ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2001

  1. Εκεί Εσταύρωσαν Αυτόν

  2. Η Σφραγίδα της Διαθήκης του Γάμου:
    Η  Σεξουαλική Ένωση

  3. Ο Άδειος Τάφος - 
    Ένας Τόπος Συνάντησης

  4. Ανέστη Πράγματι;  

  5. Μικρά Ερμηνευτικά

  6.  Ο Μακρυγιάννης και ο  Ιωνάς Κινγκ 

  7. Ένα τριήμερο στα Σκόπια

ΕΚΕΙ ΕΣΤΑΥΡΩΣΑΝ ΑΥΤΟΝ

του Μ. Β. Κυριακάκη (1989)

Λουκ. 23:33

 

Έξω από τα τείχη της παληάς Ιερουσαλήμ υπάρχει ένα ύψωμα που ονομάζεται Γολγοθάς. Η ονομασία αυτή σημαίνει κρανίου τόπος. Όλοι οι ευαγγελιστές μας πληροφορούν ότι εκεί οδήγησαν τον καταδικασμένο Ιησού και εκεί στο Γολγοθά, Τον εσταύρωσαν.

Στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους επεκράτησε η παράδοση ότι σ' αυτό τον τόπο είχε ταφεί ο Αδάμ και όπως αναφέρει την παράδοση ο Ιερώνυμος από τον 4ο αιώνα, σταλαγματιές από τον Εσταυρωμένο Ιησού έπεσαν επάνω στο κρανίο του Αδάμ. Γι' αυτό σε ζωγραφιές του Εσταυρωμένου συχνά εκεί που είναι μπηγμένος ο Σταυρός διακρίνουμε ένα κρανίο. Υποτίθεται πως είναι το κρανίο του Αδάμ.

Μια άλλη εκδοχή είναι ότι αυτός ο τόπος ήταν ο τόπος των εκτελέσεων και συχνά μπορούσε να δει κανείς σκορπισμένα εδώ και εκεί τα κρανία των καταδίκων που είχαν εκτελεσθεί. Μια τρίτη εξήγηση είναι ότι το σχήμα του υψώματος όπου εστήθη ο Σταυρός από μακρυά φαίνεται σαν ένα ανθρώπινο κρανίο με τις προεξοχές και τα βαθουλώματα. Και υπάρχει πραγματικά έξω από την παλαιά πόλι της Ιερουσαλήμ ένας τέτοιος λόφος. Ο Ιωάννης προσθέτει την πληροφορία ότι εκεί όπου εσταυρώθη ο Κύριός μας υπήρχε κήπος. Φαίνεται ότι στο χαμηλότερο σημείο το Γολγοθά υπήρχε ιδιωτικός κήπος και εκεί ήταν ο πέτρινος τάφος του Ιωσήφ του από Αριμαθαίας που εφιλοξένησε το νεκρό σώμα του Ιησού. Εκεί λοιπόν έστησαν τον Σταυρό και εκρέμασαν τον Διδάσκαλο.

Από την πανάρχαιη εποχή που χρησιμοποιήθηκε ο σταυρός ως μέσο εκτελέσεως θανατικής ποινής, υπήρξε σύμβολο εξευτελισμού: Ήταν το χειρότερο όνειδος. Γι' αυτό όταν ο προφήτης Ησαΐας αντικρύζει τον Λυτρωτή επάνω στο ξύλο του σταυρού, μας λέει ότι είναι απερριμμένος και κατάφρονεμένος. Η Παλαιά Διαθήκη λέει "επικατάρατος πας ο κρεμάμενος επί ξύλου". Γι' αυτό και ο Παύλος ομιλεί για "το σκάνδαλο του σταυρού". Παρουσίαζε με το κήρυγμά του τον Εσταυρωμένο Λυτρωτή και οι άνθρωποι εσκανδαλίζοντο. Ήταν σκάνδαλο αυτό που ο Παύλος εκήρυττε.

Τι είναι σκάνδαλο; Είναι κάτι επάνω στο οποίον σκοντάφτεις. Εμπόδιο που δεν σε αφήνει να προχωρήσεις. Όταν λέμε για μια ορισμένη πράξη ή για έναν άνθρωπο είναι σκάνδαλο, τι εννοούμε; Σκοντάφτουμε και δεν μπορούμε να το ξεπεράσουμε. Γίνεται ο άνθρωπος σκάνδαλο και εμποδίζει κάποιον άλλο να έρθει στο Χριστό. Όταν ο Πέτρος προσπάθησε να εμποδίσει τον Χριστό από το δρόμο του σταυρού, ο Κύριος του είπε: Σκάνδαλον μου είσαι! Ύπαγε οπίσω μου Σατανά...

Η ταπεινή μορφή με την οποίαν ο Χριστός παρουσιάσθηκε στον κόσμο εμπόδιζε τους αρχιερείς και Γραμματείς να αναγνωρίσουν στο πρόσωπό Του το Μεσσία. Ήταν γι' αυτούς λίθος προσκόμματος και πέτρα σκανδάλου.

Το σκάνδαλο μεγάλωσε όταν παραδόθηκε στον επονείδιστο θάνατο του σταυρού. Περίμεναν τον Μεσσία με εξωτερική επιβολή και δύναμι. Με θρόνο και σκήπτρο.

Εξακολουθεί ο Σταυρός να είναι σκάνδαλο για τον άνθρωπο με το κοσμικό φρόνημα. Όπως στις ημέρες του Παύλου που ο σταυρός ήταν κάτι το αποκρουστικό, κάτι που προκαλούσε την περιφρόνηση. Άσχετα αν έχει γίνει στολίδι και παράσημο διακοσμητικό. Η έννοια του Σταυρού -γιατί τι σημαίνει στις σχέσεις του ανθρώπου με τον Θεό και στις σχέσεις του ανθρώπου με το συνάνθρωπό του; Εκεί εξακολουθεί να είναι σκάνδαλο. Εκεί σκοντάφτουν οι άνθρωποι.

1) Σκοντάφτουν πρώτα γιατί ο σταυρός αποτελεί την καταδίκη τους.

Ποιος έστησε το Σταυρό; Ποιος ωδήγησε τον Ναζωραίο Ιησού στο Γολγοθά; Οι ενωμένες σκοτεινές δυνάμεις της ανθρωπίνης κακίας και μοχθηρίας. Ο Ηρώδης και ο Καϊάφας, ο Πιλάτος και ο Ιούδας, οι στρατιώτες που έμπηξαν τα καρφιά, το πλήθος που εφώναζε και ούρλιαζε κάτω από το Σταυρό, μας αντιπροσωπεύουν όλους. Το φως του Σταυρού πέφτει επάνω στις σκοτεινές μορφές τους και τους καταδικάζει. Η αισχύνη που τους βαρύνει μένει επάνω τους για πάντα...

Και εξακολουθεί να είναι μια καταδίκη για τον μάταιο άνθρωπο, τον υπερήφανο, τον μοχθηρό, τον αμαρτωλό άνθρωπο. Ποιος είναι ο κατάδικος; Ο Ιησούς ή ο άνθρωπος της αμαρτίας που έφερε τον Ιησού στο Γολγοθά;

Αυτός ο Σταυρός καταδικάζει την αποστατική συμπεριφορά μας* την ματαιότητα και επίδειξη, την προδοσία και δειλία μας... Ο Σταυρός αποτελεί την καταδίκη της αμαρτίας. Και για τον άνθρωπο που θέλει να μείνει μέσα στην αμαρτία του είναι σκάνδαλο. Δεν θέλει να τον αντικρύσει. Δεν θέλει να παραδεχθεί την ενοχή του.

2) Ο Σταυρός του Χριστού είναι σκάνδαλο γιατί προβάλλει ένα υπέρτατο ιδανικό στη ζωή. Ένα ιδανικό που απαιτεί θυσία. Και αυτό δεν το δέχεται εύκολα ο σαρκικός άνθρωπος. Του είναι εμπόδιο και σκάνδαλο. Ακολουθεί τα ωραία ιδανικά όσο δεν του στοιχίζουν τίποτε. Τα πλήθη είναι έτοιμα να ιδούν θαύματα και ν' ακούσουν όμορφα λόγια. Όταν όμως ο Διδάσκαλος θα τους πει για θυσίες, θα γυρίσουν πίσω. Δεν ανέχονται το λόγο ότι για να σώσει κανείς τη ζωή του πρέπει να τη χάσει. Δεν ανοίγουν τα μάτια τους να ιδούν ότι ο σπόρος για να καρπίσει πρέπει πρώτα να πεθάνει! Ο Υιός του ανθρώπου όμως ήλθε για να δώσει τη ζωή Του λύτρο αντί πολλών. Και για να αποκαλύψει ότι όποιος είναι διατεθειμένος να Τον ακολουθήσει σ' αυτό το δρόμο, αυτός θα σωθεί...

Δεν είναι ένα δημαγωγικό ιδανικό που συναρπάζει τους ανθρώπους. Είναι ένα ιδανικό για ηρωικές ψυχές.

Αυτό το ιδανικό το αποκρούει ο σαρκικός άνθρωπος. Αρνούμεθα να εγκαταλείψουμε αυτό που καταδικάζει ο σταυρός του Χριστού. Την αυταρέσκειά μας· την άνεσή μας χάριν των άλλων. Αρνούμεθα να βαστάσουμε κάποιο βάρος παίρνοντάς το αυτό από αδύνατους ώμους. Θέλουμε οι άλλοι να δείξουν κατανόηση και επιείκεια σ' εμάς. Να συμμερισθούν το δικό μας πόνο και να τον κάμουν πόνο δικό τους. Αποκρούομε όμως εμείς για τον εαυτό μας αυτό που απαιτούμε από τους άλλους. Δεν είμαστε διατεθειμένοι να σηκώσουμε Σταυρό...

3) Περισσότερο όμως απ' όλα ο φυσικός άνθρωπος σκοντάφτει στο Σταυρό του Χριστού γιατί προβάλλεται ως το μοναδικό μέσο σωτηρίας.

Δεν θέλω να ξέρω τίποτε άλλο ειμή Ιησούν Χριστόν και τούτον Εσταυρωμένον. Εις τους Ιουδαίους σκάνδαλον* εις τους έλληνας μωρίαν* εις αυτούς όμως τους προσκεκλημένους Χριστόν Θεού δύναμιν και Θεού σοφίαν... Γιατί αυτή η αποκλειστικότης του Παύλου; Γιατί δεν υπάρχει άλλος τρόπος να συμφιλιωθεί ο αμαρτωλός άνθρωπος του Θεού. Από τη θυσία του Χριστού επάνω στο Σταυρό κηρύσσεται άφεση αμαρτιών. Εκείνο που ήταν αδύνατο στον άνθρωπο να το επιτύχει με τις δικές του δυνάμεις, τη δική του σοφία, τις δικές του θρησκείες, το έκαμε με τη θυσία Του επάνω στο Σταυρό ο Ιησούς Χριστός.

Για τον άνθρωπο όμως που αυτοδικαιώνεται, τον άνθρωπο που νομίζει πως μπορεί να εξαγοράσει τη σωτηρία του, ο σταυρός ως το μέσο σωτηρίας είναι απαράδεκτος. Σαν παράδειγμα του πνεύματος της θυσίας και της παθητικής αντιστάσεως τον δέχεται. Όχι όμως ως μέσο εξιλασμού. Το αίμα που εχύθη στο Γολγοθά δεν το παραδέχεται ως εξιλαστήριο φάρμακο που μας καθαρίζει από κάθε ανομία. Θέλει μόνος του να κάμει τον εξαγνισμό! Με δικά του έργα... Με δική του σοφία να φτάσει τον ουρανό. Γι' αυτό αποκρούει τη γέφυρα που έστησε ο Χριστός με τη θυσία της αγάπης Του.

Τι είναι αυτό που έκαμε και κάμνει η αμαρτία ώστε μονάχα με τον σταυρό να θεραπεύεται;

Τα άμεσα αποτελέσματά της θα τα ιδούμε στον ίδιο τον άνθρωπο. Στη συνείδησή του που είναι ταραγμένη. Στο όλο του το είναι που είναι διχασμένο. Ο Αδάμ και η Εύα μετά την πτώση τους διαπίστωσαν ότι όλα άλλαξαν γύρω τους. Ο φόβος που τους ήταν άγνωστος, το συναίσθημα της ενοχής, η ανάγκη να κρυφτούν -αυτά ήταν μια νέα πραγματικότης. Χάθηκε γι' αυτούς η ομορφιά του κήπου της Εδέμ.. Μολύνθηκε η ζωή! Και το ίδιο νοιώθει ο άνθρωπος σήμερα. Ο κόσμος με όλες του τις ομορφιές και απολαύσεις δεν τον αναπαύει πια. Όλη η κτίσις συστενάζει και συναγωνιά μαζί του.

Εκεί που εκτελέσθηκε ο Χριστός, στο λόφο του Γολγοθά, εκεί συντελέσθηκε το θαύμα της σωτηρίας.

Και όταν με αυτό το φως αντικρύσουμε τον Εσταυρωμένο θα είμαστε έτοιμοι να επαναλάβουμε με τον Παύλο:

Ας είναι για τους άλλους σκάνδαλο ή μωρία ή ανεξήγητο μυστήριο ο σταυρός:

Όσο για μένα, σε τίποτε άλλο μη γένοιτο να καυχηθώ ειμή εις τον σταυρόν του Κυρίου μας Ιησού Χριστού δια του οποίου ο κόσμος εσταυρώθη ως προς εμέ και εγώ ως προς τον κόσμον...

Μετά του Χριστού συνεσταυρώθην? δεν ζω πλέον εγώ, αλλ' ο Χριστός ζει μέσα μου... I

 

Η ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ: Η ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΕΝΩΣΗ

του αιδ. Γ. Αδάμ

Γένεση 2:8-15, Α΄ Κορινθίους 6:12-20

Εισαγωγή

Συνεχίζοντας τη σειρά μας πάνω στο γάμο, ως πρώτη σκέψη θα ήθελα να πω το εξής. Σίγουρα όλους μας δεν μας αφορά άμεσα. Δηλαδή κάποιοι από εμάς δεν είναι παντρεμένοι. Όμως όλους μας αφορούν αυτά τα θέματα για τους εξής λόγους. Όπως πολλές φορές έχουμε πει, ο Θεός μας έχει βάλει μέσα στο σώμα του Χριστού. Δεν ζούμε σε πνευματική απομόνωση. Αυτό σημαίνει πως καθώς ζούμε σε μια κοινότητα θα χρειαστεί και να μιλήσουμε, και να συμβουλέψουμε άλλους, συνήθως πιο νέους. Χρειάζεται λοιπόν, να γνωρίζουμε το θέλημα του Θεού, ώστε να μπορούμε να βοηθήσουμε.

Επίσης ως χριστιανοί ο Θεός θέλει να ξέρουμε όλη τη βουλή Του. Όλο το θέλημά του. Μπορεί αυτή τη στιγμή, ή αυτή την περίοδο στη ζωή μας να μην μας αφορά το συγκεκριμένο θέμα, αλλά ο Λόγος του Θεού και ο Νόμος του Θεού είναι σημαντικό να κατοικούν μέσα μας πλούσια (Κολοσσαείς 3:16). Αν ξέρουμε τι έχει πει ο Θεός στο Λόγο Του, θα μπορούμε με τη χάρη Του να σταθούμε ως χριστιανοί σε μια παρέα, σε μια συντροφιά και να πούμε τι είναι σωστό μέσα από το Λόγο του Θεού. Ζούμε σε μια εποχή που ο καθένας είναι ελεύθερος να πιστεύει ό,τι θέλει. Και δεν είναι κακό αυτό. Ταυτόχρονα όμως οι άνθρωποι πιστεύουν πως κάθε άποψη είναι εξίσου σωστή. Το αποτέλεσμα αυτής της συλλογιστικής είναι πως "ό,τι πιστεύω εγώ είναι σωστό για μένα και ότι πιστεύεις εσύ είναι σωστό για σένα." Η δική μας ανθρώπινη γνώμη, δηλαδή, είναι το μέτρο της αλήθειας. Είναι σημαντικό, όμως, ως χριστιανοί να μπορούμε να σταθούμε και να πούμε: "Η γνώμη της Αγίας Γραφής για το θέμα αυτό είναι η εξής..."

Έχουμε ανάγκη λοιπόν, για τη δική μας ζωή και για τους άλλους να ξέρουμε όλη τη βουλή του Θεού. Με αυτές τις σκέψεις θα προχωρήσουμε παρακάτω.

Ο λόγος αυτής της "σειράς"

Θέλω να θυμίσω πως ξεκίνησε αυτή η σειρά. Μελετούσαμε την πρώτη προς Θεσσαλονικείς επιστολή και φτάσαμε στο κεφάλαιο 4 και εδάφιο 3 που λέει, "Επειδή τούτο είναι το θέλημα του Θεού, ο αγιασμός σας, να απέχησθε από της πορνείας." Και την Κυριακή εκείνη μελετήσαμε γενικά για αυτή την εντολή.

Πιστεύω όμως πως για να καταλάβουμε γιατί ο Θεός λέει αυτό το "όχι," πρέπει να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή και να μελετήσουμε τι διδάσκει ο Λόγος του Θεού για τον γάμο και το σεξ. Και με αυτόν τον τρόπο να καταλάβουμε γιατί ο Θεός έβαλε αυτό τον περιορισμό.

Έχω πλήρη συναίσθηση του ότι μπορεί να νοιώθουμε περίεργα. Και εγώ νοιώθω περίεργα πιστέψτε με. Και ο λόγος αυτής της δυσκολίας που έχω είναι πως η Γραφή μας ζητάει να είμαστε σεμνοί. Αυτό σημαίνει πως ό,τι πούμε θα πρέπει πάντα να είναι μέσα σε αυτό το πλαίσιο της σεμνότητας.

Όμως, δεν μπορώ να παραγνωρίσω το γεγονός πως ο Λόγος του Θεού έχει πολλά να πει στο θέμα αυτό, πάνω στο γάμο και το σεξ. Και δεν θα είμαι πιστός ούτε σε εσάς, ούτε στον Θεό αν και αυτά τα θέματα δεν τα αγγίξουμε. Αν ο Θεός μας που είναι απόλυτα άγιος και δίκαιος και τέλειος, τα έβαλε στον Λόγο του, δεν είμαστε εμείς περισσότερο άγιοι και περισσότερο σοφοί, ώστε να τα αφήσουμε απέξω.

Επιπλέον, όπως ήδη αναφέραμε, το χρωστάμε και στον εαυτό μας να ξέρουμε τι ο Λόγος του Θεού έχει να πει, γιατί η υπακοή μας στις θεϊκές εντολές, αδελφοί, γλιτώνει εμάς από περισσότερο πόνο. Μην ξεχνάμε πως ο νόμος του Θεού είναι νόμος που μας φέρνει σε μεγαλύτερη ελευθερία και ως πιστοί ο Θεός λέει πως είμαστε μακάριοι όταν τον εκτελούμε. Διαβάζουμε στον Ιάκωβο 1:25: "Όστις όμως εγκύψη εις τον τέλειον νόμον της ελευθερίας και επιμείνει εις αυτόν, ούτος γενόμενος ουχί ακροατής επιλήσμων, αλλ' εκτελεστής έργου, ούτος θέλει είσθαι μακάριος εις την εκτέλεσιν αυτού." Η ευλογία, η μακαριότητα που ο Θεός υπόσχεται, έρχεται στη ζωή μας, όχι με την απλή γνώση του Λόγου του Θεού, αλλά με την υπακοή μας στον Λόγο του Θεού. Η "εκτέλεση" των εντολών φέρνει την μακαριότητα. Ας μελετήσουμε λοιπόν, τις εντολές αυτές, για να τις ξέρουμε με σκοπό να τις εφαρμόσουμε.

Τι είναι το σεξ;

Α. Μέσον αναπαραγωγής μόνον;

Τι είναι το σεξ λοιπόν; Η ερώτηση ακούγεται απλή αλλά αυτή η φαινομενική απλότητα είναι επικίνδυνη. Αν στραφούμε στον κόσμο ξέρουμε τι απαντήσεις θα πάρουμε. Δεν υπάρχει άλλη εποχή, και δεν υπάρχει άλλη γενιά ανθρώπων που να έχουν ακούσει περισσότερα για το σεξ από την γενιά τη δική μου και τους πιο μικρούς.

Απλοί άνθρωποι αλλά και επιστήμονες θα πουν πως το σεξ είναι το μέσον για την αναπαραγωγή.. Και είναι αλήθεια αυτό, αλλά δυστυχώς έχει και αρνητικές επιπτώσεις. Γιατί αν περιοριστούμε σε αυτόν τον ορισμό, αυτό θα γίνει δικαιολογία για να πετάξουμε ως άνθρωποι από επάνω μας κάθε άλλου είδους περιορισμό. Θα εξηγήσω αμέσως τι εννοώ.

Πριν από μερικά χρόνια είχε γίνει εδώ στη Μασσαχουσέτη μια δίκη για τον βιασμό κάποιας κοπέλας και καλέστηκε να μιλήσει ένας επιστήμονας ανθρωπολόγος, ο Lion Tiger. Αυτός υποστήριξε πως έχει έρθει ο καιρός τώρα πια να φέρουμε την ηθική μας, τους περιορισμούς μας σε συμφωνία με την βιολογία. Δηλαδή, το σεξ είναι μια ανθρώπινη ανάγκη και όσο πιο γρήγορα το καταλάβουμε τόσο πιο εύκολα θα περιορίσουμε, ή μάλλον θα προσαρμόσουμε την ηθική μας. Θα πρέπει δηλαδή και εμείς να ακολουθήσουμε την συμπεριφορά των ζώων. Και μάλιστα να την μιμηθούμε. Δεν έχει σημασία με ποιον έχεις σεξ, γιατί το σεξ είναι μια φυσική/βιολογική ανάγκη που πρέπει να ικανοποιείται όπως όλες οι άλλες ανάγκες μας.

