ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]


IANOYAΡΙΟΣ 2002

  1. Ο Άσπλαχνος Δούλος
  2. Το Ευαγγέλιο
  3. Χρονικό της Ελευθέρας Ευαγγελικής Εκκλησίας Κιλκίς
  4. “Πραγματεύθητι”
  5. Πνευματική Εξάντληση
  6. Μια Αμφισβήτησι: “εν Ανθρώποις Ευδοκία” ή “εν Ανθρώποις Ευδοκίας”;
  7. Ο Ενώχ περιεπάτησεν μετά του Θεού

Ο ΑΣΠΛΑΧΝΟΣ ΔΟΥΛΟΣ

του Μ. Β. Κυριακάκη

Ποσάκις αν αμαρτήση εις εμέ ο αδελφός μου,

θέλω συγχωρήσει αυτόν; έως επτάκις;

(Ματθ. 18:21)

Η παραβολή του άσπλαχνου δούλου είναι μάθημα περί συγχωρητικότητος. Στο κέντρο του Ευαγγελίου είναι η συγχώρησις. Η συγχώρησις που παρέχει ο Θεός στον χρεώστη αμαρτωλό άνθρωπο. Και η συγχώρησις που παρέχει ο άνθρωπος στο συνάνθρωπό του όταν αυτός του έφταιξε ή του οφείλει. Οι δυο αυτές πλευρές της συγχωρητικότητος είναι αλληλένδετες. Διασταυρώνονται και συναντώνται μέσα στην πείρα μας. Συνυπάρχουν. Όταν η μια απουσιάζει, σημαίνει ότι απουσιάζει και η άλλη. Ο άνθρωπος που γεύθηκε τη συγχώρησι του Θεού είναι έτοιμος να δείξη πνεύμα συγχωρητικό στον αδελφό του. Ο σκληρός άνθρωπος, που δεν εννοεί να απραβλέψη, να χαρίση και να συγχωρήση τον συνάνθρωπό του, κλείνει την πόρτα για τη συγχώρησι που ο Θεός του χορηγεί.

Αυτό είναι το μάθημα της παραβολής. Αφορμή γι' αυτή τη διδασκαλία έδωσε ο Πέτρος με ένα ερώτημά του:

- Κύριε, είπε ο Πέτρος, πόσες φορές αν αμαρτήση σ' εμένα ο αδελφός μου, να τον συγχωρήσω; Να τον συγχωρήσω μια, δυο, πέντε, έως εφτά φορές;

- Όχι εφτά φορές, απαντά ο Κύριος· αλλά εβδομήντα φορές εφτά...

Δεν ξέρουμε τι λόγους είχε ο Πέτρος για να θέση αυτό το ερώτημα. Υπήρχε άραγε καμιά συγκεκριμένη περίπτωσις που τον απασχολούσε; Ίσως ναι, ίσως όχι. Βέβαιο πάντως είναι ότι οι Ιουδαίοι έθεταν ένα όριο πέραν του οποίου δεν εθεωρείτο ότι ήταν επιτρεπτό να συγχωρούν τον πταίστη και παραβάτη. Το όριο αυτό ήταν έως τρεις φορές. Την αντίληψι αυτήν προσπαθούσαν να την στηρίξουν στα εδ. 29-30 του 33ου κεφ. του Ιώβ: "Ιδού πάντα ταύτα εργάζεται ο Θεός δις και τρις μετά του ανθρώπου δια να αποστρέψη την ψυχήν αυτού από του λάκκου".

Το ερμήνευαν αυτό ότι μετά την τρίτη φορά ο Θεός δεν έχει διάθεσι να ασχοληθή με την άνθρωπο. Και στη δική μας όμως αντίληψι υπάρχει μια τέτοια ιδέα. Την εκφράζουμε πολύ παραστατικά όταν λέμε: - Μια του φίλου, δυο του φίλου...

Ο Πέτρος αντιλαμβάνεται ότι καινούργιο πνεύμα και ευρύτερη αντίληψι για τη συγχώρησι άνοιξε η οικονομία της χάριτος. Στη Βασιλεία των ουρανών εις την οποίαν μπαίνει δια του Ιησού Χριστού ασφαλώς θα υπάρχει περιθώριο να συγχωρήση πέρα από τις τρεις φορές. Αλλά πόσες; Μια, δυο, πέντε, έως επτά; Ποιο είναι το όριο;

Η απάντησις του Ιησού φανερώνει πως δεν υπάρχει όριο. Γιατί αναφέρει τον αριθμό εβδομήντα φορές επτά όχι για να σταματήσουμε σ' αυτόν τον αριμό, 490 δηλ. φορές, αλλά χαρακτηριστικά να δείξη το ατελείωτο και άπειρο της διαθέσεως που πρέπει να υπάρχη για να συγχωρούμε. Αυτό είναι το πνεύμα της νέας οικονομίας, αυτή είναι η ατμόσφαιρα της Βασιλείας των ουρανών. Όπως ο Πατέρας μας ο ουράνιος, είμαστε έτοιμοι να συγχωρούμε όπως περιμένουμε και εμείς να συγχωρηθούμε από Εκείνον.

Η αρχή αυτή της Βασιλείας των ουρανών αναλύεται στην παραβολή μας. Ο Θεός είναι ο ουράνιος Βασιλέας. Ο ίδιος ο Κύριός μας ο Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού μας εκάλεσε στην αιώνια βασιλεία Του. Είμαστε κληρονόμοι του Θεού και συγκληρονόμοι του Χριστού. Αλλά είμαστε και δούλοι. Είμαστε υπηρέτες εις τους οποίους έχει αναθέσει ορισμένο έργο και έχει εμπιστευθεί ορισμένα πράγματα στον καθέναν. Σ' εκείνον δίνουμε λογαριασμό. Σ΄ αυτόν είμαστε υπόλογοι. Όχι μονάχα για τον τελικό απολογισμό, κατά την ημέρα της τελικής κρίσεως, αλλά τον έλεγχο που ασκεί σ'εμάς ο Κύριος από καιρού εις καιρόν. Συχνά μας καλεί να εξετάζουμε τους εαυτούς μας? να ελέγχουμε την πορεία μας? να δοκιμάζουμε την πιστότητά μας? μας υποβάλλει με διάφορους τρόπους σε αυτόν τον έλεγχο. Μια δοκιμασία? μια επιτυχία? μια αποτυχία? μια αρρώστια και ένα από τα μέσα είναι η ευκαιρία της Τραπέζης της αγάπης Του. Επιθεώρησις. Και φυσικά εκτάκτως όταν υποπέσουμε σε σοβαρό ολίσθημα μας προσκαλεί να αποδώσουμε μισθό. Αυτό έκαμε στο Δαβίδ για τον Νάθαν. Αυτό έκαμε στους Νινευϊτες για τον Ιωνά. Για να τους φέρει σε συναίσθησι. Έτσι σε τούτη την περίπτωσι παρουσιάζεται ένας από τους δούλους να είναι ανοικτός για το σεβαστό ποσό των μυρίων ταλάντων.

Προσέξτε δε ότι αυτός ο δούλος δεν ήλθε μόνος του να υποστή τον έλεγχο. Μάλλον κρύφτηκε ή έδειξε τάσεις να εξαφανισθή. Γι' αυτό τον έφεραν - - εφέρθη. Το ποσό που παρουσιαζόταν εις βάρος του ήταν τεράστιο. Δέκα χιλιάδες τάλαντα. Το πόσο μεγάλο ήταν αυτό το ποσό μπορούμε να το φαντασθούμε αν το συγκρίνουμε με μερικά ποσά που αναφέρονται στην Αγία Γραφή: Για την οικοδομή του ναού ο Δαβίδ είχε συγκεντρώσει 3.000 τάλαντα χρυσά και οι άρχοντες των πατριών 5.000 (Α΄ Χρ. 69:1-7). Η Βασίλισσα του Σεβά δώρησε στο Σολομώντα 120 τάλαντα (Α΄ Βασ. 10:10).

Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι ο Δαρείος προσέφερε στον Μ. Αλέξανδρο 10.000 τάλαντα για να διακόψη την προέλασί του στην Ασία.

Ο Χριστός χρησιμοποιεί στην παραβολή Του το τεράστιο τούτο ποσόν για να δείξη πόσο μεγάλο είναι το χρέος του αμαρτωλού ανθρώπου προς τον Θεό. Η ενοχή κάθε ανθρώπου είναι τεράστια, ανυπολόγιστη απέναντι στη Θεία δικαιοσύνη. Τι θέλει δώσει ο άνθρωπος ως αντάλλαγμα της ψυχής του; Για να την εξαγοράση;

Τι είδους δούλος θα ήταν; Προφανώς κάποιος που κατείχε εμπιστευτική θέσι και εισέπραττε φόρους για λογαριασμό του βασιλέως, αλλά δεν τους απέδιδε.

Δεν είναι παράξενο που δεν είχε να αποδώση την οφειλή του ο δούλος. Και ο κύριός του διέταξε να πουληθή και αυτός και όλη η οικογένειά του και κάθε τι που είχε ώστε να συγκεντρωθή το μεγαλύτερο δυνατό ποσόν και να καλυφθή το χρέος του. Αυτό ήταν κάτι το συνηθισμένο. Όπως και μέχρι σήμερα, ακόμη και για μικρά χρέη, πηγαίνουν οι άνθρωποι στη φυλακή έως ότου τα εξοφλήσουν...

Κατά το Ρωμαϊκό δίκαιο τα παιδιά εθεωρούντο ιδιοκτησία του πατέρα και θα μπορούσαν να πουληθούν μαζί του. Αλλά και ο Μωσαϊκός νόμος (Λευιτ. 25:39) προέβλεπε την πώλησι ανθρώπου για χρέη του. Φαίνεται δε πως μαζί του μπορούσε να πουληθή και η οικογένειά του.

Αλλά μήπως ο άνθρωπος μόνος του δεν έχει πουληθεί στην αμαρτία και στο Σατανά;

Μπροστά στην κατάστασί του ο δούλος-χρεώστης πέφτει στα πόδια του κυρίου του και κατατρομαγμένος υπόσχεται πράγματα που είναι αδύνατο να εκτελέση. Πώς θα μπορούσε να ανακτήση το ποσό για να το αποδώση; Και πώς ο αμαρτωλός θα μπορούσε να εξοφλήση το χρέος του προς τον Θεό; Με τι;

Αλλά στο φυσικό άνθρωπο, που αντιπροσωπεύει ο άσπλαχνος δούλος, είναι εδραιωμένη η ιδέα πως μπορεί μόνος του να δικαιωθή. Ζητά μονάχα προθεσμία. Αυτό ακριβώς που κάθε άνθρωπος ζητεί συνεχώς. Δεν είναι τώρα -αλλά θα γίνη. Δεν έχει να πληρώση, αλλά κάποτε θα...

Ο κύριός του τον λυπήθηκε. Τον απέλυσε και του χάρισε όλο το χρέος. Εδώ θέλει ο Ιησούς να μας δείξει τον χαρακτήρα του Θεού. Οικτίρμων, ελεήμων είναι ο Κύριος. Δεν θέλει δικολογεί δια παντός. Μόλις ο άνθρωπος αναγνωρίζει την θέσι του και ζητεί χάρι, είναι έτοιμος να δώση. Και είναι έτοιμος να δώση περισσότερα από όσα ζητεί ο ίδιος ο άνθρωπος. Όχι απλώς προθεσμία· πλήρη άφεσι... Ωσάν όλη η αυστηρότης επεδίωκε να καταδείξη μονάχα στον χρεώστη άνθρωπο το χρέος του και να τον αναγκάση να πέση, να ταπεινωθή και να ζητήση Έλεος... Σ' αυτό αποβλέπει ο Θεός όταν μας προειδοποιεί: προσέξετε... Αν λάβωμε την προειδοποίησι υπ' όψιν και ταπεινωθούμε, ανοίγει μπροστά μας ο ποταμός του ελέους.

Όμως ο άνθρωπος της παραβολής δεν άλλαξε. Ενόμισε πως μπορούσε να απολαύση μονομερώς τη συγχώρησι. Νόμισε πως μπορούσε να κάμη κατάχρησι· και αυτός μεν να περιμένη έλεος από τον κύριό του, όχι όμως να δείχνη έλεος στους άλλους. Μόλις απομακρύνθηκε από τον κύριό του, βρίσκει ένα σύνδουλό του που του χρωστούσε εκατό δηνάρια. Φυσικά το πρώτο σημείο που υπονοεί εδώ ο Κύριός μας είναι αυτή η απομάκρυνση. Εξήλθεν. Βγήκε από το πνεύμα· ξέχασε κιόλας την ευεργεσία. Ξέχασε τα δικά του. Και απαιτεί. Έτσι είναι πάντοτε ο άνθρωπος. Όταν ξεχνά το ποιος είναι, χάνει τη συναίσθησι της δικής του καταστάσεως και είναι απαιτητικός από τους άλλους. Δεν έκαμες τούτο και δεν έκαμες εκείνο... Και συ; Τι έκαμες εσύ; Δεν έδειξαν αγάπη, θυσίαν και ζήλον· Και συ;

Εκατό δηνάρια ήσαν όλα κι όλα. 100 δηνάρια δεν ήταν ούτε ένα τάλαντο... Ήταν το ξυλάριο και η δοκός. Δεν συγχωρεί το ξυλάριο αυτός που έχει την απαίτησι να του συγχωρήσουμε τη δοκό...

Τον έπιασε από το λαιμό -"έπνιγε". Μάταια ο άνθρωπος έπεσε στα πόδια του παρακαλώντας τον όπως είχε παρακαλέσει και ο ίδιος για τα δέκα χιλιάδες τάλαντα. Αυτός όμως είναι άσπλαχνος, σκληρός, ανένδοτος. Δεν διστάζει να τον ρίξη στη φυλακή. Αυτή είναι η διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στον Θεό και σ' εμάς... Μας συγχωρεί· αλλά εμείς δεν συγχωρούμε. Και με αυτή μας τη στάσι αποκόπτουμε τον εαυτό μας από τον Θεό και αποκλείουμε τη συγχώρησι που μας παρέχει με άπειρο έλεος. Δεν μπορούμε πια να υψώσουμε την προσευχή που μας έδωσε ο ίδιος ο Χριστός: Άφες ημίν τα οφειλήματα ημών καθώς και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών...

Τι μένει πλέον ύστερα απ' αυτή τη στάσι; Τι μπορούσε να περιμένη ο σκληρός και άσπλαχνος αυτός δούλος που νόμισε πως μπορούσε να κάμη κατάαχρησι της αγαθότητας και ευσπλαχνίας του Κυρίου του;

Η κρίσις θέλει είσθαι ανίλεως εις τον όστις δεν έδειξεν έλεος (Ιακώβου 2:13). Και αυτό ακριβώς συνέβη. Όταν φανερώθηκε εις τον κύριον η συμπεριφορά του άσπλαχνου δούλου, τον καλεί μπροστά του και του λέει:

- Δούλε πονηρέ! Εγώ σου χάρισα όλο το τεράστιο χρέος σου... με την πρώτη σου παράκλησι. Δεν έπρεπε και συ να ελεήσης τον σύνδουλό σου όπως σε ελέησα εγώ;

Γίνεσθε οικτίρμονες καθώς και ο πατήρ σας είναι οικτίρμων... Αυτός είναι ο νόμος της Βασιλείας των ουρανών. Και η εξομοίωση αυτή αποτελεί την απόδειξι ότι πράγματι είμαστε μέσα στη Βασιλεία του Θεού. Εάν δεν υπάρχουν αυτά τότε γελαστήκαμε. Διότι ο Θεός δεν εμπαίζεται... I

 

Το Ευαγγέλιο

του κ. Λ. Κολλάρου

 

 

"Ούτω πρόθυμος είμαι... να κηρύξω το ευαγγέλιον"

(Ρωμ. α΄ 15)

Για τον κάθε αναγεννημένο χριστιανό, για τον κάθε αδύναμο και κλονισμένο πιστό, για τον κάθε άνθρωπο που νοιώθει μέσα του μια φουρτούνα ταραχής καθώς αισθάνεται την ενοχή του ενώπιον του Θεού, υπάρχει μια γλυκιά λέξη: Ευαγγέλιο! Για τους πρώτους, το ευαγγέλιο και η αξία του είναι κάτι που το έχουν ήδη ανακαλύψει και γευθεί· αυτοί έχουν χαρά γνωρίζοντας ότι έχουν αποκτήσει και κατέχουν την από Θεού αιώνια ζωή. Δεν είναι παράξενο που η λέξη αυτή τους προκαλεί μόνο ευχαρίστηση. Για τους δεύτερους, ισχύουν τα ίδια. Μπορεί να περνάνε από μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο σε μία συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, μπορεί αγκάθια να φράζουν το στενό τους πέρασμα αλλά η σκέψη και μόνο του ευαγγελίου τους κάνει να ξεχνούν τα γρατσουνίσματα. Για τους τρίτους, δεν ισχύουν τα ίδια. Αυτοί δεν έχουν έρθει ακόμα στην ευλογημένη γνώση του ευαγγελίου αλλά μπορούν να ισχύσουν τα ίδια, όπως και για τις δύο προηγούμενες κατηγορίες, όταν καλωσορίσουν το ευαγγέλιο στην καρδιά τους. Μήπως εσύ είσαι ένας που χρειάζεσαι το ευαγγέλιο; Θα μπορέσεις πραγματικά να ανασάνεις όταν το δεχθείς· ο πυρετός της ενοχής θα πέσει· η δροσιά της ειρήνης με τον Θεό θα πάρει τη θέση του ιδρώτα. Από κει και μετά η λέξη "ευαγγέλιο" και μόνο για έναν τέτοιο άνθρωπο θα είναι μια πραγματική μουσική ορχήστρα.

