ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]


ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2000


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

  1. Πανίσχυρη Φρούρηση

  2. Ο Θεός και ο εκλεκτός λατρευτής Του

  3.  Σάρα – Άγαρ

  4.  Η Επίδραση της Αγίας Γραφής στη Διαμόρφωση του Δυτ. Πολιτισμού

  5.  Εκτρώσεις

  6. Η Αναζωογόνηση στην κοινωνία

  7. Τι κερδίζω που δεν αμαρτάνω;

 

 

Πανίσχυρη Φρούρηση

 

του Μ. Β. Κυριακάκη

"Τους εν δυνάμει Θεού φρουρουμένους δια πίστεως εις σωτηρίαν..." (Ά Πέτρου. 1:5)

 

Στο εδ. 5 του 1ου κεφ. της Επιστολής του απ. Πέτρου διαβάζουμε: "Με τη δύναμη του Θεού φυλαττόμεθα". Στο αρχαίο κείμενο είναι "τους εν δυνάμει Θεού φρουρουμένους..." Εδώ είναι μια πανίσχυρη φρούρηση. Μια φρούρηση που αφορά τα τέκνα του Θεού. Διαβεβαιώνει ο Θεός ότι τους δικούς Του τους έχει τοποθετήσει σε ασφάλεια. Όχι απλώς τους φυλάει. Κάτι ισχυρότερο. Τους φρουρεί. Έχει γύρω τους μια ισχυρή φρουρά: Τους εν δυνάμει Θεού φρουρουμένους.

Δεν πρόκειται για μια τιμητική φρουρά. Είναι μια πανίσχυρη φρουρά που εξασφαλίζει και εμπνέει το αίσθημα της ασφαλείας. Βρίσκονται μέσα σ' ένα απόρθητο φρούριο. Αυτοί οι ίδιοι μπορεί να είναι αδύνατοι. Η φρουρά τους όμως είναι πανίσχυρη. Όσες επιθέσεις και αν υποστούν δεν θα κινδυνέψουν. Αυτό το γεγονός κάμνει τον απ. Πέτρο να ξεσπάει σε μια θριαμβευτική δοξολογία: "Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού!" Γιατί ξεχειλίζει αυτή η δοξολογία; "Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού διότι κατά το πολύ έλεος αυτού μας ανεγέννησε!" Και μας αναγέννησε σε μια ζωντανή ελπίδα με την ανάσταση του Χριστού. Και ποιο είναι το περιεχόμενο αυτής της ελπίδας; Κληρονομία άφθαρτη και αμίαντη και αμάραντη φυλαγμένη στους ουρανούς. Για ποιους είναι φυλαγμένη;

Για σας που έχει φρουρουμένους ο Θεός! Για σας που ο ίδιος ο Θεός έχει αναλάβει τη φρούρησή σας.

Ας πλησιάσουμε λοιπόν και ας ρίξουμε μια ματιά σ' αυτούς που φρουρεί ο Θεός.

1. Ας εξετάσουμε πρώτα την ταυτότητά τους. Ποιοι είναι. Ποιους έχει αναλάβει ο Θεός να φυλάξει; Ο Πέτρος σ' αυτό το ερώτημα δίνει μια πλήρη και ξεκάθαρη απάντηση:

α) Είναι αυτοί που έχουν αναγεννηθεί. Ανεγέννησεν ημάς. Είναι αυτοί που μπορούν να πουν "ο Θεός και πατήρ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού ανεγέννησεν ημάς". Γεννημένοι από πάνω. Ξαναγεννημένοι. Αυτοί που γεννήθηκαν όχι εκ θελήματος ανδρός ούτε εκ θελήματος σαρκός, αλλ' εκ Θεού εγεννήθησαν... Αυτό είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα του χριστιανισμού, που τον ξεχωρίζει από όλες τις άλλες θρησκείες. Είναι αυτό που κάμνει ο Θεός στον άνθρωπο και όχι αυτό που κάμνει ο άνθρωπος για τον Θεό ή για τον εαυτό του. Για τον ίδιο, το φυσικό άνθρωπο είναι κάτι το ακατανόητο. Να γεννηθεί ξανά!

Πες του να διορθωθεί, μάλιστα. Πες του να διαπαιδαγωγηθεί· καλύτερα. Αυτό το καταλαβαίνει. Να οργανωθεί πιο συστηματικά. Να προσπαθήσει να αναθεωρήσει τη ζωή του. Να ακολουθήσει ένα καινούργιο σύστημα. Να βρει καινούργιες ιδέες... Να γίνει όμως καινούργιος άνθρωπος αυτό είναι κάτι το ασύλληπτο και ακατανόητο. Και όμως αυτό είναι που κάμνει ο Θεός και αυτό ζητά. Τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο.

Και τούτο γιατί ο άνθρωπος όπως είναι βρίσκεται σε κατάσταση πλήρους χρεοκοπίας. Χρειάζεται να ξαναπλασθεί. Ριζικά, από μέσα. Την ανάγκη αυτή μπορούμε και μεις οι ίδιοι να την διαπιστώσουμε. Ο πολιτισμένος και απολίτιστος. Ο μορφωμένος και ο αμόρφωτος. Ο θρησκευόμενος και ο μη θρησκευόμενος. Όλοι χωρίς καμία εξαίρεση έχουν ανάγκη να ανασυγκροτηθούν από τα θεμέλια. Όχι μια εξωτερική επισκευή. Αναγέννηση χρειάζονται όλοι.

Φυσικά περιέχεται η συγχώρηση για να εκκαθαρισθεί το παρελθόν. Να ξεριζωθεί από μέσα μας η παλαιά φύσις. Να αντικατασταθεί με μια καινούργια ρίζα. Το ετόνισε άλλωστε με ιδιαίτερη έμφαση ο Κύριός μας: Εάν τις δεν γεννηθεί άνωθεν δεν δύναται να ιδεί τη βασιλεία του Θεού... Και το υπογραμμίζει ο Παύλος όταν λέγει ότι εν Χριστώ Ιησού το μόνο που ισχύει είναι καινή κτίσις -καινούργια δημιουργία- "τα παλαιά παρήλθον, ιδού τα πάντα έγιναν νέα..." Πρώτο λοιπόν στοιχείο για την ταυτότητα αυτών που φρουρεί ο Θεός είναι ότι είναι αναγεννημένοι.

β) Δεύτερο στοιχείο είναι ότι υπακούουν. "Εκλεκτούς κατά πρόγνωσιν Θεού εις υπακοήν", λέει στο εδ. 2. Σ' αυτούς απευθύνεται και γι' αυτούς λέει ότι ο Θεός τους φρουρεί. Και στο εδ. 14 επαναλαμβάνει τον χαρακτηρισμό: ως τέκνα υπακοής. Η ασφάλεια λοιπόν και η πανίσχυρη φρούρηση προσφέρεται σ' αυτούς που αναγεννήθηκαν και υπακούουν στη φωνή του Θεού. Είναι ασφαλισμένοι μέσα στο φρούριο της θείας αγάπης. Και είναι μέσα γιατί συμμορφώθηκαν, υπάκουσαν στη φωνή του Θεού και μένουν μέσα.

Η αρχή γίνεται με την αναγέννηση που αποτελεί τη βάση και την προϋπόθεση. Αυτή η αρχή περιέχει την έφεση για τον αγιασμό. Ο αναγεννημένος προχωρεί και όσο προχωρεί τόσο αντιλαμβάνεται τη δική του αδυναμία και παραχωρεί τον εαυτό του στη φύλαξη του Θεού.

Αυτά ως προς την ταυτότητα του ανθρώπου που φρουρεί ο Θεός.

2. Τι ακριβώς είναι η φρούρηση; Τι μορφή παίρνει; Ο Πέτρος μας αναφέρει τρία στοιχεία:

α) είναι ο εφοδιασμός του Θεού. Δεν φτάνει να είναι κανείς μέσα σ' ένα φρούριο. Για να είναι ασφαλής χρειάζεται το φρούριο να εφοδιάζεται συνεχώς. Και αυτό περιγράφεται με τη φράση "εν δυνάμει Θεού". Τους εν δυνάμει Θεού φρουρουμένους. Όχι απλώς με τη δύναμη του Θεού, αλλά μέσα στη δύναμη του Θεού. Όταν λοιπόν ο άνθρωπος έχει δεχθεί το θείο σπέρμα μέσα στην καρδιά του και όταν βαδίζει με υποταγή στο δρόμο που του εχάραξε ο Θεός, τότε θείες δυνάμεις τον περιφρουρούν. Όπως το λέει ο Δαβίδ στον 34ο Ψαλμό εδ. 7 "άγγελος Κυρίου στρατοπεδεύει κύκλω των φοβουμένων αυτόν..." Έτσι ο Θεός γίνεται το φρούριο και ο πύργος της ασφαλείας του.

Ας τον χτυπούν μανιασμένα και αγριεμένα τα κύματα. Ας φυσά ο αντίθετος άνεμος. Έρχονται πειρασμοί; Ξεσπούν διωγμοί; Τον σφίγγουν θλίψεις; "Καθώς τα όρη κυκλώνουν την Ιερουσαλήμ έτσι ο Κύριος κυκλώνει τον λαόν του" (Ψαλμ. 125:2). Ο Δαβίδ ένοιωθε αυτή τη φρούρηση όταν έλεγε "Με περικυκλώνεις όπισθεν και έμπροσθεν και έθεσες επάνω μου το χέρι σου" (Ψαλμ. 139:5).

