ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]


ΦΕΒΡOYAΡΙΟΣ 2003

 

Η επιμονή στην προσευχή

του κ. Ευαγ. Μήτση

 

 

 

 

"Έλεγε δε και παραβολή αυτοίς προς το δειν πάντοτε προσεύχεσθαι αυτούς και μη εκκακείν"

Λουκ. 18:1

Το σπουδαιότερο πράγμα, που μπορεί να κάνει ο άνθρωπος στη Γη, είναι να προσεύχεται σωστά στον Κύριό Του. Γι' αυτό ο Κύριός μας πολλά δίδαξε σχετικά με την προσευχή. Πρώτα-πρώτα βέβαια δίδαξε με το παράδειγμά Του. Η προσευχή Του ήταν αδιάκοπη. Πολλές φορές μάλιστα αποσυρόταν μόνος Του για να προσευχηθεί. Νύχτες ολόκληρες τις περνούσε προσευχόμενος. Ο Κύριος έδωσε στους μαθητές Του και υπόδειγμα προσευχής. Για την προσευχή είπε μεταξύ των άλλων και την παραβολή του άδικου κριτή, που δείχνει την ανάγκη της προσευχής και μάλιστα της επίμονης προσευχής. Το ότι σικοπός της παραβολής είναι και να διδάξει την επιμονή στην προσευχή το λέει ευθύς εξαρχής ο λόγος του Θεού.

Η προσευχή βέβαια είναι μια καθολική ανάγκη για την ανθρώπινη ψυχή. Την αισθάνεται και η ίδια, ανεξάρτητα αν στρέφεται στον αληθινό Θεό ή στα είδωλα. Όλοι όμως οι σπουδαίοι άνθρωποι της Αγίας Γραφής ήταν άνθρωποι πολλής προσευχής. Γι' αυτό όποιος θέλει πλούσιες πνευματικές ευλογίες είτε στο άτομο είτε στην εκκλησία χωρίς πολλή και ένθερμη προσευχή ξεγελά τον εαυτό του. Η προσευχή δεν είναι χαμένος χρόνος. Είναι η καλύτερη αξιοποίηση του χρόνου. Ο άνθρωπος είναι γεμάτος ανάγκες. Πώς θα τις αντιμετωπίσει; Κι αν τις υλικές ανάγκες μπορεί, τις πνευματικές πώς θα μπορέσει; Κι αν μπορεί να θεραπεύσει το σώμα του, την ψυχή πώς θα μπορέσει να την θεραπεύσει; Ποιος είναι αναμάρτητος ποιος αλάθητος, ποιος τέλειος; Ποιος έχει τη δύναμη να λυτρωθεί μόνος του "από το σώμα του θανάτου τούτου" (Ρωμ. 7:24);ξ Πιος μπορεί να προστατευθεί μόνος του από τον αντίδικο που σαν λιοντράρι ψάχνει να βρει κάποιον να καταπιεί; (Α΄ Πέτρ. 5:8). Αλλά δεν αρκεί μόνο να προσεύχεται ο Χριστιανός. Πρέπει και να μη "εκκακεί" δηλαδή να μην αποκάμνει ποτέ. Έχει μεγάλη δύναμη η επίμονη παράκληση, η εγκαρτέρηση στην προσευχή. Η προσευχή πρέπει να είναι ασταμάτητη. Να είναι ένα συνεχές ρεύμα προς τον ουρανό. Αυτό διδάσκει ο Κύριος με την παραβολή του άδικου κριτή. Να η παραβολή με λίγα λόγια: Ένας δικαστής ασυνείδητος, αφιλότιμος και αδιάντροπος έχει την υπόθεση μιας χήρας, αδύνατης. Τίποτε δεν υπήρχε να συγκρατήσει το δικαστή από το κακό. Θεό δε φοβόταν και ανθρώπους δεν ντρεπόταν. Το δίκιο της χήρας είναι αυταπόδεικτο. Επειδή, λοιπόν, η αδικία σε βάρος της ήταν φανερή, επισκεπτόταν καθημερινά το δικαστή και τον παρακαλούσε να της δώσει το δίκιο της. Ο δικαστής όμως σκληρόκαρδα και αδιάφορα την αντιμετώπιζε. Όσες φορές κι αν τον επισκέφθηκε η χήρα συνάντησε την ίδια αντιμετώπιση. Όλη αυτή όμως η σκληρή συμπεριφορά του δικαστή δεν απογοήτευσε τη χήρα. Η ανάγκη της, αλλά και ο χαρακτήρας της, που ήταν από εκείνους που δεν κάμπτονται εύκολα, συνετέλεσαν στο να μη σταματήσει τις ενοχλητικές επισκέψεις στο δικαστή. Μπροστά στην επιμονή της χήρας ο δικαστής υποχωρεί και της αποδίδει το δίκιο της μόνο και μόνο για να πάψει να τον ενοχλεί.

Το συμπέρασμα που έβγαλε ο Κύριος απ' αυτό το περιστατικό είναι τούτο: Αν ο άδικος δικαστής κάμφθηκε μπροστά στην επιμονή της χήρας και ικανοποίησε το αίτημά της, πολύ περισσότερο ο Θεός θα ικανοποιήσει τα αιτήματα εκείνων που με επιμονή Του ζητούν. Οι Χριστιανοί, λοιπόν, καθώς προσεύχονται στο Θεό δεν πρέπει ν' απογοητεύονται. Πρέπει να είναι σίγουροι πως ο Θεός θα απαντήσει στην προσευχή τους.

Ο σατανάς, ο κόσμος με τις παγίδες του, η αμαρτία με την απάτη της, οι πονηροί άνθρωποι είναι οι αντιτιθέμενοι στο Χριστιανό. Ο Χρσιτιανός τον εαυτό του και τις υποθέσεις του τις φέρνει με την προσευχή του ενώπιον του Θεού. Πολλές φορές όμως στις δύσκολες περιπτώσεις βρίσκεται σε μεγάλη αγωνία και όταν η λύση και η απάντηση του Θεού αργεί να φανεί αρχίζει ν' απελπίζεται και να εγκαταλείπει τον αγώνα της προσευχής. Η προτροπή του Κυρίου σ' αυτή την περίπτωση είναι: Επιμένετε, γιατί αν η επιμονή της χήρας έφερε αποτέλεσμα στον άδικο δικαστή, πόσο μάλλον η επιμονή των πιστών θα φέρει αποτέλεσμα στο Θεό, που είναι δίκαιος και γεμάτος αγάπη και ευσπλαχνία για τα παιδιά Του. Η διαφορά μεταξύ του άδικου δικαστή της παραβολής και του Θεού είναι πραγματικά πολύ μεγάλη και επίσης η διαφορά της χήρας με τους Χριστιανούς είναι μεγάλη.

Η χήρα ήταν μια ξένη για το δικαστή. Οι Χριστιανοί όμως είναι οι εκλεκτοί, είναι τα παιδιά του Θεού. Η χήρα απευθυνόταν σ' έναν άδικο δικαστή, ενώ οι πιστοί απευθύνονται στο δίκαιο Θεό, που όχι μόνο θέλει να Τον πλησιάζουν οι πιστοί, αλλά κατοικεί με το Πνεύμα Του στην καρδιά τους και τους δίνει το δικαίωμα να Τον ονομάζουν "Πατέρα" τους. Η χήρα εκείνη δεν είχε κανένα μεσίτη, που θ' αναλάμβανε να παρακαλέσει τον κριτή για την απόδοση του δικαίου της, αλλ' οι πιστοί έχουν "παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό το δίκαιο" (Α΄ Ιωάν. 2:1), έχουν αιώνιο μεσίτη και αρχιερέα τον Ιησού Χριστό, που "ζει πάντοτε για να μεσιτεύει για μας" (Εβρ. 7:16). Η χήρα δεν είχε καμμια ενθάρρυνση για να επιμένει, καμμιά υπόσχεση ότι ο δικαστής ύστερα από τις παρακλήσεις της θα δεχόταν ν' αποδώσει το δίκιο της, ενώ οι Χριστιανοί έχουν πολλές υποσχέσεις και εγγυήσεις. Γιατί δεν είναι μόνο η παραβολή αυτή με την οποία ο Χριστός συνιστά και παραγγέλει να προσευχόμαστε επίμονα με την ελπίδα της επιτυχίας, αλλά και πολλοί άλλοι λόγοι Του όπως το "αιτείτε και δοθήσεται" κ.λπ., η παραβολή του αδιάκριτου φίλου και τόσα άλλα. Τέλος η επιμονή της χήρας μπορούσε να ερεθίσει το δικαστή, να τον εξοργίσει και όχι μόνο να μην της αποδώσει το δίκιο της, αλλά και να τη βλάψει επί πλέον, ενώ αυτό αποκλείεται στους Χριστιανούς και στο Θεό που τους καλεί κοντά Του και παραγγέλει "αδιαλείπτως προσεύχεσθε" (Α΄ Θεσ. 5:17).

Μεγάλη λοιπόν και σπουδαία η αξία της επίμονης προσευχής. Ας το γνωρίζει αυτό κάθε Χριστιανός και ας το εφαρμόζει για να βλέπει τις ευλογίες του Θεού στη ζωή του. I

 

Και Μεγαλήτερα

Τούτων

του αιδ. Στ. Δεληγιάννη

 

 

 

 

"Αληθώς, αληθώς σας λέγω, όστις πιστεύει εις εμέ,

τα έργα τα οποία κάμνω, και εκείνος θέλει κάμει,

και μεγαλήτερα τούτων θέλει κάμει·

διότι εγώ υπάγω προς τον Πατέρα μου."

(Ιωάννης 14:12)

 

Η υπόσχεση αυτή του Ιησού Χριστού έχει προκαλέσει ενθουσιασμό αλλά και απογοήτευση, έμπνευση αλλά και σύγχυση σε πολλούς Χριστιανούς. Τι εννοεί ο Ιησούς όταν μιλά για "μεγαλύτερα έργα" που οι πιστοί θα κάνουν; Αν εννοεί "μεγαλύτερα θαύματα" τότε γιατί δεν τα βλέπουμε; Φταίει η ελλιπής πίστη μας;

Συχνά οι προβληματισμοί αυτοί είναι οφείλονται στο ότι αποκόβουμε την υπόσχεση αυτή από το πλαίσιό της. Στη μελέτη αυτή, λοιπόν, θα επιχειρήσουμε να την εξετάσουμε μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο του ευαγγελίου του Ιωάννη και στο πιο συγκεκριμένο πλαίσιο της περικοπής που την περιβάλλει.

Πριν συνεχίσουμε όμως είναι ανάγκη ευθύς εξ αρχής να ξεκαθαρίσουμε ότι την μελέτη μας δεν την επηρεάζει κάποια προκατάληψη κατά των θαυμάτων. Πιστεύουμε ότι ο Θεός είναι απόλυτα κυρίαρχος. Αυτό σημαίνει ότι ο Θεός δεν δεσμεύεται ούτε από τις δικές μας προσδοκίες, ούτε από τις δικές μας ερμηνείες και απόψεις. Όταν Αυτός θέλει εργάζεται "σημεία και τέρατα", εργάζεται με τρόπους θαυμαστούς και θαυματουργικούς. Δεν αρνούμαστε το "υπερφυσικό". Αυτό που προσπαθούμε είναι να καταλάβουμε τι ακριβώς ο Ιησούς Χριστός μας υπόσχεται πριν το διεκδικήσουμε στη ζωή μας.

Α. Με ποια έννοια τα έργα μας θα είναι "μεγαλύτερα";

Όταν ο Ιησούς Χριστός υπόσχεται στους ακολούθους Του έργα "μεγαλύτερα" από τα δικά Του τι άραγε εννοεί;

Εννοεί έργα πιο εντυπωσιακά και θαυμαστά; Είναι κοινός τόπος στην ερμηνεία του ευαγγελίου του Ιωάννη η επισήμανση της έμφασης που ο ευαγγελιστής δίνει στην αφθονία της δύναμης του διοχετεύεται στα θαύματα του Χριστού. Για παράδειγμα το κρασί που προκύπτει από την θαυματουργική μετατροπή του νερού στον γάμο της Κανά, δεν είναι απλά καλό αλλά καλύτερο και από την πρώτη επιλογή του οικοδεσπότη. Η τροφή με την οποία ο Ιησούς τρέφει θαυματουργικά τα πλήθη δεν επαρκεί απλά για όλους, αλλά περισσεύουν και δώδεκα κοφίνια. Ο Ιησούς δεν περπατά απλά πάνω στη θάλασσα, αλλά το κάνει ενώ υπάρχει τρικυμία και οι άνεμοι φυσούν. Ο τυφλός που θεραπεύεται, δεν τυφλώθηκε λόγω κάποιου ατυχήματος ή προβλήματος, αλλά είναι "εκ γενετής" τυφλός. Και ο Λάζαρος ανασταίνεται από τον Ιησού, αφού πέρασαν τέσσερις ημέρες. Με άλλα λόγια είναι αδύνατο να φανταστούμε "μεγαλύτερα" θαύματα από αυτά του Ιησού.

Επίσης είναι αδύνατο να φανταστούμε ότι το "μεγαλύτερα" αναφέρεται στην ποσότητα των θαυμάτων. Με μία πρόχειρη καταμέτρηση που βρήκαμε στο βιβλίο "Όλα τα θαύματα του Ιησού" (στα αγγλικά, All the Miracles of Jesus), υπάρχουν 45 καταγεγραμμένα θαύματα που έκανε ο Ιησούς στα τρία χρόνια της διακονίας Του. Φυσικά ο αριθμός αυτός υπερπολλαπλασιάζεται αν λάβουμε υπόψη μας τις περιλήψεις όπως αυτή στο Λουκά 4:40 - 41, "Ενώ δε έδυεν ο ήλιος, πάντες όσοι είχον ασθενούντας υπό διαφόρων νόσων, έφεραν αυτούς προς αυτόν· εκείνος δε επιθέσας τας χείρας εις ένα έκαστον αυτών, εθεράπευσεν αυτούς. 41 Εξήρχοντο δε και δαιμόνια από πολλών, κράζοντα και λέγοντα, Ότι συ είσαι ο Χριστός ο Υιός του Θεού. Και επιτιμών αυτά δεν άφινε να λαλώσιν, επειδή εγνώριζον αυτόν ότι είναι ο Χριστός."

Κατανοούμε ότι είναι πολύ δύσκολο να εκλάβουμε την υπόσχεση του Ιησού για μεγαλύτερα έργα ως "εντυπωσιακότερα, δυσκολότερα" ή "περισσότερα" θαύματα.

Αυτό μας οδηγεί στη δεύτερη ερώτηση.

Β. Σε τι είδους "έργα" αναφέρεται

ο Ιησούς;

Ποια είναι η φύση λοιπόν των έργων στα οποία αναφέρεται ο Ιησούς; Είδαμε ότι η ερμηνεία, ότι αναφέρεται σε "θαύματα" παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες. Είναι σημαντικό να ερευνήσουμε στο πλαίσιο της υπόσχεσής αυτής για να δούμε αν υπάρχει κάτι που θα μας βοηθήσει. Το πρώτο που παρατηρούμε είναι ότι το αμέσως προηγούμενο εδάφιο περιλαμβάνει τον ίδιο όρο. Έτσι στο 14:11 διαβάζουμε,

"Πιστεύετέ μοι ότι εγώ είμαι εν τω Πατρί, και ο Πατήρ είναι εν εμοί· ει δε μη, δια τα έργα αυτά πιστεύετέ μοι."

Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι τα "έργα" στα οποία ο Χριστός αναφέρεται, είναι έργα που οδηγούν σε πίστη σ' Αυτόν.

Μία ακόμη περικοπή που είναι ιδιαίτερα σημαντική είναι το Ιωάννης 5:20 - 21,

20. "ο γαρ πατήρ φιλεί τον υιόν και πάντα δείκνυσιν αυτώ ά αυτός ποιεί, και μείζονα τούτων δείξει αυτώ έργα, ίνα υμείς θαυμάζητε.

21. ώσπερ γαρ ο πατήρ εγείρει τους νεκρούς και ζωοποιεί, ούτω και ο υιός ούς θέλει ζωοποιεί."

Η περικοπή αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την κατανόηση της φράσης του Ιησού επειδή σε αυτήν έχουμε την ίδια ακριβώς διατύπωση, "και μεγαλύτερα τούτων έργα". Ποια είναι λοιπόν αυτά τα "μεγαλύτερα έργα" που θα προκαλέσουν έκπληξη και θαυμασμό; Το εδάφιο 21 εξηγεί ότι είναι το ότι ο Υιός θα δίνει ζωή, θα "αναγεννά" κατά το θέλημά Του ανθρώπους. Σύμφωνα με την παράλληλη λοιπόν αυτή διατύπωση τα "μεγαλύτερα έργα" που μετά την ανάληψη του Ιησού Χριστού πρέπει οι ακόλουθοί Του να περιμένουν, είναι έργα μεταστροφής και ζωοποίησης ψυχών. Δεν είναι λοιπόν θεολογική υπεκφυγή ή ερμηνευτική σοφιστεία ο συσχετισμός των "μεγαλύτερων έργων" με την "μεγαλύτερη πρόοδο του ευαγγελίου" και με το θαύμα της ανάγεννησης.

Γ. Ποια είναι η βάση για τα έργα αυτά;

Γιατί όμως θα γίνουν αυτά τα έργα; Στην περικοπή μας βρίσκουμε δύο τουλάχιστον απαντήσεις στην ερώτηση αυτή.

1. Η εξουσία του ενθρονισμένου Χριστού.

Η βάση για την υπόσχεση των "μεγαλύτερων έργων" δίδεται στα εδάφια Ιωάννης 14:12β - 14,

12β "διότι εγώ υπάγω προς τον Πατέρα μου"

13. "Και ό,τι αν ζητήσητε εν τω ονόματί μου, θέλω κάμει τούτο, δια να δοξασθή ο Πατήρ εν τω Υιώ"

14. "Εάν ζητήσητέ τι εν τω ονόματί μου, εγώ θέλω κάμει αυτό"

Η βάση για την υπόσχεση είναι το ότι ο Ιησούς "πηγαίνει" στον Πατέρα. Η σύγκριση λοιπόν που υπάρχει στην υπόσχεση του Ιησού δεν είναι μεταξύ των έργων που ο Ιησούς έκανε και των έργων που οι ακόλουθοί Του θα κάνουν, αλλά μεταξύ των έργων των μαθητών Του με τον Ιησού στο πλαίσιο των περιορισμών της επίγειας διακονίας Του και των έργων των μαθητών στο πλαίσιο της ενθρόνισης του Ιησού στα δεξιά του Πατέρα. Αυτό πιο απλά σημαίνει ότι η υπόσχεση του Ιησού είναι ότι η διακονία των μαθητών Του θα είναι πιο αποτελεσματική καθώς Αυτός θα βρίσκεται στον ουρανό παρά ανάμεσά τους. Η ανάσταση, ανάληψη και ενθρόνιση του Ιησού στα δεξιά του Πατέρα σημαίνει μεγαλύτερη δύναμη μαρτυρίας και διακονίας για τους μαθητές Του.

Την ίδια αλήθεια βρίσκουμε και σε άλλα σημεία του κηρύγματος του Ιησού.

Για παράδειγμα στο Ιωάννης 16:23 - 24 διαβάζουμε,

23. "Και εν εκείνη τη ημέρα δεν θέλετε ζητήσει παρ' εμού ουδέν. Αληθώς, αληθώς σας λέγω, ότι όσα αν αιτήσητε παρά του Πατρός εν τω ονόματί μου, θέλει σας δώσει."

24. "Έως τώρα δεν ητήσατε ουδέν εν τω ονόματί μου· αιτείτε και θέλετε λαμβάνει, δια να ήναι πλήρης η χαρά σας."

Στο εδάφιο 24 βλέπουμε μία αλλαγή που αφορά τη λήξη της επίγειας διακονίας του Ιησού και την ενθρόνισή Του στον ουρανό.

Επίσης στο Ιωάννης 17:4 - 5,

4. "Εγώ σε εδόξασα επί της γης· το έργον μοι έδωκας δια να κάμω."

5. "Και τώρα δόξασόν με συ, Πάτερ, πλησίον σου, με την δόξαν την οποίαν είχον παρά σοι πριν γείνη ο κόσμος."