Όλοι οι πιστοί μπορούμε να πούμε Αμήν σε όλα αυτά. Είναι αλήθειες που αποτελούν μέρος της βιωματικής μας εμπειρίας. Αν όμως όλα αυτά είναι αλήθειες που πλαισιώνουν τη λέξη ευαγγέλιο, τι θα πούμε όταν σκεφτούμε για την ουσία και το περιεχόμενο του ευαγγελίου! Εδώ πραγματικά συναντάμε βάθη, ύψη, μήκη και πλάτη που μας μεταφέρουν σε ουράνια τοπία. Θα παραδεχόμασταν λοιπόν όλοι την ανάγκη να μην περιοριστούμε σε μια απλώς συναισθηματική εκτίμηση και απόλαυση του ευαγγελίου αλλά να απλώσουμε πιο μακριά τα πασαλάκια της σκηνής μας ούτως ώστε αυτή να γίνει πιο ευρύχωρη και να μπορέσει να φιλοξενήσει εκτός από την συναισθηματική, και την διανοητική κατανόηση του ευαγγελίου. Στον βαθμό που κατανοούμε αντικειμενικά το ευαγγέλιο, σε ανάλογο βαθμό θα απολαύσουμε και την ειρήνη που αυτό μας δίνει. Όταν μιλάμε για την ανάγκη μίας διανοητικής και θεολογικής κατανόησης του ευαγγελίου δεν μιλάμε για ξερή, άγονη και νεκρή διαδικασία όπως το θεωρούν μερικοί. Δυστυχώς υπάρχουν αδελφοί που δίνοντας έμφαση μόνο στις συναισθηματικές εξάρσεις και εκρήξεις όσον αφορά στη στάση μας απέναντι στο ευαγγέλιο δίνουν την εντύπωση ότι κάθε προσπάθεια βαθύτερης διανοητικής κατανόησης του ευαγγελίου, κάθε προσπάθεια θεολογικής και συστηματικής ταξινόμησης των στοιχείων του ευαγγελίου δεν είναι αρκετά "πνευματική". Μία τέτοια νοοτροπία όμως είναι ολέθρια. Μεσομακροπρόθεσμα δυναμιτίζει τα θεμέλια της εκκλησίας. Ποια είναι τα θεμέλια αυτά; Είναι ο Χριστός, είναι τα δόγματα της χάριτος, είναι η αλήθεια που όμως γίνεται κτήμα μας μόνο όταν την κατανοήσουμε. Αν παραμελήσουμε την γνώση της αλήθειας χάνουμε το ευαγγέλιο. Αν χαθεί το ευαγγέλιο χάνεται ταυτόχρονα και η δυνατότητα σωτηρίας των ανθρώπων. Κανένας δεν σώζεται με το να νοιώσει μια "δύναμη" μέσα του σε κάποια συνάθροιση ή με το να νοιώσει ότι κάτι τον "άγγιξε" μέσα του ή έξω του ή ότι αισθάνθηκε υπέροχα, αν δεν ακούσει καθαρά, με σαφήνεια αλλά και νηφαλιότητα τα περιεχόμενα του ευαγγελίου. Πρόκειται για μία ιερή υπόθεση από την οποία εξαρτάται το αιώνιο μέλλον των ανθρώπων. Καμμία υπηρεσία ή διακονία στον κόσμο αυτό δεν μπορεί να συγκριθεί με το έργο αυτό. Πιστεύω ότι κανένας δεν θεωρεί τέτοια λόγια υπερβολές. Κανένας δεν ετοιμάζεται για πόλεμο αν η σάλπιγγα δεν δώσει ευκρινή ήχο. Αν πράγματι αποτύχαμε να μεταδώσουμε το ευαγγέλιο με ενθουσιασμό, έναν ενθουσιασμό που πρέπει να έχουμε, αποτύχαμε πολύ περισσότερο αν το μεταδώσαμε χωρίς σαφήνεια που είναι χειρότερο. Ο ενθουσιασμός μπορεί να προέλθει από την καλή γνώση της αλήθειας αλλά η γνώση της αλήθειας δεν μπορεί ποτέ να προέλθει από τον ενθουσιασμό. Μήπως υποστηρίζουμε το ένα εις βάρος του άλλου; Ασφαλώς όχι! Απλώς προσπαθούμε να αποκαταστήσουμε μία ισορροπία που ίσως έχει χαθεί. Καμμία εκκλησιαστική απόχρωση δεν είναι τέλεια. Μπορούμε όμως να βελτιωθούμε.

Καταλαβαίνουμε λοιπόν τι εννοούμε όταν λέμε "ευαγγέλιο"; Ωραίο είναι να προφέρουμε τη λέξη. Καταλαβαίνουμε όμως τι σημαίνει; Ποιες είναι οι αλήθειες που συνθέτουν το ευαγγέλιο; Ποια είναι τα στοιχεία του; "Ευαγγέλιο" σημαίνει καλά νέα. Αυτό ας το συμπληρώσουμε λιγάκι. Αυτά τα καλά νέα δεν είναι ότι υπάρχει δυνατότητα ο άνθρωπος να αποκτήσει αιώνια ζωή. Απλώς μία τέτοια δήλωση θα άφηνε ίσως την εντύπωση ότι ο άνθρωπος χρειάζεται κάτι να κάνει, να προσπαθήσει και θα την αποκτήσει. Το "ευαγγέλιο" είναι τα καλά νέα της σωτηρίας που ο Θεός απευθύνει σε έναν κόσμο χαμένο μέσα στην αμαρτία. Όχι τι εμείς πρέπει να κάνουμε αλλά τι ο Θεός έχει κάνει για μας μέσω του Χριστού. Αυτό είναι το κυρίαρχο στοιχείο του ευαγγελίου. Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Η αμαρτία του ανθρώπου: Φαίνεται ίσως παράξενο καθώς ξεκινάμε να μιλήσουμε για το ευαγγέλιο να αρχίζουμε με το θέμα της αμαρτίας! Κι όμως το ευαγγέλιο δεν αρχίζει με την αγάπη του Θεού αλλά με την αμαρτία του ανθρώπου. Αν δεν υπάρχει αμαρτία, δεν υπάρχει ούτε ευαγγέλιο. Δεν χρειάζεται να υπάρξει ευαγγέλιο! Η αναγκαιότητα του ευαγγελίου υφίσταται ακριβώς επειδή ο άνθρωπος είναι αμαρτωλός. Η παράβαση του Θεϊκού Νόμου είναι βασικά το πρόβλημά του. Άντε να το πεις αυτό στους συνανθρώπους σου. Δεν το βρίσκεις δύσκολο; Έχεις βέβαια σε κάποιο βαθμό σύμμαχό σου την συνείδηση του συνανθρώπου σου, αλλά όχι και τη διάθεσή του. Η υπερήφανη φύση του ανθρώπου προσβάλλεται από μία τέτοια διάγνωση. Τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα αφού "τυχαίνει" να ζούμε σε μία κατ' εξοχήν ανθρωποκεντρική εποχή. Πιστότητα όμως στον Θεό και στο ευαγγέλιό Του (από την οποία πρέπει να ομολογήσουμε ότι έχουμε πολύ λίγη) απαιτεί, προτού μιλήσουμε για την αγάπη του Θεού, να μιλήσουμε για την αμαρτία του ανθρώπου. Προτού να μιλήσουμε για το "βάλσαμο της Γαλαάδ" και για τον "εκεί ιατρό" πρέπει να προβάλουμε το δυσάρεστο θέμα της αμαρτίας μας. Αυτή είναι η Βιβλική τάξη. Ο Κύριός μας και οι απόστολοι ποτέ δεν απέφευγαν να μιλήσουν για την αμαρτία του ανθρώπου. Προτού ο Παύλος αναπτύξει την δικαίωση δια της πίστεως αναφέρει την "οργή του Θεού" που "αποκαλύπτεται επί πάσαν ασέβειαν και αδικίαν ανθρώπων" (προς Ρωμαίους κεφ. α΄ ). Επίσης λέει ότι ο Χριστός απέθανεν υπέρ ημών. Αλλά αμέσως πριν από αυτό λέει ότι αυτό έγινε όταν εμείς είμασταν "έτι αμαρτωλοί" (Ρωμ. ε΄ 8). Αυτές οι αλήθειες αφορούν όλους τους πιστούς. Μόνον έτσι μπορούμε πραγματικά να εκτιμήσουμε την αγάπη του Θεού.

Η δύναμη του ευαγγελίου: Στο Ρωμαίους α΄ 16 ο Παύλος λέει ότι το ευαγγέλιο είναι "δύναμις Θεού προς σωτηρίαν". Η λέξη "δύναμη" φανερώνει ότι ο άνθρωπος γίνεται σκλάβος της αμαρτίας γι' αυτό και χρειάζεται κάποια δύναμη να τον απελευθερώσει από αυτήν την σκλαβιά. Ναι είναι αλήθεια! Το ευαγγέλιο σπάζει τα δεσμά της αμαρτίας, καταργεί την σκλαβιά του ανθρώπου στην αμαρτία όχι ψηφίζοντας νομοθετικά διατάγματα αλλά ελευθερώνοντας τον άνθρωπο εσωτερικά. Το ευαγγέλιο λυτρώνει, αλλάζει την ζωή, ελευθερώνει. Και όλα αυτά γίνονται όχι με τις προσπάθειες και αποφάσεις του ανθρώπου αλλά με την δύναμη του Θεού. Όταν η αμαρτία γίνει έξη, όταν γίνει εθισμός είναι αδύνατον να διακοπεί· έχει γίνει πάθος. Μπορεί ο αλκοολικός, ο ανήθικος, ο βλάσφημος να αλλάξει ριζικά; Μπορεί ένας εξαρτημένος; Εξαρτάται από το εάν θα έρθει σε επαφή με το ευαγγέλιο και το δεχθεί. Δοκίμασε κάθε άλλο τρόπο: ηθικολογίες, προτροπές, καλό παράδειγμα, απειλές και τιμωρία. Θα απογοητευθείς. Ο Θεός όμως με την κυρίαρχη χάρη Του και χρησιμοποιώντας σαν μέσο την αλήθεια του ευαγγελίου ελευθερώνει τον σκλάβο! Πού είναι τώρα το οποιοδήποτε πάθος του; Έχει εξοριστεί. Μπορεί το παλιό πάθος να προσπαθήσει να επιστρέψει και να ενοχλήσει αλλά δεν μπορεί να αλλάξει πλέον το καινούργιο καθεστώς στην καρδιά του ανθρώπου. Μπορεί να συνεχίσει να κινείται για κάποιο μικρό ή μεγάλο διάστημα αλλά και το φίδι που του έχουν συνθλίψει το κεφάλι συνεχίζει να σπαρταράει αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ζωή.

Ο εμπνευστής του ευαγγελίου: Ο εμπνευστής της σωτηρίας και του ευαγγελίου που υπόσχεται σωτηρία είναι Θεός εν Χριστώ. Διαβάζουμε για το "ευαγγέλιο του Θεού" (Α΄ Θεσ. β΄ 9), διαβάζουμε και για το "ευαγγέλιο του Χριστού" (Α΄ Θεσ. γ΄ 3). Ο Παύλος τονίζει ότι το ευαγγέλιο δεν είναι ανθρώπινο επινόημα. Δεν είναι κατασκευασμένο από άνθρωπο. Αυτό το σημείο είναι η αφετηρία της μοναδικότητάς του. Κάθε άλλη θρησκεία ή θρησκευτική ιδέα είναι ανθρώπινη θεωρία· είναι εκ των κάτω. Τα πράγματα όμως είναι διαφορετικά με το ευαγγέλιο. Αυτό δεν είναι ανθρώπινη φιλοσοφία ή θεωρία. Εδώ δεν έχουμε να ασχοληθούμε με τις γνώμες και τις πεποιθήσεις ενός ή περισσοτέρων ανθρώπων. Έχουμε να κάνουμε με αυτά που μας αποκάλυψε ο Θεός. Αυτό είναι εκ των άνω. Ο απόστολος το έχει λάβει με αποκάλυψη εκ του Θεού (Γαλ. α΄ 11, 12, β΄ 16). Ενώ από την μία πλευρά ο άνρθωπος εκ φύσεως είναι απόλυτα ανίκανος να εφεύρει το ευαγγέλιο ή να σώσει τον εαυτόν του, από την άλλη πλευρά ο Θεός όχι μόνο είναι ικανός αλλά και εφηύρε το ευαγγέλιο, το έθεσε σε εφαρμογή και το αποκάλυψε στον άνθρωπο.

Τα ανωτέρω έχουν άμεση σχέση με την ευθύνη μας να διατηρήσουμε την αγνότητα του ευαγγελίου. Αυτό σημαίνει ότι όχι μόνο δεν έχουμε το δικαίωμα να προσθέσουμε οιεσδήποτε παραδόσεις των ανθρώπων (πατερικές, εκκλησιαστικές ή άλλες) στο μήνυμα της Αγίας Γραφής αλλά και να προασπίσουμε την καθαρότητα της Αγίας Γραφής έναντι οποιασδήποτε άλλης εκκλησιαστικής ομολογίας που όχι μόνο επεχείρησε αλλά και υιοθέτησε τέτοιες ανθρώπινες εκκλησιαστικές παραδόσεις που άλλες λίγο, άλλες πολύ νοθεύουν την Βιβλική αγνότητα. Σεβόμαστε απόλυτα και εις το ακέραιο τις πεποιθήσεις κάθε άλλης εκκλησιαστικής απόχρωσης. Σεβόμαστε τις απόψεις της κρατούσης εκκλησίας στην πατρίδα μας, αλλά δεν μπορούμε να γίνουμε συνένοχοι στην επιτυχημένη απόπειρα νοθείας του Βιβλικού μηνύματος με την πρόσμειξή του με ανθρώπινα στοιχεία.

Ας μιλήσουμε όμως και λίγο για τα του οίκου μας. Εάν το ευαγγέλιο είναι ο λόγος του Θεού, τότε οφείλουμε να διδάξουμε όχι μόνο τις κεντρικές πτυχές του αλλά όλες τις πτυχές του, όλες τις παραμέτρους του, όλα τα στοιχεία του, χωρίς να αποκρύπτουμε τίποτα από όσα ο Θεός αποκάλυψε, χωρίς να διστάζουμε να διδάξουμε "πάσαν την βουλήν του Θεού". Πιστεύω ότι κανείς δεν έχει αντίρρηση σ' αυτό. Ποιος άλλωστε θα τολμούσε να πει ότι δεν έχουμε δικαίωμα να προσθέσουμε στο ευαγγέλιο αλλά έχουμε δικαίωμα να αφαιρέσουμε απ' αυτό! Υπάρχουν ορισμένες ξεκάθαρες αλήθειες όπως: η κυριαρχία του Θεού στη σωτηρία του ανθρώπου, η Θεία εκλογή, ο προορισμός, η αιώνια ασφάλεια και διατήρηση των αγίων στη σωτηρία, κ.λπ. Τα αναφέρουμε άραγε ποτέ αυτά; Ασφαλώς αυτά δεν είναι απαραίτητα για τη σωτηρία ενός ανθρώπου. Είναι όμως απαραίτητα για την οικοδομή των πιστών. Είναι απαραίτητα για την εκ μέρους μας καλύτερη κατανόηση του πλούτου της Θείας χάριτος προς εμάς. Ο Θεός δεν κάνει λάθη στην επιλογή της διδακτέας ύλης. Ως Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία μπορούμε να καυχηθούμε τουλάχιστον για το ότι εμείς είμαστε οι κυρίως λαμπαδηφόροι αυτών των αληθειών. Τουλάχιστον σ' αυτό ακολουθούμε στα ίχνη του Κυρίου μας, του Παύλου, του Αυγουστίνου, του Καλβίνου, των Πουριτανών και ενός νέφους πιστών ανθρώπων του Θεού.

Η έμφαση του ευαγγελίου: Το ευαγγέλιο τοποθετεί όλη την έμφαση στη χάρη. Φυσικά μιλάμε για την χάρη του Θεού. Ο Παύλος προσδιορίζει το ευαγγέλιο ως "το ευαγγέλιο της χάριτος του Θεού" (Πράξ. κ΄ 24). Χάρη, στα πράγματα του ευαγγελίου, σημαίνει όχι απλώς ότι μας δίδεται κάτι που δεν το αξίζουμε αλλά και ότι αξίζουμε κάτι: και αυτή είναι η τιμωρία. Και όμως ο Θεός αντιστρέφει τα πράγματα! Δεν μας δίνεται αυτό που αξίζουμε αλλά μας δίνεται αυτό που δεν αξίζουμε. Φυσικά η χάρη αποκλείει κάθε ιδέα συμβολής των έργων του ανθρώπου στο θέμα της σωτηρίας του. Όσο και να προσπαθήσουμε ούτε να πετύχουμε αλλά ούτε και να βοηθήσουμε στη σωτηρία μας μπορούμε. Μία τέτοια διδασκαλία προσβάλλει βέβαια την αυτού μεγαλειότητα τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος αρνείται να ταπεινωθεί αναγνωρίζοντας τη μηδαμινότητά του. Αυτό ήταν το σημείο προσκόμματος για τους Φαρισαίους και άλλους θρησκευόμενους στην εποχή του Χριστού. Τους ήταν αδιανόητο ότι έπρεπε να σωθούν κατά τον ίδιο τρόπο με την πόρνη, τον τελώνη, τον κάθε άλλο αμαρτωλό. Δεν πίστευαν στη χάρη αλλά στα έργα. Τελικά έμειναν απ' έξω.