Αλλά τι μέρος παίρνει ο πιστός άνθρωπος σ' αυτή τη φρούρησή του; Είναι φανερό ότι οι δυνάμεις που τον φρουρούν δεν είναι δικές του. Αλλά και ο ίδιος δεν είναι ένα παθητικό όργανο. Παίρνει ενεργό μέρος. Και αυτό εκφράζεται με τη φράση: "δια πίστεως" - φρουρουμένους εν δυνάμει δια πίστεως". Ο συνδετικός κρίκος που ενώνει τη δύναμη του Θεού με τη δική μας αδυναμία είναι η πίστις. Η δύναμις υπάρχει και είναι στη διάθεσή μας, αλλ' απαιτείται ο αγωγός. Και αυτός ο αγωγός είναι η πίστις. Έτσι η ανάγκη μας συνδέεται με την αφθονία του Θεού. Η φτώχεια μας με τον ανεξιχνίαστο πλούτο του Χριστού. Η άγνοιά μας με τη σοφία του Θεού. Αυτή η πίστις - εμπιστοσύνη στο Θεό έκαμνε τον Ιώβ να λέει: Και εάν με θανατώνει, θέλω ελπίζει επ' αυτόν... Αυτή η πίστις έκαμνε τον Αββακούμ να τραγουδά:

Αν η συκιά δεν βλαστήσει

και δεν δώσει καρπό το αμπέλι

ο κόπος για τις ελιές πάει χαμένος

και τα χωράφια δεν φέρουν καρπό·

αν το ποίμνιο αφανισθεί στο μανδρί

και δεν υπάρχουν βόδια στο σταύλο

Εγώ όμως θα ευφραίνομαι εις τον

Κύριον, θα χαίρομαι στο Θεό

της σωτηρίας μου...

3: 17-18

Αυτή είναι η πίστις που νικά τον κόσμο. Με αυτή την πίστι τα τρία παλικάρια, ο Σεδράχ, ο Μισάχ και ο Αβδενεγώ, είπαν στον Ναβουχοδονόσωρα που τους απειλούσε με το καμίνι: Εμείς δεν είναι ανάγκη να σου απαντήσουμε... Ο Θεός μας, τον οποίον λατρεύουμε είναι δυνατός να μας ελευθερώσει και από το καμίνι και από τις φλόγες και από τα χέρια σου. Μα και εάν ουχί ας είναι γνωστόν σε σένα, βασιλιά, ότι τους θεούς σου δεν λατρεύουμε και την εικόνα τη χρυσή που έστησες, δεν προσκυνούμε... (Δανιήλ 3:17-18). Αυτή η πίστις εξασφαλίζει το απόρθητο φρούριο.

β) Η φρούρηση εξασφαλίζεται με δοκιμές και ασκήσεις που γίνονται από καιρού σε καιρό. Γι' αυτό λέει στο εδ. 7: Εάν χρειασθεί λυπηθείτε σε διαφόρους πειρασμούς... έτσι η δοκιμή της πίστεώς σας θα αποδείξει τη γνησιότητα και αντοχή της.

Η ασφάλεια του χριστιανού δεν συνίσταται στην έλλειψη κινδύνων και επιθέσεων. Δεν είναι κλεισμένοι σ' ένα ήρεμο και ατάραχο ησυχαστήριο. Είναι μέσα σ' ένα φρούριο που προσβάλλεται συνεχώς. Έχει όμως τη δύναμη να αποκρούσει όλες τις επιθέσεις.

γ) Επειδή η τελική έκβαση είναι εξασφαλισμένη απολαμβάνει χαρά ανεκλάλητη και ένδοξη. Οι πειρασμοί και οι θλίψεις έρχονται και παρέρχονται. Η χαρά όμως του χριστιανού είναι σταθερή ακόμα και όταν θλίβεται. Και τότε χαίρει γιατί η χάρις του Θεού και στην κοιλάδα του κλαυθμώνος όταν βαδίζει την μεταβάλλει σε πηγή υδάτων. Ελπίδα που λάμπει· υπομονή και καρτερία· διαμάντια που στολίζουν τον χαρακτήρα του. Γιατί ξέρει πως η θλίψις εργάζεται υπομονή, η υπομονή ελπίδα, μια ελπίδα που δεν καταισχύνει...

Ο Αριστοτέλης, ο μεγάλος αυτός φιλόσοφος της αρχαιότητας, τόνισε την αρχή του αιτίου και του αιτιατού. Αυτό σημαίνει ότι κάθε τι αποβλέπει και πρέπει να αποβλέπει σε κάτι. Δεν το διακρίνουμε αμέσως. Μια μέρα όμως θα αποκαλυφθεί.

Γιατί ο Γολγοθάς και ο Σταυρός; Γιατί έτσι θα γίνουν οι νέοι ουρανοί. Και η νέα γη. Γιατί ο δικός σου Γολγοθάς και ο δικός σου σταυρός; Γιατί έτσι θα πάρεις τη θέση σου στο νέο ουρανό και τη νέα γη.

Ο Θεός σε φρουρεί -σε έχει φυλαγμένο, και σε καταρτίζει με τις δοκιμασίες, για να πάρεις στο τέλος την φυλαγμένη για σένα κληρονομία που είναι άφθαρτη και αμίαντη και αμάραντη.

Εκεί είναι το ένδοξο τέρμα. Τώρα φρουρημένοι με μια πανίσχυρη φρούρηση, με δοκιμασία και άσκηση, απολαμβάνετε το τέλος της πίστεώς σας τη σωτηρία της ψυχής. Τώρα τον αρραβώνα. Τότε την ολοκλήρωση -όταν θα είναι "ο Θεός τα πάντα εν πάσι". I

 

 

 

Ο Θεός και ο εκλεκτός λατρευτής Του

Συνέχεια από το προηγούμενο

του αιδ. Μελ. Μελετιάδη

Εάν η σωτηρία δεν στηρίζεται πάνω στην ανθρώπινη ηθική τότε είναι αυτονόητο ότι η λύτρωση έχει υπερφυσική προέλευση η οποία, σύμφωνα με το Λόγο του Θεού, συνίσταται από δύο παράγοντες.

1. Η Διαθήκη του Θεού

Επανειλημμένα η Γραφή διακηρύττει ότι η έξοδος των Εβραίων στηρίχθηκε πάνω στο γεγονός ότι ο Θεός θυμάται τη διαθήκη που έκαμε προς τον Αβραάμ (Γέν. 17), ''... και ενεθυμήθη ο Θεός την διαθήκην αυτού προς τον Αβραάμ. Τον Ισαάκ, και τον Ιακώβ'' (Έξ. 2.24, επίσης 6.5). Αυτήν την διαθήκη ο Θεός την επαναλαμβάνει τώρα για να τους κάμει κοινωνούς των επτά ευλογιών που κομίζει.

α. ''θέλω σας εκβάλλει υποκάτωθεν του φορτίου των Αιγυπτίων'' (6.6)

Η υπ' αριθμόν ένα πράξη του Θεού είναι να τους απαλλάξει από το δυσβάστακτο φορτίο που κουβαλούσαν. Το ίδιο κάμνει ο Θεός σήμερα στην περίοδο της χάρης καθώς η σωτηρία που προσφέρει εν Χριστώ απαλλάσσει το άτομο τουλάχιστον από τριών ειδών φορτία:

i. Το μισθό της αμαρτίας (Ιωάν. 3.16)

ii. Τη συναίσθηση της ενοχής (Α΄ Ιωάν. 1.9)

iii. Το φόβο του θανάτου (Ιωάν. 11.25)

β. ''και θέλω σας ελευθερώσει από της δουλείας αυτών''

Ο Θεός δεν περιορίζεται μόνο στην αφαίρεση του φορτίου αλλά προχωρά να τους βγάλει και από τον τόπο της δουλείας. Διότι εάν δεν το κάνει τότε η απελευθέρωσή τους από τη δουλεία θα είναι δώρο άδωρο. Σ' αυτά τα λόγια του Θεού υπάρχει μια δεύτερη αλήθεια σχετικά με τη σωτηρία ότι, ο Θεός όχι μόνο αφαιρεί τα φορτία που η αμαρτία έχει τοποθετήσει πάνω στους εκλεκτούς Του, αλλά τους ελευθερώνει και από την εξουσία του βασιλιά της χώρας της αμαρτίας.

γ. ''και θέλω σας λυτρώσει''

Λύτρωση σημαίνει καταβολή λύτρων για την εξαγορά κάποιου. Η λύτρωση του Ευαγγελίου προϋποθέτει κόστος και ταυτόχρονα δύναμη. Πραγματοποιήθηκε με το αίμα του Ιησού Χριστού και με την ανάστασή Του. Γι' αυτό το λόγο ο απ. Παύλος υπενθυμίζει του Κορινθίους ''ηγοράσθητε δια τιμής'' (Α' Κορινθ. 6.20).1

δ. ''και θέλω σας λάβει εις εμαυτόν δια λαόν μου'' (6.7)

Επαναλαμβάνει το γεγονός ότι είναι λαός Του και γι' αυτό το λόγο τους λυτρώνει. Για τον Θεό αυτοί ήσαν το πολύτιμο μαργαριτάρι κι αυτό όχι γιατί είχαν κάτι καλό οι ίδιοι. Το ίδιο ισχύει και για τους μαθητές του Ιησού Χριστού που αποτελούν τον λαό της Καινής Διαθήκης. Αν και εντελώς αποξενωμένοι από την επαγγελία, δούλοι της αμαρτίας μέσα στη σκοτεινή πνευματική 'Αίγυπτο' ο Θεός τους θεωρεί 'πολύτιμους' εν Χριστώ και γι' αυτό κινείται να τους λυτρώσει.