Ξανά βλέπουμε μία αλλαγή που συνδέεται με την ολοκλήρωση του επίγειου έργου του Ιησού Χριστού και του ενδοξασμού Του στον ουρανό.

Τι σημαίνει όμως αυτή η αλλαγή για τους ακολούθους Του;

Στον Ματθαίο 28:18 - 19 διαβάζουμε τα τελευταία λόγια του Ιησού πριν αναληφθεί,

18. "... Εδόθη εις εμέ πάσα εξουσία εν ουρανώ και επί γης."

19. "Πορευθέντες λοιπόν μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος."

20. "διδάσκοντες αυτούς να φυλάττωσι πάντα όσα παρήγγειλα εις εσάς· και ιδού, εγώ είμαι μεθ' υμών πάσας τας ημέρας, έως της συντελείας του αιώνος. Αμήν."

Η ανάληψη του Ιησού, η περιβολή Του με δόξα και η ενθρόνισή Του στα δεξιά του Πατέρα σημαίνει κάτι ιδιαίτερο για τους πιστούς. Σημαίνει "μεγαλύτερα έργα", δηλαδή, διαβεβαίωση για μια δυναμική και αποτελεσματική μαρτυρία καθώς αυτοί πορεύονται στα έθνη.

2. Η αποστολή του Αγίου Πνεύματος στους μαθητές.

Ο δεύτερος λόγος που ο Ιησούς υπόσχεται "μεγαλύτερα έργα" είναι σύμφωνα με τη συνέχεια της περικοπής μας η αποστολή του Αγίου Πνεύματος. Διαβάζουμε στο Ιωάννης 14:16 - 19,

16. "Και εγώ θέλω παρακαλέσει τον πατέρα, και θέλει σας δώσει άλλον Παράκλητον, δια να μένη μεθ' υμών εις τον αιώνα"

17. "το Πνεύμα της αληθείας, το οποίον ο κόσμος δεν δύναται να λάβη, διότι δεν βλέπει αυτό, ουδέ γνωρίζει αυτό· σεις όμως γνωρίζετε αυτό, διότι μένει μεθ' υμών, και εν υμίν θέλει είσθαι."

18. "Δεν θέλω σας αφήσει ορφανούς· έρχομαι προς εσάς."

19. "Έτι ολίγον, και ο κόσμος πλέον δεν με βλέπει· σεις όμως με βλέπετε· διότι εγώ ζω, και σεις θέλετε ζη."

Η ανάληψη του Ιησού Χριστού σημαίνει την αποστολή του Αγίου Πνεύματος. Για αυτό στο 16:7 θα πει ο Ιησούς στους μαθητές Του ότι τους "συμφέρει" να φύγει από ανάμεσά τους. Μία καινοφανής ενδυνάμωση θα έρθει στους ακολούθους του Ιησού όταν γεμίσουν από τον Παράκλητο. Αυτή θα τους οδηγήσει σε "μεγαλύτερα έργα" που ξανά εξηγούνται από το Πράξεις 1:8 ως εξής,

"αλλά θέλετε λάβει δύναμιν, όταν επέλθη το Άγιον Πνεύμα εφ' υμάς· και θέλετε είσθαι εις εμέ μάρτυρες και εν Ιερουσαλήμ και εν πάση τη Ιουδαία και Σαμαρεία, και έως εσχάτου της γης."

Ο ερχομός του Πνεύματος θα σημάνει μεγαλύτερα έργα, δηλαδή μία πρωτόγνωρη πρόοδο και επέκταση του ευαγγελίου "έως εσχάτου της γης".

Κλείνοντας ας δούμε την πρακτική αξία αυτής της ανάλυσης.

Πρώτα από όλα η υπόσχεση του Χριστού μας ενθαρρύνει για να κηρύξουμε το ευαγγέλιο. Ο Χριστός υπόσχεται ότι με την δύναμη Του από το θρόνο του ουρανού και με το έργο του Αγίου Πνεύματος μέσα μας και μέσα από μας θα "ζωοποιεί" ανθρώπους με το ευαγγέλιο της σωτηρίας Του. Ας μην αποθαρρυνόμαστε λοιπόν και ας συνεχίζουμε το έργο της μαρτυρίας.

Η δεύτερη πρακτική εφαρμογή της υπόσχεσης αυτής είναι η παρηγοριά ότι ο Ιησούς Χριστός δεν είναι λιγότερο παρών τώρα ανάμεσά μας από ότι όταν ήταν ενσαρκωμένος. Το πλαίσιο της υπόσχεσης για μεγαλύτερα έργα είναι η αναγγελία της επικείμενης αναχώρησης του Ιησού.

Τους ανακοινώνει στο 13:33, "Τεκνία, έτι ολίγον είμαι μεθ' υμών. Θέλετε με ζητήσει· και καθώς είπον προς τους Ιουδαίους, Ότι, όπου υπάγω εγώ, σεις δεν δύνασθε να έλθητε, και προς εσάς λέγω τώρα,"

Αυτό φυσικά γεννά ανησυχία στις καρδιές τους. Για αυτό τους απαντά στο 14:1,

"Ας μη ταράττηται η καρδία σας· πιστεύετε εις τον Θεόν, και εις εμέ πιστεύετε."

Η υπόσχεση στο 14:12 έρχεται και αυτή με τη σειρά της να καθησυχάσει τους μαθητές του Ιησού αλλά και εμάς ότι το γεγονός ότι ο Ιησούς δεν θα είναι φυσικά παρών ανάμεσά μας δεν σημαίνει ότι θα πάψει να ενεργεί μέσα μας και γύρω μας. Όχι μόνο δεν θα πάψει να εργάζεται αλλά θα εργάζεται "μεγαλύτερα έργα".

Ας οπλιστούμε λοιπόν με θάρρος και παρρησία και ας γίνουμε μάρτυρες δικοί Του και στην Ελλάδα, και στα Βαλκάνια και μέχρι τα πέρατα της γης. I

Ο αιδ. Στ. Δεληγιάννης είναι ποιμένας των Ε.Ε.Ε. Μυλοτόπου και Γιαννιτσών.

 

Μεγάλες Αλήθειες από τους Μικρούς Προφήτες

Ιωήλ: Ο προφήτης της ημέρας του

Κυρίου και της Μετάνοιας

 

του αιδ. Π. Κανταρτζή

 

 

1. Εισαγωγικά

Το Βιβλίο του Ιωήλ αποτελεί ένα κομμάτι του Λόγου του Θεού στο οποίο δε δίνουν ιδιαίτερη προσοχή οι σύγχρονες Εκκλησίες. Και όποτε δίνουν, το ενδιαφέρον τους εστιάζεται ιδιαίτερα σε περικοπές όπως αυτές που σχετίζονται με τη μετάνοια (2:12-19) και την έκχυση του Αγίου Πνεύματος (2:28-32), που σχετίζεται με την ημέρα της Πεντηκοστής και την αρχή της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού.

Ωστόσο όμως, η προφητεία του Ιωήλ παραθέτει εμπρός μας την ίδια την καρδιά του Ευαγγελίου, τη μετάνοια κι επίκληση του σωτήριου ονόματος του Θεού (Ιωήλ 2:32, Ρωμαίους 10:13).

2. Συγγραφέας - Χρονολογία

Ως συγγραφέας της προφητείας αυτής φέρεται ότι είναι ο Ιωήλ ("Ο Γιάχβε είναι Θεός"), ο οποίος διακρίνεται από τους άλλους που έχουν αυτό το τόσο κοινό για εκείνη την εποχή όνομα με το "ο γιος του Φαθουήλ." Αυτό που μπορεί ν' αναφερθεί για τον Ιωήλ είναι ότι έζησε και διακόνησε στο Νότιο Βασίλειο του Ιούδα, και πιθανότατα στην Ιερουσαλήμ (2:1,15,32, 3:1,16α,17,20,21).

Η χρονολόγηση του βιβλίου του Ιωήλ, ίσως η πιο συζητημένη μεταξύ των βιβλίων όλης της Αγίας Γραφής, αποτέλεσε και αποτελεί σημείο διαφωνίας μεταξύ των σχολιαστών της Γραφής, (το τοποθετούν από τον 9ο αιώνα π.Χ. μέχρι την εποχή των Μακκαβαίων, το 2ο αιώνα π.Χ.). Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι πιθανόν η διακονία του Ιωήλ να έλαβε χώρα κατά τη βασιλεία του Ιωάς, γύρω στο 830 π.Χ., πιθανότερη είναι η τοποθέτηση του βιβλίου στην περίοδο μεταξύ του 7ου (πριν τη Βαβυλωνιακή αιχμαλωσία) και του τέλους του 4ου π.Χ. (μετά τη Βαβυλωνιακή αιχμαλωσία), καθώς περιέχει ιστορικά και γλωσσικά στοιχεία και των δύο περιόδων. Αυτό, ωστόσο, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία προκειμένου να εκτιμήσουμε το μεγάλης αξίας περιεχόμενο του βιβλίου του προφήτη Ιωήλ, του οποίου η επίδραση παραμένει μεγάλη, ανεξάρτητα του χρονικού καθορισμού των ιστορικών γεγονότων που εξιστορεί.

3. Δομή & Περιεχόμενα του Βιβλίου

Περιεχόμενα: Η δομή του βιβλίου, χαρακτηριστική σε αυτού του είδους τη γραμματεία, είναι ο χιασμός (διπλός), και αναδεικνύει ουσιαστικά το κεντρικό θέμα του βιβλίου, την Ημέρα του Κυρίου, και τα στοιχεία που τη χαρακτηρίζουν, την κρίση και τιμωρία και τη χάρη και συγχώρεση. Συγκεκριμένα:

Ι. 1Α - Κρίση στον Ισραήλ: Η Πληγή των Ακρίδων (1:1-20)

ΙΙ. 1Β - Κρίση στον Ισραήλ: Επιδρομή του Βόρειου Στρατεύματος (2:1-11)

ΙΙΙ. 1Γ - Μετάβαση: Μετάνοια και Ανταπόκριση(2:12-19)

ΙV. 1B΄/2Α - Συγχώρεση του Ισραήλ/ Κρίση στα Έθνη: Καταστροφή του Βορείου Βασιλείου (2:20)

V. 1Α΄/2Β - Συγχώρεση για τον Ισραήλ: Αντιστροφή των Καταστροφών απ' τις Ακρίδες/ Χάρη: Προσφορά Βροχής (2:21-27)

VI. 2Β΄- Χάρη: Έκχυση του Πνεύματος πάνω σ' όλους του λαούς (2:28-32)

VII. 2Γ΄- Κρίση στα Έθνη: Καταστροφή όλων των Εθνών (3:1-12)

Όλο το βιβλίο της προφητείας του Ιωήλ αποτελεί μία ενότητα, σε αντίθεση με αυτούς που διαχωρίζουν το πρώτο μέρος, που είναι κατά κύριο λόγο ιστορικό, απ' το δεύτερο, που κατά κύριο λόγο είναι προφητεία και αποκαλυπτική. Αυτό που ουσιαστικά είχε στο νου του ο Ιωήλ γράφοντας την προφητεία αυτή, είναι ο ομοιότητα της Ημέρας του Κυρίου, ως ημέρα κρίσης, με το καταστροφικό έργο των ακρίδων και την επιδρομή του βόρειου στρατεύματος. Βλέπει με άλλα λόγια, το εσχατολογικό γεγονός της Ημέρας της Κρίσης του Κυρίου μέσα στο και μέσα από το ιστορικό γίγνεσθαι.

Συνεπώς, και στο φως όσων αναφέρθηκαν, μπορούμε να δούμε δύο ως βασικά θέματα του βιβλίου:

1. Οι Επιδρομείς: Ακρίδες, Βόρειο Στράτευμα. α. Η επιδρομή ακρίδων στη γη Χαναάν δεν ήταν κάτι ασυνήθιστο. Πολλές τέτοιες επιδρομές έχουν καταγραφεί κι αναφερθεί, μέχρι μάλιστα και τη σύγχρονη εποχή. Η επιδρομή όμως που ο Ιωήλ αναφέρει, η οποία, μαζί με την ξηρασία, είχαν ως συνέπεια την ολοκληρωτική ερήμωση της γης και την καταστροφή της σοδειάς των Ιουδαίων (1:7,10-12,17), ήταν αποτέλεσμα της κρίσης του Θεού επάνω στο λαό Του εξαιτίας της ανυπακοής του σε Αυτόν και τη Διαθήκη Του. Ο Κύριος επιφέρει επάνω στο λαό Του την κρίση της Διαθήκης Του (Δευτ.28:38,39) με σκοπό να τον ταπεινώσει, όπως κάποτε ταπείνωσε με τον ίδιο τρόπο την υπερηφάνεια του Αιγύπτιου Φαραώ (Έξοδ.10:3-15). β. Η επιδρομή των ακρίδων όμως, ήταν ένας κακός οιωνός - σημείο για κάτι πολύ χειρότερο που επρόκειτο να έρθει αμέσως μετά και το οποίο ο προφήτης το αποδίδει γλαφυρά ως εισβολέα - στράτευμα απ' το Βορρά (2:20). Λόγοι γραμματικοί (αλλαγή χρόνων σε σχέση με το κεφ. α΄ και χρήση λέξεων που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν κάποιο πόλεμο και πολεμικά όπλα), φιλολογικοί (η κρίση ήταν πολύ μεγαλύτερη και τραγική απ' ό,τι αν θα ήταν μια απλή επιδρομή ακρίδων καθώς η πόλη πέφτει), ιστορικοί ( η λέξη "βόρειος" στην Π.Δ. είναι πάντοτε συνδεδεμένη με τη ράβδο της κρίσης του Θεού, που ήταν κάποιο ξένο φυσικό στράτευμα) και θεολογικοί (η τελική κρίση της οργής του Θεού για το λαό του που δε θα υπάκουε, και αφού θα έχουν κριθεί με άλλους τρόπους, θα ήταν α ι χ μ α -

λ ω σ ί α κι ε ξ ο ρ ί α) μας κάνουν να θεωρήσουμε ότι πέραν της επιδρομής των ακρίδων υπήρξε και επιδρομή εχθρικού στρατεύματος.

Το ιστορικό γεγονός της εισβολής των δύο στρατευμάτων ως μέσα της κρίσης του Θεού προς το λαό Του αποτελεί για τον προφήτη τύπο ενός άλλου επερχόμενου γεγονότος, αυτό της τελικής Ημέρας της Κρίσης του Κυρίου (1:15, 2:1), και αυτό καθιστά το βιβλίο του προφήτη Ιωήλ ως ένα τέλειο βιβλίο τυπολογικού σχήματος.

2. Η Ημέρα του Κυρίου. Στα τρία του κεφάλαια ο προφήτης δίνει μία λεπτομερή εικόνα του πώς οι προφήτες αντιλαμβάνονταν και παρουσίαζαν τη θεία κρίση και το μέλλον του λαού του Θεού. Το βιβλίο του προφήτη Ιωήλ περισσότερο από κάθε άλλο βιβλίο της Γραφής αποτελεί το βιβλίο της Ημέρας του Κυρίου, η οποία αποτελεί τον ειδικό εκείνο "φακό", μέσα από τον οποίο βλέπει κι ερμηνεύει το ιστορικό γίγνεσθαι του λαού του και του κόσμου. Το θέμα αυτό ενώνει - 'δένει' όλο το βιβλίο μαζί. Η Ημέρα του Κυρίου, σύμφωνα με τον προφητικό λόγο (Σοφ.1:2-18, 3:8-14, Αβδ.10-17) και την Ιουδαϊκή σκέψη θα οδηγούσε στην - τελική - εκπλήρωση των προαιώνιων απολυτρωτικών σχεδίων του Θεού σε σχέση με την υποσχεμένη επίσκεψη του Γιάχβε στο λαό Του, την εγκαθίδρυση της Βασιλείας Του, την κρίση Του πάνω στο λαό Του και σε άλλα έθνη, αλλά και τη μετέπειτα σωτηρία Του σε αυτούς, καθώς θα μετανοούσαν.

Ο Ιωήλ φέρνει στο προσκήνιο αυτό ακριβώς το βιβλικό υπόβαθρο (2:32, 3:16) σε σχέση με την Ημέρα αυτή, η οποία, ενώ θα είναι για το λαό του Θεού που μετανοεί κι επικαλείται το Θεό, ημέρα συγχώρεσης, σωτηρίας κι ευλογίας (απομάκρυνση των ακρίδων και του εχθρικού στρατεύματος, καρποφορία της γης, μελλοντική έκχυση του Πνεύματος του Θεού - 2:18-27, 28-29, 32), για τους εχθρούς θα είναι ημέρα κρίσης και καταστροφής (2:30-31, 3:1-15).

Τότε, η Ημέρα του Κυρίου (Ιωήλ 2:1κ.ο.κ.) προσωρινά έπαυσε εξαιτίας της μετάνοιας του Ιούδα, όμως κάποτε στο μέλλον θα περίμενε την τελική της εκπλήρωση, που δε θα ήταν μία συγκεκριμένη ημέρα, αλλά μία περίοδος κλιμακούμενης εκπλήρωσης των θείων σχεδίων. Κι αυτό το γεγονός της τελικής εκπλήρωσης της Ημέρας του Κυρίου φανερώνει και επιβεβαιώνει η έκχυση του Αγίου Πνεύματος την ημέρα της Πεντηκοστής (Ιωήλ 2:28-31, Πράξεις 2:16-21), η οποία και αποτελεί την αφετηρία των εσχάτων ημερών, που και αυτές περιμένουν την ολοκλήρωσή τους με την τελική εκπλήρωση της Ημέρας - της Κρίσης - του Κυρίου κατά τη δεύτερη Έλευση του Ιησού Χριστού. Όμως, όπως στο παρελθόν, σε σχέση με τους Ιουδαίους (2:32), έτσι και στο μέλλον, σε σχέση με όλα τα έθνη πάνω στη γη, "όποιος επικαλεστεί το Όνομα του Κυρίου θα σωθεί" (εβραϊκά, "εκφύγει - δραπετεύσει - ελευθερωθεί " από την κρίση της οργής του Θεού - 2:32) [Ρωμ.10:12-13, επίσης δες Ψαλμ.87, Αμώς 9:11-12 - Πράξεις 15:16-18].

4. Θεολογική Σημασία του Βιβλίου & Πρακτική Εφαρμογή

Το προφητικό μήνυμα του Ιωήλ, όπως και των άλλων προφητών, εξαρτάται άμεσα από τη Μωσαϊκή Διαθήκη για τα βασικά σημεία του μηνύματός του: οι κατάρες της Διαθήκης θα πρέπει να έρθουν ως συνέπεια της ανυπακοής όλου του λαού, όμως μετά την κρίση αυτή του Θεού η αποκατάσταση κι ευλογία Του έρχονται επάνω στο λαό Του με πρωτόγνωρους γι' αυτούς τρόπους. Μάλιστα, υπάρχει μία συνάφεια και αλληλουχία των αληθειών μεταξύ του Δευτ.32 και του Ιωήλ 1:1-2:17, με τρόπο που μοναδικά να αποκαλύπτεται η εξάρτηση του προφητικού μηνύματος του Ιωήλ, όπως και των άλλων προφητών, από το Μωσαϊκό νόμο, και ειδικότερα, από τις διατάξεις και υποσχέσεις που αφορούν τις κρίσεις του νόμου (κατάρες) και το έλεος του Θεού (συγχώρεση, αποκατάσταση κι ευλογία).