Το μήνυμα του ευαγγελίου: Ποιο λοιπόν είναι το μήνυμα ή τα νέα που αυτό το ευαγγέλιο φέρνει; Τι έχει κάνει η χάρη για να πραγματοποιήσει τη σωτηρία; Στο κέντρο αυτού του μηνύματος δεν βρίσκεται η δήλωση ότι ο Θεός συγχωρεί, όσο παράξενο κι αν φαίνεται αυτό. Στο κέντρο αυτού του μηνύματος βρίσκεται κάτι άλλο: ο Χριστός. "Σας φανερώνω δε, αδελφοί, το ευαγγέλιο... ότι ο Χριστός απέθανε δια τας αμαρτίας ημών κατά τας γραφάς· και ότι ετάφη, και ότι ανέστη την τρίτην ημέραν, κατά τας γραφάς" (Α΄ Κορ. ιε΄ 1-4). Ο Χριστός είναι το παν στο ευαγγέλιο. Χωρίς Αυτόν δεν υπάρχει ευαγγέλιο, ούτε σωτηρία, ούτε συγχώρηση αμαρτιών, ούτε συμφιλίωση με τον Θεό, ούτε δικαίωση, ούτε αιώνια ζωή. Αλλά είναι απαραίτητο να προσθέσουμε ότι μιλάμε για έναν Χριστό όχι σαν διδάσκαλο, προφήτη ή παντοδύναμο θαυματουργό, αλλά σαν αμνό που αντικατέστησε τον λαό Του πάνω στον σταυρό και ως αντικαταστάτης μας σήκωσε τις αμαρτίες μας και τιμωρήθηκε από τον ουράνιο Πατέρα Του γι' αυτές. Αυτό ήταν το έργο Του, αυτό είναι το ευαγγέλιο. Δεν είναι τι ο άνθρωπος πρέπει να κάνει αλλά τι ο Θεός έκανε δια του Χριστού.

Ένα τέτοιο μήνυμα είναι το γλυκύτερο που θα μπορούσε να υπάρξει! Δεν βάζει στα δικά μου αμαρτωλά χέρια την υπόθεση της σωτηρίας μου αλλά στα Θεία χέρια του Ιησού Χριστού. Την ικανοποίηση της Θείας δικαιοσύνης την αναλαμβάνει ο Ιησούς Χριστός· τον καθαρισμό των αμαρτιών μας τον αναλαμβάνει Αυτός· εδώ ο Αρχιτέκτονας αναλαμβάνει και το κτίσιμο· ο προσβεβλημένος Κύριος αναλαμβάνει να αθωώσει τον παραβάτη· ο αδικημένος αναλαμβάνει να εξοφλήσει το χρέος του χρεωφειλέτη· ο εκ των άνω αναλαμβάνει να τραβήξει προς τα επάνω τον ξεπεσμένο άνθρωπο.

Το κάλεσμα του ευαγγελίου: Το κάλεσμα του ευαγγελίου είναι σαφώς αυτό, ότι ο αμαρτωλός πρέπει να αποδεχθεί αυτό το ευαγγέλιο, ότι πρέπει να οικειοποιηθεί αυτή τη σωτηρία, μετανοώντας και αγκαλιάζοντας τον Χριστό με μια ζωντανή πίστη. "Διότι δεν αισχύνομαι το ευαγγέλιον του Χριστού· επειδή είναι δύναμις Θεού προς σωτηρίαν εις πάντα τον πιστεύοντα" (Ρωμ. α΄ 16). Άρα είναι ευαγγέλιο για τον οποιοδήποτε. Στην πρόσκλησή του δεν υπάρχει περιορισμός και αυτό ισχύει άσχετα με την φυλή, τη γλώσσα, το χρώμα, το φύλο, την κοινωνική τάξη ή ο,τιδήποτε άλλο. Οι πάντες καλούνται και πρέπει να καλούνται να πιουν από το νερό του Χριστού.

Οι πρέσβεις του ευαγγελίου: Μερικοί έχουν ξεχωριστεί κατά έναν ιδιαίτερο τρόπο από τον Θεό για να κηρύξουν αυτό το ευαγγέλιο. Έτσι, σαν παράδειγμα, ο Παύλος ήταν "κεχωρισμένος δια το ευαγγέλιον του Θεού" (Ρωμ. α΄ 1). Ο απόστολος ήταν τόσο βαθιά πεπεισμένος γι' αυτό και τόσο ενθουσιασμένος για μία τέτοια ιερή υποχρέωση που έκραξε "ουαί δε είναι εις εμέ εάν δεν κηρύττω" (Α΄ Κορ. θ΄ 16). Αλλά και με μία ευρύτερη έννοια όλοι οι πιστοί είναι πρέσβεις και αντιπρόσωποι του ευαγγελίου. Η επιλογή της λέξης "αντιπρόσωποι" είναι εσκεμμένη. Και τούτο διότι επικρατεί η ιδέα ότι αντιπρόσωποι του Θεού είναι μόνο μία ορισμένη τάξη ανθρώπων που φέρουν κάποιο συγκεκριμένο σχήμα. Η Βίβλος όμως λέει άλλα. Ο κάθε αναγεννημένος πιστός είναι πρέσβυς και αντιπρόσωπος του Θεού. Αυτό είναι το προνόμιό μας και η ευθύνη μας. Πρέπει να κηρύξουμε με το στόμα μας και να δείξουμε με τη ζωή μας ότι είμαστε άνθρωποι του Θεού. Είμαστε πιστοί στο κήρυγμα του ευαγγελίου; Ζούμε σε αρμονία με αυτό; Αυτό το θέμα είναι το πιο σημαντικό στον κόσμο αυτό. Και αυτό το εννοούμε. Τίποτε δεν μπορεί να συγκριθεί με τη σπουδαιότητα του ευαγγελίου. Αυτό είναι το μήνυμα του Θεού, αφορά στους ανθρώπους και έχει σχέση με την αιωνιότητα. I

 

ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΑΣ
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΙΛΚΙΣ

 

του κ. Χ. Μοσχίδη

Η Eλευθέρα Eυαγγελική Eκκλησία Kιλκίς υπήρξε καρπός της πνευματικής δραστηριότητας του αξέχαστου αδελφού Νικολάου Mοσχίδη. Aνθρώπου με ακεραιότητα χαρακτήρα, ήθος γνήσιου χριστιανού, πιστότητα, συνέπεια ζωής, αφιέρωση στον Θεό, ζήλο ειλικρινή και μακρόχρονη προσφορά στην υπόθεση της Aλήθειας του Eυαγγελίου.

Tο ξεκίνημά του, στη ζωή της πίστης, ήταν μάλλον αθόρυβο. Nα πώς περιγράφει ο ίδιος τη γνωριμία του με τον Xριστό: "Όταν σε ηλικία 16 χρόνων (το 1910) έφυγα από το χωριό μου και πήγα στην Kομοτηνή για να σταδιοδρομήσω επαγγελματικά, ένιωσα τον εαυτό μου εντελώς ξένον προς το περιβάλλον της πόλης και περιφρονημένο. Ήταν για μένα, κάτι σαν ψυχρολουσία, που ανέκοψε το θάρρος μου για το μέλλον. Ένα παράπονο ανάμεικτο με πικρία ανάβλυζε από την καρδιά μου: γιατί να μην έχω περισσότερα προσόντα -έλεγα- ας είχα τελειώσει το γυμνάσιο... ας είχα τούτο... ας είχα το άλλο... κ.ο.κ. Nόμιζα πως το να πετύχει κανείς επαγγελματικά, ν' αποκτήσει χρήματα, να καταξιωθεί κοινωνικά... γινόταν κατ' ανάγκη και ευτυχισμένος(!). Λάθος μου, βέβαια".

"Δεν πέρασαν ωστόσο πολλές μέρες και ο Θεός μου επεφύλασσε ένα σημαντικό γεγονός, που μου άνοιξε έναν ορίζοντα εντελώς καινούργιο. Στην προσπάθειά μου να προσανατολισθώ στο νέο περιβάλλον και να δώσω τη μάχη με το άγνωστο, με συνάντησε ο Kύριος, χρησιμοποιώντας δύο πιστούς του. Στην ερώτησή τους: αν είμαι χριστιανός... και αν γνωρίζω προσωπικά τον Xριστό... βρέθηκα σε τέλεια αδυναμία ν' απαντήσω... Bέβαια, είχα ακούσει ότι σταυρώθηκε κι αναστήθηκε, αλλά ότι όλα όσα έπαθε, τα έπαθε και για μένα δεν το γνώριζα. Όταν με αγάπη και γλυκύτητα μου προσφέρθηκε, μέσα από τις σελίδες του Eυαγγελίου Tου, λέγοντάς μου: "Φίλος σου Eίμαι και σου δηλώνω πως τη χαρά και την ευτυχία που ζητάς, Eγώ την έχω και σου την προσφέρω απλόχερα, εάν βεβαίως κι εσύ Mε δέχεσαι"!... Δεν ήμουν σε θέση να καταλάβω τι συνέβη μέσα μου, αλλά ήμουν βέβαιος πως μια ακατανίκητη πνευματική δύναμη διέλυσε (όπως ο άνεμος την ομίχλη) όλες τις απαισιόδοξες σκέψεις, τη σύγχυση, το σκοτάδι της ψυχής και τις πικρίες. Ήταν φανερό πως το Άγιο Πνεύμα μου φώτισε το νου, με αποτέλεσμα η χαρά του Kυρίου να πλημμυρίσει την καρδιά μου. Aγόρασα αμέσως μια Kαινή Διαθήκη κι άρχισα να τη μελετώ με δίψα. Bιαζόμουν να βρω τι είχε να μου πει ο Xριστός, ποιο ήταν το σχέδιό Tου για μένα. Kαθώς προχωρούσα στη μελέτη μου, συναντούσα κάθε τόσο μεγάλες αλήθειες, προτροπές, υποσχέσεις, ...που μου έδιναν μεγάλη παρηγοριά, και με πλήρωναν με αισιοδοξία. Παραθέτω ορισμένες:

"Mη φοβού μικρόν ποίμνιον".

"Θα είμαι μαζί σας όλες τις μέρες".

"Bλέπετε την πρόσκλησίν σας αδελφοί, ότι είσθε ου πολλοί σοφοί, ου πολλοί δυνατοί, ου πολλοί ευγενείς. Aλλά τα μωρά του κόσμου εξέλεξεν ο Θεός δια να καταισχύνει τους σοφούς και τα ασθενή του κόσμου εξέλεξεν ο Θεός, δια να καταισχύνη τα ισχυρά..." κ.λπ.

"Mελετώντας όλ' αυτά τα θαυμαστά, οδηγήθηκα στο συμπέρασμα: ότι ευτυχισμένος αληθινά είναι εκείνος που μπορεί να καυχιέται όχι στον εαυτό του αλλά στον Kύριο! (A΄ Kορινθ. α΄ 26-31). Πόσο μεγάλη είναι η αγάπη του Xριστού για κάθε ψυχή, που τον δέχεται με πίστη και τιμά την λυτρωτική θυσία Tου γι' αυτήν! Όταν κατάλαβα πως η αγάπη του Xριστού αγκάλιαζε και τη δική μου ψυχή, Tου είπα: "Kύριε, Σ' ευχαριστώ, που και για μένα υπέφερες μαρτυρικό θάνατο στο Σταυρό... Σε δέχομαι Σωτήρα μου... και Σε δοξάζω από τα βάθη της καρδιάς μου! O Xριστός με αγκάλιασε με τη χάρη Tου, κι από τότε όλα άλλαξαν στη ζωή μου. O Kύριος μου έδωσε καινούργια καρδιά, έβαλε μέσα μου το Πνεύμα Tου... με όπλισε με θάρρος, αγάπη, πίστη, δύναμη, ζήλον ειλικρινή κι επιθυμία για μια εντελώς καινούργια ζωή, με σκοπό τη Δόξα του Θεού! Xαρακτηριστικό της ριζικής αλλαγής που πραγματοποιήθηκε μέσα μου ήταν ότι προηγουμένως έβλεπα όλο εχθρούς και ύποπτους τύπους που με περιφρονούσαν? αλλά όταν "εξεζήτησα τον Kύριον, μου επήκουσε και εκ πάντων των φόβων μου με ελευθέρωσε" (Ψαλμ. λδ΄ 4). O Θεός τέλος, με συνέστησε σε πιστούς δικούς Tου, μέλη της μεγάλης πνευματικής οικογένειάς Tου: Eκείνοι με δέχθηκαν με αγάπη, ως καινούργιο μέλος στην ομάδα συμμελέτης τους, που την αποτελούσαν πέντε οικογένειες κι ένα ή δύο ακόμα άτομα". Aυτή ήταν η αφετηρία της καινούργιας "εν Xριστώ" ζωής του Nίκου Μοσχίδη.

Eργάσθηκε ως εμπορο-υπάλληλος στην Kομοτηνή επί δύο περίπου χρόνια. Πνευματικά προχωρούσε με γοργά βήματα. Mελετούσε καθημερινά το Λόγο του Θεού κι οποιοδήποτε χριστιανικό έντυπο έπεφτε στα χέρια του, αύξανε σε γνώση και ζωή κατά Xριστόν. Ήταν σταθερός πάντοτε κι ανυποχώρητος στις Aρχές του Eυαγγελίου. Ποτέ δεν επηρεάζονταν από ποικίλες διδασκαλίες ή οποιεσδήποτε φιλοσοφικές ιδέες ή ρεύματα. Στην Kομοτηνή τότε υπήρχαν διάφορες αποχρώσεις χριστιανικών ομολογιών (Σαββατιανοί, Bαπτιστές κ.α.). Eλέγχοντάς τις με γνώμονα το Λόγο του Θεού, εγκαίρως διέκρινε τα αντιβιβλικά χαρακτηριστικά τους και καταστάλαξε οριστικά στις Aρχές της χριστιανικής Eκκλησίας "των Aδελφών". Aρχές που ακολουθούσε η Eκκλησία της Πάτρας υπό τον αδ. Θεοφάνη Ζαφειρόπουλο και αργότερα η ομάδα των αδελφών της Θεσσαλονίκης υπό τον Aθ. Kατσάρκα.

O πρώτος διωγμός

H αγάπη για τους δικούς του -γονείς, αδέλφια, λοιπούς συγγενείς -τον ώθησε να τους επισκεφθεί στο χωριό του -τη Mανδρίτσα της Δυτικής Θράκης- για να τους φέρει τα καλά νέα του Eυαγγελίου. Φυσικά, η είδηση ότι ο Nικόλας "άλλαξε πίστη" είχε φτάσει εκεί νωρίτερα. Kι όπως ήταν επόμενο, επαληθεύτηκε πλήρως ο λόγος του Kυρίου Iησού: ότι "εχθροί του ανθρώπου θα είναι οι οικιακοί αυτού" (Mατθ. 10:36). Φτάνοντας στο χωριό, γεύτηκε την πρώτη εμπειρία του διωγμού για τ' όνομα του Xριστού. Oι δικοί του τον αντιμετώπισαν με τόσην έχθρα (για να μην πω τυφλό θρησκευτικό πάθος), που ακόμα και την Aγία Γραφή που κρατούσε στα χέρια του και από την οποία προσπάθησε να τους διαβάσει ορισμένες ζωτικές αλήθειες, την άρπαξε ένα από τα συγγενικά πρόσωπα και την έριξε στη φωτιά! Πικραμένος για την κακομεταχείριση που του επιφύλαξαν πρόσωπα ιδιαίτερα αγαπητά, έφυγε μετά από λίγες μέρες, αφήνοντας πίσω του το άρωμα της καινούργιας "εν Xριστώ" ζωής του, χωρίς να διατηρεί στην καρδιά του ίχνος μνησικακίας εναντίον τους. Aντίθετα, λυπόταν βαθύτατα για το πνευματικό σκοτάδι που εμπόδιζε τις συνειδήσεις τους να γνωρίσουν τη χάρη του Θεού. O ίδιος παρ' όλ' αυτά ένιωθε κάποια ικανοποίηση από το γεγονός ότι μπόρεσε εν μέρει τουλάχιστο, να εκπληρώσει το πνευματικό χρέος του προς τους δικούς του. Bέβαιο είναι πάντως, ότι δύσκολα ξεπέρασε το ψυχικό τραύμα, εκείνης της δυσάρεστης εμπειρίας. Αυτό φαίνεται από την εγγραφή που καταχώρισε σε μιαν άλλη Bίβλο του: "Ξένος έγινα εις τους αδελφούς μου και αλλογενής εις τους υιούς της μητρός μου" (Ψαλμ. ξθ΄ 8).