Αλλά αυτό δεν είναι καν επιστημονικό. Όσοι ασχολούνται με τα ζώα, κτηνίατροι, ζωολόγοι, επιστήμονες που κάνουν έρευνα, έχουν ανακαλύψει πως όλα τα είδη των ζώων που αναπαράγονται και τα μικρά τους χρειάζονται χρόνο μέχρι να γίνουν ανεξάρτητα. Αυτά τα ζώα έχουν την τάση να μένουν μαζί σαν οικογένεια. Υπάρχουν άλλα ζώα που όταν γεννούν μικρά, τα μικρά είναι ανεξάρτητα από την πρώτη στιγμή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αρσενικό και το θηλυκό δεν αναπτύσσουν κανένα άλλο δεσμό.

Όμως σε όσα ζώα τα μικρά που γεννιούνται χρειάζονται χρόνο, αυτά τα ζώα έχουν την τάση να μένουν μαζί και να μην πηγαίνουν αλλού να ζευγαρώσουν. Τα πουλάκια μάλιστα, συνεχίζουν και αφού πεθάνει το ένα από τα δύο, να αρνούνται να ζευγαρώσουν με κάποιο άλλο. Γιατί άραγε; Μήπως πήγαν και αυτά σε κάποιον μπροστά και έδωσαν υποσχέσεις; Μήπως υπέγραψαν σε κάποιο δήμαρχο ή δικαστή ή ιερέα το συμφωνητικό του γάμου; Όχι βέβαια. Πως θα μείνουν πιστά σε αυτό το δεσμό; Ο Θεός τα έχει φτιάξει έτσι. Είναι μέσα στη φύση τους.

Προσπαθώ με απλά λόγια να δείξω το σχέδιο του Θεού. Και πόση προσοχή χρειάζεται να έχουμε ως γονείς σε οτιδήποτε τα παιδιά ακούν ή διαβάζουν, και υποτίθεται είναι επιστημονικό. Δηλαδή, ακόμη και στο ζωικό βασίλειο, η διαδικασία της αναπαραγωγής αποτελεί παράγοντα ενότητας και ζευγαρώματος. Και αυτή η διαδικασία επαφής των ζώων τα φέρνει τόσο κοντά που στο τέλος γίνονται μονογαμικά.

Β. Μέσον για απόλαυση μόνο;

Η άλλη επικρατούσα άποψη, μαζί με την πρώτη πως το σεξ υπάρχει μόνο για αναπαραγωγή, είναι πως το σεξ είναι μόνο για διασκέδαση. Και αυτή είναι η πιο δυνατή φωνή στις μέρες μας. Και δυστυχώς πιστεύουμε πως ο Θεός στο θέμα αυτό, θέλει να μας κλέψει την χαρά. Δεν θέλει να ζήσουμε και να απολαύσουμε τη ζωή όπως όλοι οι άλλοι. Και τι να κάνουμε τώρα, εμείς οι χριστιανοί, θα πληρώσουμε το κόστος για την αιώνια ζωή, με το να ζήσουμε εδώ χωρίς να απολαύσουμε ό,τι έχουν οι άλλοι.

Γ. Η άποψη της Αγίας Γραφής

Αυτό λοιπόν, που θέλω να κάνουμε σήμερα, είναι να δούμε από την θετική πλευρά τι έχει ο Λόγος του Θεού να μας πει. Όπως έχω πολλές φορές πει, ο Θεός δεν προσπαθεί να μας περιορίσει και να μας απαγορεύσει να απολαύσουμε τη ζωή. Αντίθετα, θέλει να την απολαύσουμε και να την χαρούμε στο μέγιστο βααθμό, και μάλιστα χωρίς να πληγωθούμε. Θέλει να χαρούμε τη ζωή χωρίς τους περιορισμούς της αμαρτίας! Διαβάστε το Ιωάννης 10:10, "εγώ ήλθον δια να έχωσιν ζωήν, και να έχωσιν αυτήν εν αφθονίa".

Το πρόβλημα με εμάς τους ανθρώπους είναι πως ικανοποιούμαστε πολύ εύκολα. Και δυστυχώς δεν στοχεύουμε στη μεγαλύτερη δυνατή απόλαυση της ζωής. Είμαστε ευχαριστημένοι με το "λίγο" που ο κόσμος έχει να προσφέρει και δεν επιθυμούμε την "άφθονη ζωή" που ο Θεός μας υπόσχεται. Πουλάμε τον εαυτό μας ακριβά για να κερδίσουμε πολύ λίγο.

Το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν έκανε μια έρευνα πάνω στο θέμα της σεξουαλικής επαφής στην τηλεόραση και το συμπέρασμα ήταν το εξής: Στην τηλεόραση το 94% των περιπτώσεων που βλέπουμε δύο ανθρώπους να έχουν σεξουαλική επαφή, σε κάποιο έργο, ή διαφήμιση ή αλλού, αυτή η επαφή είναι εκτός γάμου. Επιπλέον, στις πλείστες των περιπτώσεων η ερωτική επαφή έρχεται την πρώτη κιόλας φορά που βρίσκονται μαζί. Τέλος μας δίνεται να καταλάβουμε πως αυτή η ερωτική επαφή από την πρώτη φορά είναι πολύ ρομαντική και καταπληκτική εμπειρία.

Κανένας από αυτούς τους παραγωγούς ή τους ηθοποιούς, όμως δεν έχουν στη ζωή τους μια φυσιολογική σχέση. Καμιά φορά ακούμε για κάποιον που είναι για χρόνια παντρεμένος και του παίρνουν συνέντευξη για το πως τα κατάφερε. Και βλέπουμε πως άνθρωποι με κατεστραμμένες σχέσεις διασκεδάζουν εσένα και εμένα, μαθαίνοντας μας ταυτόχρονα το πως να απολαύσουμε τη ζωή μας.

Να σας πω εμένα τι με εντυπωσιάζει; Με εντυπωσιάζουν τα ζευγάρια εδώ στην εκκλησία μας που ακούω τα χρόνια που έχουν ξοδέψει μαζί να ανέρχονται σε τέσσερις, πέντε, μερικές φορές και έξι δεκαετίες!! Προσεύχομαι και λέω, "Θεέ μου δώσε τη χάρη σου ώστε και εγώ με τη σύζυγό μου να είμαστε τόσο αγαπημένοι όσο είναι αυτοί οι άνθρωποι."

Για να γίνει αυτό όμως πρέπει να ακολουθήσουμε τις οδηγίες του "κατασκευαστή." Και ο κατασκευαστής είναι ο ίδιος ο Θεός. Γεμάτη είναι η Γραφή από εικόνες και διδασκαλία για το θέμα αυτό. Και θυμηθείτε, η Αγία Γραφή είναι σεμνή, αλλά δεν είναι σεμνότυφη. Στις Παροιμίες 5 διαβάζουμε τις συμβουλές ενός πατέρα στο γιο του. Και με την ευκαιρία, να πω πως, εμείς οι γονείς είμαστε υπεύθυνοι να μιλήσουμε και να διδάξουμε στα παιδιά μας σωστά για την σεξουαλικότητά τους. Χωρίς ντροπή και μάλιστα με την Γραφή στο χέρι. Διαβάζουμε στις παροιμίες 5:18-20, "Η πηγή σου ας είναι ευλογημένη, και ευφραίνου μετά της γυναικός της νεότητός σου. Ας ήναι εις σε ως έλαφος ερασμία, και δορκάς κεχαριτωμένη, ας σε ποτίζωσιν οι μαστοί αυτής εν παντί καιρώ, ευφραίνου πάντοτε εις την αγάπην αυτής." Αν θέλετε, επίσης διαβάστε το Άσμα Ασμάτων για να δείτε με τι γλώσσα και ποίηση περιγράφει ο Λόγος του Θεού την προσμονή και τη χαρά της σχέσης των νεόνυμφων! Μέσα στο Λόγο του Θεού όλα αυτά! Για αυτό, αδελφοί μου, καθίστε με τα παιδιά σας καθώς μεγαλώνουν και διδάξτε τα με την Γραφή ανοιχτή ό,τι χρειάζονται να ξέρουν για την σεξουαλική τους διαπαιδαγώγηση.

Πριν από καιρό πήραν συνέντευξη από τον Paul Newman, και τον ρωτούσαν πως τα κατάφερε και έχει μείνει με την Joan Woodwork. Είναι παντρεμένοι για 40 χρόνια και ακόμη ερωτευμένοι. Ξέρετε τι απάντησε; "Έχω μια μπριζόλα σπίτι, γιατί να πάω για χάμπουργκερ;" Αυτό ακριβώς που λένε τα εδάφια στις Παροιμίες. Ο Θεός έχει για μας το καλύτερο να απολαύσουμε μέσα στο γάμο μας. Γιατί να ικανοποιηθούμε στο σεξουαλικό τομέα, με τρόπο που είναι έξω από το θέλημα του Θεού;

Και υπάρχει και μια ακόμη μελέτη που θέλω να φέρω στην προσοχή σας. Το θέμα της μελέτης ήταν γιατί να έχουμε τόσο πολλούς ανθρώπους που έχουν κολλήσει αρρώστιες που σχετίζονται με το σεξ, τι στιγμή που έχουμε τόσα προγράμματα, τόση γνώση, τόση εκπαίδευση για να προφυλαχτούμε; Γιατί περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους, από 25 χρονών και επάνω, που έχουν σχέσεις με άλλους, έχουν κολλήσει κάποιο αφροδισιακό νόσημα και πολλοί από αυτούς χωρίς θεραπεία; Είναι τόσοι πολλοί που κυριολεκτικά φτάνει τα όρια της επιδημίας!

Γιατί; Γιατί μετά από τόση μόρφωση; Ακούστε τι είπαν οι γυναίκες που ρωτήθηκαν. Είπαν πως αισθανόντουσαν άσχημα να ρωτήσουν τους ερωτικούς τους συντρόφους για τις πιθανότητες να κολλήσουν κάποια αρρώστια. Ήταν πιο εύκολο να έχουν σεξ! Μια τυπική απάντηση ήταν: "Μου ήταν δύσκολο να ρωτήσω γιατί δεν ήξερα το σύντροφό μου πολύ καλά!!"

Αυτό είναι το σχέδιο του Θεού; Βλέπετε; Έχουμε μάθει να είμαστε ευχαριστημένοι με το "λίγο" των ανθρώπων, και όχι με το "πολύ" του Θεού. Μας χρειάζεται να μάθουμε να εννοούμε πολλά, κάνοντας λίγα. Να μάθουμε να δείχνουμε την αγάπη μας προς αυτόν/αυτήν που ερωτευθήκαμε με το να κρατάμε τα χέρια, να κοιτάμε ο ένας τον άλλον στα μάτια, να περπατάμε, να μιλήσουμε, να προσευχηθούμε μαζί, να ψάλλουμε μαζί, ώστε να εννοούμε απείρως περισσότερα με κάτι παραπάνω, όταν θα έρθει η ώρα για αυτό το παραπάνω. Να μάθουμε να λέμε πιο πολλά με το να φάμε μαζί, ή να φιληθούμε. Ώστε να εννοούμε απείρως περισσότερα με το σεξ μετά τον γάμο.

Ο ρόλος του σεξ στη διαθήκη του γάμου

Ας συνεχίσουμε, όμως τώρα να δούμε ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος του σεξ μέσα στο γάμο. Ο Θεός έβαλε το σεξ στο γάμο να είναι ένα μέσο "επίκλησης." Αυτό που επικαλούμαστε είναι η παρουσία του Θεού. Του ζητάμε να μας κρατήσει υπόλογους στη σχέση διαθήκης με την γυναίκα μας, ή τον άντρα μας. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή τα πράγματα.

Μιλήσαμε προηγουμένως και είπαμε πως ο γάμος είναι μια διαθήκη. Είναι μια τριγωνική σχέση. Φανταστείτε πως στις δύο γωνίες που βρίσκονται κάτω, στη μία βρίσκεται ο άντρας και στην άλλη η γυναίκα. Και στην κορυφή του τριγώνου βρίσκεται ο Θεός ως μάρτυρας της διαθήκης αυτής. Ο Θεός είναι ο μάρτυρας της διαθήκης όταν ξεκινάει, και συνεχίζει να είναι ο μάρτυρας σε όλα τα υπόλοιπα χρόνια επιβλέποντας αν οι όροι της διαθήκης αυτής τηρούνται.

Είπαμε πως η διαθήκη δεν είναι συμβόλαιο, επειδή ακριβώς υπάρχει η άμεση ανάμιξη του Θεού. Είναι μια σχέση που τη διαλέξαμε, και έχει υποχρεώσεις και προνόμια. Και στη διαθήκη αυτή υποσχόμαστε, με τον Θεό μάρτυρα, πως θα κάνουμε το μέρος μας.

Για να επικυρωθεί αυτή η διαθήκη χρειαζόταν και κάποιος όρκος, κάποια υπόσχεση. Μιλήσαμε ήδη την προηγούμενη φορά για το τι είπε ο Αδάμ, όταν ο Θεός του πήγε την Εύα. Διαβάσαμε από την Γένεση 2:23 "Και είπεν ο Αδάμ, Τούτο είναι τώρα οστούν εκ των οστέων μου και σαρξ εκ της σαρκός μου, αύτη θέλει ονομασθεί ανδρίς, διότι εκ του ανδρός αύτη ελήφθη."

Αυτά τα ίδια λόγια, είδαμε, χρησιμοποιούνταν και αλλού για την ορκωμοσία της διαθήκης. Προσκαλούν τον Θεό να είναι μάρτυρας. Αυτό που είπε ο Αδάμ, στην πραγματικότητα ήταν "Θεέ μου, αν ποτέ κάνω κάτι που να πληγώσει αυτή τη γυναίκα, κάνε να είναι τόσο οδυνηρό, όπως αν κάποιος έρθει και μου βγάλει το πλευρό μου. Και μάλιστα χωρίς αναισθησία αυτή τη φορά."

Οι όρκοι στη δημιουργία των διαθηκών

Θα προχωρήσουμε τώρα ένα βήμα παρακάτω για να πούμε πως οι διαθήκες αυτές στην Αρχαία Μέση Ανατολή επικυρώνονταν με κάποιο σημάδι που επιβεβαίωνε τον όρκο (covenant-ratifying oath-sign). Και όταν το σημάδι αυτό δινόταν, καθιστούσε τους όρους της διαθήκης υποχρεωτικούς. Και πάρα πολλοί μελετητές και σχολιαστές που διαβάζουν την Γραφή δεν μπορούν να δεχτούν πως ο γάμος είναι μια διαθήκη, γιατί ισχυρίζονται πως πολύ απλά δεν υπάρχει πουθενά το σημάδι του όρκου με τον οποίο η διαθήκη του γάμου επικυρώνεται. "Που είναι οι υποσχέσεις και η πράξη," λένε "που θα πρέπει να κάνουμε στην παρουσία του Θεού και θα μας δέσουν με το άλλο πρόσωπο;"

Οι όρκοι των διαθηκών αδελφοί μου, οι περισσότεροι όρκοι τουλάχιστον, δεν ήταν λεκτικοί. Οι διαθήκες επικυρώνονταν όχι με λόγια, αλλά με κάποια πράξη. Δεν έλεγες κάτι, έκανες κάτι. Για αυτό και όλοι οι όρκοι ήταν συμβολικοί. Συμβόλιζαν κάποιο στοιχείο της πιστότητας και της αφοσίωσης στην διαθήκη. Μερικές φορές οι όρκοι θα έδειχναν την κρίση, την καταδίκη, την τιμωρία που θα ερχόταν πάνω σου αν παρέβαινες τους όρους. Ένας τέτοιος όρκος ήταν η περιτομή. Το κόψιμο της σάρκας συμβόλιζε δύο πράγματα. Πρώτον, συμβόλιζε τον αποχωρισμό σου από τους εθνικούς. Συμβόλιζε (θετικά) πως όπως το κομμάτι της σάρκας σου ξεχωρίστηκε από το υπόλοιπο σώμα, έτσι και εσύ ξεχωρίστηκες από τον ειδωλολατρικό κόσμο για να ταυτιστείς με τον λαό του Θεού. Δεύτερον, το κόψιμο της σάρκας συμβόλιζε (αρνητικά) πως θα αποκοπείς από την κοινότητα του Θεού αν δεν γινόσουν πιστός όταν μεγαλώσεις. Αν δεν γινόταν πραγματική περιτομή (στην καρδιά σου), η περιτομή στο σώμα σου συμβόλιζε πως βρίσκεσαι εκτός της διαθήκης του Θεού.

Άλλες φορές οι όρκοι αποτύπωναν την αφοσίωση στους όρους, όπως για παράδειγμα το σφίξιμο των χεριών. Σήμερα δίνουμε τα χέρια και αυτό δεν σημαίνει και πολλά. Στις παλαιότερες γενιές, όμως, όταν κάποιος έλεγε, "δώσαμε τα χέρια" αυτό σήμαινε ότι κλείσαμε την συμφωνία και δεν κάνουμε πίσω πια. Την εποχή του Χριστού το δόσιμο των χεριών σήμαινε πολλά. Έχουμε την μαρτυρία του Ιώσηπου του ιστορικού που λέει πως όταν οι Πάρθοι έδιναν το χέρι, δεν υπήρχε περίπτωση να κάνουν πίσω. Ο βασιλιάς Σεδεκίας έκανε το ίδιο με τον Ναβουχοδονόσορ. Η κίνηση έκφραζε ενότητα, φυσική ένωση, συμβόλιζε πως είμαστε τώρα ένα, μαζί.

Επίσης το να φας μαζί με κάποιον ήταν το ίδιο σημαντικό. Σήμερα, το να φάμε μαζί δεν σημαίνει τίποτα. Πάμε σε ένα εστιατόριο και τρώμε μαζί με ένα σωρό ανθρώπους που δεν τους ξέρουμε ούτε τους είδαμε, και μπορεί και να μην τους ξαναδούμε ποτέ. Στον βιβλικό κόσμο όμως έτρωγες μαζί μόνο με την οικογένεια σου. Όταν η εκκλησία μετά την εντολή του Χριστού έκανε το δείπνο, έτρωγαν όλοι μαζί. Φανταστείτε πόσο αντίθετο ήταν για την κοινωνία της εποχής! Ακούστε τους ανθρώπους να λένε, "Τι τρώτε εσείς όλοι μαζί; Οικογένεια είστε;" Ναι, οικογένεια είμαστε! Όταν μοιραζόμαστε αυτό το φαγητό μαζί, το δείπνο, ορκιζόμαστε ότι αγαπούμε ο ένας τον άλλον, ότι είμαστε πιστοί ο ένας στον άλλον. Ορκιζόμαστε ότι βλέπουμε ο ένας τον άλλον ως μέλη της ίδιας οικογένειας. Γράφει ο απόστολος Παύλος στην Α΄ Κορινθίους 10:16-17, "Το ποτήριον της ευλογίας το οποίον ευλογούμε, δεν είναι κοινωνία του αίματος του Χριστού; Ο άρτος τον οποίον κόπτομεν, δεν είναι κοινωνία του σώματος του Χριστού;" Όλοι παίρνουμε ένα κομμάτι από το ίδιο ψωμί. Και αποτυπώνουμε έτσι με αυτόν τον συμβολικό τρόπο την ενότητά μας. Πιστεύω θα ήταν πιο συμβολικό αντί να έχουμε τα ψωμάκια ήδη κομμένα, να περνάμε ένα μεγάλο κομμάτι ψωμί και ο καθένας μας να κόβει ένα μικρό κομμάτι για να νοιώσουμε το συμβολισμό ακόμη καλύτερα.

Και ας μην ξεχνούμε πως είτε παίρνουμε την συμμετοχή μας στο δείπνο σοβαρά, είτε όχι, ο Θεός μας κρατάει υπόλογους αδελφοί μου. Ακόμη και όταν εμείς το κάνουμε παίρνουμε μέρος με ελαφρότητα. Δεν έχει σημασία τι εσύ νομίζεις όταν συμμετέχεις στο Δείπνο. Σημασία έχει τι ο Θεός έχει πει για την τελετή αυτή. Ο Θεός παίρνει πολύ σοβαρά την δήλωσή σου καθώς συμμετέχεις, άσχετο αν εσύ το δέχεσαι ή όχι. Οι Κορίνθιοι έπαιρναν μέρος στο δείπνο, συμμετείχαν στο σύμβολο και δεν έπαιρναν σοβαρά υπόψη τους τις απαιτήσεις του Θεού. Κι όμως αυτό δεν είχε καμία σημασία. Γιατί ο Θεός είχε άλλη άποψη. Διαβάζουμε στην Α΄ Κορινθίους 11: 29-31, "Διότι ο τρώγων και πίνων αναξίως, τρώγει και πίνει κατάκρισιν εις εαυτόν, μη διακρίνων το σώμα του Κυρίου. Διά τούτο υπάρχουσι μεταξύ σας πολλοί ασθενείς και άρρωστοι, και αποθνήσκουσιν ικανοί. Διότι έαν διεκρίνομεν εαυτούς, δεν ηθέλομεν κατακρίνεσθαι." Ο Θεός τους κρατούσε υπόλογους για αυτά που διακήρυτταν με την συμμετοχή τους στο Δείπνο, ανεξάρτησα από το τι νόμιζαν εκείνοι!

Το σεξ ως ο όρκος που επικυρώνει την διαθήκη του γάμου

Τα ίδια ισχύουν με την σεξουαλική ένωση. Ο Θεός θεωρεί αυτήν την πράξη σημαντική ακόμη και αν εμείς δεν το πιστεύουμε αυτό, και μας κρατάει υπόλογους. Ο Θεός θεωρεί πως το σεξ είναι ο όρκος με τον οποίο (1) υποσχόμαστε πίστη στην σύζυγό μας, ή στον σύζυγό μας και είναι το μέσον με το οποίο (2) ανανεώνουμε την πιστότητα μας στη διαθήκη αυτή. Οι συνέπειες από αυτή τη διαπίστωση είναι τρομερές.