Μέσα όμως σε αυτή τη σχέση κρίσης/ κατάρας - ελέους/ συγχώρεσης, αποκατάστασης, ευλογίας, ο προφήτης του Θεού μας αποκαλύπτει μία βασικότατη και ουσιώδη αλήθεια, αυτή της μετάνοιας κι επιστροφής στο Θεό. Μέσα σε όλο το κείμενο της προφητείας αυτής, ο ιερός συγγραφέας καλεί τους αναγνώστες του σε μετάνοια και επιστροφή στο Θεό, που είναι το κλειδί για την αποκατάσταση και ευλογία του λαού της διαθήκης και της γης του. Κι αυτή η πρόσκληση σε μετάνοια κι επιστροφή είναι ουσιαστικά μία πρόσκληση για απόφαση Ποιον θα υπηρετούν. Μετάνοια για τον Ιωήλ, όπως και για όλους τους προφήτες, σημαίνει ένα 'αναβάπτισμα' κι μια ολόκαρδη επιστροφή (2:12-17) όλου του λαού στο Δευτ.6:4, στην πιστή υπακοή στο Νόμο του Γιάχβε και στο Γιάχβε του Νόμου & της Διαθήκης, το αποτέλεσμα του οποίου θα είναι η αποκατάσταση και πραγματική επιστροφή του λαού του Θεού απ' την όποια αιχμαλωσία κι εξορία που η αμαρτία τους τούς οδήγησε. Είναι ο Γιάχβε μέσω του προφήτη Του που καλεί το λαό Του να αφήσει την απάθεια και να αποφασίσει. Δεν υπάρχει χρόνος για εφησυχασμό και αναβολή, κι αυτό είναι ίσως το πιο διαχρονικό, επίκαιρο και δυνατό μήνυμα του Ιωήλ.

Στο φως όσων αναφέρθηκαν και χάριν της χιαστικής δομής του βιβλίου του Ιωήλ, που όπως είδαμε σκιαγραφεί την Ημέρα του Κυρίου, δύο στοιχεία αναδεικνύονται ως καθοριστικά, που μας βοηθούν να κατανοήσουμε το σκοπό της συγγραφής του βιβλίου αυτού και τη διαχρονική του σημασία. Αυτά είναι η κρίση και η χάρη του Θεού, που οδηγούν στην τιμωρία των εχθρών του Θεού και στη συγχώρεση κι ευλογία του λαού του Θεού αντίστοιχα. Μέσα από αυτή τη διπλή αλήθεια του βιβλίου του Ιωήλ αναδεικνύονται τρία μεγάλης θεολογικής σημασίας θέματα με ιδιαίτερη πρακτική χροιά για εμάς σήμερα:

α. Η Διαθήκη και η σχέση Διαθήκης του Θεού με το λαό Του, που όριζαν ξεκάθαρα ότι στην καταπάτηση της Διαθήκης η τελική συνέπεια θα ήταν αιχμαλωσία (Δευτ.28). Η κρίση ξεκινά απ' το λαό του Θεού (δες Α΄Πετρ.4:17), και μας οδηγεί έτσι να ερμηνεύσουμε την επιδρομή και πληγή με τις ακρίδες και το βόρειο στράτευμα. Όμως, η Διαθήκη αυτή εμπεριείχε και το Έλεος και Συμπόνια του Θεού προς το λαό Του, όταν αυτοί ταπεινώνονταν και εκζητούσαν το Θεό, (Β΄Χρον.7:14, Εξοδ.34:6, Δευτ.32:10, Ιωήλ 3:4-8, Αβδ.10-16, Ναούμ 1:15), με τελική συνέπεια τη δικαίωση του λαού Του και την κρίση των εχθρών του (Δευτ.32:36, Ιωήλ 3, Ματθ.25:31-46).

β. Η Ημέρα του Κυρίου, ο ειδικός θεολογικός "φακός" του Ιωήλ για να ερμηνεύσει την ιστορική πραγματικότητα της εποχής του αλλά και να φανερώσει τα διαχρονικά σχέδια της Χάρης του Θεού για το λαό Του Ισραήλ, φανερώνεται την εποχή εκείνη μέσα από την κρίση των επιδρομών ενάντια στον Ιούδα (ακρίδες, βόρειο στράτευμα) και τη μελλοντική κρίση όλων των εχθρών του Θεού και του Ισραήλ. Όμως αυτή η Ημέρα δεν έχει να κάνει μόνο με την κρίση, αλλά και τη σωτηρία του λαού και της γης του. Έτσι, ο Κύριος της Διαθήκης υπόσχεται για τότε την αποκατάσταση κι ευλογία της γης με την αποστολή βροχών (2:10-27), φανερώνοντας την Κυριαρχία Του πάνω στη φύση αλλά και την πιστή αγάπη Του προς το λαό Του, και για ύστερα την ευλογία του μετανοημένου λαού με την αποστολή του Πνεύματός Του (2:28-32, Πράξεις 2:39, Ρωμ.10:12κ.ο.κ.).

Αυτή η διαχρονική πραγματικότητα της Ημέρας του Κυρίου, της κρίσης και τιμωρίας των εχθρών του Θεού μα και της σωτηρίας κι ευλογίας του - μετανοημένου - λαού του Θεού, δεν περιορίζεται ούτε εξαντλείται σε ένα και μόνο γεγονός, αλλά είναι διαχρονικό και αφορά το κάθε έθνος και την κάθε γενιά μέχρι την τελική κι ολοκληρωτική εκπλήρωσή της με το δεύτερο ερχομό του Χριστού.

γ. Η Έκχυση και Δωρεά του Πνεύματος, που προφητεύεται στον Ιωήλ κι εκπληρώνεται - ή αρχίζει η εκπλήρωσή του, καλύτερα - την ημέρα της Πεντηκοστής, δεν αποτελεί ένα 'ιδιωτικό' συμβάν θρησκευτικής έκστασης που έζησαν οι εκατόν είκοσι που βρίσκονταν στο ανώγιο, αλλά κάτι πολύ περισσότερο και βαθύτερο. Αποτελεί ένα εσχατολογικό συμβάν, σημείο, που ουσιαστικά εγκαινιάζει τη Μεσσιανική εποχή, την αρχή των εσχάτων ημερών, και σήμαινε και σημαίνει ότι ο Γιάχβε επέστρεψε, επισκέφτηκε και είναι πλέον μεταξύ του λαού Του, με σκοπό να τον συγχωρέσει και σώσει, να τον δικαιώσει, ευλογήσει και κρίνει την κρίση του.

Μέσα σε όλα αυτά πού βρισκόμαστε εμείς; Γιατί γράφτηκαν όλα αυτά; Γράφτηκαν μήπως για κάποιους ειδικά ή για όλους μας, και ποιος ο σκοπός τους;

Η απάντηση απλή, αλλά ουσιαστική. Ο Θεός τα αναφέρει όλα αυτά πρωταρχικά για το φυσικό Ισραήλ, που καθώς ξέχασε το Θεό και τη Διαθήκη Του και δρέπει τις συνέπειες, τον ενθαρρύνει να επιστρέψει με όλη του την καρδιά, αληθινά μετανοιωμένος σ' Αυτόν, ώστε να τον συγχωρέσει, αποκαταστήσει κι ευλογήσει.

Όμως, ο Θεός αναφέρει όλα αυτά και σ' όλους εμάς, και μας καλεί μέσω του Ιησού Χριστού ν' ανταποκριθούμε παρομοίως (Πράξεις 2:39, 13:16-41, 17:22-34). Ενώ απομένει ακόμη η τελική φανέρωση της Ημέρας της Κρίσης του Κυρίου, ας στραφούμε σ' Αυτόν που ξέρει να συγχωρεί, ελεεί και ευλογεί, με μια καρδιά αληθινά μετανοιωμένη και να Τον εκζητήσουμε, ώστε να λάβουμε απ' Αυτόν την υποσχεμένη απ' τον Ιωήλ σωτηρία (Ρωμ.10:13), έλεος κι ευλογία - τη δωρεά του Αγίου Του Πνεύματος (Πράξεις 2:33,38, 3:26, 4:31-32, 11:17, Εφεσ.5:18). Όμως, ο Θεός αναφέρει όλα αυτά και σ' όλους εμάς, και μας καλεί μέσω του Ιησού Χριστού ν' ανταποκριθούμε παρομοίως (Πράξεις 2:39, 13:16-41, 17:22-34). Ενώ απομένει ακόμη η τελική φανέρωση της Ημέρας της Κρίσης του Κυρίου, ας στραφούμε σ' Αυτόν που ξέρει να συγχωρεί, ελεεί και ευλογεί, με μια καρδιά αληθινά μετανοιωμένη και να Τον εκζητήσουμε, ώστε να λάβουμε απ' Αυτόν την υποσχεμένη απ' τον Ιωήλ σωτηρία (Ρωμ.10:13, δες επίσης Ψαλμ.14:7, Ησα.59:20-21, Πραξ.2:39, Ρωμ.11:25-27), έλεος κι ευλογία - τη δωρεά του Αγίου Του Πνεύματος (Πράξεις 2:33,38, 3:26, 4:31-32, 11:17, Εφεσ.5:18)."

Η πρόσκληση του Θεού για αληθινή μετάνοια κι επιστροφή σ΄ Αυτόν, είναι πρόσκληση για απόφαση, να εγκαταλείψει ο κάθε άνθρωπος, και πρώτα ο λαός του Θεού, την απάθεια και να επιστρέψει σ' Αυτόν αληθινά. Δεν υπάρχει χρόνος για εφησυχασμό και αναβολή. Αυτό είναι το διαχρονικό και επίκαιρο μήνυμα του Ιωήλ για όλους μας σήμερα.

Βιβλιογραφία

Achtemeier, E. Micah NIBC. Peabody, MA: Hendrickson Publishers, 1996. Allen, L. C. The Books of Joel, Obadiah, Jonah, & Micah NICOT. G. Rapids, Michigan: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1976. Allen, L. C. The Theology of Joel NIDOTTE. Vol. 3. Edit. VanGemeren, A. W. G. Rapids, Mi.: Zondervan Publishing House, 1997. Craigie,C. P. The Twelve Prophets Daily Study Bible Series. Vol.1. Philadelphia PA.: The Westminster Press, 1984. Dumbrell, J. W. The End of the Beginning Revelation 21-22 and the Old Testament. G. Rapids, Mi.: Baker Book House, 1985. Reprint: Eugene, OR.: Wipf & Stock Publishers, 2001. Garrett, A. D. Hosea, Joel The New American Commentary. Nashville, Tennessee: Broadman & Holman Publishers, 1997. Garrett, A. D. Aδημοσίευτες Σημειώσεις στο Μάθημα των Μικρών Προφητών. G.C.T.S. 2000. Hill, E. Andrew & Walton, H. John. A Survey of the Old Testament. G. Rapids, Mi.: Zondervan Publishing House, 1991. House, R. P. Old Testament Theology. D. Grove, Illinois: InterVarsity Press, 1998. Kaiser, C. W. Jr. Toward an Old Testament Theology. G. Rapids, Michigan: Zondervan Publishing House, 1978. Kaiser, C. W. Jr. Hard Sayings of the Bible. D. Grove, Illinois: InterVarsity Press, 1996. Keil, F. C. & Delitzsch, F. The Minor Prophets-Micah. Peabody, MA.: Hendrickson Publishers, 1996. Pate, M. C. The End of the Age Has Come The Theology of Paul. G.Rapids, Mi.: Zondervan Publishing House, 1995. Stuart, Douglas. Hosea - Jonah W.B.C. Waco, TX.: Word Books Publishers, 1987. Williamson, M. G. H. Joel The New International Standard Bible Encyclopedia. Editor: Geoffrey W. Bromiley. G. Rapids, Michigan: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1982. Wright, N. T. Jesus and the Victory of God Christian Origins and the Question of God. Vol.2. Minneapolis: Fortress Press, 1996. Χατζηαντωνίου, Α. Γεώργιος. Ιστορική Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη. Αθήνα, Ελλάδα: Εκδόσεις "ο Λόγος." I

Ο αιδ. Π. Κανταρτζής είναι ποιμένας της Α΄ Ε.Ε.Ε. Αθηνών και επιμελητής της σειράς "Αγία Γραφή" του περιοδικού μας.

 

 

 

 

 

Τ

ο θέμα του τζόγου πολλές φορές είτε περνάει απαρατήρητο, αποσιωπάται, η, το λιγότερο που μπορούμε να πούμε, προσεγγίζεται ανεπαρκώς από την εκκλησία. Λαμβανομένης υπ΄ όψιν, όμως, της τεράστιας δημοτικότητας και της ευρείας επικράτησης των κρατικών λαχείων και άλλων, όλο και αυξανόμενης δημοτικότητας, μορφών τζόγου - και την πίεση της σημερινής κοινωνίας για τη χρήση κάθε διαθέσιμης μεθόδου αποκτήσεως χρημάτων και φόρμουλας πλουτισμού μέσα σε λίγο χρόνο- πιστεύω ότι είναι ζωτικής σημασίας, να γίνει μια σύντομη συζήτηση περί τζόγου.

Τι είναι Τζόγος;

Καμιά φορά ο καλύτερος τρόπος να κατανοήσεις ένα θέμα, ιδιαίτερα αν είναι έστω και στο ελάχιστο αμφιλεγόμενο, είναι να καταλάβεις τι δεν είναι. Τζόγος δεν είναι απλώς το να ρισκάρεις, να ριψοκινδυνεύσεις σε κάτι που κάνεις. Αυτό θα ήταν ένας υπερβολικά απλοϊκός ορισμός της έννοιας, γιατί κάθε τι στη ζωή εμπεριέχει ρίσκο. Η ίδια η ζωή είναι αβέβαιη, όπως μας υπενθυμίζει ο απόστολος Ιάκωβος. "Εσείς που τα λέτε αυτά δεν ξέρετε τι μπορεί να συμβεί αύριο. Τι είναι η ζωή σας; Είναι σαν τον ατμό πού φαίνεται για λίγο και ύστερα εξαφανίζεται. Αντί γι' αυτά, να λέτε : "Αν ο Κύριος θελήσει, θα ζήσουμε και θα κάνουμε τούτο ή εκείνο". Υπάρχουν πολλές νόμιμες εργασίες, δραστηριότητες και επενδύσεις οι οποίες ενέχουν ρίσκο. Το ρίσκο, όμως, δεν είναι τζόγος, διότι σχετίζεται με διαδικασίες και αμοιβές που είναι λογικές, συνετές και μπορούμε να τις χειριστούμε.

Για παράδειγμα, υπάρχει ρίσκο στη γεωργία. Στην ουσία ο αγρότης επενδύει όλα του τα χρήματα στη γη με την ελπίδα ότι όταν η σοδειά ωριμάσει θα βγάλει πέντε φορές, η και περισσότερες, αυτά που επένδυσε. Αν όμως ο καιρός δεν ήταν ευνοϊκός κατά την περίοδο της ανάπτυξης, ή αν κάποιοι παράγοντες στη παγκόσμια αγορά επέφεραν μείωση στις τιμές των προϊόντων, ο αγρότης θα υποστεί μεγάλες οικονομικές απώλειες.

Κατά την ίδια έννοια, υπάρχει οικονομικό ρίσκο σε πάμπολλα εγχειρήματα. Μια νεοσυσταθείσα εταιρεία πιθανόν να αποτύχει διότι η έρευνα αγοράς για το προϊόν, ήταν υπερβολικά αισιόδοξη. Η δαπάνη χρημάτων για ανώτερες σπουδές μπορεί να αποβεί άκαρπη διότι η αγορά για την ειδικότητά σας πιθανόν να έπαψε να υφίσταται, όταν πια αποκτήσατε το πτυχίο σας. Μια επένδυση στο Χρηματιστήριο μπορεί να είναι αβέβαιη διότι για κάποιες καλές επιλογές σας πιθανόν να υπάρξουν δραστικές ανατροπές. Η ιδιοκτησία ακίνητης περιουσίας είναι απρόβλεπτη- η αγορά ακινήτων μπορεί να ανεβάσει την αξία του σπιτιού σας ή να την κατεβάσει κατακόρυφα. Το να έχεις ασφάλεια επίσης περιλαμβάνει ρίσκο (προστατεύεις τον εαυτό σου από κάτι το άγνωστο, και συνήθως σπάνια χρειάζεται να ζητήσεις αποζημίωση).

Σε όλους αυτούς τους τομείς το ρίσκο εμπεριέχει λογικές επιλογές, βασισμένες σε πρότερη εμπειρία πάνω στην οποία μπορείς να στηρίξεις τη κρίση και την πείρα σου και να διατηρήσεις τον έλεγχο μέχρι ενός βαθμού Αυτό όμως δεν ισχύει με τον τζόγο.

Οι λέξη τζόγος βγαίνει από τη λατινική jocus, [Βενετικά zogo, ιταλικά giuoco] που σημαίνει παιχνίδι . Ο τζόγος είναι ένα παιχνίδι που ξεπερνά τα όρια του φυσιολογικού ρίσκου, ικανότητας, λογικής και ελεγχόμενων παραγόντων. Βασίζεται μόνο σε πιθανότητες, είναι κάτι πού γίνεται στη τύχη, χωρίς καμία ικανότητα ή προσωπική συμμετοχή. Δε μοιάζει με ένα φυσιολογικό διαγωνισμό ή συναγωνισμό όπου αγωνίζεσαι για ένα βραβείο προσπαθώντας να παράγεις κάτι καλλίτερο, να επιτύχεις κάτι σε συντομότερο χρονικό διάστημα, ή να κάνεις κάτι πιο αποτελεσματικά. Αυτές είναι λογικές, ελεγχόμενες δραστηριότητες.

Αντιθέτως, ο τζόγος είναι μια δραστηριότητα κατά την οποία το άτομο, με την ελπίδα ότι θα κερδίσει κάτι μεγαλύτερης αξίας, ρισκάρει κάτι που έχει αξία,στη τύχη, που είναι τελείως πέραν του ελέγχου του η των λογικών προσδοκιών. Και, είναι απίστευτο αλλά, ο τζόγος συχνά συνοδεύεται από την νοοτροπία ότι όσο περισσότερο παίζεις τόσο περισσότερες πιθανότητες έχεις να κερδίσεις. Όμως, η καθαρή τύχη ποτέ δεν αλλάζει πιθανότητες γιατί δεν υπάρχουν στοιχεία που να μπορεί κανείς να ελέγξει για να αυξήσει τις πιθανότητες της επιτυχίας.

Οι Σύγχρονες Τάσεις και τα

Αποτελέσματα του Τζόγου

Ο τζόγος στην Αμερική οργιάζει. (Αυτό ισχύει και για πολλές Δυτικές χώρες, και πολλά από τα ακόλουθα στοιχεία και συμπεράσματα ισχύουν και για αυτές τις κοινωνίες) . Είναι ο αόρατος εθισμός που προσβάλλει εκατομμύρια ανθρώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε όλο τον κόσμο. Είναι δύσκολο να υπολογίσει κανείς με ακρίβεια πόσα χρήματα παίζονται στο τζόγο κάθε χρόνο στις ΗΠΑ, αλλά ένας λογικός υπολογισμός θα ήταν ένα τρισεκατομμύριο δολάρια- πεντακόσια δισεκατομμύρια στο νόμιμο τζόγο, και άλλα πεντακόσια δισεκατομμύρια στον παράνομο. Οι εγκυρότερες στατιστικές δείχνουν ότι περίπου δέκα εκατομύρια Αμερικανοί, περισσότεροι απ' ότι το σύνολο των αλκοολικών, είναι αθεράπευτοι τζογαδόροι. Ο τζόγος γίνεται όλο και πιο δημοφιλής και αποδεκτός, και προσφέρεται σε τόσο πολλές βολικές μορφές (τυχερά μηχανήματα σε κάθε κατάστημα νεωτερισμών, σε βενζινάδικα και χαρτοπαικτικές λέσχες. Στοιχήματα σε ιπποδρομίες και κυνοδρομίες εκτός χώρου αγωνίσματος, το Ίντερνετ και στοιχήματα σε αθλήματα) ώστε ο οικονομικός αντίκτυπος του στην κοινωνία δύσκολα μπορεί να υπολογισθεί.

Μεταξύ του 1894 και 1964 δεν υπήρχε κρατικός τζόγος στην Αμερική. Το 1964 το New Hampshire έγινε η πρώτη Πολιτεία μέσα σε έναν αιώνα και πλέον, που θέσπισε κρατικό λαχείο. Τώρα περισσότερο από τα δύο τρίτα των Πολιτειών της Αμερικής καθώς και η District of Columbia βγάζουν δικά τους λαχεία. Επίσης υπάρχουν πάνω από πεντακόσια καζίνο σε όλη τη χώρα, πολλά από τα οποία διευθύνονται από Αυτόχθονες Αμερικανούς (Ινδιάνους), και απολαμβάνουν προνομιούχα μεταχείριση από το κράτος (γενναιόδωρες φορολογικές μειώσεις).