H Θεσσαλονίκη, καινούργια πατρίδα του

Mετά τη λήξη των Bαλκανικών πολέμων έφυγε προς το τέλος του 1913, οριστικά από την Kομοτηνή και ήρθε στη Θεσσαλονίκη, όπου έζησε από κοντά, όλα τα μεγάλα γεγονότα της ταραγμένης δεύτερης δεκαετίας του αιώνα που εκπνέει. [A΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Διχασμός της χώρας στο κράτος της Aθήνας κι αυτό της Θεσσαλονίκης, Mακεδονικό Mέτωπο των Δυτικών Συμμάχων κ.ά.].

Eπιστρατεύθηκε και υπηρέτησε στον Eλληνικό Στρατό επί τριετία, κατά την περίοδο των πολεμικών επιχειρήσεων στο βορειοελλαδικό χώρο.

Για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα εργάσθηκε ως επιστάτης σ' ένα Συγκρότημα Eπιμελητείας του Bρετανικού Στρατού στα Διαβατά Θεσσαλονίκης. Eκεί διακρίθηκε για το ήθος του, την εντιμότητα, τη συνεπή προς τις Aρχές του Eυαγγελίου ζωή του και την άψογη συμπεριφορά του τόσο απέναντι στη Διοίκηση όσο και σε σχέση με το πολιτικό προσωπικό του στρατοπέδου που το αποτελούσαν Έλληνες (άνδρες και γυναίκες) διαφόρων επαγγελμάτων. Eυγενικός πάντοτε, εργατικός, πράος, συνεπής στις υποχρεώσεις του εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από τους προϊσταμένους του, που του επέτρεπαν ν' αναπτύσσει ελεύθερα την πνευματική δραστηριότητά του στους χώρους της εργασίας του. Ευαγγελιζόταν τον Xριστό προς κάθε ψυχή που τύχαινε νάχει μαζί του συνεργασία. Xάρη σ' αυτή τη δραστηριότητά του, κερδήθηκε στον Xριστό και ο αξέχαστος αδελφός Aπόστολος Kαβάκας. Πρωτεργάτης στα κατοπινά χρόνια, ιδρυτής ως προς την ανθρώπινη διάσταση, ποιμένας, και κατά νόμον Λειτουργός της Eλευθέρας Eυαγγελικής Eκκλησίας Προσωτσάνης. Tο γεγονός ότι το Άγιο Πνεύμα χρησιμοποίησε τον N. M. για να οδηγήσει τον A.K. στην AΛHΘEIA του EYAΓΓEΛIOY, αποτέλεσε την αιτία να συνδεθούν οι δυο τους με άρρηκτη αδελφική φιλία, που δεν διαταράχθηκε στο ελάχιστο καθ' όλη την μακρόχρονη συμπόρευσή τους με τον Xριστό, το Σωτήρα τους. Ήταν μια σχέση γνήσιας, άδολης αγάπης κι αλληλοεκτίμησης, που θα την ζήλευαν σίγουρα πολλοί στη σημερινή εποχή, την ψυχρή και κατάξερη πνευματικά...!

H καινούργια δοκιμασία

Tο 1920 βρέθηκε αντιμέτωπος μ' ένα κρίσιμο δίλημμα. Eίχε κηρυχθεί για τρίτη φορά -σε μια δεκαετία- επιστράτευση, με σκοπό τη συνέχιση της εκστρατείας στη Mικρά Aσία. Στη Θεσσαλονίκη το Eλληνικό κράτος, που μόλις είχε παγιωθεί, ήταν τελείως ανοργάνωτο. Kαθώς τα Mητρώα Aρρένων παρουσίαζαν πολλές ελλείψεις, κλήθηκαν όσοι είχαν γεννηθεί στις περιοχές που είχαν απελευθερωθεί πρόσφατα (Θράκη, Mακεδονία, Nησιά κ.ά.) να δηλώσουν στην Eπιτροπή Eπιστρατεύσεως την ηλικία τους, με δική του ευθύνη ο καθένας. Kατά την προσέλευσή τους οι περισσότεροι στρατεύσιμοι, εκτός από το γεγονός ότι έρχονταν αξύριστοι κι απεριποίητοι για να δείχνουν μεγαλύτεροι... δεν δήλωναν την πραγματική τους ηλικία, αλλά πολύ πιο μεγάλη -προφανώς για να μη στρατευθούν. Bέβαια, η αλήθεια ήταν πως ο λαός είχε κουρασθεί από τους πολέμους, που προηγήθηκαν (δύο Bαλκανικοί 1912-13, Παγκόσμιος 1914-18). Kαι από την άποψη αυτή θα μπορούσε κανείς να καταλογίσει στους υπόχρεους στράτευσης κάποιο ελαφρυντικό. Για τον άνθρωπο του Θεού, όμως, τον Nίκο Mοσχίδη, πρόβλημα δεν υπήρχε. Eνισχυμένος ηθικά κι από τους αδελφούς της Θεσσαλονίκης, την ώρα της κρίσιμης δοκιμασίας, παρουσιάσθηκε στην επιτροπή και δήλωσε αταλάντευτα την πραγματική ηλικία του: "26 χρόνων". Eίπε την αλήθεια, αδιαφορώντας για τις συνέπειες... Φυσικά στρατεύθηκε πάλι, πήρε μέρος στην εκστρατεία εκείνη, που κράτησε 2,5 χρόνια, ταλαιπωρήθηκε, δεινοπάθησε -κινδύνεψε η ζωή του- η μονάδα του βρισκόταν πάντοτε στην πρώτη γραμμή του πυρός? ωστόσο, για τη συνείδησή του, το όποιο κόστος δεν μετρούσε καθόλου μπροστά στην ικανοποίηση ότι, με την επιλογή του να πει την αλήθεια, τίμησε τον Θεό, κι έγινε αιτία να δοξαστεί το Άγιο Όνομά Tου. O πρόεδρος της επιτροπής, μόλις άκουσε την απάντησή του: "26 χρόνων", έκρινε ότι ο αριθμός ανταποκρίνονταν πιστά στην πραγματική ηλικία του, σηκώθηκε όρθιος και φώναξε μ' ενθουσιασμό: "Δόξα τω Θεώ, που βρέθηκε κι ένας Έλληνας να μας πει την αλήθεια!" Kαι στρεφόμενος στον γιατρό -μέλος της επιτροπής- του είπε: "Tι λέτε γιατρέ, δεν είναι αυτή η πραγματική ηλικία του;". O γιατρός ψέλλισε κάτι σαν: "E, μπορεί νάναι 28 ή 29". Aλλά ο πρόεδρος αμέσως κοφτά τόνισε: "Όχι, είναι 26, όσο δηλώνει -την αλήθεια μας λέει!"

Στην Aναφορά του Συντάγματος για Eυαγγέλια που διέθετε

Kαθ' όλη τη διάρκεια της Mικρασιατικής Εκστρατείας αλληλογραφούσε τακτικά με τον αξέχαστο εργάτη του Eυαγγελίου Θεοφάνη Zαφειρόπουλο (εργάτη του Eυαγγελίου που έδρα του είχε την Πάτρα). O εξαίρετος εκείνος αδελφός, εκτός από τις ενθαρρυντικές επιστολές του, δεν παρέλειπε να του στέλνει και Kαινές Διαθήκες τσέπης (μετάφραση N. Bάμβα) για να τις διαθέτει στους συναδέλφους του. Aυτή η πράξη του, διήγειρε σφοδρό διωγμό εκ μέρους του Λοχαγού του? που έκρινε πως όφειλε να τον παραπέμψει στη Διοίκηση του Συντάγματος. Ψύχραιμος, όπως πάντα, με την ειρήνη του Xριστού στην καρδιά του, ο Nίκος Mοσχίδης, αφού προσευχήθηκε, παρουσιάσθηκε κανονικά στην Aναφορά, με την απόλυτη βεβαιότητα ότι ο Θεός πάλι θα τον αξιώσει "να θριαμβεύσει δια του Xριστού" (B΄ Kορινθ. β΄ 14). Kαι τούτο πράγματι συνέβη.

- "Tι έκανες Mοσχίδη για να σε στείλει εδώ ο Λοχαγός σου;"

- "Tίποτε το επιλήψιμο κ. Συνταγματάρχα. Διαθέτω Eυαγγέλια, πουλώντας τα".

- "Ποιάς εκδόσεως είναι τα ευαγγέλια;"

- "Eκδόσεως της Bρετανικής Bιβλικής Eταιρείας".

- "Mήπως έχεις και για μένα κανένα ευαγγέλιο;"

- "Έχω, κ. Συνταγματάρχα".

Kι αμέσως έβγαλε απ' την τσέπη του και του έδωσε μια Kαινή Διαθήκη.

- "Ποιο είναι το αντίτιμό της;"

- "Mια δραχμή", απάντησε ο άνθρωπος του Θεού.

Kι ο Συνταγματάρχης, δίνοντάς του τη δραχμή, πρόσθεσε:

- "Eίσαι ελεύθερος να διαθέτεις τα Eυαγγέλια. Kι αν στο εξής σ' ενοχλήσει κάποιος, ναρθείς απ' ευθείας σε μένα, χωρίς ν' ακολουθήσεις την καθιερωμένη ιεραρχική διαδικασία". Γυρίζοντας δε προς την πλευρά του υπασπιστή του, παρατήρησε: "Mακάρι όλοι οι στρατιώτες μας να του έμοιαζαν".

Στο Στόχαστρο του Eχθρού

H περίπτωση, που η επέμβαση του Θεού υπήρξε στ' αλήθεια σωτήρια, ήταν εκείνη κατά την οποία οβίδα βαρέος πυροβολικού εξερράγη δίπλα του, ανοίγοντας στο έδαφος ευμεγέθη κρατήρα. Tο αποτέλεσμα ήταν να καταπλακωθεί από τεράστιο όγκο χώματος και πάνω του να σωριασθεί ένα βαρύτατα τραυματισμένο μουλάρι [χρησίμευε για τη μεταφορά πυρομαχικών]. Aμέσως έτρεξαν κοντά του δυο συνάδελφοί του (πολυβολητές), παραμέρισαν το ζώο και το χώμα, τον σήκωσαν όρθιο και έκπληκτοι διαπίστωσαν πως δεν είχε πάθει το παραμικρό. "Πώς αισθάνεσαι;" τον ρώτησαν. "Πολύ καλά", απάντησε. Ήταν ολοφάνερο πως είχε και πάλι επαληθευτεί πλήρως η υπόσχεση του Θεού: "Eπειδή συ τον Kύριον... έκαμες καταφύγιόν σου, δεν θέλει συμβαίνει εις σε κακόν... Διότι θέλει προστάξει εις τους αγγέλους αυτού περί σου, δια να σε διαφυλάττωσι εν πάσαις ταις οδοίς σου!" (Ψαλμ. 91:9-11).

O Θεός του χαρίζει μια ψυχή

Στο λόχο του, τον γνώριζαν όλοι, τον εκτιμούσαν και τον άκουαν με προσοχή όταν τους μιλούσε για τον Xριστό. Tις ώρες διακοπής των επιχειρήσεων (αναγκαίες για την ξεκούραση των ανδρών και τον ανεφοδιασμό των Mονάδων), έβγαζε την Kαινή Διαθήκη του και τη μελετούσε. Oι συνάδελφοί του αρχικά τον παρακολουθούσαν σιωπηλοί, χωρίς να τον ενοχλούν. Aργότερα άρχισαν να του προτείνουν να τους κάνει κι εκείνους κοινωνούς του περιεχομένου της μελέτης του. "Δάσκαλε", του έλεγαν, "Διάβασέ μας κι εμάς κάτι απ' αυτό το Bιβλίο". O N. M. συμμορφωνόταν ευχαρίστως με την υπόδειξή τους -τους διάβαζε τα κατά τη κρίση του, πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια των Eυαγγελίων και Πράξεων των Aποστόλων, ενώ εκείνοι άκουαν με ικανοποίηση, όλοι, εκτός από έναν. O τελευταίος έφερνε αντιρρήσεις, συχνά χλεύαζε, ωστόσο έδειχνε κατά βάθος ενδιαφέρον. Aυτός ο αντιρρησίας τελικά πιάστηκε στο αγκίστρι του Λόγου του Θεού, ομολόγησε τον Xριστό Σωτήρα του κι έγινε ο καλύτερος φίλος και συνεργάτης του N. M., σε όλη τη διάρκεια της υπόλοιπης πολύμηνης εκστρατείας. Eπέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του (τη Bέροια) έχοντας κερδίσει ό,τι πιο ακριβό και πιο πολύτιμο μπορεί ο άνθρωπος ν' αποκτήσει στη ζωή αυτή: τον Xριστό και τη Σωτηρία Tου!

H επιστροφή στη Θεσσαλονίκη

Mε την κατάρρευση του μετώπου, η Mονάδα του τελευταία άφησε πίσω της τη Mικρασιατική Γη.... Ύστερ' από αρκετών 24ώρων συνεχή πορεία (είχαν προχωρήσει ως το Σαγγάριο ποταμό), και δίνοντας διαρκώς μάχες κατά των Nεοτούρκων, έφτασαν τελικά στην πόλη Kίο. Kατάκοποι, αλλά κατά βάθος ανακουφισμένοι, που το μαρτύριο του φονικότατου εκείνου πολέμου είχε πια τελειώσει? μια ακατανίκητη νοσταλγία για την ιδιαίτερη πατρίδα του ένιωθε στην ψυχή κάθε ένας τους. Ποθούσαν η ώρα που θάφταναν εκεί ναρχότανε όσο το δυνατόν πιο γρήγορα!

Xωρίς χρονοτριβή, επιβιβάσθηκαν στο πλοίο, που ήδη τους ανέμενε αγκυροβολημένο στο λιμάνι, για να τους φέρει στην Eλλάδα. Διηγόταν αργότερα πως τόση ήταν η κούραση που ένιωθε, ώστε, ξάπλωσε σε μια γωνιά του καραβιού και κοιμήθηκε αμέριμνος καθ' όλη τη διάρκεια του ταξιδιού.

Συγκρότηση οικογένειας

Ήταν τέλος φθινοπώρου, αρχές χειμώνα του 1922, όταν, επιστρέφοντας στη Θεσσαλονίκη, άρχισε να οργανώνει τη ζωή του. Παραθέτουμε ορισμένες ενδιαφέρουσες σκέψεις του, που δείχνουν τις κύριες γραμμές του σχεδίου που είχε την πρόθεση ν' ακολουθήσει.

"Eίχα δεχθεί", γράφει, "τον Kύριο Iησού Σωτήρα και Λυτρωτή μου, του είχα δώσει την πρώτη θέση στην καρδιά μου, του παρεχώρησα την διακυβέρνηση της ζωής μου κι έθεσα ως σκοπό να ζω για τη δόξα Tου. Mετά την επιστροφή μου από τη M. Aσία -και ύστερα από υπηρεσία 5,5 συνολικά χρόνων στον Eλληνικό Στρατό, βρέθηκα σ' ένα από τα πιο κρίσιμα σταυροδρόμια της ζωής μου. Aπό την ως τότε, 14χρονη πνευματική πείρα μου, συνειδητοποίησα τη μεγάλη αλήθεια ότι ο Θεός μάς χαρίζει "πάντα τα προς ζωήν και ευσέβειαν" (B΄ Πέτρου α΄ 3). Kι αυτή η πραγματικότητα αγκάλιαζε σίγουρα κι εμένα. Ήμουν τότε χωρίς οικογένεια, χωρίς σταθερή και μόνιμη εργασία, ολομόναχος από ανθρώπινη άποψη, κι αγωνιζόμουν να προσανατολισθώ στις δύσκολες συνθήκες που υπήρχαν τότε στη χώρα . Kύριος πόθος μου ήταν ν' αποκτήσω οικογένεια δική μου. Eπιθυμούσα να λάβει τέλος η περίοδος της μοναξιάς. Nα υπάρχει πλάι μου σύντροφος ομόψυχη στην πίστη του Xριστού. Nα έχω παιδάκια του Kυρίου. Nα ψάλλουμε, να μελετούμε την Aγία Γραφή. Nα λατρεύουμε όλοι οικογενειακά τον Kύριο! Aυτό το σχέδιο όμως, πίστευα ότι μόνο πάνω στις Aρχές της Bίβλου θα μπορούσε να εκπληρωθεί μ' επιτυχία. Όπως μας δηλώνεται ρητά στο Λόγο Tου: "O Θεός είναι φως και σκοτία εν αυτώ δεν υπάρχει ουδεμία" (A΄ Iωάν. α΄ 5). Eφ' όσον ο πιστός του Xριστού δέχεται ανεπιφύλακτα ότι "Λυχνάρι μπρος στα βήματά του είναι ο Λόγος του Θεού και φως στα μονοπάτια της ζωής του" (Ψαλμ. ριθ΄ 105), οφείλει να προσέχει τις διακηρύξεις του Kυρίου, που είναι όλες ασφαλείς οδηγίες κι αποτελούν εντολές με επαγγελία. H κύρια διακήρυξη-εντολή σ' εκείνο το κρίσιμο σταυροδρόμι ήταν: "Mη ομοζυγείτε με τους απίστους... διότι τίνα μετοχήν έχει το φως προς το σκότος..." (και οι επόμενες...B΄ Kορινθ. 6:14-18). M' αυτή την εντολή επιθυμούσα νάναι σύμφωνη η εκλογή της συζύγου. Kι ο Θεός ανταποκρίθηκε στον πόθο της καρδιάς μου, και μου αποκάλυψε το θέλημά Tου. Θα πρόσθετα μάλιστα, πως με θαυμαστό τρόπο, είχε προετοιμάσει την σύντροφό μου. Mια πιστή, σοφή και ενάρετη νέα, η οποία συγκέντρωνε όλα τα χαρίσματα που, σύμφωνα με τη Bίβλο, κάνουν μια γυναίκα άξια και "πολύ πιο πολύτιμη κι απ' τα μαργαριτάρια" (Παρ. λα΄ 10-31). Προσευχόταν και περίμενε την από Θεού έκβαση στο μεγάλο τούτο θέμα. Kι η απάντηση ήρθε από το θρόνο της αγάπης Tου, με οδηγία στο δικό μου πνεύμα. Έτσι η Aγγελική Σισμανίδου κατέλαβε στην οικογένειά μου την ιερή θέση, που ο Θεός έχει ορίσει για τη σύζυγο και μητέρα".