Υπάρχει όμως περαιτέρω βιβλική βάση για αυτό; Ή μήπως στηριζόμαστε μόνο στους συσχετισμούς με τις άλλες διαθήκες, στις οποίες αναφερθήκαμε;

Πιστεύω πως υπάρχει. Σκεφτείτε, κατ' αρχήν το λεξιλόγιο της Γραφής. Διαβάζουμε στην Γένεση 4:1 (και 25) πως ο Αδάμ "γνώρισε" την γυναίκα του. Η Εύα έμεινε έγκυος και γέννησε τον Κάϊν. Πολλοί νομίζουν πως λέξη "γνώρισε" είναι ένας ευφημισμός για το σεξ. Η Γραφή όμως είναι πολύ απλή στο θέμα αυτό, δεν χρησιμοποιεί ευφημισμούς.

Ας δούμε πρώτα τι σημαίνει να "γνωρίζω." Σημαίνει δύο πράγματα. Σημαίνει, πρώτον "διανοητική" γνώση, και δεύτερον, σημαίνει να γνωρίζω κάποιον μέσα από κάποια σχέση, συγκεκριμένα τη σχέση της διαθήκης. Με αυτή την έννοια, "γνωρίζω" σημαίνει "αναγνωρίζω" πως ο άλλος είναι ο σύντροφος της διαθήκης μου. Ο Αδάμ, λοιπόν, γνωρίζοντας την Εύα, έχοντας σεξ μαζί της, την αναγνώρισε ως το άλλο μέλος της διαθήκης.

Ας διαβάσουμε στον Αμώς 3:1,2α, "Ακούσατε τον λόγον τούτον, τον οποίον ελάλησεν ο Κύριος εναντίον σας, υιοί Ισραήλ, εναντίον παντός του γένους το οποίον ανεβίβασα εκ γης Αιγύπτου, λέγων, Εσάς μόνον εγνώρισα εκ πάντων των γενών της γης..." Τι σημαίνει πως ο Θεός μόνο τον λαό Ισραήλ γνώρισε από όλες τα άλλα έθνη; Δεν σημαίνει πως ο Θεός δεν ξέρει πως υπήρχαν οι Ασσύριοι, οι Αιγύπτιοι, οι Χαναναίοι. Σημαίνει πως εσάς μόνο λαέ Ισραήλ, "αναγνώρισα" ως το άλλο μέλος της διαθήκης μου. Μόνο με εσάς μπήκα σε διαθήκη.

Αν θέλετε διαβάστε τον Ιεζεκιήλ και τον Ωσηέ. Στα βιβλία αυτά όπου περιγράφεται η σχέση του Θεού με τον Ισραήλ μεταφορικά ως γάμος, η λέξη "γνωρίζω" χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη δημιουργία της διαθήκης (του Θεού με τον Ισραήλ) στο όρος Σινά.

Όταν, λοιπόν, ο Αδάμ γνώρισε την γυναίκα του και η γυναίκα του έμεινε έγκυος, αυτό σημαίνει όχι μόνο ότι κοιμήθηκε μαζί της, αλλά κάνοντας αυτό την αναγνώρισε ως τον άνθρωπο με τον οποίο έχει δεθεί σε διαθήκη. "Γνωρίζω", λοιπόν, δεν σημαίνει απλά κοιμάμαι ή έχω σεξ με κάποιον, αλλά τον αναγνωρίζω ως το άλλο μέλος της διαθήκης του γάμου μου.

Ελάτε να διαβάσουμε επίσης στο Δευτερονόμιο 21:10-13, "Όταν εξέλθεις να πολεμήσεις τους εχθρούς σου, και Κύριος ο Θεός σου παραδώση αυτούς εις τας χείρας σου, και λάβης εξ αυτών αιχμαλώτους, και ίδης μεταξύ των αιχμαλώτων γυναίκα ευειδή, και επιθυμήσεις αυτήν, δια να λάβης αυτήν εις σεαυτόν γυναίκα, τότε θέλεις φέρει αυτήν εις την οικίαν σου, και θέλει ξυρίσει την κεφαλήν αυτής, και περιονυχίσει τους όνυχας αυτής και θέλει εκδυθεί τα ενδύματα της αιχμαλωσίας αυτής επάνωθεν αυτής, και θέλει καθήσει εν τη οικία σου, και κλαύσει τον πατέρα αυτής και την μητέρα αυτής ολόκληρον μήνα, και μετά ταύτα θέλεις εισέλθει προς αυτήν και θέλεις είσθαι ανήρ αυτής και εκείνη θέλει είσθαι γυνή σου." Προσέξτε ιδιαίτερα το υπογραμμισμένο μέρος. Όταν εισέρχεσαι προς αυτή, τότε γίνεσαι άντρας της. Δεν υπάρχουν στάδια στην ολοκληρώση του γάμου. Ο υποψήφιος σύζυγος, απλά πηγαίνει στην γυναίκα, δηλαδή έχει σεξ μαζί της και έτσι γίνεται άντρας της.

Το ίδιο σκεπτικό βρίσκουμε και στο Δευτερονόμιο 25:5 όπου μας περιγράφεται η περίπτωση του λεβιρατικού γάμου. Σύμφωνα με τον συγκεκριμένο νόμο, όταν κάποιος πεθάνει άτεκνος, τότε η γυναίκα του δεν θα παντρευτεί κάποιον ξένο. Θα παντρευτεί τον αδελφό του, ώστε το παιδί που θα γεννηθεί θα ονομαστεί με το όνομα του αδελφού που πέθανε και θα τον κληρονομήσει. Αυτό ονομαζόταν το χρέος του ανδραδέλφου. Διαβάζουμε, λοιπόν, στο εδάφιο 5, "Εάν συγκατοικώσιν αδελφοί και αποθάνη εις εξ αυτών, και δεν έχη τέκνα, η γυνή του αποθανόντος δεν θέλει υπανδρευθή με ξένον, ο αδελφός του ανδρός αυτής θέλει εισέλθη προς αυτήν και θέλει λάβη αυτήν εις εαυτόν γυναίκα, και εκπληρώσει το χρέος του ανδραδέλφου προς αυτήν." Το ίδιο λεξιλόγιο λοιπόν υπάρχει και εδώ.

Προσοχή όμως! Οι περιγραφές αυτές είναι πολύ σύντομες και περιορισμένες. Ως εκ τούτου δεν αποκλείεται το γεγονός να υπήρχαν και κάποιες τελετές που συνόδευαν τον γάμο. Αλλά, αυτό που πρέπει να προσέξουμε είναι πως το νομικό βάρος για την δημιουργία του γάμου βρίσκεται στην σεξουαλική ένωση.

Μια τρίτη περικοπή βρίσκουμε στην Γένεση 38: 8. Μάλιστα η περικοπή αυτή στη Γένεση είναι ένα παράδειγμα για το πως εφαρμόζεται ο νόμος από το Δευτερονόμιο 25:5. Διαβάζουμε στη Γένεση πως "Είπε δε ο Ιούδας προς τον Αυνάν, είσελθε προς την γυναίκα του αδελφού σου, και νυμφεύθητι αυτήν, και ανάστησον σπέρμα εις τον αδελφόν σου." Νομίζω πως ακόμη και η χρονική σειρά που μας δίνεται είναι σημαντική στις δύο περικοπές. Η κοπέλα γίνεται γυναίκα του καθώς αυτός "εισέρχεται προς αυτήν." Δεν την παίρνει πρώτα και μετά εισέρχεται προς αυτήν. Αλλά η σεξουαλική πράξη καθαυτή, συνιστά γάμο.

Αν διαβάσει κάποιος την συνέχεια του 18ου κεφαλαίου της Γένεσης, θα δεί την ιστορία του Ιούδα με την γυναίκα αυτή. Στο εδάφιο 18 διαβάζουμε πως ο Ιούδας "εισήλθε προς αυτήν και συνέλαβεν εξ αυτού." Η πράξη του αυτή ήταν αρκετή για να νομιμοποιήσει τη σχέση του με την πρώην νύφη του. Μάλιστα τα δίδυμα παιδιά που γεννήθηκαν (18:27-30), ο Φαρές και ο Ζαρά ήταν αναγνωρισμένα ως νόμιμα παιδιά του Ιούδα. Επίσης διαβάζουμε στο 18:26 πως ο Ιούδας "Και έτι πλέον δεν εγνώρισεν αυτήν." Ό,τι και να σημαίνει αυτή η δήλωση, σίγουρα προϋποθέτει την ύπαρξη γάμου ανάμεσα στον Ιούδα και την Θάμαρ. Ένα γάμο που επικυρώθηκε όταν κοιμήθηκε μαζί της!

Ως τελευταίο παράδειγμα θα αναφέρουμε την πιο χαρακτηριστική περίπτωση. Την ιστορία του Ιακώβ με τον Λάβαν. Ο Ιακώβ αφού συμπλήρωσε τα επτά χρόνια εργασίας που υποσχέθηκε είπε στον Λάβαν (Γένεση 29:21), "Δος μοι την γυναίκα μου, διότι επληρώθησαν αι ημέραι μου, δια να εισέλθω προς αυτήν." Η σεξουαλική ένωση, λοιπόν, δεν ήταν απλώς ένα χαρακτηριστικό του γάμου, αλλά ήταν το τελικό στάδιο της περιόδου του αρραβώνα και ως εκ τούτου, συνιστούσε γάμο. Αν δούμε το τέλος της ιστορίας, που είναι σε όλους μας γνωστή, ο Ιακώβ ανακαλύπτει το επόμενο πρωί πως ο Λάβαν τον κορόιδεψε. Ο Ιακώβ είχε σεξ με την Λεία. Το επόμενο πρωί όμως, ο Ιακώβ μπορεί να παραπονιέται για την απάτη του Λάβαν, αλλά σε κανένα σημείο δεν αμφισβητεί την εγκυρότητα του γάμου του με την Λεία, ενός γάμου που δημιουργήθηκε με την σεξουαλική ένωση.

Τέλος θα ήθελα να σκεφτούμε τι γινόταν στα χρόνια του Χριστού. Πολλές φορές δεν υπήρχαν ούτε τα λόγια του όρκου. Ιδιαίτερα στα χρόνια του Χριστού, στη ρωμαϊκή περίοδο. Το ζευγάρι απλώς ζούσε μαζί. Ήταν κοινοί γάμοι, ήταν γάμοι στους οποίους το ζευγάρι ζούσε μαζί και είχαν την σφραγίδα του δήμου. Το μόνο που γινόταν ήταν να πάνε στα γραφεία της πόλης, ας πούμε, και να δηλώσουν πως η κοπέλα αλλάζει τόπο κατοικίας. Υπήρχαν τελετές και γάμοι.1 Αλλά κάτω από την Ρωμαϊκή κυριαρχία πολλές φορές δεν υπήρχαν ιδιαίτερα έξω από την Παλαιστίνη. Και όμως ο Χριστός δεχόταν αυτούς τους γάμους. Όταν ρώτησαν τη γνώμη του στο Ματθαίο 19, ακούστε τι απάντησε: Ματθαίος 19:4-5, "Ο δε αποκριθείς είπε προς αυτούς, Δεν ανεγνώσατε ότι ο πλάσας απ' αρχής άρσεν και θήλυ έπλασεν αυτούς; Και είπεν, 'Ένεκεν τούτου θέλει αφήσει άνθρωπος τον πατέρα και την μητέρα, και θέλει προσκολληθή εις την γυναίκαν αυτού, και θέλουσιν είσθαι οι δύο εις σάρκαν μίαν;" Δεν πήγαιναν ούτε στον ραββίνο, ούτε στον ποιμένα της εκκλησίας. Ούτε στα χρόνια του αποστόλου Παύλου γινόταν αυτό. Και όμως ο Θεός λέει τους έχει ενώσει, και ως εκ τούτου ο Χριστός δέχεται τους γάμους αυτούς.

Πότε έγινε αυτό; Πότε τους ένωσε ο Θεός; Σε ποιο σημείο; Πότε πραγματοποιείται το εδάφιο 6; "Ώστε δεν είναι πλέον δύο, αλλά μία σαρξ. Εκείνο λοιπόν το οποίον ο Θεός συνέζευξεν, άνθρωπος ας μη χωρίζη." Όταν στάθηκαν μπροστά στον ραβίνο ή μπροστά στον ποιμένα σήμερα. Τι γίνεται αν δεν υπήρξε θρησκευτική τελετή; Σημαίνει πως δεν σε ένωσε ο Θεός; Όχι βέβαια. Σημαίνει το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή πως σε ένωσε ο Θεός με τη γυναίκα σου τη νύχτα που κοιμήθηκες μαζί της.

Μερικές σκέψεις σχετικές με την

εφαρμογή των όσων μελετήσαμε

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για κάποιον που μπορεί να μην είχε θρησκευτικό γάμο; Ή κάποιοι άλλοι μπορεί να παντρεύτηκαν ενώ ήταν σε χώρα που ήταν μουσουλμανική και μετά ήρθαν σε κάποια χριστιανική χώρα και τώρα είναι ελεύθεροι. Ευλόγησε ο Θεός το γάμο αυτό; Βεβαίως και τον ευλόγησε! Βεβαίως και ήταν παρών. Ήταν παρών στο ταξίδι του μέλιτος!! Ήταν παρών στην πρώτη νύχτα του γάμου. Εκείνος μας έπλασε έτσι!

Το σεξ λοιπόν είναι ο όρκος που επιβεβαιώνει την διαθήκη. Διαβάστε μαζί μου στην Α΄ Κορινθίους 6:15-16, "Δεν εξεύρετε ότι τα σώματά σας είναι μέλη του Χριστού; Να λάβω λοιπόν τα μέλη του Χριστού και να κάμω αυτά μέλη πόρνης; Μη γένοιτο! Ή δεν εξεύρετε ότι ο προσκολλώμενος με την πόρνην, είναι εν σώμα; διότι 'θέλουσιν είσθαι' λέγει, 'οι δύο εις σάρκαν μίαν.'" Αυτοί οι δύο που έχουν την σεξουαλική επαφή γίνονται μία σάρκα. Κανένας δεν παντρεύεται την πόρνη. Κανένας δεν πηγαίνει μπροστά στον ιερέα, ή στον ποιμένα, ή στον ραββίνο. Δεν υπάρχει γάμος με αυτή την έννοια. Στα μάτια του Θεού, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Η αμαρτία της πορνείας είναι σοβαρή γιατί στα μάτια του Θεού η σεξουαλική πράξη είναι ο όρκος με τον οποίο σφραγίζεις την διαθήκη με τον σύντροφο σου.

Και αν έρθει κάποιο ζευγάρι στο γραφείο για συμβουλευτική δεν πρόκειται να τους ζητήσω ποτέ αντίγραφο του γάμου. Ειλικρινά δεν έχει σημασία τι υποσχέθηκαν μπροστά στους καλεσμένους. Μπορεί να υποσχέθηκαν να αγαπάτε ο ένας τον άλλον μέχρι να βαρεθούν! Ή μπορεί να υποσχέθηκαν να είναι πιστοί ο ένας στον άλλον για τα πρώτα 10 χρόνια. Δεν με νοιάζει τι υποσχέθηκαν. Μπορεί να μην ήθελαν να είναι υποκριτές και να υποσχέθηκαν πως θα αγαπιούνται όσο είναι υγιείς, πλούσιοι και χωρίς προβλήματα. Δεν έχει σημασία.

Αυτό που έχει σημασία είναι ο όρκος που έδωσαν όταν κοιμήθηκαν μαζί, στην παρουσία του Θεού. Αυτός ο όρκος ακυρώνει τους προηγούμενους όρκους. Η σεξουαλική ένωση είναι ανώτερος όρκος. Τώρα ο Θεός τους κρατάει υπόλογους στους όρους της διαθήκης του γάμου γιατί έχουν γίνει μια σάρκα.

Επίσης η πράξη αυτή μάς βοηθάει να ανανεώνουμε τις υποσχέσεις που δώσαμε. Βοηθάει να φρεσκάρει την αγάπη μας, το πως ερωτευτήκαμε ο ένας τον άλλον. Ανανεώνει την αγάπη μας. Όπως ακριβώς και στο Κυριακό Δείπνο. Με την συμμετοχή μας στο Δείπνο ανανεώνουμε την αγάπη μας για τους άλλους και για τον Χριστό. Θυμόμαστε πως είμαστε δικοί Του. Και για αυτό καλούμαστε να κάνουμε την αυτοεξέτασή μας, κάθε φορά. Ώστε να συμμετέχουμε επάξια. Επίσης έχουμε ανάγκη να τελούμε με κάποια συχνότητα το Δείπνο για πολλούς λόγους. Για να διακηρύττουμε το θάνατο του Χριστού, για να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας το δεύτερο ερχομό του, για να θυμόμαστε πως είμαστε ένα σώμα. Δεν παίρνουμε μέρος στο Δείπνο μια φορά μόνο. Το κάνουμε συχνά και ανανεώνουμε τις υποσχέσεις που δώσαμε στον Κύριό μας, και στους αδελφούς μας.

Με τους συζύγους μας, το ίδιο. Με την σεξουαλική ένωση διακηρύττω πως αγαπώ τον άντρα μου, την γυναίκα μου όπως την πρώτη φορά. Λέω στον Θεό, "Κύριε εδώ στέκομαι και σου ζητώ να με ευλογήσεις και να μας ευλογήσεις καθώς ανανεώνουμε ο ένας την πιστότητα του στον άλλον." Έχουμε, αδελφοί, ως ζευγάρια την ανάγκη να φρεσκάρουμε την πιστότητα μας ο ένας στον άλλον, την διαθήκη που έχουμε κάνει. Και ο Θεός έχει προμηθεύσει το μέσον για αυτή την ανανέωση. Αυτό σημαίνει πως όπως στο Δείπνο εξετάζουμε τους εαυτούς μας, με τον ίδιο τρόπο πρέπει να εξετάσουμε τους εαυτούς μας όταν ενωνόμαστε ερωτικά με τον/την σύζυγό μας. Πρέπει να σκεφτούμε, οι άντρες για παράδειγμα: "Αγαπώ την σύζυγό μου σαν τη σάρκα μου, σαν τα κόκαλα μου, σαν το σώμα μου; Είμαι πιστός στη διαθήκη μου μαζί της;"

Επίλογος

Τι είναι το σεξ λοιπόν; Και γιατί ο Θεός το έβαλε μόνο μέσα στο γάμο; Το σεξ είναι ο όρκος που δίνουμε και με τον οποίο σφραγίζουμε την διαθήκη του γάμου. Για αυτό και ο Θεός λέει "όχι" στη σχέση αυτή έξω από τον γάμο. Ας το βάλουμε καλά στο μυαλό μας. Ο Θεός αγίασε το γάμο. Και αγίασε την ένωση των συζύγων. Και όταν υπακούμε στην εντολή αυτή θα έρθει μεγάλη ευλογία στη ζωή μας και στον γάμο μας, όπως και όταν υπακούμε σε κάθε άλλη εντολή.

Την επόμενη φορά, με τη χάρη του Θεού θα δούμε τι έχει να πει ο Λόγος του Θεού για το προγαμιαίο σεξ. 

 

 

Ο Άδειος Τάφος - Ένας Τόπος Συνάντησης

του κ. Χ. Νταγκουνάκη

Παλιότερα συνηθιζόταν -ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις-- να χρησιμοποιούνται χαρακτηριστικά κτίρια ή μνημεία ως τόποι αναφοράς για τα ραντεβού των πολιτών. Θυμάμαι λόγου χάρη ένα παλιό μνημείο στον Πειραιά, που τώρα πια δεν υπάρχει, ήταν το περίφημο Ρολόι κάτω στο λιμάνι. Πολλοί έδιναν τα ραντεβού τους "στο Ρολόι" και ήξεραν πως εκεί, σ' αυτό το σίγουρο σημείο αναφοράς, θα μπορούσαν να βρεθούν δίχως να χαθούν.

Παρόμοιο τέτοιο σημείο, γνωστό σαν τόπος ραντεβού, ήταν "του Ζώναρς", όπως λεγόταν το μεγάλο καφενείο στην οδό Πανεπιστημίου, που τώρα απ' ότι μαθαίνουμε θα εκλείψει κι αυτό. Άλλος τόπος ραντεβού ήταν παλιά στην πλατεία Ομονοίας το μεγάλο ζαχαροπλαστείο "του Πράππα", εκεί που σήμερα υψώνεται το νεοκλασικό της Εθνικής Τράπεζας. Τέτοια σημεία υπάρχουν σε όλες τις πόλεις και πολλά προβάλλονται κιόλας στους ταξιδιωτικούς οδηγούς.

Από τη μελέτη μας της Αγίας Γραφής μαθαίνουμε ότι ο Θεός στη διαδρομή της ιστορίας του θρησκευτικού γεγονότος όρισε έναν συγκεκριμένο τόπο, όπου έδωσε ένα ραντεβού με την ανθρωπότητα αλλά και συναντήθηκαν εκεί διάφορες τάσεις και αντιλήψεις. Στο βιβλίο του Ησαΐα (25,6-8) διαβάζουμε πως ο Θεός όρισε το όρος της Σιών, όπου θα ετοίμαζε ένα συμπόσιο για όλους τους λαούς. Το συμπόσιο αυτό θα ήταν ένα συμπόσιο νίκης, γιατί ο Θεός θα καταργούσε τον θάνατο για πάντα και θα σκούπιζε τα δάκρυα από τα πρόσωπα όλων των ανθρώπων. Ο Παύλος φαίνεται πως αυτή την εικόνα είχε στον νου του, όταν έγραφε στους Κορινθίους τα ανάλογα λόγια (Α΄ Κορ 15,54). Ο τόπος αυτός συνάντησης στην εκπλήρωση της προφητείας είναι ο άδειος τάφος του Χριστού.