ε. ''και θέλω είσθαι Θεός ημών'' (6.7)

Από τη τρίτη πληγή και μετά ο Θεός τους φανερώνει ότι Αυτός είναι ο δικός τους Θεός καθώς διαχωρίζει τους κατοίκους της Αιγύπτου σε λαό Του (απογόνους του Αβραάμ και κληρονόμους της Διαθήκης) και σε μη λαό Του (μη απογόνους του Αβραάμ και αποδέκτες της κρίσης του Θεού).2 Τους το έδειξε όταν άνοιξε την Ερυθρά Θάλασσα σώζοντας το λαό Του και καταστρέφοντας τον μη λαό Του. Τους το φανέρωνε για 40 χρόνια όταν τους οδηγούσε και τους φρόντιζε μέσα στην αχάρακτη και συνεχώς μεταβαλλόμενη έρημο. Ο Θεός στάθηκε πιστός στην υπόσχεσή Του και το απέδειξε ατέλειωτες φορές, ''Εγώ θέλω είσθαι Θεός ημών''.

Σήμερα, έρχεται ο Αιώνιος και Αναλλοίωτος Θεός και προσφέρει την ίδια υπόσχεση στον πιστό μαθητή Του, ''Θέλω είσθαι Θεός αυτών'' (Β' Κορινθίους 6.16).

στ. ''και θέλω σας φέρει εις την γην'' (6.8)

Ο Κυρίαρχος Θεός δεν τους προσφέρει μονάχα τη λύτρωση και την απαλλαγή από τους δυνάστες τους αλλά υπόσχεται να τους φέρει στην υποσχεθείσα γη της Ανάπαυσης. Η εξέλιξη της ιστορίας αποκαλύπτει το γεγονός ότι παρά τις δοκιμασίες που βίωσαν στην πορεία τελικά το μεγάλο τους ταξίδι ολοκληρώθηκε και απόλαυσαν την κληρονομιά της σαββατικής τους ιερής ανάπαυσης.

Στην Καινή Διαθήκη η υπόσχεση του Κυρίου της Εκκλησίας είναι ταυτόσημη, καθώς υπόσχεται στο λαό Του (που στη Καινή Διαθήκη είναι η Εκκλησία του Ιησού Χριστού) ανάλογη κληρονομιά αιώνιας σαββατικής ανάπαυσης. Με τη διαφορά ότι η Χώρα της Επαγγελίας δεν θα είναι κάποιο γεωγραφικό σημείο επάνω στη γη αλλά στην Παρουσία του Αιώνιου Θεού (Ιωάννης 14.2-3).

ζ. ''και θέλω σας δώσει αυτήν εις κληρονομίαν'' (7.8)

Τα λόγια αυτά του Θεού εκφράζουν τον τελικό σκοπό της απολύτρωσης για τον λαό Του. Να απολαύσουν εκείνο που ο Θεός είχε υποσχεθεί στους πατέρες.

Το μήνυμα της Καινής Διαθήκης προς το λαό της είναι όμοιο. Μάλιστα, για να ενθαρρύνει τους πιστούς ο Θεός έχει δώσει το Άγιο Πνεύμα ως ''τον αρραβώνα της κληρονομίας'' (Εφεσίους 1.13β-14) σύμβολο και σφραγίδα της εκπλήρωσης της υπόσχεσης.

Όμως, το ερώτημα που λογικά δημιουργείται είναι, 'Γιατί ο Αβραάμ να γίνει αποδέκτης μια τέτοιας λυτρωτικής Διαθήκης και στη συνέχεια να την απολαύσουν οι απόγονοί Του; Όταν, μάλιστα, ούτε ο μεν ούτε οι δε είχαν κάτι καλό μέσα τους. Η απάντηση σ' αυτό το πολύ σημαντικό ερώτημα είναι μία και πηγάζει μέσα από τα βιβλία της Γένεσης και της Εξόδου και αποτελεί τον βασικό παράγοντα πάνω στον οποίο στηρίχθηκε η Λύτρωση.

2. Η Εκλογή του Θεού

Ο λαός του Θεού λυτρώθηκε και συνεχίζει να λυτρώνεται, εξαιτίας της Διαθήκης η οποία είναι αποτέλεσμα της αυτόνομης και κυρίαρχης εκλογής του Παντοκράτορα Θεού. Είναι σημαντική η λεπτομέρεια που αποκαλύπτει ο Θεός στο διάλογο που έχει με τον Μωϋσή σχετικά με το Όνομά Του. Ο Θεός του λέει ότι το Όνομα με το οποίο παρουσιάστηκε όταν έδινε τη Διαθήκη στους Πατέρες ήταν 'Θεός Παντοκράτωρ = Σαντάι' (Έξ. 6.3/Γέν. 17.1). Ως Παντοκράτορας Θεός δεν υπόκειται σε κανενός δημιουργήματος τη θέληση ή την επιθυμία. Γι' αυτό το λόγο έκλεξε τον Αβραάμ ως λατρευτή του χωρίς ποτέ να του δώσει την ευκαιρία να επιλέξει και μέσα από τον οποίο να ευλογήσει όλα τα έθνη.

Αυτή η έννοια της κυριαρχίας του Θεού στην εκλογή του λατρευτή Του διαφαίνεται στην ιστορία της σωτηρίας κι από ένα ακόμη στοιχείο το οποίο επίσης προκαλεί την ανθρώπινη αντίληψη περί δικαίου και 'ελευθέρας βούλησης'. Αυτό το στοιχείο είναι ο διαχωρισμός τον οποίο ο Θεός ενεργεί. Για το λαό Του στη Παλαιά Διαθήκη ο Θεός επανειλημμένα θα πει στον Φαραώ, ''και θέλω βάλει διαφοράν μεταξύ του λαού μου και του λαού σου'' (Έξ. 8.23). Ξανά και ξανά θα αποκαλέσει τους Εβραίους ''λαό μου'' (Έξ. 9.1) παρά το γεγονός ότι εκείνοι δεν Τον γνώριζαν για να αισθανθούν ως λαό Του. Δεν θα είναι λίγες οι φορές που ο Θεός θα τους πει, ''Σας έκλεξεν Κύριος ο Θεός δια να είσαι εις αυτόν εκλεκτός, παρά πάντας τους λαούς τους επί του προσώπου της γης'' (Δευτερ. 7.6).

Ένα από τα χαρακτηριστικά του Θεού της Αγίας Γραφής είναι το γεγονός ότι είναι Αναλλοίωτος και ο λόγος του παραμένει αιώνια. Έτσι, το ίδιο μήνυμα ισχύει για τον εκλεκτό λαό της Καινής Διαθήκης που σφραγίστηκε με το δικό Του αίμα. ''Σεις δεν εκλέξατε εμέ, αλλά εγώ έκλεξα εσάς'' (Ιωάν. 15.15), ''Ευλογητός ο Θεός και Πατήρ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού ο ευλογήσας ημάς εν πάση ευλογία πνευματική εις τα επουράνια δια Χριστού καθώς εξέλεξεν ημάς προ καταβολής του κόσμου'' (Εφεσίους 1.3-4). Συνεπάγεται, λοιπόν, ότι ο πιστός της Καινής Διαθήκης δεν είναι πιστός επειδή εκείνος το θέλησε ή το επέλεξε. Είναι εκλεκτός λατρευτής επειδή ο Απόλυτα Παντοκράτορας Θεός το θέλησε και τον έκλεξε ''προ καταβολής του κόσμου''. Η αλήθεια αυτή είναι λυτρωτική καθώς η σωτηρία του ατόμου δεν στηρίζεται και δεν πηγάζει από το έργο του ανθρώπου, είτε αυτό είναι καλά έργα, είτε συναισθήματα, είτε κάτι άλλο.

Βέβαια ο Θεός που εκλέγει τον λατρευτή Του και του προσφέρει το προνόμιο να Τον γνωρίσει λατρεύοντάς Τον, κινείται μέσα στο Λόγο Του να του πει πώς πρέπει να Τον λατρεύσει. Ένα κάλεσμα που φανερώνει την αποστολή του εκλεκτού λατρευτή.

Δ. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΛΥΤΡΩΣΗΣ

Η επιθυμία του Θεού για το λαό Του ήταν να φύγει από την Αίγυπτο και να πορευθεί στην ξερή κι έρημη έρημο όπου Αυτός να του φανερωθεί κι εκεί, μακριά από τις επιρροές της αμαρτωλής Αιγύπτου, να Τον λατρεύσει (Έξ. 5.1).

Ο Φαραώ ενώ αρχικά αρνείται την όλη ιδέα, τελικά μετά την τέταρτη κρίση του Θεού (ματωμένος Νείλος, βατράχια, σκνίπες, κυνόμυιαι) δέχεται τη διαφοροποίηση του λαού του Θεού από τους υπόλοιπους κατοίκους της Αιγύπτου αναφορικά με το πρόσωπο της λατρείας τους και τον τρόπο που αυτή έπρεπε να πραγματοποιηθεί. Ο μόνος περιορισμός του Φαραώ στην επιθυμία αυτή του λαού του Θεού είναι να μην απομακρυνθούν από την Αίγυπτο, ''Και εκάλεσεν ο Φαραώ τον Μωϋσήν και τον Ααρών, και είπεν, Υπάγετε, κάμετε θυσίαν εις τον Θεόν σας εν ταύτη τη γη'' (Έξ. 8.25).

Θα μπορούσε, ο ανυποψίαστος μελετητής, να θαυμάσει την συγκαταβατικότητα του Φαραώ και να κατακρίνει την σκληρή και άκαμπτη στάση των δύο αδελφών. Δίχως αμφιβολία η πρόταση του Φαραώ είναι δελεαστική, είναι σαν να λέει, ''Λατρεύστε το Θεό σας αλλά μέσα στα όρια της Αιγύπτου''. Όμως, για τον Εκλεκτό Λατρευτή του Θεού η πρόταση είναι παγίδα. Διότι ο Εκλεκτός Λατρευτής λυτρώθηκε για να γνωρίζει και να λατρεύει τον Θεό Του μακριά από τις αμαρτωλές σειρήνες του κόσμου. Γι' αυτό συνεχώς ο Θεός θα τους καλεί, ''Εξέλθετε εκ μέσου αυτών'' (Β' Κορινθίους 6.17). Κι αυτό διότι, ''Λαός άγιος είσαι εις Κύριον τον Θεόν σου. Και σε έκλεξεν ο Κύριος δια να είσαι εις αυτόν... βασίλειον ιεράτευμα, έθνος άγιον'' (Δευτερ. 14.2/Έξ. 19.6).