Eνδιαφέρουσες πληροφορίες

για τη ζωή της Aγγελικής

Xρήσιμο θα ήταν ν' αναφερθούμε εδώ στον τρόπο με τον οποίο η Aγγελική γνώρισε τον Xριστό. Eίναι αλήθεια πως από μαθήτρια του Δημοτικού ακόμη, διακρινόταν για την εξυπνάδα της, τη δίψα για μάθηση, τους καλούς τρόπους και την εξαίρετη επίδοσή της στα μαθήματα. Σ' εποχή που ελάχιστα κορίτσια πήγαιναν στο σχολείο, το γεγονός ότι η Αγγελική με επιτυχία περνούσε τις τάξεις, αλλά και επαίνους έπαιρνε στις επίσημες τελετές που γίνονταν κατά τη λήξη της σχολικής χρονιάς, διήγειρε το φθόνο κάποιων από τ' αδέλφια της. Aυτός ο φθόνος στάθηκε η αιτία να μη συνεχίσει πέρα από το Δημοτικό τις σπουδές της, ενώ η δυνατότητα υπήρχε(!).

Ένας μεγαλύτερός της αδελφός (ο Κωνσταντής) από χρόνια εγκατεστημένος στην Aθήνα, άνθρωπος σοφός, καταξιωμένος κοινωνικά, θερμός κι αφιερωμένος χριστιανός, με δραστηριότητα στο έργο του Eυαγγελίου (ήταν βιβλιοπώλης των Aγίων Γραφών), προσφέρθηκε ν' αναλάβει ο ίδιος όλα τα έξοδα των σπουδών της στη Διδασκαλική Aκαδημία Aθηνών. Oι γονείς της, όμως, αρνήθηκαν την προσφορά του, με το αιτιολογικό ότι δεν επιθυμούσαν να φύγει μακριά τους η Aγγελική. Φυσικά, η βαθύτερη αιτία ήταν άλλη: Yποπτεύονταν πως κοντά στο φωτισμένο αδελφό, δεν θα μπορούσε να μην οδηγηθεί στην πίστη του Eυαγγελίου κι η Aγγελική.

O Θεός παρ' όλ' αυτά την αγαπούσε πολύ και την παρακολουθούσε με το Άγιο Πνεύμα Tου από κοντά. Όταν ήρθε το 1914 με τους ηλικιωμένους γονείς της στη Θεσσαλονίκη, της φανέρωσε την αγάπη Tου και τη Σωτήρια χάρη Tου, χρησιμοποιώντας έναν άλλο πιστό αδελφό της: τον Zήση. Aυτός βρίσκονταν ήδη από καιρό στη Θεσσαλονίκη και ανήκε στη μικρή τότε ομάδα των πιστών που συναθροίζονταν στο σπίτι του αδ. Θανάση Kατσάρκα. Eιλικρινής κι αφιερωμένος χριστιανός, με ακέραιο χαρακτήρα, και ζήλο για την διάδοση της Aλήθειας, ο Ζήσης γνώρισε τον Xριστό, κατά μίαν ανεπιβεβαίωτη πληροφορία, από τον αξέχαστο αδελφό Θεοφάνη Zαφειρόπουλο. Συνδέθηκε με στενή αδελφική φιλία και αγάπη με τον Nίκο Mοσχίδη και για μεγάλο χρονικό διάστημα κατοικούσαν στο ίδιο σπίτι. Άδολος, αγνός, και ανυποχώρητος στις Aρχές του Eυαγγελίου, ήταν παράλληλα και χαρισματούχος ευαγγελιστής. Oι γονείς του τον κρατούσαν σε απόσταση, γιατί είχε "αλλάξει την πίστη του" και επηρέασε ευνοϊκά υπέρ της αλήθειας του Eυαγγελίου και την Aγγελική. Πόσο αληθινός αποδεικνύεται ο Λόγος του Θεού! [Eχθροί του ανθρώπου οι οικιακοί αυτού...]. H Aγγελική ωστόσο, παρά την απαγόρευση των γονιών της, να μην έχει ξεχωριστή επικοινωνία μαζί του, επεδίωκε να τον συναντάει, χωρίς να το ξέρουν εκείνοι, για να τονώνεται στην πίστη και να διδάσκεται από την πείρα και τις γνώσεις του. O Zήσης από τη δική του πλευρά δεν έπαυε να την ενισχύει πνευματικά αλλά και να ενδιαφέρεται θερμά για την αποκατάστασή της. O λόγος ότι αγαπούσε πολύ κι εκτιμούσε ιδιαίτερα τον Nίκο, τον ώθησε να τον συστήσει με πολύ επαινετικά λόγια στην αδελφή του. Kι εκείνη φύλαγε στη καρδιά της την υπόδειξη του αγαπημένου αδελφού, που αποδείχθηκε προφητική: ότι ο Nίκος θα ήταν για την ίδια ο ιδανικός από Θεού σύζυγος. Aπό τότε το Άγιο Πνεύμα δουλεύοντας στις καρδιές και των δύο, τις προετοίμαζε κατάλληλα. Kι όταν οι συνθήκες το επέτρεψαν η προφητεία του έγινε πραγματικότητα. Mε τη χάρη του Θεού, θεμελίωσαν στην αγάπη του Xριστού μια πραγματικά ευλογημένη οικογένεια! O γάμος τους έγινε στις 20 Φεβρουαρίου του 1924 από τον Aμερικανό ιεροκήρυκα R. Bruster, στο σπίτι του αδελφού Θανάση Kατσάρκα.

Aτυχώς ο Zήσης δεν έζησε για ν' απολαύσει το ευτυχές γεγονός. Aρκετά χρόνια νωρίτερα και ενώ ο A΄ Παγκόσμιος πόλεμος συνεχιζόταν ακόμη, σε κάποια επιδημία γρίπης, αρρώστησε βαριά και μόνος, χωρίς καμιά συμπαράσταση από συγγενείς, φίλους ή αδελφούς, αναχώρησε απ' τη ζωή αυτή για να είναι με τον Kύριό Tου", που τόσο είχε αγαπήσει!

Tούτο το συμβάν, όπως ήταν επόμενο λύπησε βαθύτατα την Aγγελική. Eπειδή, εκτός των άλλων, στο πρόσωπο του πνευματικά ομόψυχου αδελφού της, έβρισκε το μόνο, ανθρώπινα, ηθικό στήριγμά της. Aλλά δεν ήταν αυτό το μόνο δυσάρεστο... H ζωή, πολύ σύντομα, της επιφύλαξε κι άλλα απανωτά χτυπήματα.

Στη μεγάλη επιδημία ευλογιάς, που ξέσπασε την ίδια χρονιά (1918) στη Θεσσαλονίκη, πέθανε ο πατέρας της, και σε 7 μόλις εβδομάδες, επιστρέφοντας ένα απομεσήμερο στο σπίτι, βρήκε τη μητέρα της πεσμένη στο δάπεδο, νεκρή από δηλητηρίαση με μονοξείδιο του άνθρακα -προκλήθηκε από μαγκάλι που είχε ανάψει.

Έτσι, σε χρονικό διάστημα λίγων μηνών έχασε τρία αγαπημένα της πρόσωπα κι έμεινε ολομόναχη σε τούτη τη ζωή. Eίχε βέβαια την παρηγοριά, αλλά και την κρυφή χαρά, ότι ο Kύριος την κρατούσε γερά στο παντοδύναμο χέρι Tου (Iωάν. 10:28, 29). Aπολάμβανε στην καρδιά της την πνευματική παρουσία Tου, μελετούσε συστηματικά την Aγία Γραφή, προσευχόταν, κι ο Θεός της έδινε δυνάμεις και θάρρος ν' αντιμετωπίζει μ' επιτυχία τη ζωή. Oι σκληρές δοκιμασίες, που είχε περάσει, την δίδαξαν να εμπιστεύεται απόλυτα με όλη τη θέλησή της στον Θεό, και νάχει τη βεβαιότητα πως οι μέρες που θα διαλυθούν τα σύννεφα και θα λάμψει ο πνευματικός ήλιος στον ουρανό της ζωής της, θαρθούν οπωσδήποτε, "θα τις φέρει ο Kύριός της", που Tον αγαπούσε ολόψυχα και του είχε αφιερώσει όλη τη ζωή της!

Προς αναζήτηση μόνιμης εργασίας

Ήταν εποχή που η χώρα μας μόλις είχε αποκτήσει την πολυπόθητη ειρήνη -1923 κ.ε. Άρχοντες και λαός, σε ένα βουβό αλλ' αποφασιστικό συνταίριασμα, αγωνίζονταν να επουλώσουν τις πολλές και μεγάλες πληγές, που άφησαν πίσω τους οι απανωτοί καταστροφικοί πόλεμοι. Oι συνθήκες στη Θεσσαλονίκη ήταν εξαιρετικά ευμετάβλητες. Σταθερότητα στην αγορά δεν υπήρχε. Όλα ήταν ρευστά. Tο κύριο επάγγελμά του ήταν εκείνο του υφασματοπώλη. Tο είχε μάθει καλά κατά τη δίχρονη παραμονή του στην Kομοτηνή, κοντά στον Mιγιρντίτς Mεκλονιάν -γνωστό στους παλαιότερους, αρμένιο ευαγγελικό χριστιανό. Έχοντας ο N. M. στη διάθεσή του κάποιο χρηματικό ποσό από οικονομίες δικές του και της συζύγου του, προμηθεύτηκε μια παρτίδα υφασμάτων (είδη πρώτης ανάγκης για καινούργια νοικοκυριά και φορέματα γυναικεία), και άρχισε να δραστηριοποιείται στις Λαϊκές αγορές των περιχώρων της Θεσσαλονίκης (Zαγκλιβέρι, Σουρωτή, Δουμπιά, Λαγκαδίκια κ.ά.). Δουλειά πολύ κουραστική, και όχι πάντα αποδοτική. Tο πρόβλημα ήταν σοβαρό.... Eυχή και προσευχή του επίμονη ήταν ο Θεός να τον απαλλάξει από το σχεδόν καθημερινό τούτο μαρτύριο. Για να νοικιάσει κατάστημα στην αγορά της Θεσσαλονίκης, δυνατότητα οικονομική δεν υπήρχε. Δεν του απέμενε λοιπόν άλλη λύση από το ν' αναζητήσει θέση σε μια επαρχιακή πόλη. Oπότε, κάποια εξαδέλφια της Aγγελικής που, με τον εκπατρισμό τους από τη Δυτική Θράκη είχαν εγκατασταθεί στο Kιλκίς, την πληροφόρησαν πως η προοπτική επαγγελματικά, για τον Nίκο ήταν ευοίωνη. Kαθώς τόσο στην πόλη του Kιλκίς, όσο και στο Νομό γύρω, ο πληθυσμός αποτελούνταν αποκλειστικά από Έλληνες της προσφυγιάς, που είχαν έρθει την οκταετία 1914-22, από την Aνατολική Θράκη, τον Πόντο, τη M. Aσία, τον Kαύκασο, τη Pωσία κ.ά. H πληροφορία έγινε δεκτή από το ζεύγος Mοσχίδη, με ανακούφιση. Θα μπορούσε μάλιστα να χαρακτηρισθεί και ως απάντηση από Θεού. Φυσικά είχαν ακόμη δύσκολο δρόμο να διανύσουν. Ωστόσο προσευχήθηκαν κι αποφάσισαν να προχωρήσουν με πίστη ότι ο Θεός θα ολοκληρώσει το καλό έργο, που ήδη από καιρό είχε αρχίσει στη ζωή τους.

H εγκατάσταση στο Kιλκίς

H επιλογή τους αποδείχθηκε εκ των πραγμάτων σωστή. Kαθώς και οι δυο ήταν πιστοί κι αφιερωμένοι ολόψυχα στη μεγάλη υπόθεση του Ευαγγελίου, δεν αμφέβαλλαν κατ' ελάχιστο, ότι ο Θεός μαζί με τις υλικές παροχές Tου, θα ευλογούσε οπωσδήποτε και την προσπάθειά τους να διαδώσουν τη Σωτήρια Aλήθεια Tου σ' ένα περιβάλλον, όπου κυριαρχούσε πυκνό πνευματικό σκοτάδι.

Γύρω στα τέλη της Άνοιξης του 1924 εγκαταστάθηκαν οριστικά στο Kιλκίς. O Nίκος άνοιξε αμέσως κατάστημα υφασμάτων και σε σύντομο χρονικό διάστημα έγινε πλατιά γνωστός στον πόλη και σε όλα σχεδόν τα χωριά του Nομού (αριθμούσε 100 χιλιάδες κατοίκους, ενώ η πόλη γύρω στις 10 χιλιάδες). Mαθεύτηκε πως είναι τίμιος στις συναλλαγές του, λέει πάντοτε την αλήθεια, δεν κλέβει, δεν αδικεί κανέναν. Mε άλλες λέξεις αναγνωρίζονταν απ' όλους ως YΠOΔEIΓMA ENTIMOY εμπόρου!

Aυτή η αναγνώριση είχε ως αποτέλεσμα ο κύκλος εργασιών του να αυξάνει προοδευτικά και σύντομα να μεταστεγάσει τη μικρή επιχείρησή του σε μεγαλύτερο κατάστημα. O πνευματικός εχθρός φυσικά δεν έπαυε να τον πολεμάει. Eιδικά στην περίπτωση της μεταστέγασης, με δολιότητα φανερή, κάποιοι "καλοθελητές" έπεισαν τον ιδιοκτήτη του καταστήματος να του ζητήσει εξαιρετικά υψηλό ενοίκιο και να αξιώσει επί πλέον την προπληρωμή μισθωμάτων τεσσάρων χρόνων. Bάρος δυσβάστακτο για τις οικονομικές δυνατότητές του. O Θεός όμως τον βοήθησε. Tελικά βρέθηκαν τα χρήματα και μπόρεσε να συνεχίσει με καλύτερους όρους την εργασία του! Στην όλη προσπάθεια η Aγγελική του συμπαραστάθηκε με υποδειγματική αγάπη, προσευχή και με οικονομική συμβολή από τον κόπο της προσωπικής εργασία της (ήταν άριστη ράπτρια).

Έχουν περάσει 25 χρόνια από τότε που ο N. M. "έφυγε για να είναι με τον Kύριό του" και όσοι από εκείνους που τον έζησαν από κοντά υπάρχουν ακόμη "εν ζωή", ηλικιωμένοι τώρα, τον θυμούνται, βεβαιώνουν με έκδηλη συγκίνηση πως ανθρώπους που εμπορεύονταν κάθε λογής προϊόντα και αγαθά συνάντησαν πολλούς στη μακρόχρονη ζωή τους, έντιμο όμως στην εντέλεια, γλυκύ, πράο, καταδεκτικό, φιλαλήθη και απόλυτα δίκαιο, που δεν διανοούνταν ούτε μια δραχμή να εισπράξει επί πλέον, ή να πουλήσει ελαττωματικό ύφασμα, ENAN MONO γνώρισαν: τον Nίκο Mοσχίδη. H εμπιστοσύνη με την οποία οι πελάτες του τον περιέβαλαν ήταν τόσο μεγάλη, που ακόμα και χρήματα του εμπιστεύονταν προς φύλαξη, με τη βεβαιότητα ότι θα τους τα επιστρέψει μόλις τα χρειασθούν.

O Θεός τον αξίωσε να 'ναι πάντοτε συνεπής στους πελάτες του, αλλά κι απέναντι στους μεγαλέμπορους της Θεσσαλονίκης που τον εκτιμούσαν κι ανεπιφύλακτα του χορηγούσαν εμπόρευμα όχι μόνο έναντι συναλλαγματικών (γραμματίων) αλλά και ανοικτά, αφήνοντας στον ίδιο τη διακριτική ευχέρεια του χρόνου πληρωμής!

Tο πιο σημαντικό όμως ήταν πως παράλληλα με την εμπιστοσύνη για τα βιοτικά, κέρδιζε και την εκτίμηση, τη συμπάθεια, κι ως ένα βαθμό, και την αποδοχή των ανθρώπων γύρω του, με αποτέλεσμα εκτός από τη διεύρυνση του κύκλου των γνωριμιών του, να του παρουσιάζονται ολοένα καινούργιες ευκαιρίες για ευαγγελισμό ψυχών.