1. Το Υπερβατικό με τον φανατισμό

και την άρνηση

Ήταν ακόμα νύχτα. Μια νύχτα πολύ περίεργη, όχι σαν τις συνηθισμένες, που φύλαγαν σκοπιά εκείνοι οι Ρωμαίοι στρατιώτες. Άντε να δούμε πότε θα τέλειωνε και η θητεία τους να φύγουν απ' αυτό τον παλιότοπο να πάνε στη Ρώμη τους, στον πολιτισμό... Εδώ στην Ιουδαία όλο ταραχές, όλο επαναστάσεις, όλο καχυποψία και μυστήρια. Βγαίνει ο ένας λέει πως είναι προφήτης. Βγαίνει μετά ένας άλλος λέει πως είδε ένα όραμα. Ένας τρίτος λέει πως τον έστειλε ο Θεός για να ελευθερώσει το έθνος τους από την καταπίεση των κατακτητών.

Κι απόψε ετούτος εδώ. Άλλη ιστορία. Τον σταύρωσαν, αλλά επειδή όταν ζούσε είχε πει ότι μετά από τρεις μέρες θ' ανασταινόταν, έπρεπε -λέει-- να φυλάνε τον τάφο για να μην έρθουν οι μαθητές του και κλέψουν το σώμα και μετά πούνε ότι αναστήθηκε. Να κλέψουν το σώμα! Άκου πράματα! Και πού να το πάνε; Δεν θα βρώμαγε; Και ποιοι να το κλέψουν μωρέ; Αυτοί φοβούνται και τον ίσκιο τους. Τριάμισι και παραπάνω χρόνια μαζί του, έβλεπαν τα θαύματα που λένε πως έκανε, έτρωγαν και κοιμούνταν μαζί του, ταξίδευαν μαζί του, άκουγαν τη διδασκαλία του, αλλά όταν τον πιάσανε στη Γεθσημανή και μετά, που τον σταύρωσαν, τον εγκατέλειψαν όλοι. Και θα 'ρθουν τώρα να τον κλέψουν; Αποκλείεται.

Αλλά κι αυτός ο Πιλάτος; Τον είδες πώς κοίταζε τους ιερείς τους; Τον μάγεψαν, σου λέω, δεν εξηγείται αλλιώς. Είναι κι εκείνη η γυναίκα του με τα όνειρά της. Τι είν' αυτά μωρέ; Πού καταντήσαμε! Να έχουμε κατακτήσει τον κόσμο και ν' ακούμε τους Ιουδαίους και τις προφητείες τους. Πάει, χάλασε ο κόσμος...

Αλλά αυτό τώρα τι είναι; Σεισμός! Καλά, μεσάνυχτα δεν είναι; Τι φως είν' αυτό; Γιατί κουνιόμαστε; Και η βοή! Ακούτε τη βοή; Ναι. Βοή είναι. Αμάν, δεν βλέπω! Στραβώθηκα. Ούτε εγώ! Πα' να φύγουμε σας λέω! Πα' να κρυφτούμε, θα τυφλωθούμε. Αλλά όχι. Πέρασε. Αυτό ήταν. Σταμάτησαν όλα. Άντε βρε σεις, γυρίστε στις θέσεις σας μη βρούμε κάνα μπελά.

Βρε σεις, πού είναι οι σφραγίδες; Οι αλυσίδες είναι κάτω σπασμένες. Εδώ δεν ήταν η πέτρα που έκλεινε τον τάφο; Εγώ εδώ καθόμουνα μπροστά στην πέτρα. Πού είναι η πέτρα; Εκεί καταγής. Κι ο τάφος; Ο τ... τ... τάφος είναι α...α... νοιχτός! Και είναι κι άδειος! Πού είναι το πτώμα; Πού είναι ο πεθαμένος; Βρε σεις, λέτε να... Μπα δεν νομίζω... Ναι βρε, μπορεί να ήταν αυτό που λέγανε ότι είχε πει ο πεθαμένος, όταν ζούσε: Αναστήθηκε. Ναι, αυτό θα είναι... Α-να-στή-θη-κε...

Μ' όλο το σεβασμό, ραββί, αυτά όλα τα είδαμε και είναι αληθινά. Εμείς δεν είχαμε καμιά ιδέα. Αυτά εσείς τα ξέρετε. Εμάς μας είπατε να φυλάμε κι αυτό κάναμε. Κανένας δεν κοιμήθηκε. Είχε μια ωραία νύχτα κι ήταν όμορφα γύρω στη φωτιά. Ποιος μπορούσε να νυστάξει με μια τέτοια άνοιξη γύρω στον κήπο. Όμως το είδαμε όλοι. Έτσι έχουν τα πράγματα. Αλήθεια, αναστήθηκε!

Καλά, καλά. Τα 'πατε όλα αυτά σε κανέναν άλλο; Όχι. Λοιπόν. Κοιτάξτε τι θα γίνει: Πάρτε αυτά. Έ, ανάγκες όλοι σας θα έχετε. Φτάνουν για όλους, και τσιμουδιά. Το πρωί πηγαίνετε στους κοιτώνες σας και ούτε γάτα ούτε ζημιά. Θα τα κανονίσουμε εμείς με τον Πιλάτο. Εσείς, άμα σας πει τίποτα, θα πείτε πως ήπιατε, γίνατε λιώμα, κάτι η νοσταλγία για την πατρίδα, κάτι ο μυρωμένος αέρας της άνοιξης, σας πήρε ο ύπνος. Ήρθαν εκείνοι οι άλλοι, οι μαθητές, κλέψανε το σώμα και έγινε ό,τι έγινε. Άντε τώρα, πηγαίνετε, και όπως είπαμε: τσιμουδιά σε κανέναν...

Ο άδειος τάφος ήταν ένας τόπος συνάντησης του υπερβατικού με την άρνηση και τον φανατισμό (Μτ 27,62-66? 28,11-15). Τρία είναι τα στοιχεία που ενδυναμώνουν τη μαρτυρία των Ρωμαίων στρατιωτών: (α) Το ένα είναι ότι ήταν πάνω από ένας. Και οι Ιουδαίοι αυτό το ήξεραν. Ο νόμος τους απαιτούσε η μαρτυρία να γίνεται από δύο ή τρεις μάρτυρες. (β) Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι ήταν αυτόπτες μάρτυρες. Δεν τα άκουσαν από άλλους. Ήταν οι ίδιοι άμεσοι, αυτόπτες μάρτυρες. (γ) Το τρίτο στοιχείο είναι ότι ήταν εχθροί και ξένοι προς κάθε είδους πίστη των Ιουδαίων, και συνεπώς δεν ήταν προκατειλημμένοι ή με φαντασία πρόσφορη για οράματα ή φαντάσματα. Δεν ήταν προσήλυτοι σαν τον Κορνήλιο ή εντυπωσιασμένοι σαν τον εκατόνταρχο κάτω από τον σταυρό, που αναγνώρισε τη θεότητα του Ιησού. Ήταν απλά παιδιά, άξεστοι πεζικάριοι, θα λέγαμε, που τους είχαν αγγαρέψει για μια δουλειά ξένη προς τα αυστηρά στρατιωτικά τους καθήκοντα. Γι' αυτό και η μαρτυρία τους είχε αυξημένη βαρύτητα.

Όμως, ο φανατισμός των Ιουδαίων αρχόντων που υποδαύλιζε την άρνησή τους ήταν δυνατότερος από τις απτές αποδείξεις των μαρτύρων. Οι Ιουδαίοι αρνήθηκαν την αποκάλυψη του υπερβατικού. "Λάδωσαν" τους στρατιώτες για να μη μιλήσουν. Έβαλαν χρήματα στα χέρια τους και το ψέμα στο στόμα τους για να κουκουλώσουν την αλήθεια του Θεού. "Πείτε ότι ενώ κοιμόσασταν, ήρθαν κι έκλεψαν οι μαθητές το σώμα". Το απλό ερώτημα, βέβαια, του οποιουδήποτε θα ήταν "πώς τότε είδατε τι έγινε, αφού κοιμόσασταν;" Αλλά ποιος είπε ότι ο φανατισμός έχει καμιά σχέση με τη λογική;

Από την άλλη μεριά, η όλη επιχείρηση εξόντωσης του Ιησού στηρίχθηκε στο ψέμα. Ψευδομάρτυρες έφεραν στη δίκη. Ψέματα είπαν στον Πιλάτο. Πλήρωσαν τον Ιούδα να τους προδώσει τον Ιησού. Τώρα πληρώνουν τους φύλακες για να διαδώσουν την πλάνη. Το να κοιμηθεί ο στρατιώτης στη σκοπιά τιμωρείτο με θάνατο εκείνη την εποχή από τη ρωμαϊκή διοίκηση. Αυτοί όμως "θα το κανόνιζαν" με τον Πιλάτο. Πάντα βρίσκει διέξοδο ο φανατισμός.

Είναι πολλοί που λένε σήμερα: Αν εγώ έβλεπα τόσα θαύματα, όπως τότε, κι αν έβλεπα τον Ιησού ν' ανασταίνεται, όπως εκείνοι οι φρουροί, θα πίστευα οπωσδήποτε. Φίλε μου, μην το λες. Εκείνο που μας κάνει να πιστεύουμε δεν είναι αυτό που βλέπουμε. Είναι το ότι αγαπάμε κάποιον και τον εμπιστευόμαστε. Οι μαθητές του Χριστού δεν τον είδαν ν' ανασταίνεται, όμως πίστεψαν και το διακήρυξαν παντού. Για σκεφτείτε: Εκείνοι οι φρουροί ήταν οι μόνοι στον κόσμο που είδαν τον Ιησού ν' ανασταίνεται θριαμβευτής. Και όμως ένας δεν βρέθηκε να σταθεί δίπλα στον Πέτρο την Πεντηκοστή και να πει: "Ναι εγώ τον είδα. Ήμουν εκεί".

2. Το Υπερβατικό με την πίστη

Λίγες ώρες μετά την ανάσταση του Χριστού, μπροστά στον άδειο τάφο ήρθε η Μαρία, η Μαγδαληνή. Ήταν, φαντάζομαι, ένα όμορφο, ζεστό, ανοιξιάτικο πρωινό, έτσι που μπαίνει η άνοιξη στην Παλαιστίνη νωρίς νωρίς, πολύ νωρίτερα απ' ό,τι εδώ στην Ελλάδα. Στον ιδιωτικό κήπο του εύπορου Ιωσήφ από την Αριμαθαία, που μάλιστα διέθετε και κηπουρό, τα καλοδιατηρημένα παρτέρια μάγευαν με την ομορφιά τους τον επισκέπτη και οι ποικιλίες των λουλουδιών μεθούσαν τον αέρα με τις μυρωδιές τους.

Όμως η Μαρία δεν είχε ούτε μυαλό ούτε καμιά διάθεση να τα απολαύσει όλα αυτά (Ιω 20,11-18). Εκείνης της είχαν πάρει τον Κύριό της και δεν ήξερε πού τον είχαν βάλει. Ποιον να ρωτήσει και τι να της πει. Μήπως ήξερε ο κηπουρός; Μήπως ήξερε κανένας περαστικός; Ο τάφος ορθάνοιχτος, το σώμα άφαντο. Πού ήταν ο Κύριος;

Καλοσυνάτοι οι άγγελοι προσπάθησαν να την ηρεμήσουν, να την παρηγορήσουν, να της δώσουν χαρά. Κι εκεί που τα έλεγαν, εμφανίστηκε ο Κύριος με απλή μορφή, σαν ένας κηπουρός. Ο άδειος τάφος είναι ένας τόπος συνάντησης του Υπερβατικού με την πίστη. Α, ο Κύριος είναι δίπλα μας όταν η καρδιά μας σκιρτάει γι' αυτόν. Της Μαρίας η πίστη αναμφίβολα ήταν αδύναμη. Αλλά και ποιανού η πίστη μπορούσε να είναι δυνατή εκείνες τις ώρες; Όμως, η αγάπη της καρδιάς της ήταν αφάνταστα δυνατή! Την αναζήτηση της Μαρίας δεν την ωθούσε η επιθυμία να δει κάποια οράματα ή κάποιους αγγέλους, που ήδη βρίσκονταν μπροστά της. Η πονεμένη της καρδιά θα έβρισκε παρηγοριά μόνο αν ο ίδιος ο Κύριος της χαμογελούσε. Όλα τα άλλα και όλοι οι άλλοι ήταν απλώς κάποια μέσα που της έδειχναν τον Κύριο. Και μόνον όταν μέσα από τα δακρυσμένα της μάτια είδε τον Ιησού να τη φωνάζει με το όνομά της, μόνο τότε μπόρεσε να πλημμυρίσει από τη χαρά του αναστημένου Κυρίου της, που τον είχε πιστέψει πριν τον δει αναστημένο.

Ο Ιησούς τη ρώτησε "Γυναίκα, γιατί κλαις; Ποιον ζητάς;" Το 'χουμε ποτέ σκεφτεί; Τα πρώτα λόγια του αναστημένου Χριστού προς τον πιστό άνθρωπο ήταν σχετικά με τη θλίψη του. Δες, πιστέ, τον Ιησού αναστημένο και σήμερα μπροστά σου, που ζητάει να μάθει από σένα δύο πράγματα: Ποια είναι η αιτία της θλίψης σου. Α, είναι αυτός που ξέρει να φυλάει τα δάκρυά σου σε φιάλη και να τα καταγράφει στο βιβλίο της ενθύμησής του. Το δεύτερο που θέλει να μάθει είναι οι σκοτούρες και οι έγνοιες σου. Τι σε απασχολεί και σε βασανίζει και σου τρώει την ικμάδα της εν Χριστώ ζωής; Φέρε το μπροστά στον άδειο τάφο, μπροστά στον ίδιο τον αναστημένο Κύριο. Μπορεί να σε αναπαύσει και εσύ να πέσεις στα πόδια του να τον λατρεύσεις.

Η απάντηση της Μαρίας δείχνει πως βρισκόταν ακόμα στον κόσμο της. Στον δικό της μικρό, λυπημένο, απελπισμένο κόσμο: "Κύριε, αν τον σήκωσες εσύ, πες μου πού τον έβαλες, κι εγώ θα τον πάρω από κει" -νόμισε πως ήταν ο κηπουρός. Η Μαρία με την απάντησή της δείχνει (α) ότι κατάλαβε λάθος αλλά ότι (β) αγαπούσε σωστά. Πολλές φορές περιφρονούμε κάποιον που δεν ξέρει πολλά, που δεν καταλαβαίνει πολλά ή σωστά, που δεν διαβάζει πολύ, που δεν τα λέει και καλά... Μήπως πρέπει ν' αρχίσουμε να βλέπουμε στον αδερφό μας πόσο πολύ αγαπάει; Μήπως ο καλύτερος τρόπος για να δείξουμε την πίστη μας, όταν μας αποκαλύπτεται το Υπερβατικό, είναι όχι να δείξουμε πόσα ξέρουμε για τον Ιησού αλλά πόσο αγαπάμε τον Ιησού;

Η ανταπάντηση του Ιησού ήρθε με μια λέξη: "Μαρία!" Όμως η λέξη αυτή ήταν το όνομα της γυναίκας. Και ο Ιησούς της το είπε όπως της το έλεγε χιλιάδες φορές όταν ήταν κι εκείνη μαζί του στην επίγεια διακονία του. Ήταν ο σωτήρας της, ο Κύριός της. Α, ο τρόπος αποκάλυψης του Ιησού στους δικούς του είναι ο λόγος του? ο λόγος του που απευθύνεται κατ' ευθείαν στην ψυχή τους και τους μιλάει με τρόπο αποκλειστικό. Όταν αυτούς που τους γνωρίζει με το όνομά τους ως την υπέρτατη εκδήλωση της εύνοιάς του προς αυτούς (Εξ 33,12), τους καλεί και με το όνομά τους. Τους αποκαλύπτει τότε τον Υιό του, όπως τότε που αποκαλύφθηκε στον Σαύλο και τον κάλεσε με το όνομά του "Σαούλ, Σαούλ" (Γαλ 1,16). Και του Χριστού τα πρόβατα, οι δικοί του, γνωρίζουν τη φωνή του και τον ακολουθούν. Έτσι, όπως τότε στην τρικυμία, οι απλές λέξεις του Ιησού "Εγώ είμαι", τώρα η μικρή λέξη "Μαρία", είναι αρκετή για ν' αλλάξει την όλη κατάσταση για τη θλιμμένη μαθήτρια. Την είχε καλέσει με το όνομά της. Ήταν δική του. Ήταν πολύτιμη στα μάτια του... (Ησ 43,1-4).

3. Τα δύο φύλα

Καθώς διαβάζει κανείς όλες τις διηγήσεις των ευαγγελίων για την ανάσταση του Ιησού και καθώς η μία διήγηση συμπληρώνει την άλλη, δεν μπορεί να μην προσέξει τη συρροή των μαθητών που παρατηρήθηκε στον άδειο τάφο εκείνο το πρωί της Κυριακής.

Τα συναισθήματα των μαθητών και των μαθητριών του Ιησού ήταν ανάμικτα. Οι γυναίκες ήταν φοβισμένες αλλά και χαρούμενες, καθώς έβλεπαν απανωτά πότε τον αναστημένο Κύριο και πότε τους αγγέλους. Μετά οι παρέες συναντούσε η μια την άλλη και μετέδιδαν τα συγκλονιστικά νέα μεταξύ τους. Μετά ήρθε η απογοήτευση όταν πήγαν στο σπίτι όπου κρύβονταν οι άλλοι μαθητές και δεν τις πίστευαν. "Γυναίκες!" θα έλεγαν μεταξύ τους. "Τι να πιστέψουμε; Συναισθηματισμοί και τρελά οράματα".

Όμως, όταν ξεκίνησαν και πήγαν κι αυτοί οι ίδιοι στο μνήμα, διαπίστωσαν ότι όλα όσα τους έλεγαν ήταν αλήθεια. Είναι γνωστό πως οι Ιουδαίοι δεν υπολόγιζαν τις γυναίκες για μάρτυρες στα δικαστήρια. Ο λόγος τους δεν ήταν αξιόπιστος, λόγω του έντονου συναισθηματισμού τους. Αλλά ο Κύριος και οι άγγελοι δεν σκέφτηκαν έτσι. Χρησιμοποίησαν αυτές τις απλές γυναίκες για να τις στείλουν πρώτες μάρτυρες της ανάστασης.

Μπορούμε εδώ να δούμε μια δικαίωση και μια ιδιαίτερη τιμή του γυναικείου φύλου από τον ίδιο τον αναστημένο Κύριο. Τις τίμησε όχι μόνο όταν τις συναναστρεφόταν και μάλιστα δημόσια στην επίγεια διακονία του αλλά και τώρα που τις έστειλε να πουν σ' όλο τον κόσμο για την ανάστασή του. Πρώτα όμως τις έστειλε να πουν τα νέα στους άλλους μαθητές. Να γίνουν απόστολοι στους αποστόλους! Ο άδειος τάφος είναι ένας τόπος συνάντησης των δύο φύλων: του άντρα και της γυναίκας. Ο καθένας έχει έναν ρόλο, τον δικό του ρόλο να παίξει? και μια αποστολή, τη δική του αποστολή να εκπληρώσει σ' αυτό τον κόσμο, είτε στην οικογένεια είτε στη ζωή της εκκλησίας.

Πόσο ξένα ακούγονται σήμερα τα κηρύγματα ορισμένων που μόνον από συμπλέγματα κατωτερότητας μπορούν να υποκινούνται! Το λιγότερο που δείχνουν είναι ότι δεν έχουν κατανοήσει το νόημα της ανάστασης του Χριστού. Στη διήγηση του Ιωάννη (20,1-3) διαβάζουμε ότι η Μαρία η Μαγδαληνή πήγε και φώναξε τον Πέτρο και τον Ιωάννη να πάνε οι τρεις τους να δουν τον άδειο τάφο. Τι παράξενη αλλά και πόσο όμορφη παρέα! Όλοι σε μια κοινή συνάντηση μπροστά στο άδειο μνήμα. Πρωτόλειες εικόνες της Εκκλησίας του Χριστού, όπου όλοι είχαν θέση. Άντρες και γυναίκες καθένας με τον δικό του ρόλο και τον δικό του προορισμό.

Είναι κι αυτό μια έννοια, με την οποία ο Θεός διάλεξε τα "ασθενή του κόσμου", για να ντροπιάσει τους ισχυρούς της γης. Κι όπως η γυναίκα πρώτη, σαν ασθενές φύλο, όπως συνηθίζουν να τη λένε, "απατήθηκε κι έπεσε στην παράβαση" (Α΄ Τιμ 2,13-14), έτσι τώρα πρώτη η γυναίκα πιστεύει στην ανάσταση δια της οποίας ήρθε η λύτρωση απ' αυτή την παράβαση, και μάλιστα γίνεται κήρυκάς της. Λες και μ' αυτό τον τρόπο ήθελε ο Θεός να απαλείψει την ντροπή της πρωτινής αμαρτίας της και να την τιμήσει κάνοντάς την απόστολο της αλήθειας του.

4. Οι γενιές

Αλλά ο τάφος του Χριστού έγινε τόπος συνάντησης και για δύο άλλους. Ο Ιωάννης πολύ παραστατικά μας διασώζει τη σκηνή που ο Πέτρος, ο Ιωάννης και - όπως φαίνεται από τη ροή του κειμένου-- η Μαρία έφτασαν πολύ πρωί στον τάφο. Ο Ιωάννης, όμως, μας αφηγείται τον τρόπο με τον οποίο οι δύο μαθητές έφτασαν. Μας λέει δηλαδή ότι ο ίδιος έτρεχε πιο γρήγορα από τον Πέτρο, αφού ο Πέτρος ήταν μεγαλύτερος στην ηλικία.