Το κάλεσμα του Κυρίου στην εκκλησία των Εκλεκτών Λατρευτών Του σήμερα είναι να ''εξερχώμεθα, λοιπόν, προς αυτόν έξω του στρατοπέδου'' (Εβρ. 13.13). Αντίθετα, η πρόταση του Διαβόλου προς τους Εκλεκτούς του Θεού είναι όμοια μ' εκείνη του Φαραώ, ''Λάτρευσε το Θεό σου αλλά μέσα στο κόσμο και με τους τρόπους που ο κόσμος προσφέρει''. Η πρόταση είναι συμβιβαστική καθώς προσκαλεί τους πιστούς να λατρεύσουν τον Θεό που τους έκλεξε μέσα από τις κατηγορίες και τον τρόπο ζωής που ο κόσμος προσφέρει.

Στην δελεαστική πρόταση του Φαραώ ο Μωϋσής αντιδρά λέγοντας, ''Δεν αρμόζει να γίνει ούτω. Διότι ημείς θυσιάζωμεν εις Κύριον τον Θεόν ημών θυσίας, τας οποίας οι Αιγύπτιοι βδελύττονται. Ιδού, εάν ημείς θυσιάσωμεν θυσίας, τας οποίας οι Αιγύπτιοι βδελύττονται, έμπροσθεν των οφθαλμών αυτών, δεν θέλουσι μας λιθοβολήσει;'' (Έξ. 8.26). Η λατρεία που ο Θεός επιζητεί από τον Εκλεκτό Λατρευτή Του συνίσταται από τέτοια θυσία που προκαλεί εκείνους που δεν είναι εκλεκτοί λατρευτές σε σημείο που αντιδρούν όχι μόνο ειρωνικά αλλά πολλές φορές και βίαια.

Το ίδιο κάλεσμα ισχύει για τους Εκλεκτούς Λατρευτές όλων των αιώνων: Πρέπει να φύγουν από τις λατρευτικές αντιλήψεις και κατηγορίες της Αιγύπτου. Γι' αυτό η λατρεία του Θεού δεν συνίσταται από συναισθηματισμούς αλλά από τρόπο ζωής. Ο Απ. Παύλος το ξεκαθαρίζει όταν λέει, ''καθώς εξέλεξεν ημάς δι' αυτού προ καταβολής κόσμου, δια να ήμεθα άγιοι και άμωμοι ενώπιον αυτού'' (Εφεσίους 1.4). Κι ο Απ. Πέτρος προσθέτει τη δική του φωνή λέγοντας, ''Σεις όμως είσθαι 'γένος εκλεκτόν, βασίλειον ιεράτευμα, έθνος άγιον, λαός τον οποίον απέκτησεν ο Θεός, δια να εξαγγείλετε τας αρετάς εκείνου, όστις σας εκάλεσεν εκ τους σκότους εις το θαυμαστόν αυτού φως. Οι ποτέ μη όντες λαός, τώρα δε λαός του Θεού. οι ποτέ μη ηλεημένοι, τώρα δε ηλεηθέντες'' (Α΄ Πέτρου 2.9-10).

Έτσι, η 'Άγια Ζωή' δεν σημαίνει ζωή απάθειας, αδράνειας ή εσωστρέφειας, αλλά ενεργητικότητας, προόδου, δημιουργίας. Σημαίνει μια διαφορετική προσέγγιση προς τον Θεό από αυτήν που κόσμος προσφέρει και προτείνει. Σημαίνει ότι επειδή κάποιος είναι Εκλεκτός Λατρευτής, καλείται να λατρεύει τον Θεό μέσα στα πλαίσια του Νόμου του Θεού. Κάτι που προκαλεί την έχθρα και την αντιπάθεια του κόσμου.

Σημαίνει:

1. Να μην έχεις άλλους θεούς εκτός από τον Μόνο που υπάρχει.

2. Να μη κάμνεις ομοιώματα στα οποία να προσεύχεσαι και να στηρίζεις την ελπίδα σου

3. Δεν θα χρησιμοποιείς το Όνομα του Θεού επιπόλαια και με ελαφρότητα

4. Έξι ημέρες θα δουλεύεις, την έβδομη θα λατρεύεις το Θεό σου σε εκκλησία αγίων

5. Θα τιμάς τους γονείς σου και θα τους φροντίζεις στην ανάγκη τους

6. Δεν θα φονεύσεις άνθρωπο ακόμη και το μωρό που μεγαλώνει στη μήτρα

7. Δεν θα είσαι άπιστος σύζυγος πριν και μετά το γάμο σου

8. Δεν θα κλέψεις ακόμη και την εφορία πόσο μάλλον τον Θεό

9. Δεν θα είσαι ψευδομάρτυρας. Κρατάς τις υποσχέσεις που έδωσες στον Θεό;

10. Δεν θα επιτρέπεις οι επιθυμίες να σε κυριαρχούν.

Τω Θεώ η Δόξα! I

 

 

 

 

 

Σάρα - Άγαρ

της κας Ιωάννας Σαχινίδου

 

 

Η Σάρα και η Άγαρ. Δύο γυναίκες κι ανάμεσά τους, ένας άνδρας, ο Πατριάρχης Άβραμ, ο ιδρυτής του Ισραηλιτικού έθνους. Η Σάρα είναι η γυναίκα του Άβραμ. Η Άγαρ η Αιγυπτία δούλη της Σάρας, που "έδωκεν (η Σάρα) αυτήν εις Άβραμ, τον άνδρα αυτής, δια να είναι γυνή αυτού" (Γένεσις 16:3) και γέννησε ένα γιο στον Άβραμ.

Ο Θεός είχε δώσει στον Άβραμ μια τρομαχτική υπόσχεση: "Θέλω σε κάνει εις έθνος μέγα... εις το σπέρμα σου θέλω δώσει την γην ταύτην... και θέλω καταστήσει το σπέρμα σου ως την άμμον της γης" (Γένεσις 12:2,7, 13:16). Την υπόσχεση την επαναλαμβάνει ο Θεός σε διάφορες στιγμές της ζωής του Άβραμ. Μια υπόσχεση με πολλές διαστάσεις. Διάσταση προσωπική και οικογενειακή μια και αφορά στη γέννηση ενός γιου, αλλά και εθνική, μια και από το γιο του Άβραμ, το σπέρμα του, θα δημιουργηθεί ένα νέο έθνος, μεγάλο και πολυπληθές. Η υπόσχεση έχει και γεωγραφική διάσταση, μια και ο Θεός δείχνει στον Άβραμ, την περιοχή, τον γεωγραφικό χώρο που θα κατοικήσει, θα πολλαπλασιαστεί, θα αναπτυχθεί, αφού τον κατακτήσει.

Η ιστορία του Άβραμ, της Σάρας και της Άγαρ είναι για τα σημερινά δεδομένα, ατομικά, οικογενειακά και κοινωνικά, μια ιστορία παράδοξη, καθώς η Άγαρ είναι η "άλλη γυναίκα", το τρίτο σκέλος του τριγώνου.

Η Γένεσις είναι το μόνο βιβλίο της Βίβλου που ο συγγραφέας του δεν είχε προσωπική επαφή με τα γεγονότα που εξιστορεί και τον χωρίζει απ' αυτά χρονική απόσταση χιλιετιών. Μέχρι τις αρχές του αιώνα μας δεν υπήρχαν αρχαιολογικά ευρήματα για την περίοδο αυτή, και οι ιστορικοί, αλλά ακόμα και οι θεολόγοι την ωθούσαν στο χώρο της μυθολογίας.

Τα ερωτηματικά που προκύπτουν στο σημερινό άνθρωπο, πιστό ή άπιστο, είναι αν καταρχήν τα γεγονότα στα οποία αναφερόμαστε είναι ιστορικά, αλλά ακόμα τι πνευματικά μηνύματα μπορεί να αντλήσουμε σήμερα από εποχές, όπου ζει ένας κόσμος τελείως διαφορετικός από το σημερινό, πρωτόγονος, με ζωή νομαδική, όπου η δουλεία, η παλλακεία, η πολυγαμία αποτελούν άγραφους νόμους.

Βιβλικό Κείμενο - Πλαίσιο

Τα γεγονότα που εξιστορούνται στη Βίβλο, στο Λόγο του Θεού, εκτείνονται στον ιστορικό χρόνο αρκετών χιλιετιών. Κάθε μια όμως διήγηση, ένα κείμενο που μελετούμε έχει διαμορφωθεί μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο διαφόρων συνθηκών κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών, πολιτιστικών, θεολογικών, πολιτισμικών, γεωγραφικών, ιστορικών, νομικών (άγραφων - γραπτών), χρονικών.

Διαφορετικές συνθήκες διαμορφώνουν το πλαίσιο της εποχής του Αβραάμ, της περιόδου της περιπλάνησης στην έρημο, της αιχμαλωσίας, των Ευαγγελίων, των Πράξεων. Εντελώς διαφορετικό πλαίσιο περιβάλλει τη δημιουργία του κόσμου σε έναν απώτερο μακρινό χρόνο του παρελθόντος και ένα τελείως διαφορετικό κείμενο έχουμε στην Αποκάλυψη, στον απώτερο χρόνο του μέλλοντος, πέρα από τον ιστορικό χρόνο.