Σύμφωνα με έρευνες, μέχρι το 1974, το ποσοστό των Αμερικανών παικτών τυχερών παιχνιδιών είχε φτάσει στο 61% και το ποσό των στοιχημάτων στα 47 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, οι αριθμοί αυτοί έφτασαν το 71% και τα 246 δισεκατομμύρια δολάρια αντίστοιχα. Μέχρι το 1995 τα νούμερα είχαν ανέβει στα ύψη: 95% συμμετοχή και ετήσιο τζόγο 500 δις δολάρια. Πρόσφατες στατιστικές δείχνουν ότι στα μηχανήματα τυχερών παιχνιδιών στη Νεβάδα μόνο παίζονται 5 δις δολάρια κάθε χρόνο. Ενενήντα δύο εκατομύρια Αμερικανικές οικογένειες επισκέπτονται τα καζίνο κάθε χρόνο και 10% του συνόλου των Αμερικάνικων μισθών σκορπίζονται κάθε χρόνο στα τυχερά παιχνίδια. Βρίσκω αυτά τα νούμερα συγκλονιστικά, αλλά, δυστυχώς, δεν με εκπλήσσουν καθόλου.

Ο λόγος είναι ότι τα τελευταία τριάντα χρόνια η άνοδος του νομιμοποιημένου τζόγου ακολούθησε την γενική τάση της Αμερικανικής κοινωνίας προς τη χαλάρωση ηθών, πορνογραφία, υπερβολική χρήση ναρκωτικών και οινοπνευματωδών ποτών, και τον υλισμό. Τα καζίνο δεν περιορίζονται πλέον στην Ανατολικά και Δυτική Ακτή, στις ιδιαίτερες περιοχές του Λας Βέγκας, Νεβάδα, και Ατλάντικ Σίτυ του Νιου Τζέρσευ.

Με τούς Αυτόχθονες Αμερικανούς και τα καζίνο πάνω σε ποταμόπλοια βρίσκονται έξω από την πόρτα συντηρητικών κοινωνιών μικρών πόλεων της Κεντρικής Αμερικής. Τώρα μπορεί κανείς να παίξει τυχερά παιχνίδια και από το σπίτι, μέσω του Ίντερνετ όπου υπάρχει ένας ταχέως αυξανόμενος αριθμός ιστοσελίδων τζόγου. Σήμερα οι ετήσιες δαπάνες για το τζόγο υπερβαίνουν το συνολικό ποσό των δαπανών για ταινίες του κινηματογράφου, βιβλία και ψυχαγωγία μαζί, συν το σύνολο του ποσού που διατίθεται για την αγορά εισιτηρίων για αθλητικά παιχνίδια.

Ο αντίκτυπος στην κοινωνία αυτής της τεράστιας αύξησης του τζόγου είναι εξαιρετικά αρνητικός. Εν πρώτοις έχει εκμεταλλευτεί τα φτωχά, αμόρφωτα και απειθάρχητα λαϊκά στρώματα. Οι επιχειρήσεις του τζόγου αποφέρουν πλούσιο κέρδος μόνο σε ένα ελάχιστο αριθμό ατόμων, σε βάρος του πλήθους των λιγότερο ευκατάστατων ατόμων. Το ποσοστό του μισθού τους το οποίο ξοδεύουν στο τζόγο τα άτομα με το χαμηλότερο εισόδημα είναι τετραπλάσιο του ανάλογου ποσοστού που ξοδεύουν αυτοί με τα υψηλότερα εισοδήματα.

Κατά την άποψή μου, είναι αδιανόητο οι κυβερνήσεις, οι οποίες υποτίθεται ότι προστατεύουν τον πολίτη και φροντίζουν για τη δημόσια τάξη, να επιτρέπουν την εκμετάλλευση του φτωχού εργαζόμενου από κρατικές επιχειρήσεις τζόγου. Αφ' ενός οι κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι πρέπει να παρέχουν κοινωνική βοήθεια και φοροαπαλλαγές στους φτωχούς, με το να επιβάλλουν φόρο στους πιο πλούσιους. Και αφ' ετέρου με υποκρισία χρηματοδοτούν και προωθούν τον τζόγο (κυρίως κρατικά λαχεία) που παίρνει χρήματα ακριβώς από αυτούς που διαθέτουν ελάχιστα. Όλα αυτά συμβαίνουν κάτω από την κυνική και δελεαστική κάλυψη ότι χιλιάδες άνθρωποι θα πλουτίσουν. Αντ' αυτού, όμως, τα αποτελέσματα που έχει ο τζόγος για τους φτωχούς είναι: αυξημένα χρέη, υποτιμημένη εργασία, ρωγμές στο γάμο και την οικογένεια, και προβλήματα στη συναισθηματική και σωματική υγεία.

Η μόνιμη προπαγάνδα υπέρ του νόμιμου τζόγου σε μια κοινωνία πάντα υποστήριξε ότι προάγει την επιχειρηματική και οικονομική ανάπτυξη. Η σκληρή πραγματικότητα όμως είναι τελείως διαφορετική. Αντί να άρει τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, ο τζόγος δημιουργεί περισσότερα. Για παράδειγμα, από το 1976 που η Atlantic City νομιμοποίησε το τζόγο στα καζίνο, ο πληθυσμός της μειώθηκε κατά 20 τοις εκατό. Η εγκληματικότητα αυξήθηκε κατά 380% και κατά συνέπεια ο αριθμός των αστυνομικών διπλασιάστηκε. Η ανεργία αυξήθηκε σημαντικά και 50% των 2100 επιχειρήσεων της πόλης αυτής έκλεισαν. Από τους τελευταίους έξη δημάρχους, τέσσερεις παραπέμφθηκαν στη δικαιοσύνη για διαφθορά- τρεις από αυτούς ήδη εκτίουν ποινές φυλάκισης. Ένας συγγραφέας διατύπωσε πολύ πετυχημένα την κατάσταση, σε μια φράση. "Η Atlantic City ήταν κάποτε η φτωχογειτονιά δίπλα στη θάλασσα - τώρα είναι η φτωχογειτονιά με τα καζίνο δίπλα στη θάλασσα."

Από την εμπειρία της Atlantic City μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ο τζόγος προωθεί κάθε είδους παρανομία και ιδιαίτερα το οργανωμένο έγκλημα. Σε μια έκθεσή της το 1989, η Επιτροπή Ελέγχου του Καζίνο του New Jersey ανέφερε τεράστια αύξηση του αριθμού επιθέσεων, βιασμών, πορνείας, και διακίνησης ναρκωτικών. Όλες αυτές οι δραστηριότητες ελέγχονται είτε από το οργανωμένο έγκλημα είτε είναι το άμεσο αποτέλεσμα της αυξημένης εγκληματικότητας στους δρόμους.

Για όποιο είδος κακοποιού κι αν πρόκειται, η παρουσία καζίνο σε μια πόλη ελκύει πλήθος νέων παραβατών στην κοινότητα.

Η Νεβάδα, που για πολύ καιρό ήταν η μόνη Πολιτεία της Αμερικής όπου η λειτουργία των καζίνο ήταν νόμιμη, έχει το υψηλότερο ποσοστό εγκλείστων στη χώρα. Το σαράντα τοις εκατό αυτών των φυλακισμένων είναι από άλλες Πολιτείες, ενδεικτικό της έλξης που ασκεί ο τζόγος στους κακοποιούς. Επίσης η Νεβάδα διακρίνεται για το υψηλότερο ποσοστό χρεοκοπιών και την μεγαλύτερη κατά κεφαλή κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών στις Ηνωμένες Πολιτείες. (Τα καζίνο προσφέρουν δωρεάν ποτά στους πελάτες τους γιατί μελέτες έχουν αποδείξει ότι όταν είναι κανείς μεθυσμένος, παίζει περισσότερο.) Το 1997 το FBI διαπίστωσε ότι στο Λας Βέγκας, η αναλογία των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν, με αυτών που εξιχνιάσθηκαν είναι πέντε προς ένα - η χειρότερη που υπάρχει μεταξύ όλων των μεγάλων πόλεων της χώρας.

Η Θέση της Εκκλησίας

απέναντι στο Τζόγο

Εν όψει όλων αυτών των αρνητικών επιρροών του τζόγου πάνω στην σύγχρονη κοινωνία, κάποιος, πολύ λογικά, μπορεί να ρωτήσει: " Πού ήταν η εκκλησία όλο αυτό τον καιρό;" Δυστυχώς, κάθε ενήμερος πιστός θα υποχρεωθεί να απαντήσει : "Ήταν απούσα". Όσον αφορά τα κοινωνικά θέματα, η Ευαγγελική Εκκλησία τις τελευταίες δεκαετίες ενεργοποιήθηκε περισσότερο στην καταπολέμηση των εκτρώσεων και της πορνογραφίας, και την υποστήριξη των αξιών της οικογένειας, και συντηρητικών εκλογικών θεμάτων. (Αυτές οι δραστηριότητες είναι αποδεκτές με την προϋπόθεση ότι δεν αντικαθιστούν το κήρυγμα του ευαγγελίου που είναι η πρωταρχική προτεραιότητα της εκκλησίας.) Η εκκλησία όμως δεν έκανε σχεδόν τίποτα και μίλησε ελάχιστα κατά της διεισδυτικής παρουσίας και επιρροής του τζόγου. Η κυβέρνηση, ιδιαίτερα σε κρατικό επίπεδο, υποστηρίζει το τζόγο, και η εκκλησία πρέπει να πάρει θέση, να εκθέσει τις καταστρεπτικές συνέπειες του τζόγου, και να διακηρύξει πόσο ασυμβίβαστος είναι με τις αρχές της Αγίας Γραφής.

Επειδή η Αγία Γραφή δεν γράφει πουθενά ξεκάθαρα "Μην παίζεις" ίσως οι Χριστιανοί να έκαναν πίσω, πιστεύοντας ότι είναι πολύ δύσκολο να βρουν επιχειρήματα κατά του τζόγου. Επιπλέον, νομίζω ότι η εκκλησία δεν μίλησε καθαρά για τις βλαβερές επιπτώσεις του τζόγου γιατί τα συμπτώματα στους τζογαδόρους, σαν άτομα, δεν είναι εμφανή. Συνήθως μπορεί κανείς να δει τα κακά συμπτώματα που έχει το οινόπνευμα ή τα ναρκωτικά στα άτομα που τα έχουν χρησιμοποιήσει. Αυτό όμως δεν αληθεύει για τα άτομα που βρίσκονται βαθιά μπλεγμένα στα δίχτυα του τζόγου. Οι τζογαδόροι μπορεί να έχουν την ίδια αξιοσέβαστη και φυσιολογική εμφάνιση με τον οποιονδήποτε.

Και τέλος, υπήρξε άγνοια όσον αφορά τη φύση και το υπόβαθρο του τζόγου, καθώς και άγνοια των βιβλικών αρχών που μας δείχνουν γιατί δεν είναι σωστό να παίζουμε τζόγο.

Ο πιστός που φιλοδοξεί να είναι σοφός διαχειριστής των πόρων του και πιστός υποστηρικτής της αλήθειας θα πρέπει να καταπιαστεί με την ανησυχητική αμαρτία του τζόγου. Η εκκλησία στην αρχαία εποχή το έκανε. Κάποιος άγνωστος ιεροκήρυκας του δεύτερου αιώνα στην Βόρεια Αφρική, πιθανόν μέσα ή κοντά στην Αλεξάνδρεια, έκανε το ακόλουθο κήρυγμα, το οποίο μας δίνει μια καλή ιδέα του πως αντιμετώπιζε η πρώτη εκκλησία το θέμα του τζόγου.

Πιστοί: Μέγα και πλούσιο είναι το έλεος του Κυρίου. Οι πειρασμοί του διαβόλου είναι πολυάριθμοι, οι σπουδαιότεροι όμως από αυτούς είναι η ειδωλολατρία, η πορνεία, η κλεψιά, ο εκβιασμός, η απληστία, η απάτη, η μέθη, η ανυπομονησία, η μοιχεία, ο φόνος, η ζηλοτυπία, η ψευδομαρτυρία, το ψέμα, ο φθόνος, η οργή, η συκοφαντία, η φημολογία και χιλιάδες άλλες κακές πράξεις, μεταξύ των οποίων και ο τζόγος.

Τα ζάρια είναι καθαρά παγίδα του διαβόλου. Επιβλέπει το παιχνίδι αυτοπροσώπως, φορτίζοντάς το με το θανατηφόρο φαρμάκι του όφι και ακόμα, επιφέρει την καταστροφή, και μια μεγάλη απογοήτευση καταβάλει τους παίκτες. Και σας ρωτώ, ω Χριστιανοί, γιατί συμβαίνει αυτό; Αυτό το χέρι έχει εξαγνιστεί από τις αμαρτίες του που διαπράχθηκαν προ της μετανοίας και της επιστροφής. Το ίδιο χέρι έγινε δεκτό στη τράπεζα του Κυρίου, έχοντας δεχθεί με το έλεος του Θεού αυτό που αφορά τη σωτηρία της ψυχής. Το ίδιο χέρι που ρίχνει το ζάρι υψώνεται στον Κύριο την ώρα της προσευχής. Τι θα πούμε όταν Το ίδιο αυτό χέρι με το οποίο κάνουμε το σήμα του σταυρού στο μέτωπό μας και με το οποίο παίρνουμε μέρος στην Τράπεζα του Κυρίου, πιαστεί και πάλι στη παγίδα του διαβόλου από την οποία αρχικά απελευθερώθηκε; Μιλώ για το χέρι που επιδίδεται στα τυχερά παιχνίδια προκαλώντας έτσι την καταστροφή του και τον κολασμό του. Το χέρι αυτό είναι εξοικειωμένο με το αχαλίνωτο πάθος του τζόγου γιατί ο τζόγος είναι εκεί όπου ο διάβολος βγαίνει για κυνήγι και αυτοί που παίζουν ζάρια λαβώνονται από μια ακαταμάχητη σαγήνη.

Είναι στο τραπέζι του τζόγου, είναι στο τραπέζι του τζόγου σας λέω, που ο διάβολος καραδοκεί τη στιγμή που θα ξαφνιάσει τους παίκτες και θα αισθανθεί αγαλλίαση για τον θρίαμβό του πάνω στα θύματά του. Σας λέω ότι είναι στο τραπέζι του τζόγου που χάνει κάποιος τα υπάρχοντά του και μεγάλα χρηματικά ποσά. Αυτή η απώλεια τον οδηγεί σε δικαστικές διαμάχες και παράλογο πάθος κλοπής. Ω φαρμακεροί τζογαδόροι, είσαστε επιζήμιοι, άνομοι και νωθροί. Ω άπονα χέρια που στρέφουν τα μπράτσα τους ενάντια στον εαυτό τους καταστρέφοντας με επαίσχυντο ζήλο την περιουσία που οι προπάτορές τους δημιούργησαν με τον ιδρώτα του προσώπου τους. Ω καταπληγωμένα χέρια πού σπεύδουν στα ζάρια, ένοχα και ακούραστα, να απασχολούνται μέρα-νύχτα χωρίς διακοπή. Κολάζεστε με την αμαρτία σας, και όμως αφού την διαπράξετε δεν σταματάτε.

Το τραπέζι του τζόγου είναι η παγίδα του διαβόλου, το δόκανο του εχθρού που δελεάζει την απληστία ενώ στην πραγματικότητα φέρνει πλήρη καταστροφή. Με το τζόγο οι άνθρωποι γίνονται φτωχότεροι και διασκορπίζουν τη περιουσία τους. Σταμάτα να είσαι παίκτης και γίνε Χριστιανός ενώπιον του Χριστού, κάτω από τα βλέμματα των αγγέλων και στην παρουσία των μαρτύρων. Βάλε τα χρήματά σου στο θυσιαστήριο του Κυρίου, μοίρασέ τα στους φτωχούς και μην επιτρέψεις στο αχαλίνωτο πάθος σου να τα κατασπαταλήσει. Εμπιστεύσου τα στοιχήματα σου στο Χριστό που είναι πάντα νικητής. Διάθεσε όλη σου την περιουσία και αυτά που σου περισσεύουν για τις ανάγκες της εκκλησίας. Κατάθεσε το χρυσό σου και το ασήμι σου και τα πλούτη σου σε ουράνια θησαυροφυλάκια. Τράβηξε τα χέρια σου γρήγορα μακριά από το θυσιαστήριο του διαβόλου. Απεξαρτήσου από αυτές τις κακές συνήθειες και επιδίωξε να γίνεις ένας χριστιανός με αυτοκυριαρχία. Μελέτησε τη σοφία και μάθε τα διδάγματα του ευαγγελίου. Ύψωσε χέρια καθαρά στο Χριστό, και μην στρέφεις πλέον το βλέμμα σου στα ζάρια. Αμήν.

Αυτό το σκληρό μήνυμα μας δείχνει πόσο αντίθετοι ήταν στο τζόγο κάποιοι ηγέτες της πρώτης εκκλησίας . Αιώνες αργότερα, οι σημαντικότεροι ηγέτες της Μεταρρυθμίσεως πήραν κι αυτοί ξεκάθαρη θέση κατά του τζόγου. Ο Ιωάννης Καλβίνος έθεσε εκτός νόμου το τζόγο σε όλη την Γενεύη της Ελβετίας, και ο Μαρτίνος Λούθηρος διακήρυξε: "Τα χρήματα που κερδίζει κανείς από το τζόγο δεν αποκτώνται χωρίς αμαρτία". Δεν βρίσκω το λόγο γιατί να μη μπορούμε να πειστούμε να πάρουμε θέση ενάντια στο τζόγο, ακριβώς όπως έκαναν και οι προπάτορές μας στην πίστη. I

Συνέχεια και τέλος στο επόμενο

Επιμέλεια-Μετάφραση κειμένου: Πολυξένη Μπούκη

 

 

 

 

 

Ο

τίτλος του Ψαλμού αυτού "Μούθ-λαββέν" δεν φαίνεται να έχη σχέσι με το περιεχόμενο του Ψαλμού. Κατά λέξιν σημαίνει "ο θάνατος του υιού" ή "ο θάνατος του πρωταγωνιστού" και υποτίθεται ότι αναφέρεται εις την κρίσιν του Θεού, ειδικώτερα στην κρίσι Του επάνω στον Γολιάθ (εδ. 3).1 2

Τον Ψαλμό θα τον διαιρέσουμε σε τρία τμήματα:3

Εδ. 1-10: (η προσωπική αγαλλίασις του Δαβίδ)

Εδ. 11-16: (η συλλογική αγαλλίασις-έξαρσις)

Εδ. 17-20: (νηφάλιες σκέψεις)

(Α΄) Η προσωπική αγαλλίασις του Δαβίδ (εδ. 1-10)

Εδ. 1-2: Μια ανείπωτη αγαλλίασις, έξαρσις, ψυχική ανάτασις διακατέχουν τον Δαβίδ. Από το βάθος της καρδιάς του, τα κατάβαθα της ψυχής του, "De profundis", ως θα ελέγαμε (χρησιμοποιούντες τον γνωστό τίτλο έργου του Αυγουστίνου), εξέρχεται μια δοξαστική αναφώνησις: "ΘΕΛΩ σε δοξολογήσει, Κύριε, εν τη καρδία μου· θέλω διηγηθή πάντα τα θαυμάσιά σου" (εδ. 1). Συχνά τα χείλη μας εκφράζουν δοξολογίες και επαίνους, οι οποίοι όμως δεν ανταποκρίνονται στα βαθύτερα αισθήματά μας, αλλά αποτελούν μια τυπική επανάληψι φράσεων που αποστηθίσαμε. Όμως δεν συμβαίνει αυτό με τον Ψαλμωδό. Η δοξολογία του είναι γνησία, πηγαία, ειλικρινής και τούτο γιατί το Πνεύμα του Θεού, έχει φέρει στον νουν του ευλογημένες αναμνήσεις:

(α) Η ανάμνησις, η ανάκλησις στη μνήμη, η ανασκόπησις των θείων ευεργεσιών, αποτελεί πάντα μια πηγή ευχαριστίας και δοξολογίας, για την πιστή ψυχή, που προκαλεί ένα πνεύμα αισιοδοξίας, μια διάθεσι ψυχικής ευφορίας, αλλά και μια κατανυκτική ευλαβή ευφροσύνη. Αυτό είναι εκείνο που πειραματίζεται ο Ψαλμωδός -καθώς (ως θα ελέγαμε) σαν μια κινηματογραφική ταινία, έρχονται στο νουν του τα θαυμαστά έργα του Θεού, στη δημιουργία, στις επεμβα΄σεις, στο έλεος, στην πολυειδή (ποικίλη) χάριν Του.4 Πόσο, πράγματι, εμπλουτίζεται η ζωή μας από μιαν αναδρομή στα θαυμαστά έργα του Κυρίου! Πόσο τούτο όμορφα εκφράζεται στον παλαιό εκείνον Ύμνο "επί των μεγάλων της ζωής δεινών,..." και σ' εκείνη την επωδό: "Έν προς έν τα δώρα του Θεού απαρίθμει ευσεβώς πιστέ κι έκθαμβος θα βλέπης τας προς σε παμμεγίστας ευλογίας του Θεού" (Ψαλμ. 268), με στίχους του ευλογημένου εκείνου παλαιού εργάτου, του Πολυκάρπου Λογγινίδη.