Τρέχει πρώτος ο Ιωάννης, φτάνει στο μνήμα και στέκεται απ' έξω. Μετά από λίγο έρχεται ο Πέτρος, ιδρωμένος και λαχανιασμένος από το τρέξιμο και μπαίνει κατ' ευθείαν μέσα στο μνήμα. Α, ο άδειος τάφος του Χριστού ήταν κι ένας τόπος συνάντησης για όλες τις γενιές. Τους νέους και τους μεγαλύτερους. Καθένας βέβαια με τα χαρακτηριστικά του:

Πρώτα απ' όλα δεν καταργείται η ευγενής άμιλλα μέσα στην εκκλησία του Χριστού. Ο Ιωάννης μπορεί να έτρεξε πρώτος, αλλά δεν τόλμησε να μπει μέσα. Δεν είχε το θάρρος. Πήγε μέχρι εκεί που λίγο πριν είχε πάει και η Μαρία. Βλέπετε, οι θερμές εκδηλώσεις αγάπης δεν συνοδεύονται πάντοτε και από δύσκολες αποφάσεις. Οι νέοι είναι συνήθως οι πιο εύκολοι στις εκδηλώσεις. Όμως οι γεροντότεροι μπορούν καλύτερα να πάρουν οι ίδιοι ή να βοηθήσουν τους νεότερους να πάρουν θαρραλέες αποφάσεις. Ο Πέτρος έφτασε λίγο μετά, έσκυψε, κοίταξε και δεν δίστασε να μπει μέσα στο μνήμα.

Ο Ιωάννης μπορούσε να ξεπεράσει τον Πέτρο στο τρέξιμο, αλλά ο Πέτρος ξεπέρασε τον Ιωάννη σε θάρρος. Μέσα στην εκκλησία του Χριστού μερικοί είναι πιο γρήγοροι στις αποφάσεις, στις ενέργειες, στις διάφορες διακονίες, στη σκέψη. Αυτοί μπορούν να ενεργοποιούν και τους άλλους, που ίσως είναι πιο αργοί. Ποικιλία στα χαρίσματα αλλά ένα το Πνεύμα που τα χορηγεί. Αλλά και του Πέτρου η τόλμη μπορεί να μας διδάξει την πνευματική προθυμία και τόλμη στα πράγματα του Θεού. Η δειλία και η δήθεν περίσκεψη πολλές φορές, μάς στερεί πολύτιμες αποκαλύψεις του Θεού. Ο Πέτρος όμως μας διδάσκει και το θάρρος μπροστά σε έναν νικημένο εχθρό, που είναι ο θάνατος. Είναι απογοητευτικό να βλέπεις χριστιανούς, που λένε πως έχουν την ελπίδα της αιώνιας ζωής, να τρομοκρατούνται μπροστά ακόμα και στη σκέψη του θανάτου. Τέλος ο Πέτρος μάς δείχνει τον δρόμο της προσέγγισης του Χριστού μέσα από τον τάφο. Το δρόμο της δόξας μέσα από την ταπείνωση της ταφής του "εγώ".

Θέλεις να δεις αδερφέ μου το μεγαλείο της δύναμης και της δόξας του αναστημένου Χριστού στη ζωή σου; Σκύψε και μπες μέσα στον άδειο τάφο του. Ο τάφος αυτός "άδειασε" για να κάμει χώρο για το δικό μας εγώ. Ας το αφήσουμε για πάντα εκεί, αν θέλουμε ο Κύριος να μας χρησιμοποιήσει σαν τον Πέτρο και τον Ιωάννη για τους ανοιχτούς ορίζοντες της ζωής του και του έργου του. Σε μια εκκλησία που δεν θα κάνει διακρίσεις στο φύλο ή στην ηλικία αλλά που όλοι μαζί θα ζουν και θα εργάζονται σαν ένα σώμα Χριστού, με κεφαλή τον ίδιο.

Έχουμε άραγε έτσι πλησιάσει στον άδειο τάφο του Χριστού; Μήπως ήρθαμε με την τυπολατρία μας, τους εγωισμούς μας, την ολιγοπιστία μας ή την περιφρονητική μας διάθεση προς τους άλλους αδελφούς μας; Ο άδειος τάφος είναι ένας τόπος συνάντησης και συμφιλίωσης όλων αυτών των ανθρώπινων αδυναμιών, που όλες τις νίκησε ο θρίαμβος του Χριστού. 

 

 

Ανέστη Πράγματι;

του Μ. Β. Κυριακάκη

Κάθε στοχαστικός άνθρωπος θα παραδεχθεί, πιστεύω, τη γνώμη, πως η ανάστασις του Χριστού αποτελεί το πιο κρίσιμο σημείο στην έρευνα του Χριστιανισμού. Από οποιαδήποτε κατεύθυνση και αν ξεκινά ο μελετητής, είναι υποχρεωμένος να αντιμετωπίσει το μεγάλο πρόβλημα, που παρουσιάζει η ανάστασις και να δώσει μια εξήγηση. Από το συμπέρασμα, που θα βγάλει ο αμερόληπτος μελετητής, εξαρτάται όλη η στάσις του απέναντι του Χριστιανισμού. Μήτε η διδασκαλία, μήτε η ηθική, μήτε τίποτε από το Χριστιανισμό δεν μπορεί να σταθεί αν δεν στηρίζεται η ανάστασις. Εξ άλλου, αν η ανάστασις του Χριστού είναι γεγονός που μπορούμε να πεισθούμε γι' αυτό με αμερόληπτα μέσα, τότε όλα τ' άλλα στηρίζονται μόνα τους, χωρίς καμμιά δυσκολία.

Όλα εξαρτώνται από την απάντηση, που θα δώσουμε σ' αυτό το ερώτημα. Εάν δεν ανέστη, τότε η Χριστιανική Εκκλησία έχει στηριχθεί επάνω σ' ένα παραμύθι και οι Χριστιανοί είναι "οι ελεεινότεροι πάντων των ανθρώπων". Αν όμως ανέστη, τόσον η προσωπικότης Του, όσο και το έργο Του επιβεβαιώνονται κατά τρόπον απόλυτο. Ο αγώνας λοιπόν κρίνεται γύρω από έναν αδειανό τάφο. Το χρέος μας είναι να εξακριβώσουμε, αν πραγματικά ο τάφος ήταν αδειανός το πρωί εκείνο που οι γυναίκες τον επεσκέφθησαν και πώς άδειασε ο τάφος.

Η ανάστασις όμως του Χριστού δεν είναι μονάχα ιστορικό γεγονός. Είναι μαζί και μεταφυσικό, αποκαλυπτικό γεγονός με πνευματική έννοια και πνευματικό περιεχόμενο. Όποιος καταπιάνεται με το θέμα της Αναστάσεως του Χριστού χωρίς να λάβει υπ' όψιν του το τελευταίο αυτό στοιχείο, κατ' ανάγκην θα αστοχήσει. Μπορεί να φέρει πλούσιες τις ιστορικές αποδείξεις, που θα πείσουν την ερευνητική διάνοια, αλλά ούτε θα έχει εγγίσει καν την ουσία του προβλήματος.

Στη μελέτη αυτή θα περιορισθώ κατ' ανάγκην στο ιστορικό μέρος του γεγονότος. Θα θέσουμε μπροστά μας το ζήτημα της αναστάσεως και θα το υποβάλουμε στην κριτική έρευνα, που θα ημπορούσαμε να υποβάλουμε και οποιοδήποτε άλλο ιστορικό γεγονός. Ακριβώς δε όπως σ' όλα τα ιστορικά προβλήματα τα μέσα που διαθέτουμε είναι περιορισμένα. Θα μας χρησιμεύσουν οι ιστορικές μαρτυρίες. Θα τις αναλύσουμε αυστηρά. Θα ζητήσουμε να μας βοηθήσουν η επιστημονική μέθοδος της ερεύνης και η ψυχολογία, ιδιαιτέρως στην ανάλυση των μαρτυριών. Αν θέλαμε να εξακριβώσουμε αν είναι αλήθεια πως ο Μ. Αλέξανδρος πολέμησε στην Ισσό στα 333 π.Χ. ή αν έγεινε πραγματικά η ναυμαχία της Σαλαμίνος δεν έχουμε παρά να καταφύγουμε στις ιστορικές πηγές και στις ιστορικές μαρτυρίες. Για κανένα άλλο γεγονός στην ιστορία δεν διαθέτουμε τόσες γραπτές μαρτυρίες όσες για την ανάστασιν του Χριστού. Δεν λείπουν οι μαρτυρίες. Οι μαρτυρίες όμως αυτές δεν είναι από όλους πιστευτές. Πώς μπορούμε να τις ελέγξουμε;

Ας εξετάσουμε πρώτα-πρώτα, ελεύθερα και απροκατάληπτα, τα επιχειρήματα εκείνων που αρνούνται την ανάστασιν. Δεν θα ξεκινήσουμε με καμμιά προδιάθεση. Δεν θα πάρουμε a priori την ανάστασιν ως γεγονός. Ο Keim έχει συλλέξει όλες τις παληές και τις πρόσφατες θεωρίες και τις έχει ταξινομίσει συστηματικά.

Θάνατος ή νεκροφάνεια;

Μια από τις εξηγήσεις, που δόθηκαν από εκείνους που αρνούνται την ανάστασιν είναι ότι ο Ιησούς δεν πέθανε επάνω εις τον σταυρόν. Περιήλθε εις αφασίαν και η θεωρουμένη ανάστασίς του δεν ήτο τίποτε άλλο παρά ανάκτησις των αισθήσεών του. Ο σύντομος θάνατός του επάνω εις τον σταυρόν, εν αντιθέσει προς τον κανόνα ότι οι κατάδικοι δια του σταυρικού θανάτου πεθαίνουν αργά, το γεγονός ότι υπήρξαν περιπτώσεις εσταυρωμένων, που εθεωρήθησαν νεκροί επάνω εις τον σταυρόν και όταν τους κατέβασαν έδειξαν πάλιν σημεία ζωής. Αυτά προβάλλονται ως επιχειρήματα υπέρ της θεωρίας. Δεν απέθανε, αλλά έπαθε νεκροφάνειαν και όταν ετέθη εις τον δροσερόν λίθινον τάφον και ετονώθη με τα αρώματα, με τα οποία αλείψανε το σώμα του οι αφοσιωμένες εις αυτόν γυναίκες, επανήλθεν εις τας αισθήσεις του.

Εάν όμως συνέβαινε αυτό, θα ήταν φυσικό να περιμένουμε από τους αποστόλους να τον περιβάλουν με συμπάθεια και να σπεύσουν να περιποιηθούν τον εξηντλημένον οργανισμόν του Διδασκάλου των, που μόλις ξαναβρήκε τη σταματημένη πνοή του. Αλλά οι μαθηταί, που ήσαν έως εκείνη την ώρα γεμάτοι από φόβο, εγέμισαν από χαρά και τόλμη και ενθουσιασμό. Τέτοια συναισθήματα παραμένουν ανεξήγητα, αν έβλεπαν μονάχα το αρρωστημένο σώμα του Ιησού, που ζωογονήθηκε με τη δροσιά του τάφου και τα αρώματα, για να ξαναγυρίσει στη ζωή μετά την αφασία. Ο Strauss, που και αυτός αρνείται την ανάσταση, απορρίπτει περιφρονητικά τη θεωρία.

Ακόμη, ημπορούμε να ερωτήσουμε, αν η θεωρία αυτή ήταν αληθινή, τι απέγινε κατόπιν το σώμα του Ιησού; Δεν μπορεί πια να γίνει λόγος, ούτε για μεταμόρφωσή του, ούτε για ανάληψη. Θα πρέπει να απεσύρθη σε κάποια απόμερη γωνιά, ενώ οι Απόστολοι άρχισαν την εξάπλωσι του Ευαγγελίου και ανεστάτωσαν με τη διδασκαλία τους την οικουμένη. Και στο τέλος θα πρέπει να πέθανε μυστικά χωρίς κανένας να το γνωρίζει.

Εάν ο Χριστός δεν είχεν αποθάνει, τότε θα ξαναγύριζε με το ίδιο ακριβώς σώμα. Αλλ' όχι! Οι δύο προς Εμμαούς δεν τον ανεγνώρισαν. Η Μαρία δεν τον ανεγνώρισε. Είχε καινούργιες ιδιότητες. Οι μαθηταί είδαν τον ίδιο Δάσκαλο, αλλά με σώμα καινούργιο.

Αλλά ο θάνατος του Χριστού, όχι μονάχα είναι γεγονός βεβαιωμένο, αλλά και μας εβοήθησεν η επιστήμη να ξέρουμε πώς επήλθε το τέλος. Είναι μερικές λεπτομέρειες στη διήγηση του Ευαγγελίου, που εβοήθησαν τους επιστήμονες να συμπεράνουν πώς εσταμάτησεν η πνοή του Εσταυρωμένου. Ο Ιωάννης λέγει ότι από την πλευρά του Χριστού, όταν ο Ρωμαίος στρατιώτης τον εκέντησε με τη λόγχη "εξήλθεν ευθύς αίμα και ύδωρ" (Ιωάν. 18:34: "Είς των στρατιωτών λόγχη αυτού την πλευράν ένυξεν και εξήλθεν ευθύς αίμα και ύδωρ"). Το γεγονός αυτό καθώς και η μεγάλη κραυγή, με την οποίαν παρέδωκε το πνεύμα, οδήγησε τους γιατρούς να διαπιστώσουν ότι ο θάνατος του Χριστού δεν επήλθε από βαθμιαία εξάντλησή του επάνω στο σταυρό, αλλά από διάρρηξη ή συγκοπή της καρδιάς. Το αίμα και το νερό αποδεικνύουν πως είχε σπάσει το περικάρδιο και το φυσιολογικό αίμα αναλύθηκε σε αιμοσφαίρια και ορρό. Τη γνώμη αυτή παραδέχονται οι καθηγηταί Stroud, ο Begbie, ο J. Simpson (εφευρέτης του χλωροφορμίου), ο διάσημος καρδιολόγος Walshe και άλλοι. Μάλιστα ο καθηγητής Stroud εξηγεί ότι ο θάνατος με τέτοια διάρρηξη της καρδιάς προέρχεται από ηθική αγωνία ή βαρειά θλίψη.

Δεν μένει λοιπόν καμμιά αμφιβολία ότι ο Ιησούς πέθανε επάνω στο σταυρό και το νεκρωμένο σώμα του τυλιγμένο στο καθαρό σεντόνι εναποτέθηκε στον τάφο.

Πώς εξαφανίσθηκε το σώμα του Ιησού;

Δεύτερη εξήγηση των αρνητών είναι πως οι Απόστολοι έκλεψαν το σώμα του Διδασκάλου από τον τάφο την νύκτα και έπειτα διέδωσαν ότι ο Κύριός των ανέστη εκ των νεκρών. Η εξήγησις αυτή είναι παλιά. Ένα τέτοιο πράγμα το φοβήθηκαν οι Ιουδαίοι και το υπεστήριξαν κατόπιν, το υιοθέτησε δε και ο Αλεξανδρινός γιατρός Κέλσος, που πολέμησε τον Χριστιανισμό κατά τον 2ο αιώνα. Η θεωρία όμως αυτή μας αναγκάζει να παραδεχθούμε ότι οι μαθηταί με μια τέτοια απάτη, και με τον συνεχή φόβο πως οποιαδήποτε στιγμή ένας από τους συντρόφους των θα μπορούσε να κάμει συνταρακτικές αποκαλύψεις εις βάρος των άλλων, εγύριζαν και εκήρυτταν περί δικαιοσύνης, αληθείας, αγάπης. Εδέχθησαν να φάνε ξύλο, να μαστιγωθούν, να φυλακισθούν και στο τέλος να μαρτυρήσουν και να πεθάνουν υποστηρίζοντας ένα ψέμμα, που εχάλκευσαν οι ίδιοι για να εξαπατήσουν τον κόσμο. Η απάτη συνοδεύεται από συμφέρον. Αυτός είναι ο κανόνας, αλλά τι συμφέρον θα οδηγούσε τους μαθητάς του Χριστού; Αν αυτή η θεωρία ήταν αληθινή, θα ευρισκόμεθα μπροστά σε μεγαλύτερο πρόβλημα να εξηγήσωμε ψυχολογικά τη στάση αυτή των αποστόλων.

Η θεωρία των εξ υποβολής οραματισμών

Τρίτη εξήγησις που εδόθη, ήταν η εξήγησις της υποβολής ή των υποκειμενικών οραματισμών. Σύμφωνα με την εξήγηση αυτή οι εμφανίσεις της αναστάσεως δεν ήταν πραγματικότητες, αλλά απλά όνειρα, φαντασιώσεις, τηλεπαθητικαί καταστάσεις, που ήλθαν ως αποτέλεσμα σφοδρού πόθου. Είναι αλήθεια πως στην κατηγορία αυτή δεν έχουμε μια θεωρία, αλλά πολλές. Ο Keim έξαφνα παραδέχεται πως οι εμφανίσεις του Χριστού ήταν πραγματικές και τις επραγματοποίησε ο Θεός για να στηρίξει τους Αποστόλους, ενώ ο Strauss, ο Renan και άλλοι, τις θέλουν μονάχα ως καρπό της φαντασίας των μαθητών και μαθητριών του Χριστού.

Οι οπαδοί της θεωρίας αυτής μας λέγουν ότι η ιδέα της αναστάσεως ήταν ήδη μέσα στην αντίληψη των αποστόλων, τα πνεύματά των ήσαν εξημμένα, η αφοσίωσός των προς τον Χριστόν ήταν τέτοια, που δεν ημπορούσαν να εξοικειωθούν με την ιδέα της εξαφανίσεώς του δια του θανάτου. Η διανοητική των, λέγουν, κατάστασις ήταν τέτοια, ώστε προσέφερε έδαφος γόνιμο για μια ομαδική υποβολή.

Ο πρώτος, που διετύπωσε αυτή τη θεωρία των "υποκειμενικών οραματισμών" ήταν ο εθνικός φιλόσοφος Κέλσος, που έγραφε στα 170 μ.Χ.: "Ποιος είδε τον αναστημένο Ιησού; Μια γυναίκα σχεδόν μαινάς, ή άλλα πρόσωπα, που είτε ονειρεύτηκαν γιατί η κατάστασις της διανοίας των ήταν προδιατεθειμένη, είτε υπό την επίδραση της φαντασίας των εσχημάτισαν μπροστά τους μια εμφάνιση σύμφωνα με τις επιθυμίες τους".

"Ce que a ressucitέ Jesus, c'est l' amour" (αυτό που ανέστησε τον Ιησού, είναι η αγάπη) έγραφε ο Renan, αποδίδοντας στα αισθήματα της Μαρίας της Μαγδαληνής όλη την ιστορία της αναστάσεως. Η θεωρία όμως αυτή αποδεικνύεται ασυμβίβαστη με τα γεγονότα και να γιατί:

α) Ποια ήταν στην πραγματικότητα η ψυχολογική προδιάθεση των μαθητών; Δικαιολογείται το συμπέρασμα πως η φαντασία τους προσέφερε γόνιμο έδαφος για την υποβολή;

Γνωρίζουμε πως οι γυναίκες ξεκίνησαν με τόση βεβαιότητα πως θα συναντήσουν το νεκρό σώμα του Διδασκάλου των, ώστε επήραν όσα αρώματα ημπορούσαν για να το αλείψουν, αλλά και στο δρόμο συζητούσαν πώς θα αντιμετωπίσουν τη δυσκολία του μεγάλου λίθου που εσκέπαζε τον τάφο: "Ποιος θα μας αποκυλίση το λίθο;" έλεγαν αναμεταξύ τους ενώ εβάδιζαν προς το μνήμα. Η Μαρία έφθασε και είδε το λίθο κυλισμένο από τον τάφο. Και όμως δεν εσκέφθηκε καθόλου πως μπορούσε να είχε αναστηθεί. Πολλά της επέρασαν από το νου -εκτός από το ενδεχόμενο της αναστάσεως. "Πήραν τον Κύριο από το μνημείο και δεν ξέρουμε πού τον έβαλαν". Αυτά ήσαν τα λόγια που είπε στον Πέτρο και Ιωάννη. Τα ίδια επανέλαβε και προς τους αγγέλους (Ιωάν. 20:2, 15). Ακόμη και όταν ξαναγύρισε στο μνημείο και της ομιλεί ο ίδιος ο Χριστός, νομίζει ότι βλέπει και ακούει τον κηπουρό. Με την ιδέα αυτή τον εκλιπαρεί να της πει μήπως αυτός τον εσήκωσε από τον τάφο. Πού είναι σε όλη αυτή την ιστορία η προδιάθεση;

Αλλά μήπως οι Απόστολοι επερίμεναν την ανάσταση;

Όταν πρωτο-άκουσαν την είδηση από τις γυναίκες, την εδέχθηκαν με μεγάλο σκεπτικισμό και την εσχολίασαν ως εξής: "Γυναικείες φλυαρίες!" ("Και εφάνησαν ενώπιον αυτών ωσεί λήρος τα ρήματα ταύτα και ηπίστουν αυταίς", Λουκ. 24:11). Όταν πια οι ίδιοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με την πραγματικότητα της αναστάσεως, όχι μόνον δεν φαίνεται να διετήρησαν την ψυχραιμία ανθρώπων, που επερίμεναν οπωσδήποτε κάτι τέτοιο, αλλά εγέμισαν, από το απροσδόκητο περιστατικό, από έκσταση, χαρά, φόβο.