Εκτός από τις εξωτερικές συνθήκες που διαμορφώνουν το πλαίσιο του κειμένου το ίδιο το κείμενο με τη μορφή του (ποίηση, γραπτός λόγος, προφητεία, έμμεσος λόγος, άμεσος) διαμορφώνει διαφορετικά στοιχεία για την ιστορία και την διήγηση των γεγονότων.

Καθώς μελετούμε τα κείμενα των Γραφών όταν μελετούμε και το πλαίσιο μέσα στο οποίο διαμορφώθηκαν, μπορούμε καλύτερα να διακρίνουμε:

1) Το θέλημα του Θεού. Το σχέδιο του Θεού, στη δημιουργία, στη διακυβέρνηση του κόσμου με τη θεία Του Πρόνοια και την σωτηρία με την ενσάρκωση του Λόγου, το δώρο της νέας ζωής στον άνθρωπο και της αιώνιας ζωής, το σχέδιο του Θεού που πηγάζει από την αγάπη Του είναι ένα και αναλλοίωτο και ξετυλίγεται στις σελίδες της Βίβλου.

2) Τις συνθήκες - πλαίσιο. Οι συνθήκες μέσα στις οποίες ζουν τα άτομα, οι οικογένειες, οι κοινωνίες και μέσα στις οποίες εργάζεται ο Θεός στη γη μας αλλάζουν. Είναι οι άνθρωποι που διαμορφώνουν πολλές από τις συνθήκες αυτές (νόμους, πολιτισμό, ήθη, έθιμα). Ακόμα και σε θεοκρατικές κοινωνίες όπως του Ισραήλ, ο Μωσαϊκός Νόμος αντανακλά την κοινωνική δομή και κατάσταση της εποχής εκείνης.

3) Τις εντολές - περιγραφές. Οι εντολές που δίδονται στη Βίβλο αποκαλύπτουν το θέλημα του Θεού, μέσα σε ένα πλαίσιο. Οι περιγραφές όμως μπορεί να αναφέρονται σε γεγονότα που δεν είναι μέσα στο θέλημα του Θεού, αλλά είναι αποτέλεσμα της μωρίας, της αμαρτίας, ή της απιστίας ανθρώπων.

4) Τις προσωπικές υποσχέσεις του Θεού. Ο Θεός στα πρόσωπα που παίρνουν μέρος στις αφηγήσεις της Βίβλου δίνει προσωπικές εντολές, υποσχέσεις, αποκαλύπτει το θέλημά Του για την προσωπική τους ζωή. Όλα αυτά πολλές φορές είναι πέρα από τις οποιοσδήποτε κοινωνικές, φυσικές, ή άλλες συνθήκες όπου ζει το άτομο και πέρα από κάθε ανθρώπινη λογική και μέτρο. Ο Άβραμ είναι σε μεγάλη ηλικία και της Σάρας έχουν σταματήσει τα έμμηνα όταν τους υπόσχεται ότι θα αποκτήσουν παιδί.

Στο κείμενο που μελετούμε είναι βασικό να διακρίνουμε το σχέδιο του Θεού, τις υποσχέσεις και εντολές Του στα πρόσωπα των αφηγήσεων, και ποιες οι συνθήκες μέσα στις οποίες ζουν. Έτσι θα μπορέσουμε να αντιληφθούμε αν οι ήρωες της ιστορίας ακολουθούν το θέλημα του Θεού, τα έθιμα της εποχής ή τις προσωπικές τους επιλογές.

Αρχαιολογικά Ευρήματα

Η πατριαρχική περίοδος συμπίπτει με την Μέση Ορειχάλκινη (2000 π.Χ. έως 1500 π.Χ.). Τα αρχαιολογικά ευρήματα που ήρθαν στο φως μετά το 1930 έχυσαν σε όλο το μήκος αυτής της περιόδου άφθονο νέο φως. Κοινωνικές συνθήκες, τρόποι ζωής, έθιμα αναφερόμενα σε οικονομικές και οικογενειακές σχέσεις, λεπτομέρειες του γεωγραφικού περιβάλλοντος, επιβεβαιώνουν την ακρίβεια της βιβλικής αφήγησης.

Στο παλάτι και σε ιδιωτικά σπίτια της Νούξι ανασκάφηκαν περισσότερες από 2000 πήλινες πινακίδες γραμμένες με σφηνοειδή γραφή. Πολλά από αυτά τα κείμενα είναι συμβόλαια, δικαστικές αποφάσεις και εκθέσεις κρατικών οργάνων που συνθέτουν μια ενδιαφέρουσα εικόνα της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής της κοινωνίας.

Ανάμεσα στα έγγραφα της Νούξι έχουν διασωθεί συμβόλαια με βάση το έθιμο κατά το οποίο μια γυναίκα, που δεν τεκνοποιούσε, ήταν υποχρεωμένη να εξασφαλίσει στον άντρα της μια δούλη για να του δώσει παιδί, που θα εθεωρείτο δικό της. Σύμφωνα με αυτό το έθιμο κινήθηκε η Σάρα όταν έδωσε στον Άβραμ τη δούλη της (16:1-4).

Η κληρονομιά ανήκε στον πρεσβύτερο γιο. Σύμφωνα με αυτό το καθεστώς η κληρονομιά του Αβραάμ ανήκε στον Ισμαήλ.

Οι πήλινες πινακίδες διαφύλαξαν πολλά πολύτιμα μυστικά για τις βιβλικές μας μελέτες.

Η γυναίκα στις πατριαρχικές κοινωνίες

Κάτω από το καθεστώς της Πεντατεύχου ο άνδρας είναι κυρίαρχος της οικογένειάς του. Στις ιστορικές περιγραφές οι πρωταγωνιστές στην υπόθεση είναι άνδρες, ενώ οι γυναίκες είναι δευτερεύοντες χαρακτήρες ή απουσιάζουν εντελώς. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις πρώτες υποσχέσεις του Θεού, η Σάρα όχι μόνο δεν παρευρίσκεται κοντά στον Άβραμ, αλλά και δεν αναφέρεται σ' αυτές. Στις διηγήσεις εμφανίζεται περιοδικά. Τα συναισθήματά της και οι αντιδράσεις της, σπάνια αναφέρονται σαν να μη λαμβάνονται υπ' όψιν (όπως όταν την παρουσιάζει ο Αβραάμ δύο φορές σαν αδελφή του δεν αναφέρεται τίποτε για το πώς η ίδια αισθάνεται).

Τα αγόρια είναι πιο σημαντικά πρόσωπα από τα κορίτσια στην Πεντάτευχο. Η γυναίκα καταξιώνεται σαν μητέρα γιων. Νομικά οι γυναίκες είναι εξαρτημένες από τους πατέρες ή τους συζύγους. Η άτεκνη γυναίκα είναι στιγματισμένη όπως η Σάρα στην ιστορία μας. Είναι συχνό φαινόμενο μια γυναίκα να δώσει τη δούλη της στον άνδρα της για να γίνει μια υποκατάστατη μητέρα.

Μπορεί οι άνδρες να είναι κεντρικοί χαρακτήρες αλλά δεν είναι υποδείγματα αρετής. Ο Άβραμ λέει ψέματα όταν δύο φορές παρουσιάζει τη γυναίκα του σαν αδελφή του για να σώσει τη ζωή του και χωρίς να λογαριάζει τις συνέπειες που έχει αυτό στη ζωή της Σάρας. Άλλες φορές απιστεί, χάνει την υπομονή του. Η Αγία Γραφή όμως, και εδώ είναι το θαυμαστό, δεν παρουσιάζει την υποδειγματική ζωή των ηρώων της, αλλά μας περιγράφει πώς ο Θεός εργάζεται στη ζωή τους, την αλλάζει, πλάθει τον χαρακτήρα τους και τον διαμορφώνει.

Είναι οι γυναίκες υποδεέστερες από τους άνδρες; Οι Νόμοι, τα ήθη και έθιμα της εποχής της Πεντατεύχου, μπορεί να το υποθέτουν. Αλλά και εδώ είναι πάλι το θαυμαστό, ο Θεός δεν κρίνει ανάλογα με το φύλο των ανθρώπων ή τη θέση τους την κοινωνική ή άλλη, αλλά σύμφωνα με την προσωπική τους σχέση με Εκείνον.

Δουλεία

Ο θεσμός της δουλείας αποτελούσε πάντα πληγή για τις κοινωνίες. Στην Αγία Γραφή δεν υπάρχει φανερή αποδοκιμασία για το θεσμό της δουλείας. Η δουλεία από τους Εβραίους θεωρείτο φυσική κατάσταση. Τιμά την Εβραϊκή Νομοθεσία το ότι προσπάθησε να τη θεμελιώσει σε ανθρωπινότερη βάση. Ο νόμος τιμωρούσε τον φονέα δούλου και όποιον βιαιοπραγούσε πάνω σε δούλο.

Οι Εβραίοι γίνονταν δούλοι όταν πτώχευαν ή είχαν χρέη. Αν εξοφλούσαν τα χρέη τους είχαν δικαίωμα να ελευθερωθούν. Με την συμπλήρωση επταετίας στην υπηρεσία του κυρίου τους, αποκτούσαν αυτόματα την ελευθερία τους.

Δούλοι ξένοι

Ο νόμος παρείχε αξιόλογη προστασία την τάξη αυτή των δούλων, απαγορεύοντας ρητά την καταδυνάστευσή τους. Όμως αυτοί οι δούλοι παρέμεναν στην ιδιοκτησία των κυρίων τους δια βίου και μεταβιβάζονταν στα παιδιά κληρονομικά. Ο θεσμός της δουλείας ήταν ευεργετικός στα χρόνια αυτά της βαρβαρότητας γιατί με την χρησιμοποίηση των αιχμαλώτων ως δούλων, απεφεύγετο η ομαδική τους σφαγή.