(β) Τούτο οδηγεί τον Ψαλμωδό σε μια περαιτέρω έκφρασι του θερμού αισθήματος που κυριαρχεί στον νουν και την καρδιά του: "Θέλω ευφρανθή και χαρή εν σοι· θέλω ψαλμωδήσει εις το όνομά σου, Ύψιστε" (εδ. 2). Αυτό το ευφρόσυνο, το περιχαρές, το χαροποιό πνεύμα που ενσταλλάζει η πραγματική παρουσία του Θεού είναι τόσο έκδηλο. Η κατήφεια, η μεμψίμοιρη διάθεσις, η απαισιόδοξη νοοτροπία δεν έχουν εδώ θέσι, στην καρδιά του Ψαλμωδού. Και δεν είναι αυτό κάτι το επιφανειακό, το προσποιητό, το επιτηδευμένο, αλλά το αληθινό, το γνήσιο, το πηγαίο.

(γ) Η γνήσια αυτή χαρά που πηγάζει από τον ίδιο τον Θεό, σχετίζεται με μια πραγματική, ουσιαστική, άμεση, προσωπική σχέσι με τον Κύριο: "και χαρή εν σοι". Τούτο μέσα στο πλαίσιο της Καινοδιαθηκικής εν Χριστώ εμπειρίας χαρακτηρίζεται από τον Πέτρο με τούτη την έκφρασι: "χαρά ανεκλαλήτω και δεδοξασμένη". Πόσο θαυμαστή και ευλογημένη αυτή η εμπειρία που είναι καρπός, όμως, της σταθερής, της προσηλωμένης στον Κύριο πίστεως!

(δ) Το ερώτημα το οποίον συχνά γεννάται: είναι δυνατόν πάντοτε, κάτω μάλιστα από σκληρές, απελπιστικές, οδυνηρές περιστάσεις και καταστάσεις, ο πιστός να διατηρή αυτό το ευφρόσυνο πνεύμα; Το ερώτημα δυσχερέστατα, ομολογουμένως, απαντάται. Ας ενθυμηθούμε, όμως, τα λόγια του Αποστόλου Παύλου, δεσμίου στη Ρώμη, καθώς αναμένει την προσαγωγή του ενώπιον του Καίσαρος, ενώ γράφει στους αγαπημένους του Φιλιππησίους: "χαίρετε εν Κυρίω πάντοτε· πάλιν ερώ (θέλω ειπεί) Χαίρετε".5 Βεβαίως ο πιστός δεν παύει να είναι ένα εύθραυστο, αδύναμο, ευάλωτο όν, που μόνο στη χάρι του Θεού οφείλει την σωτηρία του, όπως και την διαφύλαξί της: αυτό το "Αρκεί σοι η χάρις μου, η γαρ δύναμις εν ασθενεία τελείται"...6

Όμως και στην πλέον σκληρή δοκιμασία ο Κύριος διαφυλάττει μια μικρή ικμάδα, στο βάθος της υπάρξεώς μας, που δίδει μια, διαφορετικά, ανέλπιστη αντοχή και καρτερία, όχι σε "υπερανθρώπους" αλλά σε ασθενή σκεύη: "τις ημάς χωρίσει από της αγάπης του Χριστού;..."

(ε) Υπάρχει, όμως, σ' αυτό το ευφρόσυνο πνεύμα του Ψαλμωδού κάποιο ιδιαίτερο στοιχείο που τον εμπνέει και τον ζωογονεί: "εις το όνομά σου". Ο Δαβίδ έχει γνωρίσει αυτό το "όνομα", τον χαρακτήρα δηλαδή, την αγιότητα, το έλεος, την χάριν του Κυρίου. Είναι Αυτός που τον: "ανεβίβασεν εκ λάκου ταλαιπωρίας εκ βορβορώδους πηλού και έστησεν τους πόδας του επί της πέτρας και εστερέωσεν τα βήματά του και έβαλεν εν τω στόματί του άσμα νέον, ύμνον εις τον Θεόν ημών".7

Το εδάφιο κλείει με μια δοξαστική αναφώνησι: "Ύψιστε": Είναι η αναγνώρισις της απόλυτης θείας κυριαρχίας, η διακήρυξις της αδιαφιλονίκητης, της αναμφισβήτητης, άπειρης εξουσίας Εκείνου στον οποίον εμπιστεύεται, προσδοκά, ελπίζει. Ο Ιωάννης Καλβίνος ολοκληρώνει την ανάλυσι του εδαφίου με το εξής σχόλιο: "... ο Δαβίδ θέτει ενώπιόν του τις μαρτυρίες της θείας αγαθότητος που είχε προηγουμένως πειραματισθή, με σκοπό να ενθαρρύνη τον εαυτόν του ώστε με την μεγαλύτερη ζέσι ν' ανοίξη8 την καρδιά του στον Θεό, και να παρουσιάση σ' Αυτόν την προσευχή του. Εκείνος που αρχίζει την προσευχή του βεβαιώνοντας ότι ο Θεός αποτελεί την μεγάλη πηγή και το αντικείμενο της χαράς του, οχυρώνει τον εαυτό του προκαταβολικά με την ισχυρότερη πεποίθησι, παρουσιάζοντας τις ικεσίες του στον ακροαζόμενο την προσευχή".9

Εδ. 3-4: Ο Δαβίδ, στη συνέχεια, αναπολεί τις περιστάσεις εκείνες όπου ο Θεός υπερασπίσθηκε την βασιλεία του, αρχής γενομένης από το περιστατικό του Γολιάθ, και έπεται συνέχεια: αγώνες κατά των Φιλισταίων, ο διωγμός του Σαούλ, η ανταρσία του Αβεσσαλώμ κ.ο.κ...10 "όταν στραφώσιν οι εχθροί μου εις τα οπίσω, πέσωσι, και αφανισθώσιν απ' εμπρός σου" (εδ. 3). Και παρ' όλο ότι υπάρχει στο εδάφιο αυτό ένα έντονο προσωπικό στοιχείο: "οι εχθροί μου", τούτο συνοδεύεται με μια πρώτη αναφορά στον Κύριο "απ' εμπρός σου". Στο επόμενο όμως εδάφιο (4), ο Δαβίδ αποδίδει τις νίκες του αυτές στον Θεό: "Διότι συ έκαμες την κρίσιν μου και την δίκη μου· εκάθισας επί θρόνου κρίνων εν δικαιοσύνη·", καθώς διακηρύττει ότι ήτο ο Κύριος που εξέτεινε τον ισχυρό Του βραχίωνα για να χορηγήση βοήθεια, αρωγή, όταν άδικα επλήττετο από τους εχθρούς του. Αυτή είναι η σωστή προσέγγισις, η ορθή κατανόησις της πιστής ψυχής. Η καύχησις στην προσωπική επιδεξιότητα, ικανότητα, ευστροφία -και αυτά δώρα Θεού- αποκλείονται από του να γίνουν στοιχεία κάποιου αυτοεπαίνου. Ο Λόγος του Θεού, σε πολλές δεκάδες αναφορές, καταδικάζει κάθε ανθρώπινη καύχησι, αλλά και η γνησία Χριστιανική εμπειρία το επιβεβαιώνει. Ο φίλαυτος ανθρωποκεντρισμός μας, κυριαρχούν στοιχείο του "παλαιού ανθρώπου", πάντοτε προβάλλει τέτοιες εγωϊστικές εκτιμήσεις: "Τι σπουδαίος είμαι!", όμως το Πνεύμα το Άγιο, έρχεται δια του στόματος του Παύλου, να δώση την ορθή κατανόησι της προσωπικής μας επιτυχίας και αποτελεσματικής διακονίας: "χάριτι δε Θεού είμι ό είμι"12 και είναι δεκάδες οι περιπτώσεις όπου ο πρωταγωνιστής αυτός της διακηρύξεως του Ευαγγελίου επαναλαμβάνει αυτή τη βασική αρχή της πίστεως, την οποία όμως τόσο εύκολα και τόσο συχνά λησμονούμε...

Εδ. 5-6: Στη συνέχεια ο Ψαλμωδός εκφράζει την ικανοποίησι και την χαρά του διότι οι εχθροί του Θεού, που είναι και οι ιδικοί του εχθροί, έχουν τεθή εκποδών: "επετίμησας τα έθνη· εξωλόθρευσας τον ασεβή· το όνομα αυτών εξήλειψας εις τον αιώνα του αιώνος" (εδ. 5). Αποτελεί, πράγματι, μιαν ιστορική πραγματικότητα ότι λαοί και έθνη τα οποία στα χρόνια του Δαβίδ είχαν ασκήσει μια κυρίαρχη, καταπιεστική, ασεβή εξουσία έχουν εξαλειφθή τελείως, και αυτή ακόμη η μνήμη τους έχει εξ ολοκλήρου εκλείψει. Ακόμη και οι κραταιές αυτοκρατορίες της εποχής εκείνης, αλλά και οι μετέπειτα, έχουν τελείως εξαφανισθή. Και αυτή ακόμη η μνεία τους, αποτελεί μάλλον αντικείμενο αρχαιολογικής ερεύνης -και όχι καθαρώς ιστορικής αναφοράς- που απασχολεί έναν περιωρισμένο αριθμό μελετητών και επιστημόνων. Παρά το γεγονός, όμως, ότι η αναφορά αυτή φαίνεται ότι αφορά το παρελθόν δεν πρέπει να αποκλεισθή η περίπτωσις αυτή η μνεία να έχη και μια μελλοντική προοπτική σε κάτι που τότε αντιμετώπιζε ο Δαβίδ. Με αυτή την εκτίμησι και με την εμπειρία του παρελθόντος, η πίστις του Δαβίδ σε μια προσεχή απελευθέρωσι από τους κινδύνους που τον περιβάλλουν, αποτελεί μια πρόβλεψι,13 μια προσδοκία και πρόγνωσι μάλλον, για μια θεία επέμβασι και απελευθέρωσι, παρά για κάτι που έχει ήδη πραγματοποιηθή. Συνεχίζων (εδ. 6) ο Ψαλμωδός, με μιαν ίσως δόσιν ειρωνίας, κατά την υποψίαν που διατυπώνει ο Καλβίνος, προκαλεί τον εχθρό:14 "(εχθρέ, αι ερημώσεις εξέλιπον δια παντός·) και κατηδάφισας πόλεις· το μνημόσυνον αυτών εχάθη μετ' αυτών·" (εδ. 6). Ο ίδιος μελετητής διερωτάται εάν η παρενθετική φράσις έχει έναν ερωτηματικό χαρακτήρα, όπως ως λέγει, ωρισμένοι υποστηρίζουν, ή θετικό. Και στην πρώτη περίπτωσι αλλά ακόμη περισσότερο στη δεύτερη, υπάρχει το στοιχείο της ειρωνείας και του σαρκασμού, καθώς ο Δαβίδ επιτιμά την ανόητη καυχησιολογία των εχθρών του. Νομίζουν ότι επέτυχαν -ή θα επιτύχουν μια ολοκληρωτική ερήμωσι- και την κατεδάφισι των πόλεων. Η συνεχόμενη φράσις "το μνημόσυνον αυτών εχάθη μετ' αυτών" πιθανόν να συνδέεται με τα προηγούμενα. Δηλαδή να σημαίνη ότι μαζί με την ερήμωσι της χώρας, την κατεδάφισι των πόλεων, και αυτή η ανάμνησίς τους για πάντα έχει χαθή. Όμως είναι δυνατόν να αντιμετωπίσουμε την τελευταία αυτή φράσι με μια διαφορετική προσέγγισι. Δηλαδή: και αυτή ακόμη η ανάμνησις της υπάρξεως των εχθρών αυτών έχει τελείως λησμονηθή. Κάτι που προεικονίζει την τελική νίκη, και την βασιλεία της δικαιοσύνης, σε μια παγκόσμια αλλά και αιώνια έκτασι, κάτι που αναφέρεται σε "προφητικές τελειότητες" -ένα χαρακτηριστικό της Π.Δ., με την περιγραφή ερχομένων γεγονότων, ως εάν αυτά να είχαν ήδη πραγματοποιηθή, τόσον βεβαίων στην εκπλήρωσί τους και τόσον καθαρών στον οραματισμό τους.15 16

Η θρησκευτική αιτία αυτής της αγαλλιάσεως (εδ. 7-10)

(α) Εδ. 7-8: Αυτό το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της αγαλλιάσεως και εξάρσεως που κυριαρχεί στο πρώτο μέρος του Ψαλμού έχει μια θεολογική βάσι, μια θρησκευτική αιτία. Οι γνήσιες και διαμένουσες πνευματικές εμπειρίες δεν στηρίζονται σε κάποια απλώς συναισθηματική διέγερσι, ούτε ευρίσκονται σε ανθρωποκεντρικά πλαίσια, αλλά σε μια άμεση αναφορά στη θεία αιωνιότητα, απόλυτη κυριαρχία και κρίσι: "Αλλ' ο Κύριος διαμένει εις τον αιώνα· ητοίμασε τον θρόνον αυτού δια κρίσιν" (εδ. 7). Το πρώτο σημείο που πρέπει να προσέξουμε είναι το αιώνιο, το διηνεκές της θείας οντότητος. Τα θέματα της ανεξάντλητης, της άπειρης θείας οντότητος συνδέονται με εκείνο της κυριαρχίας και της αδέκαστης κρίσεως του Θεού. Ο Δαβίδ έχει παρουσιάσει τους εχθρούς του οι οποίοι τον διώκουν με άγρια βία, επιμένοντες με αποφασιστικό πείσμα στη σκληρότητά τους, έτσι ώστε να φαίνεται ότι η αδυσώπητη απόφασίς τους είναι ποτέ να μη σταματήσουν τον αγώνα μέχρις ότου η βασιλεία του Δαβίδ ολοκληρωτικά συντριβή. Όμως ο πόλεμος αυτός των πονηρών δυνάμεων έρχεται αντιμέτωπος με τον αιώνιο, κυρίαρχο Θεό. Αυτός θα κάμη κρίσιν. Αυτός έχει ετοιμάσει θρόνον κρίσεως. Η έκφρασις αυτή υπενθυμίζει μια εικόνα οικεία του βασιλέως-δικαστού που κάθηται επί ενός επιγείου θρόνου, δια να κρίνη τις ποικίλες υποθέσεις που φέρονται ενώπιόν του. Στο εδ. 5 είχαμε ιδεί την επιτίμησι των εθνών, στο εδάφιον, όμως αυτό (8), έχουμε μια επεξήγησι και διεύρυνσι της εννοίας αυτής της κρίσεως: "και Αυτός θέλει κρίνει την οικουμένην εν δικαιοσύνη· θέλει κρίνει τους λαούς εν ευθύτητι" (εδ. 8). Ο δικαστής όμως Αυτός δεν κάθηται εις κάποιον ανθρώπινον θρόνον, ούτε ασκεί την εξουσιαστική του δικαστική εξουσία σε κάποιο έθνος ή χώρα, αλλά "κρίνει την οικουμένην". Η έννοια της "οικουμένης" είναι πάσα κατοικημένη περιοχή, παντού όπου οικούν άνθρώπινα όντα. Και οι μεγαλήτεροι εξουσιασταί ποτέ δεν απέκτησαν μια τέτοια εξουσία, κυριαρχία. Αυτή όμως η εξουσία και "δικαιοσύνη" και στην πιο εξιδανικευμένη περίπτωσι ή περίοδο, παρασάγγες απέχει από εκείνο το πρότυπο που ο αιώνιος Κριτής θα επιβάλη. Εδώ ο Ψαλμωδός, με την μυστική οδηγία του Αγίου Πνεύματος, βλέπει την εσχατολογική εκείνη διάστασι στο Πανανθρώπινο πρόβλημα της αδικίας, που ευρίσκει την τέλεια λύσι του, στην ένδοξη Παρουσία του Κυρίου Ιησού: "Και πάλιν ερχόμενον μετά δόξης κρίναι ζώντας και νεκρούς, ού της βασιλείας ουκ έσται τέλος", κατά το Σύμβολον Πίστεως Νικαίας και Κωνσταντινουπόλεως. Και αυτή η κτίσις, αυτή η οικουμένη, η οποία τόσα υπέστη από την καταστροφική μανία του αποστάτου ανθρώπου, ".. ελευθερωθήσεται από της δουλείας της φθοράς εις την ελευθερίαν των τέκνων του Θεού... ότι πάσα η κτίσις συστενάζει και συνωδίνει άχρι του νυν...".20 Επ' ευκαιρία δεν θα πρέπει εδώ να τονίσουμε την ιδιαίτερη ευθύνη την οποία ο λαός του Θεού έχει στην προστασία της δημιουργίας του Θεού από την κακοποίησι που υφίσταται από την ανθρώπινη αδιαφορία, απάθεια, απληστία και ληστρική εκμετάλλευσι αυτού του πολυτίμου δώρου;

(β) Εδ. 9-10: Το πρώτο στοιχείο αυτής της "προσωπικής" αγαλλιάσεως του Ψαλμωδού, στην προσδοκία της θείας λυτρωτικής κρίσεως, ακολουθεί ένα δεύτερο όπου τονίζεται αυτή η αδιάπτωτη, πλήρης χάριτος φροντίς του Κυρίου δι' εκείνους οι οποίοι γνωρίζουν, αναγνωρίζουν και υπακούουν στον Κύριο: "Και ο Κύριος θέλει είσθαι καταφύγιον εις τον πένητα, καταφύγιον εν καιρώ θλίψεως". Η μεταφορική εικόνα εδώ μεταβάλλεται. Ο Θεός από Κριτής τώρα παρουσιάζεται ως το "καταφύγιον", μια λέξις που το νόημά της κυριολεκτικά σημαίνει "οχύρωμα" (Ησαΐας κε΄ 12). Όμως οι δύο μεταφορικές έννοιες, στενά συνδέονται μεταξύ τους, διότι ο ίδιος ο Θεός ο οποίος εμφανίζεται ως ο τρομερός Κριτής στον ασεβή τον πονηρό, προσφέρει Καταφύγιο στον καταπιεζόμενο, στον "πένητα" "εν καιρώ θλίψεως". Ενώ ο Κριτής θα εξαλείψη τα ονόματα των ασεβών (εδ. 5), εκείνοι που γνωρίζουν το όνομα του Θεού, έχουν μια βάσι ένα θεμέλιο εμπιστοσύνης (εδ. 2-3).20 Αυτοί ακόμη και στις πιο δεινές και αντίξοες περιστάσεις έχουν αυτό το ασφαλές Καταφύγιο (εδ. 10): "Και θέλουσι ελπίσει επί σε γνωρίζοντες το όνομά σου· διότι δεν εγκατέλιπες τους εκζητούντας σε, Κύριε": Ο Ιωάννης Καλβίνος σχολιάζων αυτό το εδάφιο μεταξύ αλλων σημειώνει: "Πολλοί λαμβάνουν το "όνομα" απλώς ως τον ίδιο τον Θεό. ... αλλά νομίζω ότι στον όρο αυτόν εκφράζεται κάτι περισσότερο. Καθώς η ουσία του Θεού είναι κεκρυμμένη και ακατανόητη, ασύλληπτη, το όνομά Του σημαίνει τον χαρακτήρα Του, στο βαθμό εκείνο που Αυτός ευαρεστήθηκε να το καταστήση γνωστό σε μας". Και συνεχίζων, προσθέτει αναφορικά με το "διότι δεν εγκατέλιπες τους εκζητούντας σε" παρατηρών ότι ο Θεός εκζητείται με επίκλησι (θερμή προσευχή) και την μελέτη για μια αγία και έντιμη ζωή. Τα δύο όμως αυτά είναι αδιάσπαστα ενωμένα προς άλληλα...