Μπορούμε να πούμε πως αυτοί οι άνθρωποι είχαν προδιάθεση και σφοδρό πόθο, που μετεβλήθη σε φαντασίωση;

β) Όπως μας περιγράφονται οι εμφανίσεις του Χριστού, μετά την ανάστασίν του, δικαιολογούν την υπόθεση των οραματισμών εξ υποβολής;

Για μια ομαδική υποβολή χρειάζεται πρώτα ο σπινθήρας, το "ευπαθές" πρόσωπο, που να κάμει την αρχή και έπειτα να μεταδώσει εις άλλους την "ιδέα". Έπειτα οι εμφανίσεις έπρεπε να έχουν κάποιο φαντασμαγορικό, "εξωτικό" στοιχείο. Στην περίπτωση όμως της αναστάσεεως δεν έχουμε τίποτε από αυτά όλα. Όταν ο Χριστός ενεφανίσθη, απηυθύνθη σε όλους τους συνηγμένους μαθητάς και όλοι μαζί τον είδαν και τον ήκουσαν να τους λέει: "Ειρήνη υμίν!" Δεν είδαν κανένα υπερκόσμιο φως, που να τους θαμπώσει τα μάτια. Δε βρέθηκαν σε κατάσταση "εκστάσεως". Ούτε ο αναστημένος Χριστός παρουσιάζεται σαν μια αβέβαιη σκιά στο σκοτάδι. Τον είδαν, υπό πολλές επόψεις, όπως τον ήξεραν, ήκουσαν την ίδια φωνή, διέκριναν τα τρυπημένα χέρια και πόδια, έφαγε μαζί τους, περπάτησε μαζί τους. Οι εμφανίσεις Του επανελήφθησαν.

Ακόμη, οι εμφανίσεις δεν έγιναν σε ορισμένο μέρος, αλλά σε διάφορα μέρη και σε διάφορα πρόσωπα. Όπως θα εξετάσουμε παρά κάτω έχουμε εμφανίσεις σε άτομα και εμφανίσεις ομαδικές. Στο δρόμο, στο κλειστό δωμάτιο, στο γυαλό της Γαλιλαίας.

Η πρώτη είδηση προς τους μαθητάς έλεγε πως θα τους συναντήσει, στη Γαλιλαία. Μα πριν προφθάσουν να ξεκινήσουν, την ίδια μέρα στο ανώγειο της Ιερουσαλήμ εμφανίζεται μπροστά στους συγκεντρωμένους και φοβισμένους μαθητάς.

γ) Αν οι εμφανίσεις της αναστάσεως δεν ήταν πραγματικές και ήταν μονάχα φαντασιώσεις, γιατί να σταματήσουν; Αν παραδεχθούμε πως οι μαθηταί έβλεπαν οραματισμούς επί σαράντα ημέρες, γιατί ύστερα ξαφνικά έπαυσαν δια μιας να βλέπουν τους οραματισμούς αυτούς; Τι εμεσολάβησε, που να δικαιολογεί αυτή τη διακοπή; Και όταν μάλιστα σκεφθούμε τα λόγια, που τους είπε στη Γαλιλαία, "ιδού εγώ μεθ' υμών ειμί πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος" (Ματθ. 28:20) δεν εξηγείται το γιατί έπαυσαν να υποβάλλονται και να τον βλέπουν όπως τον είδαν επί τόσες φορές. Και όμως ποτέ πια δεν αναφέρεται να τον ξαναείδαν οι Απόστολοι, εκτός από την περίπτωση του Παύλου, που είναι εντελώς ιδιαίτερη.

Οι μαθηταί, σύμφωνα με τη θεωρία των "υποκειμενικών οραματισμών" έπρεπε να ευρίσκονται σε έξαψη ή έκσταση την ώρα, που είδαν το "φάντασμα". Ο ενθουσιασμός και η έξαρση των μαθητών δεν είχε φθάσει ποτέ στο σημείο, που έφθασε την ημέρα της Πεντηκοστής. Αναστατώθηκαν όχι μόνον οι μαθηταί, αλλά ολόκληρη η πόλις εκείνη την ημέρα. Μέσα σε όλα τα θαυμαστά και παράξενα, που εδοκίμασαν οι απόστολοι, κανένας δεν ισχυρίσθηκε ότι είδε την ημέρα εκείνη τον Χριστό. Δεν είναι τούτο αξιοσημείωτο; Με την πάροδο του χρόνου η εξοικείωση της φαντασίας των αποστόλων με τους οραματισμούς, θα έπρεπε να τους κάμει να βλέπουν συχνότερα και όχι να παύσουν όλως διόλου να βλέπουν τον αναστημένο Διδάσκαλο.

Από όποια μεριά λοιπόν και αν εξετάσουμε τη θεωρία δεν ικανοποιεί την έρευνά μας. Μας αφήνει πολλά ερωτήματα αναπάντητα, ερωτήματα, που μονάχα το γεγονός της αναστάσεως τα ξεδιαλύνει.

Θετικές μαρτυρίες

Και τώρα ας έλθουμε στις θετικές μαρτυρίες εκείνων, που βεβαιώνουν την ανάστασι του Χριστού ως γεγονός εξακριβωμένο.

Ξεκαθαρίζοντας το έδαφος, οφείλω να υπογραμμίσω το γεγονός, ότι όλες αυτές οι μαρτυρίες μιλάνε όχι για τις "εμφανίσεις", αλλά για την ανάστασι. Το βάρος της ηνωμένης Χριστιανικής μαρτυρίας, στηρίζει κάτι πολύ διαφορετικό από εκείνο, που προσπαθεί να αναιρέσει η άρνησις. Εκείνοι, που μας βεβαιώνουν την ανάστασι δεν φαίνονται να ενδιαφέρωνται τόσο για τις εμφανίσεις, όσο γι' αυτό τούτο το γεγονός της αναστάσεως. Τις συνέπειες του γεγονότος βλέπουν και τις συνέπειες του γεγονότος τις ζουν έντονα.

Ας πάρουμε τώρα μια-μια τις κυριώτερες μαρτυρίες και ας τις υποβάλουμε στην κριτική έρευνα.

α) Θ' αρχίσουμε με τον απόστολο Παύλο. Είναι αναμφισβήτητο πως βεβαιώνει ότι είδε τον αναστημένο Χριστό. Το βεβαιώνει σε διάφορα μέρη από την πρώτη στιγμή της μεταστροφής του έως στην Αθήνα και τη Ρώμη, όπου έρχεται με το κήρυγμα του Ιησού, που ο Θεός "ανέστησεν εκ νεκρών" (πρβ. Πράξ. 17:31). Στην Α΄ επιστολή του προς τους Κορινθίους (9:1) γράφει: "ουχί Ιησούν τον Κύριον ημών εόρακα;" Και παρακάτω (15:8): "έσχατον δε πάντων ωσπερεί τω εκτρώματι ώφθη καμοί".

Η μαρτυρία του Παύλου έχει ξεχωριστή σημασία. Όχι μονάχα δεν είχε κανένα δεσμό με το Χριστό και το πνευματικό του κίνημα, αλλ' αντίθετα πρωτοστατούσε στην αντίδρασι, που κινήθηκε να πνίξει με τη βία και στο αίμα την καινούργια διδασκαλία. Έπειτα ο Παύλος ήταν προικισμένος με τέτοια ισχυρή αντίληψι, είχε τέτοιο θετικό μυαλό, που μας αναγκάζει να αποκλείσουμε την περίπτωσι πως γελάστηκε.

Ποιο σημαντική και από τη μαρτυρία του Παύλου είναι η επίδρασι του γεγονότος της αναστάσεως επάνω στη ζωή του. Δεν έχουμε μπροστά μας μονάχα το γεγονός ότι ο ίδιος ο Παύλος είχε πεισθεί απόλυτα ότι δεν ήταν όραμα ή φαντασία εκείνο που είδε. Ήταν κάτι πραγματικό, που άλλαξε ολοκληρωτικά τη ζωή του. Αν το γεγονός της αναστάσεως δεν ήταν πραγματικότης για τον Παύλο, όλη η ραγδαία μεταστροφή του, οι αγώνες του, το κήρυγμά του δεν ημπορούν λογικά να εξηγηθούν. Θα είχαμε τότε να εξηγήσουμε ένα μεγαλύτερο ψυχολογικό πρόβλημα. Το φαινόμενο της μεταστροφής του Παύλου με καμμιά ψυχολογική μέθοδο δεν ερμηνεύεται. Όλες οι απόπειρες να εξηγηθεί ορθολογιστικά απέτυχαν. Ποιο είναι το μυστικό, που εξηγεί τη ριζική εκείνη αλλαγή του Παύλου; Ήταν το γεγονός ότι Εκείνον που εθεωρούσε νεκρόν και εδίωκε εν τω προσώπω των οπαδών του, παρουσιάσθηκε μπροστά του ολοζώντανος με μια φωνή και δύναμι, που τον ανεστάτωσε και τον σώριασε ταπεινωμένο στα πόδια Του.

Ο τρόπος, που μιλάει και ο τρόπος που πολεμάει, μαρτυρεί πως όσο είναι δυνατό να πεισθεί άνθρωπος, ο Παύλος είχε πεισθεί πως ο Χριστός είχεν αναστηθεί.

Και ο ίδιος ο Παύλος, διάνοια τόσο δυνατή και σταθερή, όπως ήταν, θεωρεί απαραίτητο όχι μονάχα να δώση τη μαρτυρία του, αλλά και να την στηρίξει, με άλλες μαρτυρίες. Νοιώθει την ευθύνη του μπροστά στο Θεό, μπροστά στην ιστορία και μπροστά σε όλους τους πιστούς, να στηρίξει την αλήθεια όπως είναι. Εις την Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του, 15 κεφάλ. γράφει για τον αναστημένο Χριστό: "Ώφθη Κηφά, είτα τοις δώδεκα έπειτα ώφθη επάνω πεντακοσίοις αδελφοίς εφ' άπαξ, εξ ως οι πλείονες μένουσιν έως άρτι τινές δε εκοιμήθησαν έπειτα ώφθη τω Ιακώβω είτα τοις αποστόλοις πάσιν έσχατον δε πάντων ωσπερεί τω εκτρώματι ώφθη καμοί". Την ώρα, που τα έγραφε αυτά και εκήρυττε την ανάστασι, ζούσαν τόσοι από τους αυτόπτες μάρτυρες, οι περισσότεροι από τους πεντακοσίους, ώστε θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως μάρτυρες μπροστά σε οποιαδήποτε αρχή ή σε οποιοδήποτε ερευνητή. Ενώ η μαρτυρία της αναστάσεως ξαπλωνόταν εζούσαν ακόμη εκείνοι που είχαν ιδεί τα τρυπημένα χέρια και τα πληγωμένα πόδια του αναστημένου Κυρίου.

Ακόμη και ο Baur της ορθολογιστικής σχολής, μπροστά στη δύναμι της μαρτυρίας του Παύλου γράφει: "Είναι αλήθεια πως καμμιά ανάλυσις είτε ψυχολογική είτε διαλεκτική, δεν μπορεί να αποσπάσει το εσωτερικό μυστικό της ενεργείας του Θεού, όταν εφανέρωσε στον Παύλο τον Υιό Του". Δηλαδή από τη μια μεριά ο Baur αποκλείει την προσωπική συνάντησι του αναστημένου Χριστού με τον Παύλο, και από την άλλη βρίσκει πως μένει ανεξήγητη η εξέλιξις που πήρε ο απόστολος.

Για μας όμως τα πράγματα φαίνονται πιο απλά. Η μαρτυρία του Παύλου με όλο το βάρος της, παραμένει σαφής: Εκήρυττε ένα Χριστόν, που τον είχε γνωρίσει ζωντανό. Και τον είχε γνωρίσει ζωντανό, γιατί είχε αναστηθεί εκ των νεκρών.

Η μαρτυρία των άλλων Αποστόλων

Η μαρτυρία των άλλων αποστόλων αντηχεί σαφής και κατηγορηματική μέσα στις σελίδες της Καινής Διαθήκης. Είναι αλήθεια ότι γραπτή μαρτυρία μόνον δύο ή τριών από τους αποστόλους έχει φθάσει έως εμάς. Αλλά τα λόγια, με τα οποία εκήρυτταν όλοι και τα οποία περιλαμβάνονται στα διάφορα βιβλία της Καινής Διαθήκης δεν αφήνουν την παραμικρότερη αμφιβολία. Έχουμε τη μαρτυρία του Πέτρου εις τας Πράξεις των Αποστόλων και στην Α΄ Επιστολή του. Η Αποκάλυψις του Ιωάννου ονομάζει τον Χριστόν ως τον "πρωτότοκον εκ των νεκρών". Και η προς Εβραίους επιστολή τελειώνει με μια επίκλησι προς τον Θεόν της ειρήνης, που ανέβασε από τους νεκρούς τον μεγάλον ποιμένα των προβάτων. ("Ο Θεός της ειρήνης ο αναγαγών εκ νεκρών τον ποιμένα των προβάτων τον μέγαν" Εβρ. 13:22). Ημπορούμε λοιπόν να είμεθα βέβαιοι πως οι απόστολοι δεν ξεκίνησαν κηρύττοντες τον πεθαμένο επάνω στο Σταυρό Διδάσκαλό τους, αλλά τον αναστημένο, ένδοξο Κύριο, που είδαν και άκουσαν μετά την ανάστασι.

Περισσότερο όμως από τους λόγους των αποστόλων, πιο εύγλωττα μαρτυρεί η ζωή τους -η ζωή που έζησαν μετά τα γεγονότα και μάλιστα η ζωή αυτή, όταν τη συγκρίνουμε με την προτέρα διαγωγή τους, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το πρόβλημά μας. Μια εκπληκτική αλλαγή συνέβη στο χαρακτήρα τους. Πριν από λίγες μέρες παρουσιάζοντο δειλοί -τόσο δειλοί, ώστε κλείστηκαν μέσα σε ένα σπίτι και αμπάρωσαν τις πόρτες από το φόβο. Οι ίδιοι άνθρωποι βγαίνουν μετά από λίγες εβδομάδες μπροστά στις αρχές, στο ναό, στο δρόμο, στα μπαλκόνια και διαλαλούν μ' όλη τους τη δύναμι ότι ο Κύριός των, που άδικα καταδικάστηκε και πέθανε στο σταυρό, ενίκησε το θάνατο και αναστήθηκε! Οι ίδιοι άνθρωποι, που παρέλυσαν από φόβο την ώρα που συνελήφθη ο αρχηγός τους και τον εγκατέλειψαν στην πιο κρίσιμη στιγμή, τώρα χωρίς δισταγμό αντιμετωπίζουν το δικαστήριο και ανοιχτά και αποφασιστικά διαδηλώνουν την πεποίθησί τους στον αναστημένο Σωτήρα τους. Πριν από λίγες μέρες ήταν καταλυπημένοι, απογοητευμένοι, αλλά τώρα παρουσιάζονται γεμάτοι χαρά, ζωή, ελπίδα.

Περισσότερο απ' όλα, οι στενές αντιλήψεις και προκαταλήψεις του καιρού και του περιβάλλοντός των δεν τους δεσμεύουν πια. Είναι λυτρωμένοι από τις εθνικές Ιουδαϊκές ερμηνείες και το πνεύμα τους έχει συλλάβει την εικόνα ενός κόσμου, που αποτελεί μια οικογένεια, που ο Θεός, ως πατέρας ζητεί να τη συγκεντρώσει. Στοιχεία σαν κι αυτά, είναι δείγματα μιας αλλαγής τόσο βαθειάς και τόσο μεγάλης που μοιάζει περισσότερο με φανταστική ιστορία παρά με πραγματικότητα. Και όμως κανένας δεν αρνήθηκε πως η αλλαγή αυτή στην πείρα των αποστόλων ήταν πραγματική. Πώς μπορεί να εξηγηθεί λοιπόν; Τι ήταν αυτό το σοβαρό, που συνέβη στους μαθητάς του Χριστού, για να αλλάξουν τόσον απότομα και ριζικά; Το φαινόμενο της μεταμορφώσεώς των απαιτεί μια εξήγησι. Κανένας δεν καταπιάσθηκε καν να μας το εξηγήσει. Μια μονάχα εξήγησι το δικαιολογεί: Οι άνθρωποι εκείνοι είδαν με τα μάτια τους τον αναστημένο Ιησού.

Σύννεφο μαρτύρων

Μα μήπως έχουμε μονάχα τη μαρτυρία των λίγων αποστόλων; Δέκα εμφανίσεις αναφέρονται στην Καινή Διαθήκη εκτός από τις εμφανίσεις στον απόστολο Παύλο. Αλλά δεν είναι οι μόνες. Ο Λουκάς στον πρόλογο του βιβλίου των Πράξεων μας λέει ότι ο Ιησούς "παρέστησεν εαυτόν Ζώντα μετά το παθείν αυτόν εν πολλοίς τεκμηρίοις, δι' ημερών τεσσαράκοντα: οπτανόμενος αυτοίς και λέγων τα περί της βασιλείας του Θεού και συναλιζόμενος παρήγγειλεν αυτοίς". Ώστε επί σαράντα ημέρες ο αναστημένος Χριστός παρουσιάζετο στους αποστόλους και δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να υποθέσουμε πως στο διάστημα εκείνο φανερώθηκε τόσες φορές όσες γραπτώς μονάχα αναφέρονται.

Αλλά και αυτές που αναφέρονται πόσο διαφορετικές συνθήκες μας παρουσιάζουν κάθε φορά, που ο Χριστός παρουσιάστηκε μετά την ανάστασι. Έχουμε εμφανίσεις του στο δρόμο και σε κλειστό χώρο, εμφανίσεις σε μεμονωμένα άτομα και εμφανίσεις σε μικρές και μεγάλες ομάδες. Ας αραδιάσουμε μερικές απ' αυτές τις εμφανίσεις, που ξέρουμε:

1) Στη συντροφιά των γυναικών

2) Στους δύο πεζοπόρους μαθητάς, που εβάδιζαν προς Εμμαούς

3) Στους συγκεντρωμένους αποστόλους χωρίς τον Θωμά

4) Στους ιδίους μετά οκτώ ημέρες, όταν ήταν και ο Θωμάς μαζί τους

5) Στους πεντακοσίους και πλέον στη Γαλιλαία

6) Στους επτά μετά το νυκτερινό ψάρεμα στην Τιβεριάδα

7) Στους ένδεκα την ημέρα της αναλήψεως

8) Στη Μαρία τη Μαγδαληνή

9) Στον Πέτρο

10) Στον Ιάκωβο

Γνωρίζουμε πολύ καλά πόση ποικιλία χαρακτήρων και νοοτροπιών υπήρχε μεταξύ όλων αυτών που είδαν τον αναστημένο Λυτρωτή. Δεν ήταν όλοι οι ίδιοι. Η μαρτυρία τους όμως είναι μια. Από όποια μεριά τώρα και αν εξετασθούν οι μαρτυρίες, ως σύνολο και ως λεπτομέρειες, δεν παρουσιάζουν κενά για να αμφισβητηθεί είτε το ότι ήταν αυτόπτες, είτε το ότι είχαν την απαιτούμενη κρίσι για να σχηματίσουν σαφή αντίληψι των γεγονότων, που μας διηγούνται. Οι μαρτυρίες τους είναι απλές, δεν έχουν καμμιά υπερβολή, δεν υπάρχει κανένα ξέσπασμα καυχήσεως, αντίθετα ομολογούν τη δική τους άγνοια, τύφλωσι και βραδύτητα να αντιληφθούν εκείνα, που συνέβαιναν γύρω τους. Οι μαρτυρίες ως τόσο δίνονται με τέτοια σοβαρότητα και σεμνότητα, που δείχνουν ότι οι μάρτυρες έχουν πλήρη επίγνωσι της φύσεως του γεγονότος, που μαρτυρούν.

Η ανάστασις του Κυρίου ήταν το κέντρο και η δύναμις του κηρύγματός των προς την ανθρωπότητα. Οι ίδιοι είχαν τη γνώμη πως χωρίς την ανάστασι το κήρυγμά τους θα ήταν μάταιο. Καμμιά φορά σκεπτόμεθα πως και χωρίς την ανάστασι οι μαθηταί είχαν αρκετά πράγματα να πουν στον κόσμο. Είχαν να πουν για την αγάπη του Χριστού, για τη ζωή του ως ανθρώπου, για την υπέροχη διδασκαλία του, για το θάνατό του επάνω στο σταυρό και για την ελπίδα που αφήκε για μια καλύτερη και γλυκύτερη πατρίδα στον ουρανό. Οι ίδιοι οι απόστολοι είχαν διαφορετική γνώμη. Τους φαινόταν πως δεν είχαν να πουν τίποτε αν δεν είχαν να πουν για την ανάστασι. Ήταν το φως της αναστάσεως, που έδωσε σε όλα τα άλλα την αξία τους.

Η μαρτυρία εδόθη όταν και όπου έγινε η ανάστασις

Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η μαρτυρία των αποστόλων δόθηκε και στο χρόνο και στον τόπο τον ίδιο, όπου ισχυρίζοντο ότι έγινε η ανάστασις. Και όμως κανένας δεν ήταν εις θέσιν να τους αποστομώσει και να αποδείξει το αβάσιμο των ισχυρισμών τους. Όταν πρωτοβγήκαν με εκείνη την ακατάσχετη ορμή κηρύττοντας την ανάστασι -λίγες εβδομάδες μετά το γεγονός, ήταν πολύ εύκολο να αποστομωθούν, υπήρχαν όλα τα μέσα, για να αποδειχθεί η πλάνη και η απάτη τους. Και όμως εξηκολούθησαν με μοναδική τόλμη να επιμένουν πως ο Εσταυρωμένος αναστήθηκε. Δεν θα μπορούσαν οι Ιουδαίοι να τους εκθέσουν το νεκρό σώμα του Διδασκάλου των και να θέσουν τέρμα στην τόσο ενοχλητική γι' αυτούς δράσι τους; Οι Φαρισαίοι ούτε φαίνεται να επεχείρησαν ένα τέτοιο πράγμα. Στο λαό, είναι αλήθεια, εκυκλοφόρησε η φήμη πως οι μαθηταί είχαν κλέψει το σώμα του Εσταυρωμένου, αλλά καμμιά επίσημη αρχή δεν τους επρόβαλε αυτό το επιχείρημα, όταν τους έσερναν στα δικαστήρια. Ακόμη και οι Σαδδουκαίοι που τόσο πολεμούσαν την ιδέα της αναστάσεως και εξωργίστηκαν με το κήρυγμα των αποστόλων, δεν προσπάθησαν καθόλου να αναιρέσουν το γεγονός με αποδεικτικά, που θα έπρεπε να είναι στη διάθεσί τους. Η Εκκλησία, που με τρόμο έβλεπαν να δυναμώνει μπροστά στα μάτια τους, θεμελιωνόταν επάνω στο κήρυγμα της Αναστάσεως. Χιλιάδες πίστευαν πως Εκείνος, που αυτοί σταυρώσανε σαν κακούργο, ξαναγύρισε στη ζωή από τον τάφο. Όταν τους έσερναν στα δικαστήρια ούτε τολμούσαν οι κατήγοροί τους να θίξουν το ζήτημα και να αποδείξουν την απάτη ή την αυταπάτη τους. Το μόνο όπλο για να τους σταματήσουν ήταν η βία: τους φοβέριζαν, τους φυλάκιζαν, διήγειραν τη λαϊκή προκατάληψι εναντίον των μαρτύρων του γεγονότος της αναστάσεως αλλά το γεγονός δεν επεχείρησαν ποτέ να το αναιρέσουν. Το λογικό συμπέρασμα αυτής της τακτικής είναι πως επειδή έλειπαν τα πειστικά επιχειρήματα κατέφευγαν στη βία και στην απειλή.