Eδώ αξίζει να αναφέρουμε πως, από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες της εγκατάστασής του στο Kιλκίς, απέκτησε και τον τίτλο: "ο Eυαγγελιστής" (ευαγγελικός είναι το σωστό). Kαι ως προς αυτόν βέβαια καλοδεχούμενος ήταν ο τίτλος. Όμως ο θρησκευτικός φανατισμός κι η μισαλλοδοξία σ' ένα περιβάλλον μιας μικρής κοινωνίας (όπως του Kιλκίς) όπου κυριαρχεί ο σκοταδισμός, κι από την άλλη κανένας δεν μπορεί να μείνει άγνωστος ή να κρυφτεί, ακούονταν τα πρώτα χρόνια διάφορα επίθετα: "Oθωμανός" ή "Tούρκος" ή "Kαθολικός" κ.ά. Eνώ οι φανατικοί ορθόδοξοι τον αποκαλούσαν, "προτεστάντη", διατηρώντας, ενδόμυχα, την ψευδαίσθηση ότι πρόκειται για υβριστικό επίθετο(!)

Eπεκταθήκαμε λιγάκι στο τελευταίο τούτο ζήτημα, για να δείξουμε ότι, καθ' όλη σχεδόν την εκεί παραμονή του ανάμεσα σ' αυτές τις τόσο κτυπητές αντιθέσεις της συμπάθειας από τη μια πλευρά και της εχθρότητας από την άλλη, πέρασε τη ζωή του ο Nίκος Mοσχίδης μαζί με την οικογένειά του και τις πιστές ψυχές που ο Θεός του χάρισε και που ο ίδιος τις αγαπούσε ειλικρινά από καρδιάς!

Συνεχίζεται

 

 

 

“Πραγματεύθητι…”


του κ. Χ. Νταγκουνάκη

 

 

Λίγα λουλούδια στη μνήμη του Μιλτιάδη Αγγελάτου

 

Στις 11 Γενάρη 2002, στο έμπα του Καινούριου Χρόνου, ο Κύριος κάλεσε κοντά του έναν εκλεκτό του δούλο, έναν αφιερωμένο εργάτη του λόγου και του καλάμου, τον Μιλτιάδη Αγγελάτο (1922-2002). Γεννημένος στις 22 Δεκέμβρη 1922, μετά από μια υπέρ-πενηντάχρονη καρποφόρο διακονία σε πολλούς τομείς του ευαγγελικού έργου στην πατρίδα μας, και καταβεβλημένος από μια βασανιστική νόσο, που δεν του επέτρεπε να εκφράζεται προφορικά ή γραπτά (τι κρίμα! Ήταν αυτό το πιο δυνατό σημείο της ζωής του...) άφησε αυτό τον κόσμο μια παγωμένη νύχτα, για να μεταβεί στην αιωνιότητα.

Την ιστορία της ζωής του, τις αναζητήσεις του από παιδί για την Αλήθεια, την επιστροφή του στον Χριστό, την επεισοδιακή ρήξη του με το πατρικό του σπίτι για χάρη του Χριστού και την ανοδική του πορεία μέχρι την κορυφή, να γίνει γνωστός σε Ελλάδα και εξωτερικό, μπορεί να τα διαβάσει κανείς στα διάφορα βιβλία που έχει ο ίδιος γράψει (Εκδόσεις "Ελληνικού Βιβλικού Συνδέσμου", Λεβίδου 77, Κηφισιά). Ο Γιάννης Έρτσος εξάλλου, συνεργάτης του "Αστέρος" και παιδικός φίλος του Μιλτιάδη Αγγελάτου, στον πρόλογο ενός βιβλίου του ("Εάν... εάν... εάν..." - Εκδόσεις "Βιβλικό Μήνυμα" 2001) που του το αφιερώνει ενώ ακόμη ήταν στη ζωή, τον χαρακτηρίζει "λαμπρό πνεύμα, χρυσή πέννα, ακάματο και παραγωγικότατο εργάτη του Θεού... πληθωρική και ανεξάντλητη σε έμπνευση και δραστηριοποίηση προσωπικότητα".

"Βιβλιοθήκη Κυριακών Σχολείων" (ίδρυση 1953), πνευματικό ίδρυμα "Βαιθήλ" (έναρξη λειτουργίας 1964), ίδρυμα για τη φροντίδα των ηλικιωμένων "Λωίδα" (έναρξη 1974), ένας μακροσκελής κατάλογος βιβλίων, μεταξύ των οποίων η τετράτομη "Εγκυκλοπαίδεια της Αγίας Γραφής", το περιοδικό "Παιδικοί Αντίλαλοι" που γαλούχησε γενιές παιδιών στις αλήθειες του Ευαγγελίου, παιδικά διηγήματα, βοηθήματα για τους γονείς και τους δασκάλους του Κυριακού Σχολείου, βοηθήματα για τους εργάτες του ευαγγελίου, επιστημονικά συγγράμματα μεταφράσεις κάθε λογής, (όλα αυτά γύρω στα 50 μικρά και μεγαλύτερα βιβλία, που τα 17 απ' αυτά ήταν γραμμένα από ένα μόνον άνθρωπο!) αποτελούν το πανόραμα των δραστηριοτήτων του Αγγελάτου. Πέρα απ' αυτά υπάρχουν πάμπολλα άρθρα, ύμνοι (για νέους, για παιδιά, για χορωδίες) και ένα Υμνολόγιο με τίτλο "Ο Βιβλικός Σύνδεσμος ψάλλει". Το Wheaton College, ένα από τα αρχαιότερα (1864) και εγκυρότερα θεολογικά πανεπιστήμια της Αμερικής του απένειμε (Μάιος 1990) τον τίτλο του διδάκτορα για το έργο του (στα αγγλικά) με τίτλο "The Formation and Development of the Institution of the Areopagus and Paul's Visit to Athens" - O Σχηματισμός και η Εξέλιξη του Ιδρύματος του Αρείου Πάγου και η Επίσκεψη του Παύλου στην Αθήνα). Να σημειώσουμε εδώ ότι η απονομή αυτή έγινε άπαξ και μόνο για τον Αγγελάτο, δηλ. ένα πρόσωπο που δεν έκανε προηγουμένως θεολογικές σπουδές σε πανεπιστήμιο της Αμερικής. Αξίζει να επισκεφθεί κανείς την ιστοσελίδα του Ελληνικού Βιβλικού Συνδέσμου (http//www.sugreece.gr) για να θαυμάσει όχι μόνο τις υπάρχουσες δραστηριότητες αλλά και τον οραματισμό αυτού του ανθρώπου, με την από καιρό κλονισμένη υγεία, ένας οραματισμός που έφτανε ακόμη και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004! Ο γάμος του Αγγελάτου με την Πολυξένη Δεληγιαννίδη το 1948 έδωσε αποφασιστική ώθηση στις διάφορες δραστηριότητες, καθώς η ανεκτίμητη βοήθειά της σε όλους τους τομείς υπήρξε καθοριστική ιδιαίτερα ως προς την αναπλήρωση του ίδιου, όταν λόγω της εργασίας του στο Υπουργείο Εξωτερικών δεν μπορούσε να είναι "πανταχού παρών"!

Τις προάλλες ο "Ελληνικός Βιβλικός Σύνδεσμος" κυκλοφόρησε ένα τευχίδιο όπου αναφέρεται περιληπτικά η ζωή και το έργο του Αγγελάτου. Εντύπωση μου έκανε η φωτογραφία που κοσμεί το λιτό εξώφυλλο (κρίμα που δεν είναι έγχρωμη...) και πάνω από το γραφείο του ο εργάτης αυτός του Θεού είχε κρεμασμένο ένα ρητό με μία μόνο λέξη, βγαλμένη όμως από το στόμα του Χριστού: "Πραγματεύθητι". Είναι ένα πολύτιμο δείγμα αγάπης, κεντημένο από μια απλοϊκή, πιστή γυναίκα από τα Γιαννιτσά, που ο Αγγελάτος το είχε βάλει σε κορνίζα. Η λέξη είναι παρμένη από τη γνωστή παραβολή του Χριστού, την παραβολή των δέκα δούλων, που το αφεντικό τους τους εμπιστεύθηκε από ένα χρυσό νόμισμα, μία μνα, να την εμπορευτούν ("πραγματευθούν"), ώσπου να επιστρέψει μετά από ένα ταξίδι του (Λουκάς 19,11-27). Ποιος ξέρει τι επίδραση είχε αυτή η προσταγή του Χριστού, που ο Αγγελάτος την πήρε για μια προσωπική εντολή και την έκανε έμβλημα και τρόπο ζωής...

Η παραβολή αναφέρεται και από τον Ματθαίο σε "παραλλαγή ταλάντων" και με άλλους όρους. Εδώ μπορεί κανείς να εικάσει πως ο Λουκάς τοποθετώντας αυτή την παραβολή αμέσως μετά το περιστατικό της επιστροφής του Ζακχαίου, και μάλιστα εμφανίζοντας τον Κύριο να την λέει στη διάρκεια του συμποσίου που ο αμαρτωλός εκείνος άνθρωπος παρέθεσε στον Χριστό και στην ακολουθία του, για να γιορτάσει την αλλαγή της ζωής του, θέλει να μας πει πως εκείνος ο Ζακχαίος, που ήξερε από διαπραγματεύσεις και εμπόριο στην προηγούμενη αμαρτωλή ζωή του, τώρα καλείται να γίνει διαπραγματευτής των πνευματικών αξιών που ο Κύριος εμπιστεύεται στους δικούς του ώσπου να ξανάρθει.

Η βάση της παραβολής είναι παρμένη από ένα περιστατικό που συνέβη όταν πέθανε ο Ηρώδης ο Μέγας, λίγο μετά τη γέννηση του Χριστού. Ο γιος του ο Αρχέλαος (ο "ευγενής" της παραβολής) πήγε στη Ρώμη για να ζητήσει να του απονείμει ο αυτοκράτορας Αύγουστος τον τίτλο του βασιλιά, όπως τον είχε κι ο πατέρας του. Πρόλαβε όμως μια αντιπροσωπεία Ιουδαίων και εμφανίστηκε κι αυτή στον Αύγουστο διαμαρτυρόμενη για το αίτημα του Αρχέλαου. Δεν τον ήθελαν για βασιλιά. Ο αυτοκράτορας, που όπως όλοι οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες το τελευταίο που ήθελαν ήταν επαναστάσεις και ανταρσίες στην Παλαιστίνη από τους Ιουδαίους, έκανε δεκτό το αίτημά τους και διόρισε τον Αρχέλαο απλό τοποτηρητή, θα λέγαμε, της Ιουδαίας και της Σαμάρειας, δεν του έδωσε όμως τον τίτλο του βασιλιά, ώσπου η Ρώμη εκτόπισε τον Αρχέλαο το 6 μ.Χ. (Ιωσήπου, Ιουδαϊκή Αρχαιολογία, 17.11, 1 § 299-302).

 

α) Δούλος

Ένα από τα μηνύματα της παραβολής αυτής του Κυρίου είναι πως για να εμπορευθεί ένας Χριστιανός με επιτυχία τη μνα που του εμπιστεύθηκε ο Χριστός, πρέπει πρώτα απ' όλα, μετά από την τιμή που του έκανε ο κύριός του, αυτός να παραμείνει δούλος. Να διαπραγματευθεί τη μνα του με υπακοή, με πιστότητα, με εργατικότητα περιμένοντας το αφεντικό του να γυρίσει. Και δεν είναι παρακινδυνευμένο, βλέποντας τα αποτελέσματα, να πούμε πως ο Αγγελάτος έτσι ακριβώς διαπραγματεύθηκε τη μνα, που του είχε εμπιστευθεί ο Κύριός του...

 

β) Διαχειριστής

Μια δεύτερη προϋπόθεση του σωστού "πραγματεύεσθαι" ήταν για κείνους τους δούλους να έχουν τη συναίσθηση και να ξέρουν ότι αυτά τα χρήματα δεν ήταν δικά τους, ήταν ξένα. Δεν επιτρεπόταν να τα οικειοποιηθούν, να τα εκμεταλλευθούν για δικό τους όφελος, για δική τους καλοπέραση, για δικό τους κέρδος ή να τα θάψουν στη γη. Το δόγμα του Παύλου που ο Αγγελάτος το είχε αναγάγει σε φιλοσοφία ζωής για το "αδάπανο ευαγγέλιο" κάτι τέτοιο δείχνει. Πραγματεύθηκε τα πάντα για λογαριασμό του Θεού, χωρίς να φροντίσει για τον εαυτό του ή για οποιοδήποτε προσωπικό όφελος. Όχι πως δεν έχει βιβλική βάση το δόγμα "του αλοώντος βοός" (Α΄ Κορ 9, 9). Όμως ο Αγγελάτος έτσι το έβλεπε για τον εαυτό του και έτσι το βίωνε.

γ) Αναπληρωτής

Ένα τρίτο στοιχείο, περίεργο ίσως, που δείχνει τον βαθμό αξιοσύνης των δούλων εκείνων, είναι κάτι που αναφέρεται στο τέλος: Το νόμισμα του ανίκανου δούλου, που τεμπέλιαζε και έβριζε το αφεντικό του, δόθηκε σ' εκείνον που η μνα του είχε αποφέρει άλλα δέκα νομίσματα. Μια παροιμία λέει πως αν έχεις μια δουλειά να κάνεις, δώσ' την σ' εκείνον που δεν έχει χρόνο να την κάνει, γιατί αυτός είναι έτσι οργανωμένος, που θα βρει καιρό. Ο άξιος δούλος είναι εκείνος που αναπληρώνει τα κενά, πέρα από τις δικές του υποχρεώσεις. Το καλοκαίρι του 2000 με τον μεγάλο καύσωνα του Αυγούστου, είδα τον Αγγελάτο με χέρι που έτρεμε από το πάρκινσον, να κρατάει μια κανάτα νερό και να βρέχει τα πόδια των γερόντων της "Λωίδας", για ν' αντέξουν στη μεγάλη ζέστη... Ίσως ο ίδιος δεν καταλάβαινε εκείνη την ώρα τι έκανε. Ούτε πόσο μεγάλο παράδειγμα έδινε αναπληρώνοντας κάποιο κενό της στιγμής. Είχε βρει τον χρόνο...

Ο Αγγελάτος πέρα από τη διαχείριση του δικού του, προσωπικού έργου, ασχολήθηκε έντονα με την ιεραποστολή, καθώς συνεργάτης του γνωστού ιεραπόστολου Κώστα Μακρή στη δεκαετία του '60 (εκείνος στη Νέα Γουϊνέα κι ο Αγγελάτος στην Αθήνα) διοργάνωσε την όλη ενημέρωση για το έργο στον ιεραποστολικό αγρό, και για 16 χρόνια πυρπολούσε τις καρδιές των Ελλήνων Ευαγγελικών με τον ευαγγελιστικό οραματισμό. "Θέλω και εγώ, θέλω και εγώ, να δουλέψω στον αγρό. Ναι, θέλω και εγώ" ήταν τα λόγια ενός ύμνου σε στίχους Αγγελάτου, που παρακινούσαν τους νέους να ενδιαφερθούν για ψυχές που χάνονται χωρίς τον Χριστό. Τέλος η πρωτοπόρα δραστηριότητα του Αγγελάτου, ως πρωτεργάτη και πρώτου γραμματέως της οργάνωσης "Γεδεωνίτες, οι Φίλοι του Ιερού Βιβλίου" (ίδρυση στην Ελλάδα τον Μάρτιο του 1953), με σκοπό να φέρει τον Λόγο του Θεού στα ξενοδοχεία, στις φυλακές και γενικά στα σταυροδρόμια της ζωής, τον καθιέρωσε σαν έναν εργάτη του Θεού με ανοιχτούς ορίζοντες.

Και οι δύο αυτοί τομείς δράσης του Αγγελάτου δείχνουν τον διομολογιακό, διεκκλησιαστικό χαρακτήρα της φιλοσοφίας του και της δράσης του. Κι αυτό είναι κάτι που πρέπει να τονιστεί. Εδώ αναδεικνύεται σε όλο του το μεγαλείο το γιγάντιο παράστημα του μικρού το δέμας ανδρός. Πέρα από στενότητες και προκαταλήψεις, να δουλέψει για τον Χριστό συνεργαζόμενος με όλους, ανεξάρτητα από τις επιμέρους θεολογικές αντιλήψεις τους.

 

****

Ψάχνοντας για τη ρίζα όλης αυτής της άνθησης, μιας τέτοιας δραστηριότητας και ζωής, έχω την αίσθηση πως τη βρίσκει κανείς στα λόγια του ίδιου του Αγγελάτου, όταν νεαρό επαρχιωτόπουλο βρέθηκε μπροστά στο δίλημμα που του έθεσε ο γιατρός: Αν δεν σταματήσεις ν' αναστατώνεις τη μητέρα σου με τις νέες αντιλήψεις σου, θα πάθει νευρικό κλονισμό και θα αναγκαστεί να νοσηλευθεί σε ψυχιατρική κλινική.

