα γλυπτά φαίνεται ότι σημαίνουν πολλά για τους ανθρώπους που μαζεύονται στην παραλία, ακόμη και για τα παιδιά που προσέχουν πολύ να μη τα καταστρέψουν. Πολλοί μένουν στην περιοχή και άλλοι έρχονται από μακριά. Όλοι τους θέλουν να απολαύσουν το φως του ήλιου. Όμως όλοι τους έχουν ανάγκη από το Φως που δίνει ο ίδιος ο Χριστός.

Αύριο το πρωί, το άγαλμά μου δεν θα υπάρχει. Θάχει παραδοθεί στον άνεμο και στη θάλασσα, στα στοιχεία της φύσης. Όλοι μας κάποτε θα υποκύψουμε στη φύση. Όπως όμως αυτό το εφήμερο άγαλμα, έτσι κι εμείς μπορούμε ν’ αφήσουμε κάτι όμορφο πίσω μας.

Όλοι  κάπως έτσι ξεκινούμε. Μια άμορφη μάζα άμμου. Ο Θεός όμως βλέπει την προσωπικότητα μέσα μας και αρχίζει να μας πλάθει και να μας σχηματίζει σύμφωνα με το θέλημά Του. Η διαδικασία αυτή ίσως είναι οδυνηρή και μακροχρόνια, καθώς όμως ο Θεός αφαιρεί την αγριάδα και την ασχήμια, αρχίζει να αναδεικνύεται η όμορφη προσωπικότητα – ο άνθρωπος που είναι πλασμένος για να υπηρετήσει τον σκοπό του Θεού με τον δικό Του τρόπο.

Να γιατί τρέχω στην ακροθαλασσιά όποτε έχω τον χρόνο. Αυτό λέω στους περαστικούς που σταματούν και παρατηρούν περίεργοι μια ώριμη γυναίκα με τους κουβάδες της και το φτυάρι της να ασχολείται με ένα βουνό άμμο.  Ì

Από το Guideposts

Απόδοση: Έρση Αντωνιάδου

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]
Send mail with questions or comments about this web site. to webmaster- Copyright © 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Last modified: 04/11/2006