Η ηνωμένη λοιπόν μαρτυρία φτάνει σε μας μέσα από τους αιώνες, που εκύλισαν, μ' όλη την αδιάσειστη δύναμί της: Ο Ιησούς Χριστός πραγματικά αναστήθηκε!

Έμμεσες μαρτυρίες

Εκτός από τις άμεσες και τόσο θετικές μαρτυρίες, που μας πείθουν για την ανάστασι έχουμε και ιστορικές πραγματικότητες, που αποτελούν έμμεσες ενδείξεις για την ιστορική αλήθεια της αναστάσεως.

Η γένεσις και η εδραίωσις της Χριστιανικής Εκκλησίας μέσα σ' έναν κόσμο ολότελα αντιτιθέμενο και εχθρικό, δεν εξηγείται παρά μονάχα με το αναγκαίο συμπέρασμα πως κάποιο εξαιρετικό υπερφυσικό γεγονός ήταν η πηγή της δυνάμεώς της. Ήταν μονάχα μια φυσική εξέλιξις ιδεών, που εδημιούργησε εκείνο το πνευματικό κύμα, που εσάρωσε τον αρχαίο ειδωλολατρικό κόσμο; Αν η ανάστασις του Χριστού δεν ήταν αλήθεια, πώς συνέβη, ώστε οι άνθρωποι να πιστεύσουν τόσο βαθειά στην ανάστασι ώστε να ξεχωρίσουν από τον άλλο κόσμο τριγύρω τους και να σχηματίσουν μια καινούργια κοινωνία -τη Χριστιανική Εκκλησία. Καμμιά προπαρασκευή δεν είχε γίνει, για ένα τέτοιο κίνημα. Ποιο άλλο γεγονός θα μπορούσε να δικαιολογήσει την ίδρυσι και ανάπτυξι της Χριστιανικής Εκκλησίας, εκτός από το γεγονός της αναστάσεως;

Εκείνοι, που εδοκίμασαν να εξηγήσουν το Χριστιανισμό τα τελευταία χρόνια με τη διαλεκτική του υλισμού, σαν ένα κοινωνικό κίνημα με οικονομικά αίτια, το μόνο που κατάφεραν ήταν, να δείξουν πόσο αδύνατη είναι η θεωρία τους, όταν καταπιάνεται με την πνευματική πείρα και μάλιστα τη Χριστιανική πείρα. Ο Χριστιανισμός δεν ήλθε σαν ένα αναμορφωτικό κίνημα. Ήλθε σαν μια επανάστασι, η πιο βαθειά επανάστασις που εγνώρισε αυτός ο κόσμος. Κάτω από την πνοή της πνευματικής εκείνης επαναστάσεως εσαρώθηκαν τα παληά είδωλα και μια καινούργια πνευματική κοσμογονία είχε αρχίσει. Ποιο ήταν το σημείο και το αίτιο, που άναψε την πρώτη φλόγα, αν δεν ήταν ο αναστημένος Χριστός;

Πριν όμως τελειώσω, θα ήθελα να προσθέσω την προσωπική μου μαρτυρία. Διάβασα κάποτε ένα συγγραφέα, που έλεγε πως δεν εύρισκε τόσο δύσκολο να παραδεχθεί, πως ο Χριστός έζησε και αναστήθηκε όσο το να εξηγήσει, πως σήμερα, ύστερα από τόσους αιώνες, αυτός ο ίδιος ο Χριστός είναι ολοζώντανος! Ζη, εμπνέει και καθοδηγεί εκατομμύρια οπαδών Του, που ισχυρίζονται πως έχουν επικοινωνία μαζί Του. Ακούνε τη φωνή Του. Νοιώθουν την αγάπη Του. Υπακούουν στην προσταγή Του. Και είναι έτοιμοι να πεθάνουν για το όνομά Του. Ανάμεσα σ' όλα τα έθνη της οικουμένης, άνδρες, γυναίκες, νέοι, παιδιά, μια ατελείωτη στρατιά, κρατά, την ίδια σημαία ενός Σωτήρα, που ήταν νεκρός, αλλ' ιδού ζη! Αυτή την πραγματικότητα του ζώντος Χριστού την εγνώρισα ακριβώς την εποχή, που έψαχνα να βρω το δρόμο μου στη ζωή και προσπαθούσα να εξακριβώσω τα πειστήρια της αλήθειας. Τι μου χρειάζονται πια οι αποδείξεις, όταν μπορώ να επικοινωνώ με αυτόν τον ίδιο; Ας υποθέσουμε πως κάποιος έρχεται και μας αναγγέλλει ότι ένα αγαπημένο μας πρόσωπο έφθασε από την Αμερική. Δυσπιστούμε. Μας δείχνει τα χαρτιά του. Εξακολουθούμε να αμφιβάλλουμε. Μας δείχνει τις βαλίτσες του. Και ενώ ψάχνουμε να βρούμε στοιχεία που να μας πείσουν, αυτός ο ίδιος ο φίλος μας παρουσιάζεται μπροστά μας. Τι θα γίνει τότε; Θα παραιτηθούμε από την έρευνα των "αποδείξεων", γιατί θα τις θεωρήσουμε περιττές και θα σπεύσουμε να αγκαλιασθούμε με το φίλο μας.

Σ' αυτή την ευλογημένη πείρα σε προσκαλώ, φίλε, που ερευνάς για την αλήθεια. Άνοιξε την καρδιά σου και ο ζων Χριστός, που εσταυρώθη, για να σε σώσει από τις αμαρτίες σου, θα σε αγκαλιάσει, θα σου δείξει τα τρυπημένα Του χέρια και τα πληγωμένα Του πόδια, θα σε καθησυχάσει, ενώ συ, σαν το Θωμά, αυθόρμητα θα σωριασθείς στα πόδια Του, με την ομολογία: Ο Κύριός μου και ο Θεός μου! I

 

 

Μικρά Ερμηνευτικά

Τι γίνεται με αυτούς που πέθαναν;

του Αιδ. Π. Κανταρτζή

Απάντηση:

Υπάρχουν ορισμένα ερωτήματα που αν και δεν έχουν ιδιαίτερη θεολογική βαρύτητα τα χαρακτηρίζει μία συναισθηματική φόρτιση. Ένα τέτοιο θέμα είναι και η ερώτηση που θα μελετήσουμε σ' αυτό το άρθρο των "ερμηνευτικών". Η απάντησή αυτού του ερωτήματος εντάσσεται σε μια ευρύτερη προβληματική που αφορά αυτό που στη γλώσσα της θεολογίας καθιερώθηκε να ονομάζεται "ενδιάμεση κατάσταση" (Στα Αγγλικά, intermediate state, στα Γερμανικά, Zwischenzustand). Με τον όρο αυτό αναφερόμαστε στο διάστημα που μεσολαβεί από τη στιγμή του θανάτου κάποιου (για να μπορέσουμε να είμαστε πιο συγκεκριμένοι θα περιορίσουμε την μελέτη μας στην περίπτωση των πιστών ανθρώπων) μέχρι την "παρουσία" του Κυρίου και την ανάσταση των νεκρών. Η Βίβλος, θα πρέπει να ομολογήσουμε, είναι εξαιρετικά λιτή στις αναφορές της στην περίοδο αυτή και ό,τι γνωρίζουμε το συνάγουμε κυρίως από έμμεσες αναφορές.

Η περιπέτεια μιας μεταφοράς

Μία εικόνα που η Αγία Γραφή χρησιμοποιεί συχνά για περιγράψει αυτό το μεσοδιάστημα είναι ο "ύπνος" (για μερικά παραδείγματα δες Ματθαίος 9:24, 27:52, Ιωάννης 11:11, Πράξεις 7:60, Α Κορινθίους 15:6, 18, 20, 51, Α Θεσσαλονικείς 4:13, 5:10). Η κατανόηση του νοήματος αυτής της περιγραφής έχει σχέση και με το ερώτημά μας. Άραγε με την εικόνα του "ύπνου" ο Λόγος του Θεού μας διδάσκει ότι πεθαίνοντας ο πιστός περνά σε μία κατάσταση "ασυνειδησίας", σε μία μορφή "ασυναίσθητης" ύπαρξης; Πιστεύω ότι η απάντησή μας θα πρέπει να είναι αρνητική. Πρώτα από όλα είναι αναγκαίο να μην ξεχάσουμε ότι μιλούμε για μία μεταφορά. Κανείς δεν κατανοεί την περιγραφή του θανάτου ως ύπνου με τρόπο κυριολεκτικό γιατί τότε θα αρνιόταν την πραγματικότητα του θανάτου (για μία σαφή διευκρίνηση ότι ο θάνατος δεν είναι ένα είδος ύπνου σύγκρινε το Ιωάννης 11:11 με το Ιωάννης 11:14). Όλοι καταλαβαίνουμε πως όταν ο Λόγος του Θεού μιλά για νεκρούς και τους περιγράφει ως ανθρώπους που κοιμούνται δεν εννοεί ότι κοιμούνται με την έννοια που εμείς κοιμηθήκαμε χθες βράδυ αλλά το κάνει έχοντας μία σαφή μεταφορική πρόθεση. Ο θάνατος λοιπόν δεν είναι μία μορφή ύπνου αλλά μοιάζει με τον ύπνο. Η ερώτηση όμως είναι με ποιον τρόπο; Πώς ο θάνατος μοιάζει με τον ύπνο; Σε τι αναφέρεται η μεταφορά του ύπνου;

Μία δημοφιλής αλλά λανθασμένη εφαρμογή της μεταφοράς του ύπνου

Πιστεύω ότι πρέπει να απορρίψουμε την δημοφιλή ερμηνεία που βλέπει τον ύπνο ως μία μεταφορά για μία κατάσταση "ασυναισθησίας". Ο λόγος είναι οι αρκετές και σαφείς αναφορές της Βίβλου που δείχνουν ότι στην "ενδιάμεση κατάσταση" οι πιστοί έχουν συναίσθηση και συνείδηση του τι συμβαίνει. Η πρώτη περικοπή στην οποία θα αναφερθούμε είναι η παραβολή του Πλουσίου και του Λαζάρου στο Λουκά 16:19 -31. Το κρίσιμο σημείο στην παραβολή αυτή σε σχέση με τη μελέτη μας είναι το ότι για να έχει νόημα προϋποθέτει ως δεδομένο το ότι όσοι πέθαναν βρίσκονται σε μία κατάσταση "ενσυνείδητης" ύπαρξης. Αν αυτό δεν ήταν έτσι τότε όλη η παραβολή δεν έχει αξία και νόημα.

Επίσης στην Φιλιππησίους 1:21 - 23 ο απ. Παύλος περιγράφει την εμπειρία του θανάτου ως την περίσταση που θα τον οδηγήσει να είναι με τον Χριστό. Το ενδιαφέρον σημείο εδώ είναι ότι αντιπαραβάλλει την εμπειρία του να είναι "με τον Χριστό" με την εμπειρία του να "είναι μετά πάντων υμών (των πιστών στους Φιλίππους)" (εδ. 25). Ο Παύλος περιμένει ότι όπως τώρα βιώνει τη σχέση του με τους αδελφούς του έτσι θα βιώσει στην ενδιάμεση κατάσταση τη σχέση του με τον Ιησού.

Δύο ακόμη περικοπές τονίζουν το γεγονός ότι η εικόνα του ύπνου δεν δίνεται για να διδάξει ότι στην ενδιάμεση κατάσταση θα είμαστε ναρκωμένοι σε έναν βαθύ ύπνο. Αυτές έρχονται από την Αποκάλυψη όπου βλέπουμε το τι γίνεται στον ουρανό κατ' αυτή την περίοδο. Στην Αποκάλυψη 6:9-10 διαβάζουμε , "Και ότε ήνοιξε την πέμπτην σφραγίδα είδον υποκάτω του θυσιαστηρίου τας ψυχάς των εσφαγμένων δια τον λόγον του Θεού και δια την μαρτυρίαν την οποίαν είχον και έκραζον μετά φωνής μεγάλης λέγοντες, 'Εως πότε ω Δέσποτα άγιε και αληθινέ δεν κρίνεις και εκδικείς το αίμα ημών από των κατοικούντων επί της γης;...". Εδώ βλέπουμε πιστούς στην ενδιάμεση κατάσταση που κάθε άλλο από "κοιμισμένοι" είναι. Τους βλέπουμε να κράζουν στο Θεό με τρόπο που μας θυμίζει πολλούς Ψαλμούς. Αργότερα στο εδ. 11 βλέπουμε το Θεό να τους απαντά ("ερρέθη προς αυτούς"). Επίσης στην Αποκάλυψη 7:9 - 10 διαβάζουμε για ένα μεγάλο πλήθος οι οποίο "ίσταντο ενώπιον του θρόνου και ενώπιον του Αρνίου ενδεδυμένοι στολάς λευκάς, έχοντες φοίνικας εν ταις χερσίν αυτών και κράζοντες μετά φωνής μεγάλης, έλεγον, Η σωτηρία είναι του Θεού ημών...". Αν και είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε ότι η γλώσσα εδώ είναι συμβολική πιστεύουμε ότι είναι αναπόδραστη προϋπόθεση το γεγονός ότι οι πιστοί έχουν συνείδηση της πραγματικότητας.

Ο ύπνος της νύχτας που σταματά

στην χαραυγή της ημέρας

Ερχόμαστε τώρα σύντομα να εξετάσουμε ποιο είναι το κεντρικό μήνυμα της μεταφοράς του ύπνου. Προτείνουμε λοιπόν ότι τονίζει τον προσωρινό χαρακτήρα αυτής της ενδιάμεσης κατάστασης. Η εμπειρία του θανάτου και του αποχωρισμού από το σώμα δεν είναι οριστική και τελική, είναι μεταβατική και προσωρινή. Αν προσέξουμε την χρήση της στη Βίβλο θα δούμε πάντα ότι συνδέεται με το γεγονός της ανάστασης. Για παράδειγμα στην περικοπή από την Α' Θεσσαλονικείς 4 διαβάζουμε ότι αυτοί που κοιμούνται (εδ. 13) θα αναστηθούν πρώτοι (εδ. 16). Η κατάστασή τους λοιπόν δεν είναι πάγια και μόνιμη. Όπως κάποιος που κοιμάται ξυπνά, έτσι και αυτοί που πέθαναν κάποια στιγμή θα αναστηθούν. Αυτή η έννοια τονίζεται και από τον Κύριό μας, στο Ιωάννης 11:11 όταν στην περίπτωση του θανάτου του Λαζάρου λεει ότι "Λάζαρος ο φίλος ημών κεκοίμηται", εννοώντας ότι αυτό που του συνέβη είναι ανατρέψιμο και αναστρέψιμο. Έτσι συνεχίζει και λεει, "αλλά πορεύομαι ίνα εξυπνήσω αυτόν", εννοώντας φυσικά την ανάστασή του. Η μεταφορά του ύπνου λοιπόν δεν δόθηκε για να μας διδάξει ότι η ενδιάμεση κατάσταση είναι μία περίοδος ασυνειδησίας αλλά μία περίοδος προσωρινή.

Το κρίσιμο ερώτημα

Ερχόμαστε όμως τώρα στην καρδιά της ερώτησης του αναγνώστη μας. Το θέμα δεν ήταν αν οι νεκροί έχουν συνείδηση και συναίσθηση της πραγματικότητας αλλά εάν είναι δυνατόν να παρακολουθούν και να γνωρίζουν τι γίνεται στον κόσμο των ζώντων. Η μόνη περικοπή που ενδεχομένως θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για να στηριχθεί η πιθανότητα ότι οι νεκροί παρακολουθούν αυτόν τον κόσμο είναι η προς Εβραίους 12:1. Εκεί ο συγγραφέας της επιστολής έχοντας μιλήσει σε ένα ολόκληρο κεφάλαιο για ήρωες της πίστης που έζησαν και έδρασαν στο παρελθόν καταλήγει μιλώντας στο παρόν, "Λοιπόν, και ημείς περικυκλωμένοι όντες υπό τοσούτου νέφους μαρτύρων, ας απορρίψωμεν παν βάρος και την ευκόλως εμπεριπλέκουσαν ημάς αμαρτίαν...". Η εικόνα που παρουσιάζει εδώ ο συγγραφέας είναι ότι οι πιστοί του παρελθόντος μας παρακολουθούν να τρέχουμε όπως οι θεατές σε ένα στάδιο παρακολουθούν τους αθλητές. Η συνειδητοποίηση αυτή θα πρέπει να αποτελεί κίνητρο για να τρέχουμε "τον προκείμενον εις ημάς αγώνα".

Τώρα, αν αυτή η εικόνα είναι ικανή βάση ώστε να υποστηρίζουμε γενικότερα ότι οι πιστοί από τον ουρανό γνωρίζουν και παρακολουθούν το τί γίνεται το αφήνουμε στον καθένα που προβληματίζεται με αυτή την ερώτηση να το αποφασίσει. I

 

 

Ο Μακρυγιάννης και ο Ιωνάς Κινγκ

του κ. Γιάννη Τσεβά

 

Ο Μακρυγιάννης, ο γνωστός αγωνιστής του εθνικού αγώνα, εκτός από τα περίφημα "Απομνημονεύματά" του, συνέγραψε και ένα άλλο έργο που σχετικά πρόσφατα κυκλοφόρησε με τον τίτλο, που ο επιμελητής του έδωσε, ''Οράματα και Θάματα''.

Το χειρόγραφο αυτού του έργου σώζεται σε αντίθεση με το χειρόγραφο των Απομνημονευμάτων'' που απωλέσθη, και έγινε αντικείμενο πολυετούς επεξεργασίας από τον επιμελητή του Αγγελο Ν. Παπακώστα. Πολυετής η επεξεργασία, διότι ο Μακρυγιάννης ήξερε πολύ λίγα γράμματα και τα γραπτά του είναι εντελώς ακατανόητα εκ πρώτης όψεως. Αυτό είναι και το εκπληκτικό της υποθέσεως: ο αγωνιστής με τόσο λίγα γράμματα συνέγραψε δύο βιβλία, το ένα εκ των οποίων εκτιμάται από τους ειδικούς και από το κοινό, για την γλωσσική και ιστορική του ποιότητα.

Το κείμενο των "Οραμάτων" γράφτηκε όταν ο Μακρυγιάννης ήταν πλέον ηλικιωμένος και πολύ άρρωστος. Ο Βλαχογιάννης, επιμελητής των απομνημονευμάτων, όταν το χάρισε στον Παπακώστα, τον πληροφόρησε ότι είναι ''θρησκοληπτικό και δεν έχει να προσθέσει στη φήμη του''.

Σύμφωνα με τον Λ.Πολίτη αποτελεί τη συγκινητική αποκάλυψη μιας ταλαιπωρημένης και δυστυχισμένης ψυχής, ότι δεν έχει την αξία του άλλου έργου, αλλά και δεν προσθέτει τίποτα καινούργιο. Το σημαντικό με αυτό το χειρόγραφο -δεδομένου ότι το άλλο των "Απομνημονευμάτων" είναι χαμένο- έγκειται στο ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως σημείο αναφοράς για οποιονδήποτε θέλει να μελετήσει το έργο του Μακρυγιάννη.

Στο έργο υπάρχουν πολλά οράματα του στρατηγού, συνομιλίες του με τους Αγίους και την Παρθένο, προσευχές, σχόλια για την καθημερινότητα, διάφορες ιστορικές αναφορές σχετικά με την προσωπική ή μη ιστορία του. Η γλώσσα του είναι εκείνη που τόσο εκτιμήθηκε για την αγνότητά της από τους σύγχρονους ποιητές και λογοτέχνες. Ο αναγνώστης μπορεί να το προμηθευθεί από τον εκδοτικό οίκο του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης που ανέλαβε και την εκτύπωσή του.

Εκείνο που μας ενδιαφέρει εδώ, είναι το γεγονός ότι αναφέρεται μέσα στα σχόλια για την καθημερινότητα της εποχής η υπόθεση της δίκης και καταδίκης του Ιωνά Κινγκ.