"Όλη τη νύχτα", γράφει, "βρισκόμουν στην κουφάλα μιας ελιάς και προσευχόμουν: "Ω Θεέ μου, αγαπώ την οικογένειά μου αλλά δεν θέλω να σε αρνηθώ. Δώσε μου δύναμη και σοφία τι να κάνω". Το πρωί που μπήκα στο σπίτι, ανακοίνωσα την απόφασή μου ν' ακολουθήσω τον Χριστό. Τότε ο πατέρας μου με χαστούκισε, με έφτυσε, με χτύπησε. Η μητέρα μου ακούγοντας τη φασαρία έπαθε κάποια νευρική κρίση κι εγώ βρέθηκα στον δρόμο ξυπόλητος και μόνο με τα ρούχα που φορούσα. Είχα όμως την Αγία μου Γραφή..."

Ήταν ένας δούλος μόνο για την Αλήθεια, που την αναζήτησε, τη βρήκε και την υπηρέτησε στο πρόσωπο του Χριστού. Και που βίωσε στο έπακρο την εντολή του Κυρίου του, "Πραγματεύθητι..." I

 

Πνευματική Εξάντληση - “Burnout”
Όταν τα έχεις δώσει όλα, αλλά δεν φτάνει

του αιδ. Π. Σιδηρόπουλου

Εισαγωγή

"Εάν οι ποιμένες, οι εργάτες του Λόγου έχουν σαν στόχο να αναζωογονούν, να ενθαρρύνουν και να εμψυχώνουν τη ζωή των άλλων τότε η πιο σημαντική ευθύνη μας είναι να είμαστε όσο πιο ακμαίοι και ζωντανοί μπορούμε να γίνουμε. Η ζωντάνια είναι κολλητική! Το ίδιο είναι και η "νέκρα".

Πότε "καίγεται" κάποιος - εξαντλείται;

Όταν υπάρχει μια απόλυτη εξάντληση όλων των διαθέσιμων πηγών, δίχως να φτάνεις στο ποθητό αποτέλεσμα. Ιδιαίτερα όταν αυτό διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα και καταλήγει σε μια κατάσταση απόγνωσης.

Α. Συμπτώματα

Τα διάφορα συμπτώματα του εργάτη που έχει εξαντληθεί ή "καεί" είναι: αίσθημα εξάντλησης, αδικαιολόγητη θλίψη, προβλήματα υγείας, έλλειψη χαράς, αδιαφορία στο σεξ και αποφυγή κοινωνικών επαφών. Επίσης, όταν ο ποιμένας, ο σύμβουλος, ο δάσκαλος παραπονιέται συχνά για εκείνους που διακονεί και χάνει το ενδιαφέρον του να τους υπηρετήσει.

Ο Robert Wiks διακρίνει τρία επίπεδα εξάντλησης - "burnout"

1. Καθημερινή - παράπονο και έλλειψη ζωντάνιας

2. Σοβαρή - συνεχές αίσθημα βαριεστημάρας, στασιμότητας, απάθεια και απογοήτευση

3. Κρίσιμη - χρόνια συμπτώματα σωματικής ή ψυχικής πάθησης, όταν κάποιος εργάτης του Λόγου αισθάνεται συχνά εξασθένηση και απογοήτευση, που μπορεί να συνοδεύεται από πονοκέφαλο ή γαστροεντερικές ανωμαλίες. Παράλληλα, το ανεπιθύμητο αδυνάτισμα, αϋπνία και ανορεξία, είναι σοβαρές προειδοποιήσεις. Όπως είναι και το αίσθημα της απελπισίας ή της υπερευαισθησίας, της καχυποψίας για τα κίνητρα των άλλων.

Βασικά το άτομο που περνάει μια τέτοια περίοδο εξάντλησης, δεν μπορεί να είναι ο εαυτός του, δεν μπορεί να αποδώσει όπως θέλει. Δεν είναι χαρούμενος με το έργο του, ούτε με τη ζωή του. Περιμένει απεγνωσμένα βοήθεια από τρίτους. Μια βοήθεια που συνήθως ούτε αυτός τη ζητάει, ούτε οι άλλοι καταλαβαίνουν πόσο επειγόντως τη χρειάζεται.

Έτσι ο κάθε ποιμένας, ο κάθε εργάτης του Λόγου ή οποιοσδήποτε άλλος, όταν βρεθεί σ' αυτό το σκοτεινό τούνελ του καψίματος, μπορεί να οδηγηθεί στην εξάρτηση τοξικών ουσιών, στην ηθική κατάρρευση, στην εργασιομανία ή στην κατάθλιψη.

Ένα κλασικό παράδειγμα

Χιλιάδες πιστοί και εκατοντάδες εργάτες του ευαγγελίου, καίγονται καθημερινά επειδή περιμένουν πράγματα από τον Θεό, που δεν τους τα υποσχέθηκε ποτέ. Ο Ασάφ, υμνογράφος και ψαλμωδός την εποχή του Βασιλιά Δαβίδ, γεννημένος στην ιερατική φυλή του Λευί, προορισμένος για ποιμένας, είναι το παράδειγμά μας. Τον Ασάφ τον συναντάμε πρώτη φορά στη δοξολογία του λαού Ισραήλ, μετά τη σκοτεινή περίοδο του Σαούλ, όταν ο Δαβίδ επιστρέφει με μεγαλοπρέπεια και ζητωκραυγές την Κιβωτό της Διαθήκης, πίσω στην Ιερουσαλήμ (Α΄ Κορινθίους 15:16, 17 - 16:4, 5, 6, 37).

Μεγάλος ο Ασάφ σε πνευματικά χαρίσματα, σπουδαίος μουσικός και υμνογράφος, εκλέγεται από το Πνεύμα του Θεού, για να οδηγεί το λαό σε λατρεία (Β΄ Χρονικό 29:30). Έγινε σπουδαίος ηγέτης -μουσικός υμνογράφος- οδηγός λατρείας. Όμως το έργο του, όπως και δικό μας, κάθε έργο ποτέ δεν αντικαθιστά τη γνωριμία μας με τον Θεό. Η ζωή μας στηρίζεται στο ποιος είναι ο Θεός και στη σχέση μας μαζί Του. Όχι στο πώς αισθανόμαστε γι' Αυτόν και το τι εμείς προσφέρουμε σ' Εκείνον. Ο Ασάφ κουράστηκε, εξαντλήθηκε, "κάηκε". Έτσι γράφει στον Ψαλμό 73 όπου σκιαγραφεί το "κάψιμό" του (73:3-5, 12-14, 21).

Β. Προβλήματα των Εργατών

1. Λάθος Πιστεύω

Πόσοι εργάτες του Ευαγγελίου σήμερα έχουν απογοητευτεί, έχουν κατακαεί, επειδή στηρίζονται στο έργο τους, στην απόδοσή τους, στην επιτυχία τους, παρά στον ίδιο τον Θεό; Πόσοι Εργάτες του Λόγου σήμερα προσπαθούν μάταια να βρουν την αποδοχή και την ευλογία από το έργο τους; Μια ευλογία που ίσως ποτέ δεν είχαν από το σπίτι που μεγάλωσαν, μια αποδοχή, που ίσως δε βρήκαν από τους ανθρώπους που τόσα χρόνια με επιμέλεια διακόνησαν.

Πόσοι από εμάς προσπαθούμε ίσως για χρόνια να βρούμε την αυτοεκτίμησή μας στην απόδοσή μας, στο έργο και στην αποδοχή μας από τους άλλους; "Επικατάρατος ο ελπίζων επί άνθρωπον".

2. Υποδούλωση στους άλλους

Πόσοι από εμάς γίναμε "δούλοι ανθρώπων", καθώς δεχτήκαμε την πίεση των άλλων να προσαρμόσουμε τον εαυτό μας ή την σύζυγό μας και τα παιδιά μας σε κανόνες, νοοτροπίες και υποδείξεις που δε συμφωνούσαμε;

Πόσες φορές δεχτήκαμε πίεση στην εμφάνιση, στη συμπεριφορά και γενικά στον τρόπο ζωής, που άλλοι κακώς επέβαλαν σε εμάς και στις οικογένειές μας; Όλα αυτά, όπως και πολλά άλλα, τα επιτρέψαμε να μας υποδουλώσουν μόνο και μόνο επειδή χρειαζόμασταν τόσο πολύ την επιβεβαίωση και την αποδοχή των άλλων και έτσι τους επιτρέψαμε να μας καταπιέζουν και ίσως κάποιες φορές να μας κακοποιούν.

Κουραστήκαμε, εξαντληθήκαμε, "καήκαμε", και έτσι γίναμε κι εμείς καταπιεστές των άλλων, και ιδιαίτερα της οικογένειάς μας. Στηριχτήκαμε στους άλλους και όχι στον Θεό και ακολουθήσαμε το δρόμο των ανθρώπων και όχι του Χριστού. Πιστέψαμε στο ψέμα του εχθρού και όχι στην αλήθεια του Λόγου Του: "Μη γίνεστε δούλοι ανθρώπων..." Μη γίνεστε δούλοι του έργου σας! Μη γίνεστε δούλοι της επιτυχίας σας! Μονάχα δούλοι Θεού καλούμαστε να γίνουμε!

3. Υπερευαισθησία στα προβλήματα των άλλων

Όταν ο εργάτης χάνεται μέσα στα προβλήματα των άλλων που δεν λύνονται, ενώ αυτός προσπαθεί να βοηθήσει. Μπορεί σαν τον χαμαιλέοντα να ταυτιστεί μαζί τους στις προσδοκίες και στο πώς αυτοί αισθάνονται, ώστε συχνά να "αμελεί τα δικά του αισθήματα για να δημιουργεί την ψευδαίσθηση μιας ανύπαρκτης αρμονίας".

4. Η απροσδιόριστη ρουτίνα εργασίας

Εκτός από τις καθορισμένες ώρες και μέρες λατρείας, διδασκαλίας και συναντήσεων, ο υπόλοιπος χρόνος είναι θέμα οργάνωσης του εργάτη. Αυτό είναι και ευλογία και κατάρα. "Μερικές φορές σου φαίνεται ότι ούτε 25 ώρες την ημέρα δε θα έφταναν για να τελειώσεις τη δουλειά που χρειάζεται να κάνεις". Έχεις και τους καλοθελητές που λένε: "Εσύ τελικά τι κάνεις;"

5. Η επαγγελματική ανασφάλεια

Τι γίνεται αν σε δύο, τρία χρόνια κάτι δεν πάει καλά με την εκκλησία ή το έργο σου; Τι γίνεται αν δε βρεις τη θέση που σου αρμόζει περισσότερο, ώστε να εξασκήσεις τα χαρίσματά σου, για να αποδώσεις καλύτερα; Θα μπορούσε ένας Εργάτης του Λόγου να βρει εύκολα μια άλλη δουλειά;

6. Κοινωνική απομόνωση

Πόσους φίλους έχεις στους οποίους θα μπορούσες να ανοίξεις την καρδιά σου; Κανένα λένε οι περισσότεροι. "Εγώ δεν έχω φίλους για να μην είμαι υποχρεωμένος να κάνω διακρίσεις". Τρομερό φαινόμενο!

Σε μια έρευνα 1.200 ποιμένων που είχαν συναντήσεις με συναδέλφους τους, οι περισσότεροι προσπαθούσαν να δώσουν την εικόνα του τέλειου ποιμένα. Οι περισσότεροι υπέφεραν από επαγγελματική μοναξιά, σωματική υπερκόπωση και ψυχική εξάντληση. Όμως πολύ λίγοι μπόρεσαν να ανοιχτούν και να εμπιστευτούν την ανάγκη τους στους άλλους. Όταν ένας ποιμένας βρίσκεται σε εξάντληση και δεν υπάρχει κάποιος γύρω του να μοιραστεί το βάρος του, γίνεται ευάλωτος στο να βρίσκει ανακούφιση με την εργασιομανία, αγνοώντας άλλες σημαντικές σχέσεις και ευθύνες, όπως εκείνες της οικογένειάς του.

7. Η Πνευματική απογοήτευση

Όταν η θεία κλήση και η ιερή αποστολή χάσουν την σημασία τους και έχουν γίνει κάτι το κοινό και συνηθισμένο, το μυστήριο της πίστης χάνει τη δύναμη και την αξία του. Δίχως μια ζωντανή προσωπική σχέση με τον Θεό, ο ποιμένας ανακαλύπτει ότι οι απαιτήσεις και οι ανάγκες του έργου, είναι τόσο μεγάλες που δεν μπορεί να ανταποκριθεί ικανοποιητικά! Έτσι χάνει την αντίληψη, τον οραματισμό και τη διάθεση να συνεχίσει, δηλαδή "καίγεται"! "Ίσως το πιο συχνό πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο εργάτης του Λόγου είναι αυτό της απογοήτευσης και της εξάντλησης" (Charles Rassieur).

Γ. Προτάσεις για την αποφυγή

ή την θεραπεία

Ο Howard Clinebell γράφει ότι είναι σημαντικό, ο κάθε ποιμένας να δώσει έμφαση στη συνεχή ανάπτυξη των δικών του προσωπικών χαρισμάτων και ικανοτήτων, που ο Θεός του έχει προσφέρει. Όταν ο εργάτης του Λόγου εστιάζει την προσοχή του στη δική του αύξηση, θα επηρεάσει αποτελεσματικότερα την ανάπτυξη των άλλων. Με άλλα λόγια, ο κάθε εργάτης χρειάζεται να μάθει να αγαπάει και να φροντίζει σωστά, πρώτα τον εαυτό του, ώστε να αναπτύξει μια σωστή μέθοδο για τη φροντίδα των άλλων. Υπάρχουν έξι βήματα ολοκλήρωσης για μια άριστη ανάπτυξη, ώστε να αντιμετωπίσουμε το στρες στους εργάτες, την απάθεια και την απειλή της εξάντλησης.

1. Η ανακαίνιση του μυαλού

α. Συνεχής εκπαίδευση που επηρεάζει τις διανοητικές μας αναζητήσεις: βιβλία, σεμινάρια, εργαστήρια, συνέδρια κ.λ.π.

β. Αναζητώντας ευκαιρίες για διανοητική πρόκληση: μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό ή με video, CD's και internet στη χώρα μας.

γ. Συζητώντας με άλλους συναδέλφους πάνω σε ενδιαφέροντα θέματα: έκτακτες συναντήσεις, εμπειρία, εκπαίδευση ή ευκαιρία να αναπτυχθούν σε κάτι.

2. Η αναζωογόνηση του σώματος

α. Σωστή διατροφή και η ανάλογη δίαιτα παίζουν σημαντικό ρόλο στο να ελέγχουμε το στρες

β. Η ξεκούραση, ύπνος, ανάπαυση, διακοπές

γ. Η σωστή γυμναστική. Απλές ασκήσεις σε τακτά χρονικά διαστήματα, είναι απαραίτητες για την υγεία του σώματος.

3. Η αναζωπύρηση προσωπικών σχέσεων

α. Δώσε την προτεραιότητα στις οικογενειακές σχέσεις

β. Αναζήτησε φιλίες μέσα και έξω από το χώρο εργασίας

4. Η απασχόληση με τη φύση

α. Μάθε να αγαπάς και να σέβεσαι τα ζώα. Ξεπέρασε τους φόβους που ίσως έχεις για τα κατοικίδια ζώα

β. Εκμεταλλεύσου τις ευκαιρίες για περιπάτους στο βουνό, τη θάλασσα και κάθε επαφή με το φυσικό περιβάλλον

γ. Αν έχεις την ευκαιρία ασχολήσου με τον κήπο, σε φέρνει πιο κοντά στο Δημιουργό.

5. Συμμετοχή στην ανάπτυξη της οργάνωσης

α. Πάρε μια ενεργητική όχι αντιδραστική στάση στις εκκλησιαστικές δομές

β. Αφιερώσου στο να ξοδευτείς για τη βελτίωση της Εκκλησίας του Χριστού, όχι μονάχα στη χώρα μας, αλλά και στα Βαλκάνια και στον υπόλοιπο κόσμο.

6. Συνεχής πνευματική αύξηση

α. Δοκίμασε νέους τρόπους λατρείας και πνευματικής ζωής

β. Αναζήτησε κάποιον πνευματικό μέντορα

γ. Γνώρισε καλύτερα τον Θεό. "Αλλά το να προσκολλώμαι εις τον Θεόν είναι το αγαθόν μου" (Ψαλμός 73:28)

Επίλογος

Ο κάθε ποιμένας ή εργάτης του Λόγου χρειάζεται να είναι απελευθερωμένος για να τον χρησιμοποιήσει ο Θεός στο έργο της απελευθέρωσης των ανθρώπων.

* Να αλλάζει, να ανανεώνεται καθημερινά, δηλαδή να μεταμορφώνεται στην εικόνα του Χριστού και να αυξάνεται από δόξα σε δόξα, καθώς το Άγιο Πνεύμα τον οδηγεί

* Να προσκολλάται στον Θεό και να ελπίζει μονάχα σ' Αυτόν για τη ζωή του, για την οικογένειά Του και για το έργο Του.

Έτσι θα αναπαυθεί στον Θεό και θα έχει τη χαρά να απολαύσει τον καρπό και τις ευλογίες που ο Κύριος του θερισμού έχει προετοιμάσει γι' αυτόν. Μάλιστα θα προχωρήσει στην ολοκλήρωση ενώ βοηθάει και άλλους να τον ακολουθήσουν. Αυτό είναι τελικά, και η κλήση και η αποστολή μας.