Συνέχεια και τέλος στο επόμενο

 

Υποσημειώσεις:

1. Leslie S. McCaw - New Bible Commentary - "The Psalms" - InterVarsity Fellowship - London, 1954, Σελ. 419.

2. Κατά τον Peter G. Craigie, ο τίτλος του Ψαλμού, πιθανώς προσδιορίζει τον τόνον ή την μελωδίαν του Ψαλμού. Κατά λέξιν σημαίνει "ο θάνατος του υιού" (αναφ. εις τον Σύμμαχον: Εβωνίτην μεταφραστήν της Π.Δ., β΄ αιών, και τον Ιερώνυμον). Όμως εάν η λέξις ληφθή ως ενιαία, τότε έχει ομοιότητα με ψαλμ. μς΄ "Αλαμόθ" (κατά λέξιν: παρθέναι, άγαμοι γυναίκες) πιθανόν το όνομα ενός τόνου ή μουσικού ρυθμού (P.G. Craigie - Psalms: Σελ. 114, 342 -Word Biblical Commentary - Waco, Texas 1983) -Οι Ο΄ απέδωσαν τον τίτλον ως "Εις το τέλος υπέρ των κρυφίων του υιού" (;), και η ΝΜΒ: "Ο Κύριος σωτήρας των φτωχών και των κατετρεγμένων". Ο Ιωάννης Καλβίνος, τοποθετεί την εξής επικεφαλίδα εις τον Ψαλμόν: "Στον Αρχιμουσικόν Αλμούν-Λάββεν", και εκφράζει την γνώμην ότι ήτο ένας από τους κυρίους εχθρούς του Δαβίδ. Άλλοι, λέγει, υποθέτουν ότι πρόκειται περί του Γολιάθ, ενώ άλλοι ομιλούν περί μουσικού οργάνου (Σχόλια Ιωάννου Καλβίνου - "Calvin's Translation Society", 1845, Ψαλμοί, Σελ. 109).

3. Α΄ Πέτρου δ΄ 10.

4. Α΄ Πέτρου α΄ 8.

5. Φιλιππησίους δ΄ 4 (16 φορές ο Παύλος χρησιμοποιεί στην Επιστολή αυτή τις λέξεις "χαίρω", "χαρά"). Η παραδοσιακή άποψις στην οποία εμμένουμε είναι ότι η Επιστολή αυτή, όπως και οι Επιστολές προς Εφεσίους, Κολοσσαείς, Φιλήμονα, εγράφησαν από την Ρώμη, κατά την διάρκεια της "πρώτης" φυλακίσεως του Παύλου εκεί. Κατ' άλλην άποψιν, προσφάτως προβαλλομένην, η Επιστολή αυτή, και αι άλλαι Επιστολαί της "φυλακίσεως" του Παύλου, εγράφησαν από την Καισάρειαν (της Παλαιστίνης) κατά την διάρκεια της επί διετίαν κρατήσεως του Παύλου εκεί (Πραξ. κγ΄ 23-κς΄ 30).

6. Β΄ Κορ. ιβ΄ 9.

7. Ρωμ. η΄ 35 κ.ε.

8. Ψαλμ. μ΄ 2.

9. Ibid, Σχολ. Ιω. Καλβίνου, Σελ. 112. Η ιδική του απόδοσις στη Γαλλική έχει: "Afin de discouvrir son coeur a Dieu plus alaigrement".

10. Ibid, Σχολ. Ιω. Καλβίνου, Σελ. 112.

11. Ibid, Σχολ. Ιω. Καλβίνου, Σελ. 113, 114.

12. Α΄ Κορ. ιε΄ 10.

13. Ibid, Peter G. Craigie, Σελ. 118.

14. Ibid, Ιω. Καλβίνου, Σελ. 115.

15. Derek Kidner (Psalms) - InterVarsity Press, Leicester England (1973), Σελ. 69.

16. Η απόδοσις του Ν. Βάμβα ανταποκρίνεται με τας παλαιάς μεταφράσεις (Αγγλική, Γαλλική, Ισπανικήν). Η Ν.Μ.Β. έχει μία τελείως διαφορετική προσέγγισι: "η εξόντωση του εχθρού ολοκληρώθηκε, τις πόλεις τους ισοπέδωσες· κανένας πια δεν τις θυμάται" (εις εδ. 7), που, πλησιάζει κάπως στην απόδοσι των Ο΄, η οποία όμως είναι ιδιαιτέρως δυσνόητη.

17. Ibid, Ιω. Καλβίνου, Σελ. 115.

18. Ibid, P. G. Craigie, Σελ. 119.

19. Οικουμενικαί Σύνοδοι: Νικαίας 325 μ.Χ., Κωνσταντινουπόλεως 381 μ.Χ.

20. Ρωμ. η΄ 21-22.

21. Ibid, P. G. Craigie, Σελ. 119.

22. Ibid, Ιω. Καλβίνου, Σελ. 120. I

Ο κ. Α. Κουλούρης είναι μεταφραστής στην Ελληνική γλώσσα των "Θεσμών της Χριστιανικής Θρησκείας" του Ι. Καλβίνου.

 

Χαιρετισμό στο Συνέδριο απηύθυναν ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ.Ιγνάτιος και ο Γεν. Γραμματέας του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής κ.Χαράλαμπος Κρανιώτης

Από τους εκπροσώπους της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος κύριο & κυρία Ζορμπά αναπτύχθηκε η κοινωνική δραστηριότητα της Εκκλησίας δια μέσου της οργάνωσης "Γιατροί της αγάπης"

Συντονιστής: "Είναι γνωστή και ευρύτερα η κοινωνική προσφορά της Ι.Μητροπόλεως Δημητριάδος και χαιρόμαστε για τις πρωτοβουλίες και τις ευαισθησίες του Σεβασμιώτατου σε προβλήματα που αφορούν σε ευπαθείς ομάδες της τοπικής κοινωνίας όπως πρόσφυγες ,άπορους, ηλικιωμένους, πάσχοντες από νόσο Alzheimer κ.ο.κ.

Χαιρόμαστε ακόμη και για τις πέραν της Μητροπόλεως δραστηριότητες του, όπως την συχνή και εποικοδομητική παρουσία του στα Μ.Μ.Ε. και την παρουσία του στην Ελληνική Βιβλική Εταιρεία (της οποίας είναι Πρόεδρος και απ΄ όπου αρκετοί από μας τον γνωρίζουμε καλύτερα)".

Προσφορά και μαρτυρία στην

ιδρυματική περίθαλψη

 

του κ. Αναστασίου Τζαμτζή

Φυσικοθεραπευτή

 

Εκ μέρους του Ελληνικού Βιβλικού Συνδέσμου, σας ευχαριστώ για την πρόσκληση σας για την παρουσίαση του έργου της "Λωίδας".

Η "Λωίδα", το χριστιανικό σπίτι φιλοξενίας ηλικιωμένων, είναι ένα έργο προσφοράς και μαρτυρίας προς "τα άσπρα μαλλιά", και όπως γνωρίζετε το ζήτημα της τρίτης ηλικίας είναι ένα από τα πιο σύνθετα προβλήματα των σύγχρονων κοινωνιών.

Σε όλον τον κόσμο παρατηρείται γήρανση του πληθυσμού.

Γενικά, στις ανεπτυγμένες χώρες, ο αριθμός των ατόμων άνω των 65 ετών αυξάνει με ρυθμό πολλαπλάσιο από ότι ο γενικός πληθυσμός. Στην Ελλάδα ο ρυθμός αυτός υπολογίζεται πως είναι επταπλάσιος, ενώ η αναλογία του αριθμού των ηλικιωμένων (65 χρονών και άνω) ως προς το γενικό πληθυσμό, το 1988, ήταν 13,6%. Το 2001 έχει ξεπεράσει το 15%.

Επόμενο είναι λοιπόν, οι μεγάλες δημογραφικές αλλαγές, με τη γήρανση του πληθυσμού και την επιβίωση όλο και περισσότερων υπερήλικων ατόμων, να δημιουργούν νέα κοινωνικά δεδομένα.

Η συχνότητα της αναπηρίας και της εξάρτησης αυξάνονται ραγδαία στις ηλικίες άνω των 65 χρόνων: μέχρι 30% των ατόμων άνω των 80 χρόνων μπορεί να έχουν ανάγκη για πλήρη βοήθεια στην καθημερινή τους ζωή και μέχρι 60% για μερική στήριξη.

Η άνοια επίσης είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα σήμερα. 6-8% των ατόμων άνω των 65 ετών πάσχουν από κάποιας μορφής άνοια, και το ποσοστό φτάνει το 40% περίπου των ατόμων άνω των 80 ετών. Από το σύνολο, το 4-5% πάσχει από άνοια σε στάδιο στο οποίο επηρεάζεται καθοριστικά η ζωή τόσο του πάσχοντος όσο και της οικογένειάς του για 7 με 10 χρόνια, διάστημα κατά το οποίο η νόσος εξελίσσεται προοδευτικά.

Σε όλη την Ευρώπη, και ακόμα περισσότερο στην Ελλάδα, η φροντίδα των εξαρτημένων υπερηλίκων γίνεται από τις οικογένειές τους.

Όμως, πολλές φορές το βάρος της συνεχούς παροχής φροντίδας δημιουργεί προβλήματα τόσο οικονομικά και κοινωνικά, όσο και ατομικά, έχει δηλαδή συχνά επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία του φροντιστή. (Τελευταία έχει παρατηρηθεί αύξηση της χρήσης των φαρμάκων από τους φροντιστές - συγγενείς των ηλικιωμένων με άνοια έως και 30% σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό).

Στις περιπτώσεις αυτές είναι αναγκαία η παραμονή των ηλικιωμένων ατόμων σε κάποιο ειδικό σπίτι όπου θα προσφέρεται καλύτερης ποιότητας νοσηλευτική φροντίδα και πιο τακτική παρακολούθηση.

Απ' την άλλη μεριά βέβαια, υπάρχουν και άλλα πολύπλοκα κοινωνικά προβλήματα όπως φτώχεια, μοναξιά, καθώς και άλλα στα οποία καλείται ένα σπίτι σαν τη "Λωίδα" να ανταποκριθεί και να υπηρετήσει.

Στη "Λωίδα" φιλοξενούνται, τούτη την περίοδο, 29 ηλικιωμένοι με μέσο όρο ηλικίας τα 86,4 χρόνια (από 76 έως 96 χρόνων). Από αυτούς, πλήρως αυτοεξυπηρετούμενοι είναι 3 και μερικώς αυτοεξυπηρετούμενοι (δηλαδή χρήζουν μικρής βοήθειας) είναι 6. Οι υπόλοιποι 20 είναι μη αυτοεξυπηρετούμενοι, από τους οποίους κατάκοιτοι είναι 3, με σοβαρά κινητικά - μυοσκελετικά προβλήματα είναι περίπου 10, και με άνοια επίσης 10.

Σε όλους αυτούς, με τη χάρη του Θεού, προσφέρουμε ένα ζεστό κατάλυμα και προσεγμένη διατροφή, και σε συνδυασμό με την ατομική φροντίδα και καθαριότητα προσπαθούμε να καλύψουμε τις βασικές φυσικές τους ανάγκες.

Η νοσηλευτική φροντίδα περιλαμβάνει τη συνεχή, επί εικοσιτετραώρου βάσεως, παρακολούθηση της υγείας των ηλικιωμένων, τη συνεργασία με το γιατρό, καθώς και την επιμέλεια της φαρμακευτικής τους αγωγής.

Η όμορφη συναναστροφή, η υμνωδία, το κήρυγμα, η προσευχή, η ψυχολογική υποστήριξη με την παρέα ή τη βόλτα, συμπληρώνουν την παροχή υπηρεσιών μας προς τους ηλικιωμένους, αναδεικνύοντας την Πνευματική προσφορά της Λωίδας.

Στο άμεσο μέλλον προγραμματίζουμε τον εξοπλισμό ενός χώρου φυσικοθεραπείας και κινησιοθεραπείας με στόχο τη βελτίωση της κινητικότητας και λειτουργικότητας, αλλά και την ανακούφιση του πόνου των χρονίων καταστάσεων. Η εργοθεραπεία αποτελεί επίσης άμεσο στόχο για την αναβάθμιση των υπηρεσιών μας.

Ακόμα, έχει ήδη σχεδιαστεί και ξεκινήσει το χτίσιμο δύο καινούριων πτερύγων που θα εξοπλιστούν κατάλληλα για να φιλοξενήσουν κατάκοιτους, αλλά θα δοθεί και η δυνατότητα καλύτερης παροχής υπηρεσιών, καθώς θα δημιουργηθεί καλύτερη αναλογία προσωπικού και ηλικιωμένων.

Τέλος, "οραματιζόμαστε" τη δημιουργία ενός ξενώνα ή κέντρου ημερήσιας φροντίδας ατόμων με άνοια, καθώς επίσης και τη δραστηριοποίησή μας στον τομέα που πολύ συχνά ακούγεται τελευταία: "Βοήθεια στο Σπίτι".

Θα ήθελα, στη συνέχεια, να σας θέσω τρία ερωτήματα:

ΑΝ ΟΧΙ ΣΤΗ ΛΩΙΔΑ, ΠΟΥ;

Θέλω να σας παρουσιάσω τρεις εικόνες από το άφθονο υλικό της ΛΩΙΔΑΣ, που συμπληρώνει φέτος 30 χρόνια υπηρεσίας.

 

Εικόνα 1η:

Ένας αδελφός, τακτικός στην Εκκλησία. Αργότερα αρχίζει να αραιώνει και τέλος παύει να έρχεται. Πληροφορούμαστε την αδυναμία του από τα γηρατειά. Τον επισκέπτεται κάποιος από μας στο σπίτι, στην πολυκατοικία που μένει. Χτυπά επίμονα το κουδούνι, αλλά καμία απάντηση. Απογοητευμένος κάνει να φύγει, αλλά εκείνη τη στιγμή κάποιος ένοικος τον βλέπει: "Θέλετε να πάτε στον κ. ... . Περάστε. Το διαμέρισμά του είναι στον 2ο όροφο και το κλειδί θα το βρείτε κάτω από το χαλάκι. Βλέπετε, εκτός των άλλων, δεν ακούει και καλά". Υπηρετήθηκε με τη χάρη του Θεού τα τελευταία πέντε χρόνια της ζωής του στη Λωίδα, συντροφιά με τους αδελφούς και χωρίς το κλειδί να είναι κάτω από το χαλάκι!!!

Εικόνα 2η:

Μια γυναίκα. Το τηλέφωνο στο γραφείο χτυπά και η φωνή έρχεται από την κοινωνική λειτουργό του Νοσοκομείου ΕΛΠΙΣ. "Αν δεν την πάρετε σε 24 ώρες θα σας βγάλω στο Σκάι". Η περίπτωση της αδελφής ιδιόμορφη. Έμενε με το σύζυγό της σε ένα διαμερισματάκι. Όμως, ο σύζυγος αρρώστησε και τον πήγαν στο Νοσοκομείο. Εκείνη έμεινε μόνη και ανήμπορη. Εγκεφαλικό, αφυδάτωση. Έζησε με τη χάρη του Θεού - άλλα 10 χρόνια στη Λωίδα. 10 χρόνια φροντίδας και υπηρεσίας.

Εικόνα 3η:

Μια άλλη ηλικιωμένη. Ζούσε με το γαμπρό της που τη φρόντιζε. Όμως εκείνος πέθανε και την ανέλαβε κάποια ανιψιά. Φρόντισε μάλιστα να κρατά και το βιβλιάριο της αδελφής που το είχε μετατρέψει σε "Κοινό Λογαριασμό", και ξαφνικά την ξέχασε! Όσο είχε τις δυνάμεις της εκείνη μπορούσε να τα βολέψει. Όμως μετά; Το εστιατόριο της γειτονιάς το είχε ένας καλός άνθρωπος και πότε - πότε της έστελνε λίγο φαγάκι. Ευτυχώς που οι αδελφές της Εκκλησίας ειδοποίησαν τη Λωίδα. Πέθανε σε ηλικία 107 ετών - κρατά μέχρι στιγμής το ρεκόρ της Λωίδας.

Πιστεύω πως αυτές οι εικόνες μας οδηγούν αβίαστα στο συμπέρασμα πως: "όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή ζωή και σ' έναν αξιοπρεπή θάνατο".

Αν όχι στη Λωίδα, πού;

 

 

 

του κ. Ιωάννη Τσεβά

Χειρουργού Οδοντιάτρου

Αιδεσιμότατε

Κύριε Πρόεδρε

Κύριε Γενικέ Γραμματέα

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

Κυρίες και κύριοι

Ας μου επιτραπεί να αρχίσω με τους αθάνατους στίχους του ποιητή:

Τιμή σ'εκείνους όπου στην ζωή των

ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.

Ποτέ από το χρέος μη κινούντες

Δίκαιοι κ'ίσιοι σ'όλες των τες πράξεις

Αλλά με λύπη κιόλας κ'ευσπλαχνία

Γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν

Είναι πτωχοί, παλ'εις μικρόν γενναίοι,

Πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε

Πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,

Πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.

Η Μαρία Καλοποθάκη γεννήθηκε το 1859 στην Αθήνα, ο πατέρας της ήταν Ελληνας ο Μιχαήλ Καλοποθάκης και η μητέρα της Αμερικανίδα-ονόματι Μάρθα Χούπερ Μπλάκλερ από το Μάρμπλχέντ, της Μασσαχουσσέττης.

Νέα στάλθηκε, μετά τον πρόωρο και αδόκητο θάνατο της μητέρας της το 1871, με την νεώτερη αδελφή της, σε συγγενείς στην Αμερική, όπου πήγε στο σχολείο για αρκετά χρόνια. Ηταν για τα πρώτα δύο χρόνια μαθήτριες στο διάσημο σχολείο της Κυρίας Χαίηνς στην Νέα Υόρκη, μετά πήγαν στο Φαίρφαξ Χώλ στο Ουίντσεστερ της Βιρτζίνια. Γυρνώντας στην Αθήνα, διδάχτηκε με την βοήθεια ενός Ελληνα προγυμναστή και έλαβε το δίπλωμα από το Παρθεναγωγείο. Επέστρεψε σύντομα στις Ηνωμένες Πολιτείες και εγγράφηκε στο Χάρβαρντ Αννεξ (τώρα Κολλέγιο Ράντκλιφ) παίρνοντας την ανώτερη τάξη των Ελληνικών. Πριν ξαναγυρίσει στην Αθήνα πήρε την άδεια να ακολουθεί τις νοσοκόμες στην επίσκεψή τους στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, για να πάρει μία ιδέα από την νοσοκομειακή εκπαίδευση και να δει αν είχε την δύναμη να παραστεί σε αυτοψίες, σε εγχειρήσεις και σε επιθανάτιες κλίνες. Είχε κατά νουν μία πρακτική εφαρμογή των γνώσεών της ιδρύοντας στην Αθήνα μία τάξη Ελληνίδων Διακονισσών, σύμφωνα με το σχέδιο Κάϊζερβέρθ κάνοντας την νοσηλεία κλήση με μοντέρνες για την εποχή Αγγλοαμερικανικές μεθόδους. Μετά την επιστροφή της, μία θεία, έκανε δυνατό να πάρει ένα ιατρικό μάθημα, αλλά δεν εγκατέλειψε την ιδέα του να αναπτύξει την υπόθεση της νοσηλείας.