Για τους μη γνωρίζοντες ο Ιωνάς Κινγκ υπήρξε Αμερικανός ιεραπόστολος, που ήλθε στην Ελλάδα την πρώτη φορά το 1828, συνοδεύοντας εφόδια σταλμένα από ένα γυναικείο χριστιανικό αμερικανικό σύλλογο, για να μοιραστούν στον χειμαζόμενο από την πείνα λαό της Ελλάδας. Τότε αγόρασε και κάποιο οικόπεδο στην Αθήνα. Επανήλθε αργότερα μετά την παραμονή του στην Συρία και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα ανοίγοντας σχολεία. Παράλληλα άρχισε κήρυγμα του Ευαγγελίου στο σπίτι του. Αυτή του η δραστηριότητα, έγινε στόχος του φιλορωσικού κόμματος των "Ναπαίων" που θεώρησαν ότι θα προξενούσε φιλοδυτική στροφή στους Αθηναίους. Κατηγορία εντελώς έωλη, αφού η Αμερική δεν ήταν ούτε κατ' ελάχιστον αυτό που είναι σήμερα. Τότε ήταν παρά μία περιφερειακή δύναμη, χωρίς επιρροή. Ετσι με όργανο την εφημερίδα "Αιών" και την μυστική εταιρεία των φιλορθοδόξων που έλεγχε, προσπάθησε με κάθε τρόπο αφενός μεν να σταματήσει το κήρυγμα του Κινγκ, αφετέρου να σπιλώσει την τιμή και την υπόληψή του με άτιμα δημοσιεύματα, που είχαν τίτλο "τα Οργια". Στα δημοσιεύματα αυτά ο Κινγκ φέρεται ως τελετάρχης σε γάμο ημίγυμνων νέων, όπως επίσης ότι στην συνάθροισή του έκαιγαν τις εικόνες και βλασφημούσαν την Παρθένο και τους Αγίους. Ο συγγραφέας αυτών των φοβερών συκοφαντιών Κωνσταντίνος Σιμωνίδης, συνελήφθηκε αργότερα για πλαστογραφία και πώληση βυζαντινών κωδίκων. Αυτό το υποκείμενο όμως κατόρθωσε με την ώθηση και άλλων φανατικών στοιχείων, να ξεσηκώσει όλη την κοινή γνώμη εναντίον του Κινγκ, κοινή γνωμη που γρήγορα ως συνήθως, ξέχασε και σχολεία και βιβλία και κηρύγματα και που καταδίκασε στην συνείδησή της τον Κινγκ. Η δίκη έφτασε μέχρι τον Αρειο Πάγο, που παρά τις γνωμοδοτήσεις όλων των επιφανών νομικών της εποχής, έλαβε την ιστορική απόφαση να καταδικάσει κάποιον σε δεκαπενθήμερη φυλάκιση και υπερορία, όχι για την περιύβριση των θείων, αλλά για τις ιδέες του, δηλαδή την άποψη του Κινγκ ότι λατρεία ανήκει μόνο στο Θεό και όχι στους ανθρώπους.

Ο Μακρυγιάννης στο έργο του, ασπάζεται πλήρως τις απόψεις του λαού, μην μπορώντας άλλωστε να κάνει αλλιώς, δεδομένου του φανατισμού και της παραπληροφορήσεως που υπήρχε. Αλλωστε σε προηγούμενες της εξιστορήσεως σελίδες, αναφέρεται στον Καϊρη και στις ιδέες του, με τον ίδιο αρνητικό τρόπο, κατηγορώντας τον για τις ιδέες του και υιοθετώντας όλες τις λαϊκές απόψεις που υπήρχαν για εκείνον.

Στην αρχή ειρωνεύεται:"ο σοφός Αμερικανός Κίνης, φιλάνθρωπος πολύ και αυτός δια τους Ελληνες ορθοδόξω χριστιανών, να τους μερέψει, οπού'ναι αγριάνθρωποι όλοι αυτείνοι, και πολλάκις έγραφε και εις την πατρίδα του Αμερική τι κόπους τραβάει και αυτός με μας τους αγρίους, και ελπίζει ότι έκαμεν σκολείον και διδάσκει....". Και παρακάτω "ο σοφός Καίρης και άλλοι τοιούτοι δίνουν τζιβαϊρικόν πολυτίμητον και παίρνουν ασκιά με αγέρα..."

"Αφού ο σοφός της Αμερικής Κίνης έλαβε την καλοσύνη, ως σοφός και θρησκευτικός παπάς Αμερικάνος εφώτισε και έσωσε πολλούς νέους και γέροντες και νέες. Κάνει μαθηματα. Εις αυτά κατακρένει την Θεοτόκον, τον Χριστόν, τους αγίους και τα εξής. Λέγει , αυτά δεν υπάρχουν, είναι δόλος και απάτη. Παντρεύει νέους με τις νέες, γυμνώνει αυτούς μ'ένα αγανόν φόρεμα, να φαίνονται τα κεκρυμμένα του ενού και του άλλου, κόβει την εικόνα της Παναγίας με τα κεριά μαζί και καίγονται και γένεται αυτός ο περίφημος γάμος, και άλλα πλήθος τοιούτα..."

"Τέλος πάντων, ματακρίθη και τούτες τις ημέρες ο σοφός παπάς Αμερικάνος Κίνης και μαζώχτηκε όλος ο λαός, αγαναχτισμένος δια όλα αυτά της θρησκείας, και βεβαιώθηκαν οι κριταί με πλήθος αποδείξεις βάσιμες. Και τα παιδιά του Καίρη, οι μαθηταί του από τα σκολεία εδώ, τον περασπίζονταν, και ο κατηχητής του σκολείου, ο Πηλίκας και Τριανταφύλλης, συνηγορούσαν περί αυτό. Αφού το κριτήριον είδε τόσες μαρτυρίες και ενγραφα βάσιμα και τον λαόν αναμμένον, τον καταδίκασαν εις την φυλακή. Του μέτρησε δεκάξι μέρες, και ύστερα από αυτό να φύγει δια πάντα από δω. Στον Μεντερσέ φυλακή δεν πήγε, είναι ανώτερος από τους νόμους. Πήγε εις το σπίτι του και κάθεται ως την σήμερον και ο σύντροφοί του καϊρισταί όλοι εδώ του κάνουν βίζιτες και τον περιποιώνται ότι αύτός έχει δίκιον και το κριτήριον και όλοι οι άνθρωποι άδικον."

"Αδελφοί αναγνώστες, αφού είδα και άκουσα αυτά του σοφού παπά Αμερικάνου Κίνη, και την μεγάλη του τρέλιαν να κάθεται σ'έν έθνος χριστιανικόν ορθόδοξον και να του κακολαλεί την θρησκείαν του την πατρογονική, το δικαστήριον δικαίως καταδίκασε αύτόν, και'νέργεια δεν έγινε από τους οπαδούς του."

Βλέπουμε από τα παραπάνω τον Μακρυγιάννη να ασπάζεται όλες τις κατηγορίες εναντίον του Κινγκ, άκριτα.Ο Κινγκ ποτέ δεν κατέκρινε ούτε την ορθόδοξη θρησκεία, ούτε θέλησε να αλλάξει την πίστη του λαού. Συνέκρινε τα πάντα με την Αγία Γραφή και θεωρούσε λάθος ό,τι γίνεται πέρα από αυτήν. Ο Κινγκ καθώς και οι άλλοι ιεραπόστολοι, είχαν την εσφαλμένη εντύπωση ότι θα κατόρθωναν να αναμορφώσουν εκ των έσω την ορθόδοξη εκκλησία, για τούτο και δεν αποπειράθηκαν ποτέ να προβούν σε ίδρυση νέας εκκλησίας. Αυτό είναι ένα βήμα που έκανε ο μαθητής του Καλοποθάκης, βλέποντας την ματαιότητα ενός τέτοιου αγώνα. Ο Μακρυγιάννης ζητάει να μπει ο Κινγκ στον Μεντρεσέ, μία φοβερή φυλακή της Αθήνας, όπου πήγαιναν οι κακούργοι. Ευτυχώς η διοίκηση κατάλαβε ότι κάτι τέτοιο θα ήταν λάθος και τον περιόρισε στο σπίτι του γι'αυτό το διάστημα.

Με δεδομένη την φιλορωσική πολιτική νοοτροπία του, ο Μακρυγιάννης δεν μπορούσε να κάνει και αλλιώς. Αλλωστε ολόκληρη η κοινή γνώμη είχε στραφεί εναντίον του Κινγκ, όπως ήδη αναφέραμε, εκτός βέβαια από τους νομικούς της εποχής που έβλεπαν την καταφανή αδικία εναντίον του και εκφράστηκαν υπέρ του.

Στις ημέρες μας βλέπουμε την έκφραση του Μακρυγιάννη που αναφέρεται στο κεφάλαιο για τον Κινγκ, σχετικά με την ορθοδοξία, το "τζiβαϊρικόν πολυτίμητον", να χρησιμοποιείται από τα πιο επίσημα χείλη της εκκλησίας. Είναι γνωστή άλλωστε η ρωσική στροφή της σύγχρονης ορθοδοξίας, δηλαδή η στροφή, προς το συντηρητικό και εθνικιστικό. Τα σπέρματα όμως εμπεδώθηκαν και κάρπισαν από τότε, που η νίκη του ρωσικού κόμματος και των οργάνων του έγιναν πραγματικότητα.

Ο Κινγκ αγαπούσε την Ελλάδα και το λαό της, παντρεύτηκε Ελληνίδα, έζησε και πέθανε στην Ελλάδα. Δεινός Ελληνιστής, με τεράστια μόρφωση όπως άλλωστε ήταν ο κανόνας μεταξύ των ιεραποστόλων της εποχής εκείνης, δεν δίστασε σε πολύ δύσκολες εποχές, να μείνει στην αγαπημένη δεύτερή του πατρίδα και να γευθεί όλη αυτήν την ταλαιπωρία. Το κήρυγμα του Κινγκ, είχε πολύ μικρά αριθμητικά αποτελέσματα (οι άνθρωποι που έμειναν γύρω του μετριώνται στα δάχτυλα ενός χεριού) αλλά καταπληκτικά αποτελέσματα όσον αφορά την επιρροή του. Ο μαθητής του Μιχαήλ Καλοποθάκης, ιατρός, έγινε ο ιδρυτής και θεμελιωτής της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας, αλλά και πλείστων άλλων δραστηριοτήτων όπως το περιοδικό που φιλοξενεί το άρθρο αυτό. Η επιρροή του Κινγκ υπήρξε αποφασιστική και σε άλλες περιπτώσεις: στην δημιουργία του Ευαγγελικού έργου μεταξύ των Αρμενίων, των Αράβων, αλλά και μεταξύ των Εβραίων της Ευρώπης. Θα μας δοθεί ίσως η ευκαιρία να εκθέσουμε τα εκπληκτικά αποτελέσματα αυτής της επιρροής.

Τέλος, παρόλη την καταγωγή του, συμβούλευσε τον Καλοποθάκη μετά από κάποιο διάστημα να απαγκιστρωθεί πλήρως από τις ξένες ιεραποστολές, για να μην θεωρούνται οι Ελληνες Ευαγγελικοί "μίσθαρνα" όργανα των ξένων, πράγμα που έγινε το 1884 και που απαίτησε απίστευτες θυσίες. Επίσης, και αυτό αποτελεί μία τελευταία μας ανακάλυψη, ήταν εκείνος που συμβούλευσε τον Καλοποθάκη να τοποθετεί στις Ελληνικές Ευαγγελικές Εκκλησίες πινακίδα με το σύμβολο της Πίστεως (χωρίς το φιλιόκβε το οποίο ασπάζονται οι διαμαρτυρόμενες εκκλησίες της Δύσεως), σύμβολο χριστιανικής ενότητας και περιληπτικής διδασκαλίας της Γραφής. Αυτή η παράκληση του Κινγκ πριν από εκατόν πενήντα χρόνια, έγινε και γίνεται σε αρκετά μεγάλο βαθμό σεβαστή ακόμα και σήμερα.

 

Ένα τριήμερο στα Σκόπια

Βρέθηκα στα Σκόπια το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας εκπροσωπώντας τον Σύνδεσμο Χριστιανών Ιατρών & Οδοντιάτρων (Σ.Χ.Ι.Ο) μαζί με μια ομάδα αγαπητών αδελφών από την Βόρεια Ελλάδα . Σκοπός της επίσκεψής μας ήταν η ηθική και υλική ενίσχυση του έργου που γίνεται μέσα από τις Ευαγγελικές Εκκλησίες της γειτονικής μας χώρας. Παράλληλα ,το άνοιγμα ενός δίαυλου επικοινωνίας με τις εκκλησίες αυτές, που είναι νεοσύστατες ως επί το πλείστον και έχουν την ανάγκη μιας συνεχούς στήριξης.

Περάσαμε στα σύνορα της FYROM νιώθοντας το κλίμα της έντονης αναταραχής, που είχε αρχίσει και που τις επόμενες μέρες έμελλε να κλιμακωθεί σε συνοριακό πόλεμο μεταξύ του κυβερνητικού στρατού και των Αλβανόφωνων αυτονομιστών ανταρτών. Κινήσεις με φάλαγγες στρατευμάτων και έντονα τα σημάδια μίας οικονομίας που έχει φτάσει στα όριά της με επίσημα καταγεγραμμένη ανεργία που φθάνει το 70%. Εικόνες φτώχιας σε όλη την διαδρομή, με αποκορύφωμα την πρωτεύουσα να περιβάλλεται από συνοικισμούς προσφύγων και τσιγγάνων που ζουν εξαθλιωμένοι μέσα σε αυτοσχέδια παραπήγματα από λαμαρίνες .

Στα Σκόπια μας υποδέχθηκε η συνάδελφός μας Irena Vitanovska, γιατρός σερβικής καταγωγής, που την είχαμε γνωρίσει τον περασμένο Σεπτέμβριο στην Χαλκιδική στο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο του Διεθνούς Συνδέσμου Χριστιανών Ιατρών & Οδοντιάτρων. Η Irena διευθύνει μία πρότυπη χριστιανική κλινική στα Σκόπια με το όνομα Ihtus Remedium (=θεραπευτήριον ΙΧΘΥΣ). Επισκεφθήκαμε την Κλινική και διαπιστώσαμε το πραγματικά σημαντικό έργο που επιτελείται εκεί. Είναι στελεχωμένη από πιστούς ανθρώπους με πραγματικά ιεραποστολικό οραματισμό. Διαθέτει ένα σύγχρονο εργαστηριακό εξοπλισμό, που προέρχεται από δωρεές αδελφών του εξωτερικού . Παρέχει μία ολοκληρωμένη φροντίδα σε πρωτοβάθμιο επίπεδο περίθαλψης εντελώς δωρεάν σε όλο τον πληθυσμό. Έτσι προσέρχονται και απολαμβάνουν δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κυρίως άτομα που δεν έχουν πρόσβαση στο έτσι κι αλλιώς ανεπαρκέστατο κρατικό σύστημα υγείας (πρόσφυγες, ανασφάλιστοι κ.ο.κ.). Παράλληλα γίνεται και ένα σημαντικό ευαγγελιστικό έργο καθώς μοιράζονται ευαγγέλια, φυλλάδια και όλο το προσωπικό έχει να πει δύο λόγια για την αγάπη του Χριστού και δύο λόγια παρηγοριάς σε άτομα που έχουν δοκιμαστεί με ξεριζωμούς, απώλειες οικείων προσώπων, αρρώστιες κ.λ.π.. Υπάρχει ακόμη κινητή μονάδα, που σε τακτά χρονικά διαστήματα επισκέπτεται προσφυγικούς καταυλισμούς προσφέροντας επί τόπου ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Η μαρτυρία που δίνεται με τον τρόπο αυτό στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον είναι σημαντική καθώς όλοι γνωρίζουν ότι το έργο αυτό στηρίζεται από τις συνεργαζόμενες ευαγγελικές εκκλησίες της περιοχής.

Συμμετείχαμε σε δύο Κυριακάτικες συναθροίσεις δύο διαφορετικών εκκλησιών και μιλήσαμε αρκετά με τους υπευθύνους. Μάθαμε έτσι ότι όλοι οι Ευαγγελικοί της FYROM είναι περίπου τρεις χιλιάδες σε ένα πληθυσμό δύο εκατομμυρίων, όπου το 70% είναι τυπικά ορθόδοξοι και 30% Αλβανόφωνοι Μουσουλμάνοι.

Ο Κύριος όμως ευλογεί αυτή την δυναμική μειοψηφία των αδελφών μας με ένα έργο που συνεχώς επεκτείνεται. Την ευλόγησε ακόμη με ένα ξεχωριστό τρόπο, καθώς μέσα από τους κόλπους της προέρχεται ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Μπορίς Τραικόφσκι. Γνωρίζαμε ήδη από δημοσιεύματα του Τύπου για τον Πρόεδρο που εξελέγη τον Νοέμβριο του 1999 και που δεν δίστασε από την πρώτη στιγμή της ανάληψης των καθηκόντων του να διακηρύσσει την πίστη του στον Θεό και να κάνει φανερό το φρόνημά του με κάθε τρόπο. Μάθαμε από τους αδελφούς περισσότερα για τον Μπορίς Τραικόφσκι. Κατά την διάρκεια των σπουδών του στις ΗΠΑ ήρθε σε επαφή με το μήνυμα του Ευαγγελίου, που τον άγγιξε προσωπικά και άλλαξε την ζωή του. Επιστρέφοντας στην πατρίδα του, παράλληλα με την ενασχόλησή του με την πολιτική πήρε ενεργό μέρος στην ζωή της εκκλησίας του διακονώντας άλλοτε ως ποιμένας νεολαίας, άλλοτε ως κήρυκας κ.ο.κ. Ο Κύριος τον ευλόγησε και στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1999 αναδείχθηκε στο ύπατο αξίωμα της χώρας του διαδεχόμενος τον Κίρο Γκλιγκόρωφ. Στους λίγους μήνες που ακολούθησαν με το ήθος του και την προσωπικότητά του κατάφερε να κερδίσει την καθολική σχεδόν συμπάθεια του λαού του, ακόμη και πολιτικών του αντιπάλων. Το σημαντικό είναι ότι δεν άλλαξε σε τίποτε τις σχέσεις του με την εκκλησία, συνεχίζοντας όπως και παλιότερα να μετέχει ενεργά στην εκκλησιαστική ζωή και να δίνει την μαρτυρία του από το επίπεδο του πρώτου πολίτη της χώρας. Έτσι για παράδειγμα, πολλές φορές προσεύχεται δημόσια για την πατρίδα του, χρησιμοποιεί στους λόγους του εδάφια από την Αγία Γραφή έστω και αν αυτά γίνονται από μερικούς αντικείμενα ειρωνικών σχολίων. Η Αγία Γραφή έχει δεσπόζουσα θέση στο γραφείο του και σχεδόν οι περισσότεροι άνθρωποι που τον περιβάλλουν (φρουροί, γραμματείς, σύμβουλοι κλπ) έχουν επιλεγεί από τον χώρο της εκκλησίας με κριτήριο συν τοις άλλοις και την πίστη τους στον Θεό. Η περιέργεια του κόσμου για το τι ακριβώς πρεσβεύει ο Διαμαρτυρόμενος πρόεδρός τους έχει αναβαθμίσει την εμβέλεια του κηρυγματικού λόγου των Ευαγγελικών εκκλησιών. Παράλληλα βέβαια έχει διαλυθεί και το νέφος της καχυποψίας που καλύπτει συνήθως κάθε θρησκευτική μειονότητα σε χώρες με επικρατούσες κρατικές εκκλησίες.

Καθώς άκουγα αυτά από τους ποιμένες των εκκλησιών των Σκοπίων μελαγχολικές σκέψεις ήρθαν στο μυαλό μου αναλογιζόμενος τα "καθ' ημάς". Τι θα συνέβαινε για παράδειγμα αν ένας μη Ορθόδοξος διεκδικούσε την αρχηγία του κράτους μας. Κάποια γεύση πήραμε όταν πρώην υφυπουργός της κυβέρνησής μας αμφισβητήθηκε έντονα για την καταλληλότητά του σε αυτό το αξίωμα με μόνη αιτιολογία ότι δεν ανήκε στην επικρατούσα εκκλησία.

Στις συναθροίσεις που συμμετείχαμε είδαμε από κοντά την θέρμη, την αγάπη και τον ζήλο των αδελφών για το έργο του Κυρίου. Τους μεταφέραμε την αγάπη των Ελλήνων αδελφών και τους τονίσαμε από τον άμβωνα ότι έχουμε το προνόμιο να ανήκουμε όλοι στην ίδια οικογένεια του Χριστού, που δεν την χωρίζουν σύνορα, σύμβολα, ονομασίες κλπ. Ήταν μία συγκινητική στιγμή, όταν ο ποιμένας της μίας εκκλησίας με δάκρυα στα μάτια μας ζήτησε συγγνώμη για το αίσθημα πικρίας που αυτός και οι συμπατριώτες του είχαν για τους Έλληνες με αφορμή παλιότερα γεγονότα σε σχέση με την ονομασία της χώρας τους. Προέτρεψε στην συνέχεια όλα τα μέλη της εκκλησίας του να μας ασπασθούν και κάθε ένα τους να προσευχηθεί για κάθε έναν από μας . Τους δώσαμε κάθε δυνατή υπόσχεση συμπαράστασης για τις δύσκολες ώρες που περνάνε και δεσμευθήκαμε ότι κλιμάκιο του Συνδέσμου μας με γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων θα τους επισκεφθεί το συντομότερο, για να συνδράμει στο έργο της περίθαλψης ασθενών στα πλαίσια μιας ευρύτερης χριστιανικής μαρτυρίας.

Στην επιστροφή κάποια βλάβη του πούλμαν που μας μετέφερε, μας καθήλωσε όλο το βράδυ στον δρόμο έξω από τα Σκόπια. Εκεί, μέσα στον χωρίς κυκλοφορία σκοτεινό δρόμο και την έντονη παγωνιά, ένας ύμνος ακούστηκε πολλές φορές από την συντροφιά μας...... "Κάποιος νοιάζεται γιά σένα! O Ιησούς Χριστός είναι Αυτός που νοιάζεται γιά σένα!". Ενας ύμνος που ταίριαζε στο προσωρινό μας εκείνο πρόβλημα, αλλά που πολύ περισσότερο νιώθαμε να ταιριάζει στον απλό, ανώνυμο, άστεγο, πεινασμένο, άρρωστο και απελπισμένο Σκοπιανό γείτονά μας.

 

Βασίλης Τερζάκης
Γεν. Γραμματέας Συνδέσμου
Χριστιανών Ιατρών & Οδοντιάτρων

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]
Send mail with questions or comments about this web site. to webmaster- Copyright © 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Last modified: 04/11/2006