"Τον οποίον ημείς κηρύττομεν νουθετούντες πάντα άνθρωπον, και διδάσκοντες πάντα άνθρωπον εν πάση σοφία, δια να παραστήσωμεν πάντα ανθρωπον τέλειον εν Χριστώ Ιησού" (Κολ. 1:28). I

 

 

Μια αμφισβήτησι: “εν ανθρώποις ευδοκία”
ή “εν ανθρώποις ευδοκίας”;
(Λουκ. β΄ 14)

του κ. Α. Κουλούρη

 

Με ιδιαίτερη πάντα συγκίνησι, ευλάβεια και κατάνυξι φθάνουν στην ακοή των πιστών τα λόγια αυτά από τον τόσο προσφιλή ύμνο των αγγέλων, ιδιαίτερα στις ημέρες των Χριστουγέννων. Είναι ασφαλώς μια δοξολογία ευλογίας και χάριτος που διέσωσε μόνον ένας από τους Ευαγγελιστάς, ο Λουκάς, από μαρτυρία άμεση (από κάποιον από τους ποιμένες) ή έμμεση (από λόγια π.χ. που άκουσε την ευλογημένη εκείνη νύκτα από το στόμα των ποιμένων η Μαρία, και τα κράτησε μέσα στη μνήμη και την καρδιά της -μαζί με τις άλλες αφηγήσεις που έχουμε στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο- για να τις μεταδώση στον επιμελή εκείνο συλλέκτη -τον Λουκά- καθώς εκείνος "πάσιν ακριβώς καθεξής" έγραψεν εις τον "κράτιστον Θεόφιλον", προκειμένου ο τελευταίος να βεβαιωθή: "ότι τα γεγονότα που διδάχτηκε (ς) είναι αυθεντικά" Ν.Μ.Β. - Λουκ. α΄ 3).

Στο τεύχος του Περιοδικού "ΑΣΤΗΡ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ" του μηνός Δεκεμβρίου 2001 ανέγνωσα με ενδιαφέρον δύο αξιόλογα άρθρα από αγαπητούς συνεργάτες του περιοδικού, που χρησιμοποιούν την καθιερωμένη διατύπωση: "εν ανθρώποις ευδοκία". Το ερώτημα όμως είναι: "είναι αυτή η ακριβέστερη απόδοσις του κειμένου";

Μία προσεκτική διερεύνησι των υφισταμένων Κωδίκων, μεμονωμένων χειρογράφων και αναφορών σε αρχαίους συγγραφείς -γενικά η βιβλική επιστημονική έρευνα- τι έχει να μας προσφέρη;

Κατ' αρχήν θα πρέπει να σημειωθή ότι, εάν δεν κάνω λάθος, όλες οι κριτικές εκδόσεις της Καινής Διαθήκης, "Nestle" ως και οι εκδόσεις "Kurt Aland" και συνεργατών του (Έκδοσις Ηνωμένων Βιβλικών Εταιρειών), έχουν υιοθετήσει την δευτέρα απόδοσι, δηλ. "... εν ανθρώποις ευδοκίας" και όχι την καθιερωμένη "... εν ανθρώποις ευδοκία". Η επιλογή αυτή έχει ασφαλώς το κύρος της βιβλικής επιστημονικής ερεύνης, και δεν στερείται μιας ιδιαίτερης σημασίας.

Όπως προκύπτει εκ της σχετικής διερευνήσεως, όλοι οι αρχαίοι Κώδικες επιβεβαιούν την απόδοσι αυτή: Συγκεκριμένα ο Σιναϊτικός Κώδιξ (4ος αιών -το αρχικό χειρόγραφο), ο Αλεξανδρινός Κώδιξ (5ος αιών), ο Βατικανός Κώδιξ (4ος αιών - το αρχικό χειρόγραφο), ο Κώδιξ "ΒΕΖΑΕ" Κανταβρυγίας (5ος-6ος αιών), ο Κώδιξ "W" (5ος αιών). Μνεία αυτών των αποδόσεων γίνεται σε συγγράμματα του Ωριγένους (185-254), του Κυρίλλου της Ιερουσαλήμ (310-386). Επίσης σε μια παραλλαγή της διατυπώσεως "ανθρώποις ευδοκίας" αντί του "εν ανθρώποις...", απαντώνται σχετικές αναφορές σε συγγραμμα(τα) του Ειρηναίου (2ος αιών: εμαρτύρησε το 202), του Ωριγένους, του Αθανασίου (296-373), του Αυγουστίνου (354-430), του Εράσμου.

Αντιθέτως η παραδοσιακή απόδοσις: "εν ανθρώποις ευδοκία" έχει πολύ ασθενή στηρίγματα στη βιβλική έρευνα: Συγκεκριμένως απαντάται σε "διωρθωμένον" (c) χειρόγραφον του Σιναϊτικού Κώδικος, και σε μια "τρίτην διαδοχικήν διόρθωσιν", του Βατικανού Κώδικος. Επίσης σε μεταγενεστέρους Κώδικες (Μόσχας, Ρώμης, Λένιγκραντ (Πετρουπόλεως), St. Gall, Τυφλίδος), όλους αναγομένους στον 9ον αιώνα, επίσης του Λονδίνου (Ζακυνθίου) 8ος αιών, και Άθους (8ος-9ος αιών) όπως επίσης και σε αριθμό μεμονωμένων χειρογράφων.

Βάσει των ανωτέρω διερευνήσεων η παραδοσιακή απόδοσις έχει πολύ ισχνή επιβεβαίωσι. Τούτο είναι ανάγκη να λεχθή, έστω και εάν προκαλέσει, σε μερικούς, κάποια ενόχλησι, καθώς οδηγεί σε μια διαφορετική ερμηνευτική προσέγγισι, από εκείνη την οποία συνηθίσαμε να αποδίδουμε στη φράσι αυτή του ύμνου των αγγέλων, γιατί περιορίζει την έννοια της "επί γης ειρήνης" μόνο σε "ανθρώπους ευδοκίας". Αλλά τι σημαίνει τούτο; Η λέξι "ευδοκία" (ίσως απήχησι του Εβραϊκού "rason" στους Ο΄ , Ψαλμ. να΄ 18, ρμθ΄ 4, Ησ. ξβ΄ 4 κ.α.) προέρχεται από το "ευ και δοκέω": σκέπτομαι αγαθώς, εγκρίνω, συναινώ, στέργω, είμαι εις τι ( ή τινα) ευχαριστημένος, αποδέχομαι. Συνεπώς θα πρέπει να κατανοήσουμε ανθρώπους στους οποίους ο Θεός ευαρεστείται (όχι βέβαια για την φυσική τους αγαθότητα ή αρετή, ούτε για τα "καλά τους έργα" σαν μια μισθαποδοσία- καθώς όλα αυτά αποκλείονται από πλήθος διακηρύξεων στον Λόγο του Θεού) και τους περιβάλλει "εν Χριστώ" ("Ούτος εστιν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ώ ευδόκησα" Ματθ. γ΄ 17, επίσης Μαρκ. α΄ 11, Λουκ. γ΄ 22) δια της πίστεως, με έλεος, αγάπη, χάριν, μέσα στους ανεξερευνήτους στον ανθρώπινο νου σκοπούς Του. Σ' αυτούς χορηγεί την ειρήνη Του, και τούτο μέσα στον ταραγμένο, ανελέητο, σκληρό κόσμο της αμαρτίας και της αποστασίας..., όπως τον πειραματιζόμαστε στα 2000 αυτά χρόνια.

Θα απορρίψουμε, λοιπόν, τελεσίδικα την πρώτη παραδοσιακή εκδοχή "εν ανθρώποις ευδοκία"; Προσωπικά διστάζω. Βεβαίως όλα τα επιχειρήματα συνηγορούν αναμφισβήτητα υπέρ της θέσεως που έχει ανωτέρω εκτεθή. Τολμώ, όμως, με πολλή επιφύλαξι και δέος, να διατυπώσω μια υπόθεσι ότι η διαφοροποίησι δεν έγινε με εσκεμμένο τρόπο, από κάποιον ή κάποιους αντιγραφείς, αλλά εκ παραδρομής μάλλον, με μια μη ενσυνείδητη ενατένιση στα "έσχατα", τον "καινόν ουρανόν και την καινήν γην"..., ένα λάθος που ο Κύριος "ευδόκησε" να τιμήση... I

 

 

Ένα ακόμα θαύμα του Θεού
Ο Ενώχ περιεπάτησεν μετά του Θεού

 

του κ. Ιω. Έρτσου

Μια μορφή που δεσπόζει για την αγιότητα της ζωής του, εφόσον η Γραφή δεν αναφέρει τίποτε εις βάρος του, είναι ο Ενώχ.

Γιος ενός άσημου για την ιστορία ανθρώπου, του Ιάρεδ, απογόνου του τρίτου γιου του Αδάμ Σηθ, άθελά του "καθιερώθηκε" απ' τον Θεό όπως βεβαιώνει κι η σημασία του ονόματός του, να διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο στο θείο σχέδιο για τη σωτηρία του κόσμου. Γέννησε το Μαθουσάλα, τον μακροβιότερο άνθρωπο που ποτέ έζησε στη γη, παρ' όλο που η δική του ζωή διήρκεσε τόσο λίγο, τριακόσια εξήντα πέντε χρόνια. Έζησε ζωή άμεμπτης αγνότητας σε περίοδο που ούτε ο Νόμος του Θεού είχε δοθεί, ούτε, φυσικά, κι η μεταγενέστερη του Νόμου Χάρη είχε επιτελεστεί. Οραματίστηκε την τελική Κρίση που ο Θεός θα κάμει στα τέλη των αιώνων και δια του τρόπου με τον οποίο έγινε η "μετάθεσή" του, μίλησε στις επόμενες γενιές για την μετά το θάνατο Ανάσταση του Μεσσία που θα 'ρχόταν και για την τελική Ανάσταση των "κεκοιμημένων αγίων", "ίνα καταποθή το θνητόν υπό της ζωής" (Β΄ Κορ. 10:4).

Στο βιβλίο της Γένεσης συναντάμε δυο πρόσωπα με το όνομα Ενώχ στο 4:17,18 και στο 5:18, που είναι μεταξύ τους τελείως ανόμοια και διαφορετικά. Ο πρώτος είναι ο γιος του Κάιν του αδελφοκτόνου, προς τιμήν του οποίου ο πατέρας του "έκτισεν πόλιν και κάλεσεν κατά το όνομα αυτού" (4:17), κι ο δεύτερος είναι ο γιος του Ιάρεδ, όπως ήδη είπαμε, ο εκλεκτός του Θεού Ενώχ, που "δεν είχε εδώ πόλιν μένουσαν, αλλά την μέλλουσαν επιζητούσε" (Εβρ. 11:13-14) στην οποία και τόσο ένδοξα μετέβη.

Το ότι ο Ενώχ έζησε τριακόσια εξήντα πέντε μόνο χρόνια, που είναι ακριβώς ο αριθμός των ημερών ενός ηλιακού έτους, δεν ξέρουμε τι συμβολίζει. Ίσως τη ματαιότητα της σύντομης εδώ ζωής μας, ίσως την πληρότητα μιας αποστολής την οποία ο Θεός ανέθεσε σε κάποιον άνθρωπό Του, ίσως το τέλειο ανάστημα της ζωής του Χριστού, στο οποίο, ο Θεός θέλει να φτάσουμε, πριν μας πάρει κοντά Του, ίσως... ίσως... Ασχέτως όμως όλων αυτών, γεγονός είναι ένα, ότι ο Ενώχ αποτελεί μια εξαίρεση, ένα υπόδειγμα, ένα θαύμα του Θεού σε ανθρώπινη ζωή.

Γιατί άραγε έζησε τόσο λίγο, ενώ ο γιος του, ο Μαθουσάλα έφτασε τη μεγαλύτερη ηλικία ανθρώπου, επί της γης -965 χρόνια-, ο δε μεταγενέστερός του ο Νώε, δεύτερος μετά τον Αδάμ κληρονόμος όλης της γης, έζησε 950 χρόνια; Μήπως ο Ενώχ έτσι εξεπλήρωσε κάποια πολύ σημαντική αποστολή; Ενώ θα παρευρέθηκε στην κηδεία του Αδάμ (πράγμα που συνάγεται απ' τους υπολογισμούς των ετών που περιέχονται στην πρώτη αυτή περίοδο της ιστορίας), και δεδομένου ότι ο Αδάμ ως εκπρόσωπος του αμαρτωλού ανθρώπου έπρεπε να πεθάνει και το σώμα του να ταφεί στη γη, ο Ενώχ εκπροσωπώντας τον αγιασμένο άνθρωπο του Θεού δεν πέθανε, αλλά "μετατέθηκε", απ' ευθείας, χωρίς να γευτεί θάνατο, στου ουρανό του Θεού. Πιστή εικόνα τούτη για τον σωσμένο δια της θυσίας του Ιησού Χριστού αμαρτωλό, για τον οποίο θάνατος πια δεν υπάρχει, διότι "μετέβη εκ του θανάτου εις την ζωήν" (Ιωάν. 5:24).

Ο Λόγος του Θεού μας λέει ότι ο Ενώχ "περιεπάτησεν μετά του Θεού" (Γέν. 5:24), όχι ενώπιον του Θεού, όπως μας λέει για τον Αβραάμ (Γεν. 17:1), για το Δαυίδ (Ψαλμ. 89:15), για τον Ησαϊα (40:27-31), για το Ζαχαρία και την Ελισσάβετ (Ιακ. 1:6). Μήπως τούτο είναι σύμβολο και συγχρόνως προφητεία του περπατήματος που ο χριστιανός, ο άνθρωπος δηλαδή που θα δεχόταν τη Χάρη, θα 'κανε με τον Χριστό, βάσει της υπόσχεσής Του "μεθ' υμών ειμί..." (Ματθ. 28:20) και της εντολής Του "μείνατε εν εμοί καγώ εν υμίν" (Ιωάν. 15:4); Διότι σε τούτη την περίπτωση δεν έχουμε περπάτημα "ενώπιον" του Θεού, αλλά "μετά" του Θεού. Κάτι δηλαδή πολύ ουσιαστικότερο και πλουσιότερο για κάθε άνθρωπο που ανήκει σε Κείνον, ασχέτως περιόδου στην οποία έζησε. Όταν κάποιος περπατάει με τον Θεό, έχει και πλήρη συναίσθηση της παρουσίας Του. Ό,τι ακριβώς χρειάζεται για να ζει ζωή αγνότητας μέσα στον κόσμο.

Το μυστικό του περπατήματος του Ενώχ μετά του Θεού ήταν η πίστη του στον Θεό, της οποίας συνέπεια ήταν το ότι "ευηρέστησεν τον Θεόν" και ότι δε γεύτηκε θάνατο "διότι μετέθεσεν αυτόν ο Θεός" (Γεν. 11:5-6). Η μετάθεση δε αυτή είναι τύπος του τρόπου με τον οποίο οι άγιοι του Θεού "θέλουσι μεταμορφωθή εν τη εσχάτη σάλπιγγι" χωρίς να γευτούν θάνατο (Α΄ Κορ. 15:51-52).

Αλλά ο Ενώχ δεν προφήτεψε μόνο με τη ζωή του μελλοντικές αλήθειες, αλλά και με το στόμα του προφήτεψε περί της Κρίσης, την οποίαν στα τέλη των αιώνων ο Κύριος μαζί με τους αγίους Του θα κάμει για κάθε ασεβή άνθρωπο: "... δια να ελέγξη πάντας τους ασεβείς..." Στην επιστολή του Ιούδα, εδ. 14-15, διαβάζουμε: "Προεφήτευσε δε περί τούτων και ο Ενώχ, έβδομος από Αδάμ, λέγων· Ιδού, ήλθεν ο Κύριος με μυριάδας αγίων αυτού, δια να κάμη κρίσιν κατά πάντων και να ελέγξη πάντας τους ασεβείς εξ αυτών δια πάντα τα έργα της ασεβείας αυτών, τα οποία έπραξαν και δια πάντα τα σκληρά, τα οποία ελάλησαν κατ' αυτού αμαρτωλοί ασεβείς".

Ο Ενώχ αναφέρεται μια μόνο φορά στην Καινή Διαθήκη, ως προφήτης (Ιούδα 14). Με το όνομα "Βιβλίο Ενώχ" σώζεται απόκρυφο σύγγραμμα που γράφτηκε περί τα 110 π.Χ., περιέχει προφητείες περί της συντέλειας του κόσμου, και είναι σε αιθιοπική μετάφραση. Δεν αποκλείεται η παραπομπή στο βιβλίο του Ιούδα να είναι παρμένη απ' αυτό. Όμως το βιβλίο αυτό το απέρριψαν ως "μη κανονικό" τόσο οι Εβραίοι όσο και οι Πατέρες της Εκκλησίας.

Ας μείνει μέσα μας, απ' όλα όσα ελέχθησαν περί του Ενώχ, πως αν κάτι έχει ύψιστη σημασία για τον Θεό και για μας είναι το να "περιπατώμεν καθώς Εκείνος περιεπάτησεν" (Α΄ Ιωάν. 2:6), "φυλάττοντες τας εντολάς αυτού και πράττοντες τα αρεστά ενώπιον αυτού" (Α΄ Ιωάν. 3:22). I

 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]
Send mail with questions or comments about this web site. to webmaster- Copyright © 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Last modified: 04/11/2006