Προετοιμασία για την κατάργηση

της δουλείας

Ο Ιώβ ανυψώνει την ανθρώπινη προσωπικότητα με έναν υπέροχο συλλογισμό: "Αν κατεφρόνησα την κρίσιν του δούλου μου ή της δούλης μου, ότε διεφέροντο προς εμέ, τι θέλω κάμει τότε, όταν εγερθή ο Θεός; Και όταν επισκεφθή τι θέλω αποκριθή προς Αυτόν; Ο ποιήσας εμέ εν τη κοιλία, δεν εποίησε και εκείνον; Και δεν εμόρφωσες ημάς Αυτός εν τη μήτρα;" (Ιώβ 31:13-15)

Ο Χριστός αντιμετώπισε τη δουλεία σαν ένα κακό της εποχής Του χωρίς να την επιδοκιμάζει. Είναι αντίθετη με τη διδασκαλία Του που θεωρεί τον άνθρωπο, ύψιστη αξία. Ο Χριστός όμως δεν είχε σαν Έργο Του να διορθώσει εξωτερικά τα κοινωνικά κακά, αλλά να μεταβάλλει τον άνθρωπο, τα ελατήριά του. Η μεταστροφή αυτή θα είχε σαν αποτέλεσμα να πάψουν τα κοινωνικά κακά. Σιγά-σιγά καλλιεργείται στη συνείδηση των χριστιανών μια καλύτερη κατανόηση απέναντι στους δούλους. Τους δέχονται στις εκκλησιαστικές συνάξεις σε κοινή λατρεία. Ακολουθεί το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου περί ισότητας "δεν είναι δούλος ή ελεύθερος" (Γαλ. 3:28).

Στην επιστολή προς Φιλήμονα, συνιστά ο Παύλος στον Φιλήμονα να δεχθεί τον δούλο του Ονήσιμο σαν αδελφό του και όχι σαν δούλο. Εδώ βρίσκουμε τα πρώτα σπέρματα της χριστιανικής διδασκαλίας για την κατάργηση της δουλείας.

Συνεχίζεται

 

 

Η Επίδραση της Αγίας Γραφής στη Διαμόρφωση
του Δυτικού Πολιτισμού

του κ. Στέφ. Κατσάρκα

 

 

Συνέχεια από το προηγούμενο

Για τη διάκριση τώρα του "θρησκευτικού" τρόπου σκέψης από το "βιβλικό" που κάναμε στο προηγούμενο τεύχος, δε νομίζω πως πρέπει κανείς ν' απορεί και τόσο πολύ. Είναι γνωστό από τη λαϊκή θυμοσοφία πως "πίτα γερή και σκύλος χορτάτος" μαζί δεν γίνονται. Δεν μπορείς να περιμένεις να επιδράσει αμέσως και αποτελεσματικά η Αγία Γραφή στον πολιτισμό και στον τρόπο σκέψης σου, όταν αλλοιώνεις το περιεχόμενο της πίστης και βασικές έννοιες της Αγίας Γραφής με τη λεγόμενη Ιερά Παράδοση, ένα οικοδόμημα ανθρώπινο, προϊόν συμβιβασμών και παλιών ειδωλολατρικών συνηθειών, που παραμόρφωσε την πίστη του Χριστού και τη μετέβαλε σε θρησκεία με ιερατείο, τελετουργίες και κοσμικές εξουσίες. "Για να φτάσουμε στην αλήθεια σε όλα τα πράγματα πρέπει να είμαστε πάντοτε έτοιμοι να πιστεύουμε ότι κάθε τι που φαίνεται σε μας άσπρο είναι μαύρο, αν η ιεραρχική Εκκλησία το ορίζει έτσι", αναφέρει ένας από τους βασικούς κανόνες των Ιησουιτών. Αντικαταστάθηκε έτσι η βιβλική αυθεντία που εκφράζει το απόλυτο θέλημα του Θεού και που σε τόση πίστη ακολούθησαν οι Απόστολοι και οι πρώτοι Πατέρες της Εκκλησίας, από την εξουσία του εκκλησιαστικού κατεστημένου που καθορίζει την ηθική και τις πνευματικές αξίες σύμφωνα με το συμφέρον του- ας θυμηθούμε μονάχα τις πολιτικές και κάθε άλλου είδους ραδιουργίες του παπικού θρόνου στο Μεσαίωνα και στην Αναγέννηση- σύμφωνα με την Παράδοση, και σύμφωνα ακόμη και με τη θέληση του άρχοντα της κοσμικής εξουσίας, που πολύ συχνά βαδίζει χέρι-χέρι με το θρησκευτικό κατεστημένο. (Πρόχειρο και πολύ κοντινό μας παράδειγμα ο ασφυκτικός εναγκαλισμός Εκκλησίας και Κράτους στη χώρα μας, που κανένας μέχρι τώρα δεν κατάφερε να καταργήσει). Δεν είναι τυχαίο το ότι στις χώρες που δέχτηκαν την επίδραση του θρησκευτικού πολιτιστικού ρεύματος όπως π.χ. σ' εμάς εδώ μέχρι και σήμερα, -καθώς και στις λατινικές χώρες πιο παλιά περισσότερο από σήμερα-, η ιεραρχία είναι πανίσχυρη και συχνά βρίσκεται πάνω και από την κοσμική εξουσία, σπάνια γίνεται από επίσημα χείλη αναφορά στον Θεό, στην Αγία Γραφή, στη διδασκαλία της και στις αξίες που εκφράζει, σπάνια γίνεται λόγος για το πρόσωπο του Χριστού και την αναγεννητική δύναμη του σταυρού Του, και στη θέση τους μπαίνει μια μονάχα απρόσωπη και κάπως αόριστη έννοια, η Εκκλησία: "η Εκκλησία διδάσκει", "η Εκκλησία λυτρώνει", "οι αξίες της Εκκλησίας", "η παράδοση της Εκκλησίας" και πολλά άλλα, κι ασφαλώς ο όρος "Εκκλησία" με κανένα τρόπο δεν αναφέρεται στο σύνολο των πιστών όπως τον καθορίζει η Αγία Γραφή. Κι αυτό βέβαια ανεξάρτητα από άξιες και συγκινητικές εξαιρέσεις ανάμεσα στον κατώτερο και ανώτερο κλήρο κάθε εποχής, που δυστυχώς όμως δε μεταβάλλουν τη γενική εικόνα και τη γενική πορεία.

Τούτος ο απλά θρησκευτικός τρόπος σκέψης με την περιθωριοποίηση ή και την ουσιαστική απουσία της Αγίας Γραφής, είναι που επηρεάζει αποφασιστικά ή και θεμελιώνει τον πολιτισμό του Μεσαίωνα. Εποχή που έδωσε αρκετούς καλλιτέχνες, μας άφησε περίτεχνα αρχιτεκτονικά αριστουργήματα, γέννησε το γρηγοριανό άσμα κι έδωσε τα πρώτα βήματα της πολυφωνίας στη Δύση καθώς και τη βυζαντινή μουσική και τα υπόλοιπα πολιτιστικά στοιχεία στην Ανατολή, διέσωσε αρκετά από τα στοιχεία του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού, -απλώς τα διέσωσε, προπάντων μέσα στα μοναστήρια, χωρίς να τ' αναπτύξει σημαντικά- υστερούσε όμως σε πολλά σημεία: στ' ανθρώπινα δικαιώματα, στις πολιτικές ελευθερίες, στην επιστήμη, στην ευρύτητα της σκέψης -προπάντων- και σε πολλά άλλα. Κι όσο για τους περίφημους Ιησουίτες μερικούς αιώνες αργότερα με το τεράστιο εκπαιδευτικό τους έργο, προϊόν της Αντιμεταρρύθμισης της Καθολικής Εκκλησίας, αμφιβάλλω κατά πόσο θα 'χαν θέση σε μια ομιλία που πραγματεύεται την επίδραση της Αγίας Γραφής στο δυτικό πολιτισμό. Σίγουρα το πνεύμα τους και αρκετές από τις αρχές τους, όπως το πασίγνωστο "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα", απομακρύνονται αρκετά από τις αρχές του Λόγου του Θεού. Άλλωστε έτσι κι αλλιώς η Αντιμεταρρύθμιση στιγματίζεται από το φρικτό εξάμβλωμα της Ιερής Εξέτασης, που θα 'ταν καλύτερα να μη μιλήσουμε καθόλου γι' αυτό.

Ανακεφαλαιώνοντας, λοιπόν, βλέπουμε πως υπάρχουν δύο ειδών αποκλίσεις από το πνεύμα της Αγίας Γραφής, που διδάσκει την ολόπλευρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας κάτω από τον έλεγχο του Θεού: η πρώτη απόκλιση, που προέρχεται, ας πούμε, από τα δεξιά, είναι να διαστρεβλωθούν και να εκφυλιστούν οι βιβλικές αλήθειες σε μια στεγνή θρησκεία με ανούσιες διατάξεις, αναστολές και απαγορεύσεις, με αποτέλεσμα να στερέψει το ζωντανό νερό του Λόγου του Θεού και να εμποδιστεί η ευεργετική του επίδραση σ' όλους τους τομείς της ζωής, κάτι που έγινε σ' αυτό που ονομάσαμε "θρησκευτική πολιτιστική σχολή" ή "θρησκευτικό-εκκλησιαστικό-πολιτιστικό ρεύμα". Κι η δεύτερη απόκλιση, από τα αριστερά, είναι να προσπαθήσει ο άνθρωπος να στηρίξει το οικοδόμημα του πολιτισμού του έξω από κάθε έννοια υπερφυσικού, μακριά απ' τον Θεό, βάζοντας τον ίδιο του τον εαυτό στη θέση του Θεού. Κι αυτό είναι που ονομάσαμε "κοσμική πολιτιστική σχολή" ή "κοσμικό πολιτιστικό ρεύμα".