Το πρώιμο ενδιαφέρον της προς την ιατρική αναπτύχθηκε από επισκέψεις σαν παιδί στην πατρική επαρχία της Λακωνίας. Ο πατέρας της Μιχαήλ Καλοποθάκης, είχε σπουδάσει ιατρική με στόχο να γίνει στρατιωτικός χειρουργός. Αργότερα εισήλθε σε μία άλλη σταδιοδρομία "μεγαλύτερης χρησιμότητας" όπως την αποκαλεί η Μαρία, αλλά στις βραχείες επισκέψεις του στην πατρίδα του την Αρεόπολη της Μάνης, άρρωστοι και ανάπηροι συγκεντρώνονταν σε πλήθη στις αυλές του σπιτιού του και εκεί αφιέρωνε πολλές ώρες καθημερινά για εκείνους. Μία περίσταση της άφησε ανεξίτηλη εντύπωση. Ενας άνδρας που είχε τραυματιστεί από σφαίρα σε μία βεντέτα, μεταφέρθηκε μέσα. Ο πατέρας της έβγαλε την σφαίρα και τον νοσήλευσε, αλλά η πρώτη πράξη που ο άνθρωπος έκανε ήταν να περιμένει και να σκοτώσει τον στενό συγγενή του ανθρώπου που τον είχε πυροβολήσει. Ο πατέρας της είπε με αποτροπιασμό :'' δεν θα τον άγγιζα αν ήξερα τι θα έκανε μετά ''. Αυτές οι σκηνές κέντρισαν το ενδιαφέρον της στην τέχνη του θεραπεύειν και ξεκίνησε να εκπαιδεύεται με ζώα και να δίνει συμβουλές από ιατρικά βιβλία, πολύ πριν διαμορφώσει κάποιο οριστικό σχέδιο για την νοσηλευτική ή την ιατρική.

Η Αθήνα στις αρχές της δεκαετίας του 1880, ήταν ακόμα πολύ συντηρητική και όσον αφορά στις γυναίκες θα μπορούσε να περιγραφεί σαν έντονα μεσοβικτωριανή. Το Πανεπιστήμιο της Αθήνας δεν είχε ακόμα αντιμετωπίσει τα προβλήματα της ανώτατης εκπαιδεύσεως των γυναικών.

Ηταν στο Παρίσι που η Μαρία Καλοποθάκη, η πρώτη Ελληνίδα γιατρός, στράφηκε για την ιατρική της εκπαίδευση. Εγινε δεκτή στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Παρισιού τον Οκτώβριο του 1886, αφού οι προηγούμενές της σπουδές έλαβαν την αναγνώριση και την ισοτιμία του Γαλλικού Μπακαλωρεά ες Λετρ, Και από τότε για οκτώ χρόνια απήλαυσε ίσων δικαιωμάτων και προνομίων με τους άνδρες στις παραδόσεις, στα εργαστήρια, στο ανατομείο, στους θαλάμους των νοσοκομείων, και στο χειρουργείο, σύμφωνα με τις, όπως αναφέρει η ίδια, "φιλελεύθερες παραδόσεις και την σωστή αίσθηση του δικαίου της Γαλλικής νοοτροπίας".

Κατά την διάρκεια των ετών που πέρασαν στην νοσοκομειακή υπηρεσία μερικών από τους πιο σπουδαίους κλινικούς και χειρουργούς του Παρισιού, έκλινε έντονα προς την χειρουργική και την γυναικολογία, και σε μία στιγμή όταν η αντισηψία έδινε τόπο στην ασηψία, ξόδευε όλο τον ελεύθερο χρόνο της στην ανατομία. Εχοντας υπ'όψιν της τις ανάγκες στην Ελλάδα, όμως, έστρεψε την προσοχή της στις ασθένειες των παιδιών και η διδακτορική της διατριβή ήταν σχετικά με τα προβλήματα και τις βλάβες στις χρόνιες γαστρεντερικές δυσλειτουργίες των βρεφών. Ακολούθησε μία μονογραφή βασισμένη στην έρευνα της αναπτύξεως των στομαχικών αδένων στο έμβρυο από τον έκτο μήνα έως την γέννηση.

Επέστρεψε στην Αθήνα αργά το 1894, και αφού πέρασε τις προφορικές και γραπτές εξετάσεις μπροστά στην Ελληνική Ιατρική Σχολή, άρχισε να ασκεί την γενική ιατρική αν και της σύστησαν να κάνει την γυναικολογία ειδικότητά της.

Ως η πρώτη γυναίκα γιατρός συστήθηκε αμέσως από την "Φιλόπτωχο Εταιρεία" μία φιλανθρωπική οργάνωση που υποστηριζόταν από τις προσπάθειες και τις θυσίες των καλύτερων κυριών της Αθήνας. Κατά την διάρκεια των τριών ετών σε αυτήν την εταιρεία έμαθε, όπως αναφέρει, την μεγάλη αξία του Αττικού ήλιου και των αττικών ανέμων στην δημόσια υγεία.

Για να χαράξει κανείς τις απαρχές του γυναικείου ιατρικού κινήματος στην Ελλάδα, πρέπει να πάει πίσω στις αρχές της δεκαετίας του 1890 όταν το Πανεπιστήμιο της Αθήνας πρώτη φορά δέχτηκε γυναίκες σε ένα οποιοδήποτε τμήμα του. Η πρώτη Ελληνίδα που έγινε δεκτή ήταν η Ιωάννα Στεφανοπούλου, εκδότρια του ''Messager D'Athenes'', ενός από τα δύο επίσημα έντυπα της Ελληνικής Κυβερνήσεως. Εγινε δεκτή στις παραδόσεις της Φιλοσοφικής σχολής χωρίς αντίσταση.

Το 1892 δύο αδελφές από την Κεφαλλονιά, η Αγγελική και η Αλεξάνδρα Παναγιωτάτου, έγιναν δεκτές χωρίς δυσκολία από την Ιατρική σχολή και χωρίς εμφανή εχθρότητα από την πλευρά των φοιτητών. Ούτε αυτός ο νεωτερισμός έφερε αποδοκιμασία από την κοινή γνώμη αλλά μάλλον έναν σκεπτικισμό όσον αφορά στα αποτελέσματα αυτού του τολμηρού βήματος. Το 1894 τέσσερις άλλες γυναίκες έγιναν δεκτές η Ανθή Βασιλειάδου, η Αννα Κατσίγρα, η Ελένη Αντωνιάδου και η Βασιλική Παπαγεωργίου. Δεν συνάντησαν ενόχληση από τους συμφοιτητές τους εκτός από την γνωστή επίδειξη ανωριμότητας και θορυβώδους διαθέσεως των πρωτοετών φοιτητών που επιδεικνύεται παγκοσμίως. Αυτή η φάση γρήγορα έδωσε θέση σε σχέσεις αμοιβαίας κατανοήσεως και συντροφικότητας.

Ο πόλεμος του 1897

-Εκπαίδευση νοσηλευτριών-Στο μέτωπο

Η μικρή ομάδα των πρωτοπόρων ενώθηκαν μαζί της στις ανάγκες του ατυχούς πολέμου του 1897 που προοριζόταν σε ήττα από την αρχή, από τις μεγάλες δυνάμεις, που είδαν σε μια διαμάχη μεταξύ της Ελλάδας και Τουρκίας μία απειλή στην ισορροπία των Βαλκανίων.

Αν και βραχύχρονος και καταστρεπτικός, έδωσε την αναγκαία ώθηση στις γυναικείες δραστηριότητες στην Ελλάδα.

Η θέση των Ελληνίδων γυναικών ήταν διαμέσου των αιώνων της σκλαβιάς μία στάση αξιοπρέπειας και υπευθυνότητας στην διατήρηση ζωντανής της παραδόσεως του καθήκοντος της τιμής, της σεβασμού της θρησκείας στην οικογένεια. Στην ανάγκη η γυναίκα έμπαινε στο χαράκωμα με το τουφέκι ή στόχευε με το κανόνι της από το κατάστρωμα του πλοίου της ή όδευε στον θάνατο με ένα τραγούδι στα χείλη της για να αποφύγει την ατίμωση.

Στα βουνά της Λακωνίας οι γυναίκες που δεν συμπεριλαμβάνονταν στους νόμους της βεντέτας, πήγαιναν και έρχονταν ανενόχλητες νύχτα και μέρα προσφέροντας στα πολιορκούμενα νοικοκυριά και μεταφέροντας μηνύματα σε φίλους και συμμάχους. Αφού δημιουργήθηκε το βασίλειο της Ελλάδος, γυναίκες με μόρφωση και κοινωνική θέση εργάστηκαν σταθερά και αφανώς για να δώσουν εργασία και ανακούφιση στις φτωχότερες αδελφές τους. Οι ικανότητές τους σαν ικανές και πολυμήχανες και η εκτελεστική ικανότητά τους θα μπορούσε να παραμείνει εν ύπνω ακόμα περισσότερο εάν δεν ξέσπαγε ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 που τους κάλεσε σε συντονισμένη δράση.

Η Ένωση των Ελληνίδων Γυναικών οργανώθηκε από την Καλλιρρόη Παρρέν (ήταν επίσης η πρώτη υπέρμαχος των δικαιωμάτων των γυναικών όπως υπήρχαν στις άλλες χώρες), και η κήρυξη του πολέμου του 1897 βρήκε ανταπόκριση στην συντονισμένη δράση της Ενώσεως των Ελληνίδων γυναικών, στην οποία οι πρωτοπόρες γυναίκες ιατροί πήραν ενεργό μέρος. Η Βασίλισσα Ολγα της οποίας οι φιλανθρωπίες έφταναν μέχρι της δημιουργίας δικού της νοσοκομείου για τους φτωχούς (Ο Ευαγγελισμός), είδε τώρα το όνειρό της για νοσηλεία σαν επάγγελμα για τις μορφωμένες γυναίκες, να παίρνει μία απτή μορφή. Δήλωσε ότι χρειάζονταν εθελόντριες νοσοκόμες. Η Μαρία Καλοποθάκη ανέλαβε την εκπαίδευση τους με την βοήθεια των τεσσάρων φοιτητριών της Ιατρικής. Εντονη εκπαίδευση με παραδόσεις και επιδείξεις παραδίνονταν καθημερινά σε ένα πολυπληθές ακροατήριο γυναικών κάθε ηλικίας και τάξεως και ειδική εκπαίδευση σε αυτούς που έδειχναν ιδιαίτερη ικανότητα για μεγαλύτερες υπευθυνότητες.

Η Μαρία Καλοποθάκη παρασημοφορήθηκε από την Βασίλισσα Ολγα για το έργο της και το καλοκαίρι του 1899 έλαβε αργυρό μετάλλιο με σταυρό με από κάτω ερυθρή ταινία με χαραγμένη την ημερομηνία 1897 σε ειδική τελετή που οργανώθηκε στα ανάκτορα για τις γυναίκες που συμμετείχαν στον ατυχή πόλεμο.

Χάρις στην φιλελεύθερη νοοτροπία πλουσίων Ελλήνων στο εξωτερικό και στην αφοσιωμένη εργασία της εκτελεστικής επιτροπής έκανε δυνατή για την Ενωση των Ελληνίδων Γυναικών να θέσουν στη διάθεσή του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού σε πολύ βραχύ διάστημα ένα τέλεια οργανωμένο νοσοκομείο για την έδρα των εχθροπραξιών εδώ στον Βόλο και να προετοιμάσουν ένα άλλο σαν νοσοκομείο βάσης στην Αθήνα. Ο Βόλος στον Παγασητικό κόλπο είχε εκλεγεί λόγω της ευκολίας της μεταφοράς των τραυματιών στην Αθήνα με νοσοκομειακά πλοία. Το νοσοκομείο στεγάστηκε στο οίκημα Ιωανν. Κυριαζή που παραχωρήθηκε. Το προσωπικό αποτελούνταν από δύο χειρουργούς του Ερυθρού Σταυρού τους Μιχ.Καντά και Αγγ.Ευαγγελίδη, την Καλοποθάκη διευθύντρια και την Κατσίγρα (ακόμα φοιτήτρια) με 20 διαλεγμένες νοσοκόμες που επιβλέπονταν από δύο εκπαιδευμένες νοσοκόμες Αγγλίδες τις Rider και Dunbar. Το νοσοκομείο αυτό περιέθαλψε περί τους 300 βαριά τραυματίες.

Χαρακτηριστική είναι μία μαρτυρία μίας φαρμακοποιού από την Λάρισα, της Αμαλίας Παπασταύρου που στο ημερολόγίό της με τίτλο "Ημερολόγιον του Πολέμου- 1 εως 14 Απριλίου 1897" σημειώνει τα εξής:

"Απριλίου 13:

Πασχα θλιβερόν εξημέρωσε Ο Xριστός ανέστη αλλ' η Ελλάς έμεινε τεθαμμένη και χιλιάδες ανθρώπων την ημέραν αυτήν της χαράς και της ελπίδος έμενον άστεγοι γυμνοί και πεινώντες χωρίς ελπίδα να επανακτήσωσιν ότι απώλεσαν. Ακόμη λέγεται ότι η εγκατάλειψις της Λαρίσης είναι σχέδιον το οποίον δεν δύναται να εννοήσει το πλήθος.

Πυρετώδης κίνησις εις την αποβάθραν του Βόλου, μεταφερόμενου του υλικού του πολέμου εις τ' ατμόπλοια. Και τα νοσοκομεία του Ερυθρού Σταυρού διελύοντο μεταφερομένων των πληγωμένων επί των ατμοπλοίων. Δύο απέθανον επί της λέμβου, οι λοιποί εστιβάζοντο ως δέματα εις το κύτος του ατμοπλοίου μεταποιηθέντος εις νοσοκομείον. Αυτή λέγεται περιποίησις και φιλανθρωπία δι'εκείνους οίτινες προσέφερον το αίμα των υπέρ πατρίδος! Τας θέσεις των κατέλαβε το προσωπικόν των νοσοκομείων. Μόνη η δεσποινίς Καλαποθάκη έμεινε μέχρι τέλους εις Βόλον περιποιούμενη τους τραυματίας. Οταν οι άνδρες φεύγουσι καλόν είναι να μένωσιν αι γυναίκες."

Στο μεταξύ τα αθηναϊκά νοσοκομεία ήταν γεμάτα και οι γυναίκες έβλεπαν μία άποψη της νοσηλευτικής. Αυτό το ενδιαφέρον θα διπλασιαζόταν στους Βαλκανικούς πολέμους όταν ένας αναδιοργανωμένος στρατός με λαμπρές νίκες ξανάδωσε την αίγλη στα Ελληνικά όπλα. Οχι λιγότερο στον Παγκόσμιο πόλεμο όταν η δράση των Ελληνικών δυνάμεων στο Μακεδονικό μέτωπο βοήθησαν στην συντόμευση της υπογραφής της ανακωχής. Σε όλους αυτούς τους πολέμους οι Ελληνίδες ιατροί είχαν την συμμετοχή τους στην εργασία και μία ώθηση δόθηκε στην νοσηλευτική σαν επάγγελμα για τους μορφωμένους που σιγά σιγά αναπτύχθηκε σε συστηματική οργάνωση και επίσημη αναγνώριση.

Είναι ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι ένα γράμμα αναγνωρίσεως στάλθηκε στο κλείσιμο του πολέμου του 1897 στις Ελληνίδες γυναίκες από την σεβαστή Φλόρενς Ναιτινγκαίηλ.

Ίδρυση νοσοκομείων

-Ερευνα για την φυματίωση-Δημόσια Υγιεινή

Το 1898 η Ενωση των Ελληνίδων γυναικών διαλύθηκε σε τμήματα Υγιεινής και νοσηλευτικής. Σαν πρόεδρος η Καλοποθάκη με την Βασιλειάδου σαν αντιπρόεδρο, ίδρυσαν μία κλινική για γυναίκες και παιδιά και εκπαίδευσαν νοσηλεύτριες, που εξοπλίστηκε από τα περισσεύματα από τα πολεμικά νοσοκομεία. Ασχολήθηκαν ιδίως με τον τομέα της δημόσιας υγείας με την φροντίδα και την πρόληψη της φυματικών. Η διάδοση της φυματίωσης είχε καταντήσει απειλή και προερχόταν από έναν μεγάλο αγροτικό πληθυσμό που μετανάστευε στις ΗΠΑ από όπου επέστρεφε φυματικός για να γιατρευτούν ή για να πεθάνουν. Το έργο τους να πείσουν ή να συνδιαλλαγούν με έναν πληθυσμό που αγνοούσε ή ήταν καχύποπτος με την καταστροφή των μολυσμένων υλικών έκανε την εργασία τους πολύ δύσκολη. Δεν ήταν παρά το 1908 που η υπηρεσία απολυμάνσεως ιδρύθηκε στο Υπουργείο των Εσωτερικών.

Τότε ήταν που η Καλοποθάκη ξεκίνησε μία προσπάθεια στη θεραπευτική της φυματίωσης. Ενας έλληνας ιατρός ο Δρ Κορομηλάς, είχε ξεκινήσει μία μέθοδο ενδοτραχειακής ενστάξεως διττανθρακικού σουλφιδίου που είχε δώσει εξαιρετικά αποτελέσματα σε ένα παρισινό νοσοκομείο. Αυτή η μέθοδος είχε συναντήσει έντονη αντίδραση από την ιατρική κοινότητα των Αθηνών με τη βάση της πιθανής επικινδυνότητάς της. Η Καλοποθάκη πρόσφερε τμήμα του νοσοκομείου της Ενώσεως Ελληνίδων Γυναικών για μία ελεγχόμενη δοκιμή δύο ετών. Τα αποτελέσματα στο πρώτο και το δεύτερο στάδιο της ασθένειας ήταν αξιοσημείωτα.

Η Εκπαίδευση των νοσοκόμων συνεχίστηκε στο νοσοκομείο που είχε γίνει τώρα κυρίως χειρουργική κλινική στη γυναικολογία με μεγάλο τμήμα εξωτερικών ασθενών με ειδική εκπαίδευση μαιών, που ήταν σε μεγαλύτερη ζήτηση από τους γιατρούς. Νοσηλεία άρχισε σε μικρή κλίμακα, δύο από αυτές υποστηρίζονταν από το νοσοκομείο.

Η Καλοποθάκη διορίστηκε καθηγήτρια Υγιεινής στις τάξεις του Αρσακείου Γυμνασίου, του παλιότερου διδακτικού ιδρύματος στην Ελλάδα που λειτουργούσε από το 1836. Εδώ ξεκίνησε ένα ορθοπεδικό γυμναστήριο και εγκαινίασε ιατρικές εξετάσεις στα αστικά και στα κατώτερα σχολεία.

Η εργασία για την υγεία των βρεφών άρχισε νωρίς από τις γιατρούς Βασιλειάδου, Κατσίγρα και Καλοποθάκη και ένας υποδειγματικός βρεφονηπιακός σταθμός ιδρύθηκε υπό την αιγίδα της πριγκίπισσας Σύλβιας.

Ολοκλήρωσε την εργασία της στην υγιεινή των σχολείων με ένα εγχειρίδιο για τις κανονικές τάξεις το "Στοιχεία Υγιεινής δια διδασκαλεία ή παρθεναγωγεία" (1912) και εξέδωσε ένα μηνιαίο περιοδικό το "Υγεία".

Οι απαιτήσεις του πρωτοποριακού έργου που δεν είχε την συμπαράσταση από την επίσημη πολιτεία ή την ιδιωτική αγαθοεργία, καλούσε για προσωπική δραστηριότητα που έκανε την ερευνητική εργασία ένα ουτοπικό όνειρο, για τις πρωτοπόρους γυναίκες ιατρούς. Η ανταμοιβή τους ήταν να μάθουν ότι βοήθησαν στο να μπούν τα θεμέλια στην δημόσια υγιεινή που έκτοτε έχει την οικονομική αρωγή του κράτους.

Το 1906 το Διεθνές Συμβούλιο Γυναικών έστειλε ένα μήνυμα στις γυναίκες της Ελλάδος μέσω της Βαρόνης Αλεξάνδρας Γκρίπενμπεργκ, γνωστό μέλος του Φινλανδικού κοινοβουλίου, και έτσι ιδρύθηκε ένα Εθνικό Ελληνικό Συμβούλιο. Η Καλοποθάκη υπήρξε γραμματεύς για τα πρώτα τρία χρόνια και είχε την χαρά να καταγράψει έντεκα οργανώσεις γυναικών στην Ελλάδα για την αναφορά στο Διεθνές συνέδριο του Τορόντο το 1909.