Είναι κυρίως απ' τον 16ο αιώνα και μετά που τα δύο πολιτιστικά ρεύματα, το βιβλικό που αντιπροσωπεύεται από τη Θρησκευτική Μεταρρύθμιση και που αναπτύσσεται κυρίως στη Βόρεια Ευρώπη, και το κοσμικό που αντιπροσωπεύεται από τον ουμανισμό -τον ανθρωπισμό- της Αναγέννησης κι αργότερα στον 18ο αιώνα από το Διαφωτισμό, και που αναπτύσσεται κυρίως στη Νότια Ευρώπη, προχωρούν παράλληλα κι αντιπροσωπεύουν δύο τελείως διαφορετικές κοσμοθεωρίες, και φυσικά, δύο τελείως διαφορετικές πολιτιστικές αντιλήψεις. Η αφετηρία άλλωστε των δύο κινημάτων καθορίζει και την ίδια τη φύση τους. Η Αναγέννηση ανακαλύπτει, ή, πιο σωστά, ξαναφέρνει στο προσκήνιο τον αρχαίο ελληνορωμαϊκό κόσμο μαζί με τις όποιες αξίες ή ιδανικά αντιπροσωπεύει αυτός. Η Θρησκευτική Μεταρρύθμιση ανακαλύπτει την Αγία Γραφή που είχε σχεδόν εντελώς ξεχαστεί, ξαναγυρίζοντάς μας πίσω στις ρίζες της χριστιανικής πίστης.

Στο σημείο αυτό, θεωρώ εντελώς απαραίτητο να εκθέσω σε πολύ γενικές γραμμές ορισμένες βασικές έννοιες και αρχές της Αγίας Γραφής που έχουν άμεση σχέση με το θέμα μας, και που όσο κι αν αυτό φαίνεται περίεργο, αρκετές από αυτές είτε τις αγνοούμε είτε δεν τις έχουμε συνειδητοποιήσει ολοκληρωτικά. Ο άνθρωπος, μας λέει η Αγία Γραφή, ο μοναδικός αυθεντικός λόγος του Θεού, είναι πλασμένος κατ' εικόνα και ομοίωση του Δημιουργού του. Αποτελεί επομένως καθ' όλα σεβαστή προσωπικότητα, με αξία και αξιοπρέπεια, και με δημιουργικές δυνάμεις μέσα του. Κι αυτό συμβαίνει μ' οποιοδήποτε άνθρωπο, είτε είναι μαύρος, λευκός ή κίτρινος, είτε είναι άντρας ή γυναίκα, είτε είναι επιστήμονας, καλλιτέχνης ή εργάτης. Κανένας άνθρωπος δεν έχει δικαίωμα να καταπιέζει και να τυραννά κάποιον άλλον ή κάποιους άλλους συνανθρώπους του, γιατί αυτό αποτελεί βάναυση προσβολή της δημιουργίας του Θεού. Τον άνθρωπο τον δημιούργησε ο Θεός ελεύθερο. Κι ελευθερία δε σημαίνει ασυδοσία παρά διαβίωση και δραστηριοποίηση κάτω από τον ηθικό νόμο και τον έλεγχο του Δημιουργού και κάτω από τις βασικές αρχές που ορίζονται στην Αγία Γραφή, κι όχι σε οποιονδήποτε κώδικα θρησκευτικού κατεστημένου ή κάποιας ιεραρχίας. Στην αντίθετη περίπτωση, όπου ο άνθρωπος θα υποκαταστήσει τον Θεό και θα ορίσει δικούς του νόμους, το αποτέλεσμα θα είναι καταστροφή. Κι αυτό έγινε με την αποστασία της Εδέμ και την παρουσία της αμαρτίας. Και ακριβώς το λυτρωτικό έργο του Χριστού είναι που ξαναδίνει στον άνθρωπο τη χαμένη ελευθερία και αξιοπρέπεια, τη σωστή κατεύθυνση στη δημιουργικότητά του, καθώς και την ανθρώπινη ποιότητά του. Κι ακόμη τον τοποθετεί μέσα τον κόσμο -όχι έξω ή μακριά απ' αυτόν- να μαρτυρεί για την αλήθεια, να την εξαγγέλλει στους συνανθρώπους του, ν' αποτελεί ζωντανό παράδειγμα με τη ζωή του, να βοηθά τους άλλους όπου μπορεί να βοηθήσει, να εργάζεται δημιουργικά για τη δόξα του Θεού, ν' αποτελεί το άλας και το φως του κόσμου.