Ο γάμος της

-Ο πόλεμος του 1912 -Πάλι στο μέτωπο

Το 1909 η Μαρία Καλοποθάκη παντρεύτηκε έναν πρώην μοναχό, τον Θεόδωρο Στεργιογλίδη. Ο γάμος τους, τους στοίχισε την ιδιότητά τους ως μέλη της εκκλησίας για έναν χρόνο, αφού έγινε κρυφά και από ορθόδοξο ιερέα.

Η Μαρία Καλοποθάκη έλαβε μέρος στον πόλεμο του 1912 στο μέτωπο της Ηπείρου. Από τις 22 Οκτωβρίου 1912 ως την 1η Μαρτίου 1913 βρισκόταν στην Αρτα στο εκεί νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού, δυναμικότητας 130 κλινών με διευθυντή τον χειρουργό Σάββα Σαββάκη και επιμελήτρια την ίδια με αρκετούς βοηθούς γιατρούς και την συνδρομή κυριών. Το Νοσοκομείο που είχε οργανώσει στην Αθήνα με την Ενωση των Γυναικών, είχε γίνει παράρτημα του Πρώτου Στρατιωτικού Νοσοκομείου.

Και στον Βαλκανικό πόλεμο, η προσφορά της παραμένει μνημειώδης. Μία μαρτυρία που έχει καταγράψει στο βιβλίο "Πρωτοπορία και Πρωτοπόροι" ο Μιχαήλ Κυριακάκης: "Διευθύνει ορεινά χειρουργεία και όπως ομολογούν άνδρες συνάδελφοί της εργάζεται όσο τρεις άνδρες χειρουργοί".

Η προσφορά της Μαρίας Καλοποθάκη δεν σταμάτησε. Μετά την μικρασιατική καταστροφή συνεχής ήταν η βοήθειά της προς τους πρόσφυγες επισκεπτόμενη ανακουφίζοντας τους πόνους τους τα τραύματά τους και τις αρρώστιές τους.

Με τους ιεραποστόλους που τότε είχαν έλθει στην Ελλάδα από την Μικρά Ασία, ασχολήθηκε με την ίδρυση μίας μικρής μονάδας στην Κοκκινιά σαν σταθμό πρώτων βοηθειών.

Τα χρόνια όμως και οι μόχθοι μιάς ολόκληρης ζωής θυσίας άρχισαν να βαραίνουν την Μαρία Καλοποθάκη. Πέθανε τον Ιανουάριο του 1941, περίοδο νικηφόρου επελάσεως των ελληνικών δυνάμεων στην Αλβανία, αναπολώντας ίσως τις δικές της ηρωικές ημέρες στα διάφορα πολεμικά μέτωπα.

Η Πνευματική της Προσφορά

-Αρθρογραφία-Κυριακό σχολείο

-Η πρώτη γυναίκα Ευαγγελική στιχουργός

Η Μαρία Καλοποθάκη έζησε και πέθανε μία ζωή πλήρους ανιδιοτέλειας πιστεύοντας στην ιατρική ως λειτούργημα. Απόδειξη αυτού του γεγονότος ήταν το γεγονός ότι απέθανε πάμπτωχη.

Η πνευματική της προσφορά στην εκκλησία ήταν επίσης αξιοσημείωτη. Τα άρθρα της ιατρικά και πνευματικά, γεμίζουν πολλές σελίδες του περιοδικού Αστήρ της Ανατολής, ενώ επί πολλά έτη υπήρξε δασκάλα στο Κυριακό Σχολείο της Α΄ Εκκλησίας. Βοηθούσε επίσης τον πατέρα της γράφοντας στην "Εφημερίδα των Παίδων".

Εκείνο που είναι "κτήμα εσαεί" για να θυμηθούμε τον Θουκυδίδη, δώρο στις επερχόμενες γενεές των Ελλήνων Ευαγγελικών είναι οι ύμνοι που στιχούργησε. Η Μήνη Καλοποθάκη ήξερε μουσική και συχνά έπαιζε το αρμόνιο στην λατρεία της εκκλησίας, επίσης πλούτυνε αυτήν την ψαλμωδία με την ωραία της φωνή. Στιχούργησε ύμνους που ξεπερνούν όλους τους άλλους σε ποιητικότητα, σε μεγαλοπρέπεια, σε γλυκύτητα, σε αρτιότητα ποιητική και στιχουργική. Ας σημειώσουμε ότι ήταν και η πρώτη ελληνίδα στιχουργός.

Ύμνοι της όπως το "Εν καιρώ δειλίας κράτει με Χριστέ", "Ω Δευτε πιστοί εν χαρά και θριάμβω" ή το "Συ της ζωής μας Κύριε και Σώτερ", το "Ιδετε αγίων πλήθη" μένουν παρακαταθήκη στους Ελληνες Ευαγγελικούς αιώνια.

Στην ιερή μνήμη της, στην μαρτυρία και στην προσφορά της, εθνική και θρησκευτική με σεβασμό υποκλινόμαστε.

Βιβλιογραφία:

-Οι γυναίκες στον Ατυχή πόλεμο του 1897. Κ.Ξηραδάκη Εκδόσεις Φιλιπότη Αθήνα 1994.

-Η Ιστορία του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Τ.1-2. Ερευνα κείμενα επιμέλεια:Ξ.Πανταζίδη. Αθήνα 1987

-Η ίδρυση του πανεπιστημίου των Αθηνών και η συμμετοχή των Ελληνίδων στην επιστημονική εξέλιξη. Ε.Κούκκου. Περιοδικό Μνημοσύνη 1995-1997 Αθήνα

-Autobiography of Mary Kalopothakes M.D. Edited by Mary McKibben -Harper M.D. Περιοδικό Bulletin of the medical women's National association. October 1933

-Πρωτοπορεία και πρωτοπόροι. Μ.Κυριακάκη. εκδοση Αστέρος της Ανατολής.Αθήνα

-With the Greeks in Thessaly W.Kinnaird Rose. Methuen &Co. London 1897

-With the Turkish Army in Thessaly. Clive Bigham. McMillan and Co. London 1897

-Με τους Ελληνες στη Θεσσαλία Kinnaird Rose. Κούριερ Εκδοτική Αθήνα 1997 Μτφ Ιωσήφ Γρηγορίου Κασσεσιάν.

-Περιοδικό Αστήρ της Ανατολής 1897, 1941

-Εφημερίς των Κυριών 1897

-.Ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897. Επτά Ημέρες Καθημερινής.11Μαίου 1997

-.The Grecoturkish war of 1897. Συλλογή αποκομμάτων του Δημητρίου Καλοποθάκη

 

Ο Αστήρ της Ανατολης ευχαρίστως δημοσιεύει επιστολές αναγνωστών. Οι επιστολές πρέπει να είναι σύντομες, καθαρογραμμένες, σχετικές με δημοσιεύματα του περιοδικού (που να υποστηρίζουν και να συμπληρώνουν ή να αντιτίθενται σε καποιο δημοσίευμα, με επαρκή δικαιολόγηση και βιβλιογραφικές αναφορές) ή ερωτήσεις, χωρίς καμμία προσωπική αναφορά σχετικά με τον άρθρογράφο ή άλλα πρόσωπα. Δεν δημοσιεύονται επιστολές ανυπόγραφες ή με ύφος που δεν ταιριάζει στο περιοδικό. Θα καταβάλεται προσπάθεια να υπάρχει απάντηση του αρθρογράφου.

 

 

Αθήνα, 17.01.03

Αγαπητέ αρχισυντάκτη,

Αναφέρομαι στο άρθρο του Αστέρος του τεύχους Δεκεμβρίου 2002 με θέμα "Ιεριχώ, Τα Τείχη της" του Μ. Μελετιάδη και συγκεκριμένα στις παραπομπές 1 και 2 σχετικά με την αντίληψη που υπάρχει για τον φυσικό Ισραήλ ως αποκλειστικό ή κατεξοχήν λαό του Θεού, γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η ιστορία του κόσμου και ιδιαίτερα η εσχατολογική συντέλεια αυτής της ιστορίας.

Συμφωνώ απόλυτα με τον αρθρογράφο ως προς το ζήτημα αυτό και κατανοώ απόλυτα το σχόλιο του για το ότι οποιαδήποτε παρέκκλιση από την αντίληψη αυτή μέσα στην ελληνική προτεσταντική πραγματικότητα θεωρείται ως αιρετική, κάτι που αντιμετώπισα και ο ίδιος όταν πριν από μια εικοσαετία ασχολήθηκα με το θέμα, σε μια σειρά τριών άρθρων στον Αστέρα. Για να γίνω ακόμα πιο σαφής θα υπέρ-απλουστεύσω το ζήτημα στο εξής: παραδεχόμενοι ότι ο Θεός έχει τους δικούς του, έχει ένα λαό που αποκαλείται από τον ίδιο Ισραήλ, γύρω και με κέντρο τον οποίο εξελίσσεται η ιστορία του κόσμου, παραμένει να διερευνήσουμε το ποιος είναι αυτός ο λαός. Είναι ο φυσικός Ισραήλ που συνεχίζει να είναι προσκολλημένος στον Ιουδαϊσμό και αναμένει το Μεσσία ή είναι ο πνευματικός Ισραήλ, που αποτελείται από Ιουδαίους και Εθνικούς, δηλαδή η Εκκλησία στους οποίους ο Ιησούς ο από Ναζαρέτ αποκαλύπτεται ως ο αληθινός Μεσσίας, ο Χρηστός; Από την απάντηση που δίνουμε στο ερώτημα αυτό εξαρτάται και η στάση που παίρνουμε απέναντι στο φυσικό Ισραήλ και το τι συμβαίνει σήμερα στη Μέση Ανατολή.

Προσωπικά, το θεωρώ λυπηρό και οξύμωρο να συνταυτιστεί ένας χριστιανός με την πρώτη επιλογή, δηλαδή με το φυσικό Ισραήλ. Και όμως δυστυχώς αυτή είναι η πραγματικότητα για πολλούς κυρίως στις Η.Π.Α. όπου, πρωτίστως για θρησκευτικούς λόγους υπάρχει ένα απίστευτα ισχυρό προ-Ισραηλινό λόμπι που επηρεάζει την πολιτική της υπερδύναμης αυτής μεροληπτικά υπέρ του κράτους του Ισραήλ και εναντίον των Παλαιστινίων, που ας μην το ξεχνούμε, παρότι στην πλειοψηφία τους οι δεύτεροι αυτοί είναι μουσουλμάνοι, μια υπολογίσιμη μειοψηφία είναι χριστιανοί όλων των δογμάτων.

Το περιοδικό Newsweek (τεύχος 23 Δεκεμβρίου 2002) σε άρθρο του παρέχει πολλά αποκαλυπτικά στοιχεία για το φαινόμενο αυτό, από το οποίο και αναφέρω ορισμένα: "Οι φονταμενταλιστές του Νότου είναι ένθερμοι υποστηρικτές του κράτους του Ισραήλ, για θρησκευτικούς λόγους. Πολλοί γνωρίζουν τη γεωγραφία και την ιστορία των 'Άγιων Τόπων' εξίσου καλά ή ακόμα καλλίτερα, από την γεωγραφία και την ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Για πολλές δεκαετίες δεξιοί Ισραηλινοί πολιτικοί όπως ο Menachem Begin, Yitzhak Shamir και Ariel Sharon έχουν καλλιεργήσει σχέσεις με Νότιους συντηρητικούς χριστιανούς. Οι Αμερικανοί φονταμενταλιστές υποστήριξαν την εισβολή του Ισραήλ στο Λίβανο το 1982, αντιτάχθηκαν στην ειρηνευτική διαδικασία του Όσλο, απαίτησαν από τις Η.Π.Α. να δώσουν τέλος στις διαπραγματεύσεις της με τους Παλαιστινίους και ενεθάρρυναν την επέκταση των Εβραϊκών οικισμών στα κατεχόμενα εδάφη που τόσο οι Χριστιανοί όσο και οι Ιουδαίοι συντηρητικοί αποκαλούν 'Ιουδαία' και 'Σαμάρεια'." Έχει ειπωθεί από επίσημα χείλη, αυτά του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του Ρεπουμπλικανικού κόμματος Dick Armey το ότι το Ισραήλ θα πρέπει να προβεί σε εθνική εκκαθάριση (διάβαζε γενοκτονία) της Δυτικής Όχθης για να τελειώνει με την υπόθεση μια για πάντα.

Δεν είναι στην πρόθεση του γράφοντος να πάρει θέση επάνω στο ακανθώδες και σύνθετο πολιτικό ζήτημα που υφίσταται στην περιοχή. Ως χριστιανοί καλούμαστε να προσευχόμαστε και να εργαζόμαστε για την ειρήνη και τη δικαιοσύνη παντού, χωρίς διακρίσεις και να εκφράσουμε την έντονη αντίθεση μας για όλες τις περιπτώσεις βίας εναντίον αθώων και απροστάτευτων θυμάτων. Πλην όμως με κανένα τρόπο δεν μας επιτρέπεται να συνηγορήσουμε υπέρ της πλήρους αποκατάστασης του κράτους του Ισραήλ στα αρχαία του σύνορα για λόγους θρησκευτικούς.

Ας σημειωθεί δε στο σημείο αυτό ότι το εν λόγω κράτος επανιδρύθηκε τον περασμένο αιώνα επάνω στα ερείπια που δημιούργησαν οι οργανώσεις (για άλλους τρομοκρατικές, για τους εβραίους πατριωτικές οργανώσεις Irgoun και Haganah).

Η επιστολή αυτή κανονικά θα έπρεπε να τελειώσει στο σημείο αυτό αν δεν παρατηρούσαμε ένα άλλο εξίσου παράδοξο φαινόμενο, σχετικά με τη στάση που θα πρέπει να έχει ένας χριστιανός απέναντι στον φυσικό Ισραήλ, που είναι ιδιαιτερότητα της Ελλάδας. Κατά τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε πως γίνεται μια απόπειρα αναβίωσης του θρησκευτικού παγανιστικού ελληνισμού. Για το σκοπό αυτό συγκροτούνται σωματεία, σύλλογοι, γίνονται δημόσιες ομιλίες καθώς και από τα μέσα επικοινωνίας, εκδίδονται έντυπα κλπ. Η θέση αυτή στρέφεται ύπουλα εναντίον του Ιουδαϊσμού, για να μην προκληθεί, στη φάση αυτή, το κοινό αίσθημα σε περίπτωση που η επίθεση γινόταν ευθέως κατά του χριστιανισμού. Επίσης διάφοροι άσχετοι, δήθεν διανοούμενοι, στην πραγματικότητα νάνοι, ορθώνουν το ανάστημα τους και προτείνουν την κατάργηση της ανάγνωσης της Παλαιάς Διαθήκης καθώς και οποιασδήποτε αναφοράς σε αυτήν σε σχολικά κείμενα, σε βιβλία κλπ. Κάτι που δεν είναι παρά καθαρά πνεύμα αντισημιτισμού.

Ποια θα ήταν η απάντηση μας σε όλα αυτά; Η απάντηση μας θα πρέπει να είναι ότι το δίλημμα είναι πλαστό. Δεν υπάρχει πλέον οποιαδήποτε διαφορά ανάμεσα σε Ιουδαίο και Εθνικό. Υπήρχε κάποτε αλλά την κατάργησε ήδη ο Χριστός με την ανάσταση του. Υπάρχει τώρα η νέα ανθρωπότητα "εν Χριστώ".

Κάθε πραγματικός χριστιανός θα πρέπει να είναι φίλος του Ισραήλ. Οφείλουμε σαν χριστιανοί πολλά στο λαό αυτό στον οποίο ανήκουν οι πατέρες, οι προφήτες, οι υποσχέσεις, οι γραφές, ο Μεσσίας, οι απόστολοι. Αυτό υπήρξε το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζεται η πίστη μας.

Από τις στήλες του Αστέρος, στα τέλη της δεκαετίας του ΄80 χαιρετήσαμε την επιτέλους de jure αναγνώριση του κράτους του Ισραήλ από την τότε Ελληνική κυβέρνηση. Φίλοι του Ισραήλ, ναι. αντίθετοι προς το σιωνισμό, που είναι μια ολοκληρωτική κοσμοθεωρία, οπωσδήποτε.

Με εκτίμηση

Γ. Τασίογλου

Λάβαμε από τη Φινλανδία για το ίδιο θέμα, ένα γράμμα, στο οποίο ο καλός μας ελληνομαθής φίλος με τη συνδρομή του και τις ευχές και τα συγχαρητήρια μας γράφει:

Joensuu 07-02-03

Οι εκκλησίες, οι χριστιανικές ομάδες, τα εκκλησιαστικά κινήματα και ιδιώτεςμπορούν να έχουν πολλές και διαφορετικές γνώμες για το φυσικό Ισραήλ σαν το εκλεκτό λαό του Θεού. Για μένα το Ισραήλ, πάντα είναι ο εκλεκτός λαός του Θεού, γιατί έτσι είναι "γραμμένο". Προσωπικά θέλω και πρέπει να πιστεύω "κατά τας Γραφάς". Πολλές φορές ο Θεός μιλάει για το "λαό Του", αν και ο Ισραήλ πολύ συχνά ήταν ανυπάκουος και έγινε ειδωλολάτρης. Ο απόστολος Παύλος μιλάει αρκετά συχνά και φανερά για το Ισραήλ σαν τον εκλεκτό λαό και την κληρονομιά του Θεού. Είμαι σήμερα ένας από τους φινλανδούς φίλους του Ισραήλ.Επιθυμώ μόνο ευλογία και ειρήνη στα Ιεροσόλυμα, γιατί θα είμαι καταραμένος "αν αγγίσω την κόρη του ματιού Του". Η ευλογία του Θεού στους πατριάρχες της Παλαιάς Διαθήκης είναι η ίδια και σήμερα, αφού δικές τους είναι "η υιοθεσία και η δόξα και οι διαθήκες και ο νόμος και η λατρεία και οι υποσχέσεις" και σήμερα.

Αλλά υπάρχει ταυτόχρονα η άλλη αλήθεια κατά τας Γραφάς: το κατά σάρκα παιδί του Ισραήλ δεν μπορεί ποτέ αυτομάτως να γίνει παιδί του Θεού χωρίς τον μεσσία του Ισραήλ τον Ιησού! Ο Εβραίος έχει όλες τις παραπάνω ευλογίες και υποσχέσεις του Θεού στον εκλεκτό λαό, μόνο διαμέσου του Χριστού, με πίστη σ'αυτόν. "Αν δεν γεννηθεί κανείς από πάνω δεν μπορεί να δει τη βασιλεία του Θεού" είναι το βιβλικό κήρυγμα στους Εβραίους και στους Μουσουλμάνους και σε όλα τα έθνη και θρησκεύματα και σε όλους τους ανθρώπους. Και στους ούτω καλούμενους Χριστιανούς, που έχουν συμμετοχή σε μία επίγεια χριστιανική εκκλησία με το βάπτισμα και το δείπνο. Ο άνθρωπος μπορεί κιόλας ευχαρίστως να είναι θρησκευόμενος, αλλα χωρίς την προσωπική αναγέννηση και πίστη, χωρίς τη λύτρωση δια του αίματος στο όνομα του σταυρωμένου Ιησού. Ο Ισραηλίτης και ο Χριστιανός είναι ζωντανό μέλος του εκλεκτού λαού του Θεού, αν το όνομά του είναι γραμμένο στο βιβλίο της Ζωής στον ουρανό. Μόνο διαμέσου της πίστης στον Ιησού μπορούμε να είμαστε παιδιά του εκλεκτού λαού του Θεού, που είναι η εκκλησία του Θεού. Οπως λέει ο Α.τ.Α. 12/2002, 334: "Ο Θεός είχε, έχει και θα έχει Εναν λαό: την Εκκλησία." Ελπίζω και προσεύχομαι "ο εκλεκτός λαός κατά σάρκα, το Ισραήλ" μέσω της μετάνοιας και της πίστης θα γείνει "ο εκλεκτός λαός κατά το Πνεύμα". Χωρίς τη λύτρωση και την άφεση των αμαρτιών διαμέσου του σταυρού στου Ιησού, είμαστε πάντα και παντού νεκροί, μολονότι ίσως έχουμε το όνομα των ζωντανών μελών του εκλεκτού λαού του Θεού.

Θερμούς χαιρετισμούς

T.I.Haapalainen

 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]
Send mail with questions or comments about this web site. to webmaster- Copyright © 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Last modified: 04/11/2006