Αυτή είναι με πολύ λίγα λόγια η διδασκαλία της Αγίας Γραφής σχετικά με τον άνθρωπο, την πτώση και τη δυνατότητα λύτρωσής του, καθώς και την "εν τω κόσμω" παρουσία και αποστολή του λυτρωμένου ανθρώπου, διδασκαλία που πάνω της κτίστηκε η Θρησκευτική Μεταρρύθμιση. Δεν πρέπει ωστόσο να φανταστούμε πως ό,τι επακολούθησε ήταν απαλλαγμένο από λάθη, από μικρότητες και πιο γενικά από ενέργειες ξένες ή και αντίθετες προς το Λόγο του Θεού και προς όσα η ίδια η Θρησκευτική Μεταρρύθμιση διακήρυττε και πίστευε. Είναι γνωστό σε όλους εκείνους που μελετούν την ιστορία, το τεράστιο κοινωνικό και μορφωτικό έργο του Καλβίνου στη Γενεύη, καθώς και τα άλλα άμεσα και έμμεσα αγαθά αποτελέσματα του θεοκρατικού καθεστώτος του, που επηρέασαν αποφασιστικά και επηρεάζουν ακόμα και σήμερα τις χώρες που ασπάστηκαν τον καλβινισμό, όπως η Ελβετία, η Βρετανία, η Ολλανδία και κυρίως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ωστόσο το ίδιο αυτό θεοκρατικό καθεστώς με τις απαγορεύσεις, τις αστυνομεύσεις και τις τιμωρίες, αποτέλεσε τραγική παρανόηση και σαφή απόκλιση από το αληθινό πνεύμα της Αγίας Γραφής. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να επιβάλλει διατάξεις της Παλιάς Διαθήκης στην εποχή της χάρης του Χριστού. Ο Θεός αφήνει τη δυνατότητα επιλογών στον ίδιο τον άνθρωπο, και κανείς δεν μπορεί ν' αναγκάσει κάποιον άλλον εκεί που ο Θεός σέβεται την επιλογή του. Και δεν είναι μονάχα η Γενεύη του Καλβίνου. Πάρα πολλά πράγματα μέσα στην Ευαγγελική Εκκλησία θα 'χανε προχωρήσει πιο σωστά και θα 'χαν επηρεάσει πιο ευεργετικά το δυτικό πολιτισμό, αν οι ίδιοι οι οπαδοί της Μεταρρύθμισης ήταν πιο συνεπείς σε όσα διακήρυτταν και σε όσα έλεγαν πως πίστευαν. Συνηθισμένο, βλέπετε, φαινόμενο η ασυμφωνία και η ασυνέπεια ανάμεσα στη θεωρία και στην πράξη, ανάμεσα στα λόγια και στην εφαρμογή τους. Είπαμε πιο πριν για την Αμερικανική Επανάσταση και τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας που στηρίχτηκαν στις αρχές της Αγίας Γραφής. Ωστόσο αυτό δυστυχώς δεν αποτέλεσε εμπόδιο να διατηρηθεί για έναν ολόκληρο αιώνα ο θεσμός της δουλείας, και μάλιστα στη γνωστή αποτρόπαιη μορφή της. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι αληθινοί χριστιανοί μεταχειρίστηκαν τους δούλους με τελείως διαφορετικό τρόπο απ' ό,τι οι υπόλοιποι. Κι ακόμη ξέρουμε πως μεγάλοι χριστιανοί όπως ο Τζων Γουέσλεϋ (1703-1791) και ο Γουίλιαμ Γουίλμπερφορς (1759-1833) αγωνίστηκαν για την κατάργηση της δουλείας. Σ' ένα γράμμα του ο πρώτος -ο Γουέσλεϋ- γράφει στο νεαρό τότε Γουίλμπερφορς για τους αγώνες του ενάντια στη δουλεία: "Προχώρα εν ονόματι του Θεού και με την εξουσία της δικής Του δύναμης, ώστε κι αυτή ακόμη η αμερικανική δουλεία -η πιο χυδαία που είδε ποτέ ο ήλιος- να εξαφανιστεί από μπροστά Του". Ωστόσο ούτε η καλή συμπεριφορά των πολλών χριστιανών απέναντι στους δούλους τους, ούτε οι αγώνες των επώνυμων χριστιανών για την κατάργηση της δουλείας θα πρέπει να μας κάνουν να ξεχνούμε το γεγονός ότι αρκετοί χριστιανοί (και γενικά η Ευαγγελική -Προτεσταντική- Εκκλησία της Αμερικής) ανέχτηκαν το θεσμό της δουλείας και μερικοί υιοθέτησαν ύποπτες φυλετικές θεωρίες που κατάλοιπά της βρίσκουμε ακόμη και σήμερα. Κι ασφαλώς σ' αυτό δε φταίει ούτε ο Θεός ούτε η Αγία Γραφή, που άλλα υποστηρίζει και διακηρύττει -ας μην το ξεχνάμε. Κι ακόμη δεν είναι καθόλου προς τιμήν της Θρησκευτικής Μεταρρύθμισης και των παιδιών της το ότι δε βοήθησε όσο έπρεπε στη δίκαιη κατανομή του πλούτου και δεν εμπόδισε όσο όφειλε την εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο, κι αυτό κυρίως στην εποχή της Βιομηχανικής Επανάστασης του 19ου αιώνα, με συνέπεια να δημιουργηθούν στις μεγάλες πόλεις όλες εκείνες οι φριχτές συνοικίες με τις τρώγλες που περιγράφει τόσο παραστατικά ο Κάρολος Ντίκενς στα μυθιστορήματά του. Μα μήπως κάτι ανάλογο δε συμβαίνει και σήμερα; Μήπως ακόμη και στις μέρες μας πολλές χριστιανικές ομάδες δεν αδιαφορούν και δεν κλείνουν τα μάτια μπροστά σε φαινόμενα καταπίεσης, στέρησης της ελευθερίας και κοινωνικής αδικίας; Και δεν αποτελεί αυτό ολοφάνερη παραβίαση των αρχών της Αγίας Γραφής; Κι αυτό ανεξάρτητα από το κοινωνικό έργο της ίδιας της Ευαγγελικής Εκκλησίας και των οργανώσεών της, που κανείς δεν παραγνωρίζει την τεράστια σημασία του, και που σ' αυτό, δυστυχώς, εμείς εδώ στην Ελλάδα, υστερούμε απέναντι σε αντίστοιχες Εκκλησίες και οργανώσεις του εξωτερικού, με αρκετά όμως ενθαρρυντικά σημάδια και βήματα -ευτυχώς- τον τελευταίο καιρό. Άλλο όμως η προσωπική ή εκκλησιαστική αγαθοεργία, κι άλλο ο αγώνας ενάντια σε κάθε μορφή αδικίας, όπου πολλές φορές η Ευαγγελική Εκκλησία δε βαθμολογήθηκε και δε βαθμολογείται με ικανοποιητικό βαθμό. Και κάτι ακόμη! Οι χριστιανοί και η Χριστιανική Εκκλησία οφείλουν ν' αποβλέπουν στον "αρχηγό και τελειωτή" της πίστης τους για να καθορίζουν την πορεία τους. Τίποτε παραπάνω, τίποτε λιγότερο. Κι αυτό ακριβώς τους μεταβάλλει σ' ελεύθερες προσωπικότητες κάτω από τον έλεγχο του Θεού, όπως είπαμε πιο πριν. Ωστόσο η Εκκλησία έκανε και κάνει ένα μεγάλο λάθος, όπως εγώ τουλάχιστον νομίζω: αντί να βαδίζει με οδηγό το θέλημα του Θεού όπως αυτό εκφράζεται στην Αγία Γραφή, λειτουργεί απλώς "αντικοσμικά", πάσχοντας από το σύνδρομο της φοβίας απέναντι στον κόσμο και θεσμοθετώντας περιορισμούς και απαγορεύσεις που δεν έχει ορίσει πουθενά ο Λόγος του Θεού, με πολλά και πολύ άσχημα αποτελέσματα, που ανάμεσά τους είναι και η αναστολή και η παρεμπόδιση της ανθρώπινης δημιουργικότητας, μ' άλλα λόγια η ανακοπή της πορείας του σωστού υγιούς πολιτισμού. Και μην ξεχνάμε ένα πράγμα: όταν μια ανθρώπινη ομάδα -και στην περίπτωσή μας οι χριστιανοί- αποσυρθεί από το προσκήνιο και παραιτηθεί από τον πρωταγωνιστικό της ρόλο, κάποια άλλη ομάδα που καραδοκεί- και στην περίπτωσή μας ο κόσμος με τα αθεϊστικά πολιτιστικά του στοιχεία- θα σπεύσει να εκμεταλλευτεί το κενό που δημιουργήθηκε και να πάρει την πρωτοβουλία και την πρωτοπορία, φαινόμενο που σχεδόν ολοκληρώθηκε στον αιώνα μας. Στα πρώτα βήματα της Εκκλησίας του Χριστού, για παράδειγμα, η ελληνική και η ρωμαϊκή μουσική παράδοση ανθούσαν με μουσικά όργανα κάθε είδους και κάθε μορφής. Οι χριστιανοί απέφυγαν να χρησιμοποιήσουν τα διάφορα όργανα. Το καθένα απ' αυτά τους θύμιζε κάποια κοσμική εικόνα, κάποιο πανηγύρι, κάποια αμαρτωλή σκηνή, ατμόσφαιρα πολέμου και άλλα παρόμοια. Κι αρνήθηκαν τη χρήση των μουσικών οργάνων, όχι επειδή τους την απαγόρευε ο Λόγος του Θεού που είναι γεμάτος από σχετικές αναφορές σε κάθε είδους μουσικό όργανο, αλλά από φόβο και αντίθεση προς τον κόσμο. Χάθηκε έτσι μια ευκαιρία για πολιτιστική ανάπτυξη κι επίδραση πάνω στον κοσμικό πολιτισμό. Το ίδιο έγινε και στα χρόνια της Μεταρρύθμισης: η πολυφωνία και η χρήση οργάνων απαγορεύτηκε από τον Καλβίνο και τους Καλβινιστές. Τους θύμιζε τον κόσμο και την Καθολική εκκλησία. Αποτέλεσμα ήταν να φτωχύνει η μουσική στις καλβινιστικές εκκλησίες και να περιοριστεί η συνεισφορά τους στη μουσική, κάτι που πληρώνουμε ακόμη και σήμερα. Ακριβώς το αντίθετο έγινε με τον Λούθηρο και τους λουθηρανούς: ο Λούθηρος, πνεύμα ανοιχτό κι ελεύθερο, που ήξερε πολύ καλά να ξεχωρίσει ανάμεσα στην αληθινά βιβλική και στη διαστρεβλωμένη "αντικοσμική" νοοτροπία, λάτρης κι ο ίδιος της μουσικής τέχνης, άφησε ελεύθερη τη μουσική ν' αναπτυχθεί μέσα στην Ευαγγελική Λουθηρανική Εκκλησία με σπουδαία αποτελέσματα στον καιρό του και προπάντων στα κατοπινά χρόνια, με αποκορύφωμα τη μουσική παρουσία και δημιουργία του Ιωάννη Σεβαστιανού Μπαχ και μας σειράς άλλων σημαντικών συνθετών. Τεράστια, λοιπόν, η συνεισφορά της Ευαγγελικής Εκκλησίας στη μουσική από το λουθηρανικό κλάδο της, ελάχιστη και φτωχική από τον καλβινιστικό λόγω αντικοσμικών αναστολών και απαγορεύσεων. Και το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και σε πολλούς άλλους τομείς.

Τούτες ωστόσο οι αρνητικές πλευρές με κανένα τρόπο δεν μπορούν να σκεπάσουν τη θετική, τη θετικότατη συμβολή της Θρησκευτικής Μεταρρύθμισης, του μοναδικού δηλ. καθαρά βιβλικού τρόπου σκέψης, στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού. Ο Ernst Troeltsch, μεγάλος Γερμανός θεολόγος και κοινωνιολόγος, τονίζει πως "στο συνολικό του αποτέλεσμα ο Προτεσταντισμός αποκατέστησε με ευεργετικό τρόπο την ανεξαρτησία της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής ζωής και αφού υποχώρησε από την αρχική δογματική σκληρότητά του, άνοιξε επίσης ένα καρποφόρο πεδίο για τη μοντέρνα απόκτηση γνώσεων". Έχει ακόμη ειπωθεί από σοβαρούς εκκλησιαστικούς ιστορικούς, πως το να βγάλουμε τον Καλβίνο από την ιστορία του δυτικού πολιτισμού είναι σα να διαβάζουμε την ιστορία με το ένα μάτι μας κλειστό. Κατά έναν περίεργο, όχι όμως ανεξήγητο τρόπο, "το καθεστώς του Καλβίνου στη Γενεύη εικονίζει το ακριβώς αντίθετο της ελευθερίας, κι όμως ο καλβινισμός κατέληξε να 'ναι από τους μεγαλύτερους παράγοντες της πολιτικής ελευθερίας που χαίρονται οι μοντέρνοι άνθρωποι", όπως ομολογεί ο Harry Emerson Fosdick, ένας από τους μεγαλύτερους Αμερικανούς θρησκευτικούς στοχαστές. Κι αυτό εξηγείται απ' το γεγονός πως όταν ο λαός μάθει να εκλέγει τους πνευματικούς του ποιμένες -όπως θεσπίστηκε στις καλβινιστικές εκκλησίες,- σύντομα θ' απαιτήσει να εκλέγει και τους κοσμικούς κυβερνήτες του. Κι όχι μόνο να τους εκλέγει, αλλά και να τους ελέγχει όταν οι πράξεις τους ξεφεύγουν από το μοναδικό αναλλοίωτο νόμο που δέχονται οι άνθρωποι της Μεταρρύθμισης, το νόμο του Θεού, όπως αυτός αποκαλύπτεται στην Αγία Γραφή. Το πνεύμα αυτό καθοδήγησε και τους Πουριτανούς στην Αγγλία με τον Κρόμβελ για να επαναστατήσουν ενάντια στο βασιλιά Κάρολο, και οδήγησε και στη Διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας που γι' αυτήν μιλήσαμε πιο πριν, κι όπου το πνεύμα της Μεταρρύθμισης, και μάλιστα του καλβινιστικού κλάδου της, έπαιξε τόσο σοβαρό ρόλο, ώστε δίκαια ο Καλβίνος να χαρακτηρίζεται σαν "ο ουσιαστικός ιδρυτής των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής". Γνήσιο τέκνο της Μεταρρύθμισης κι ο Τζων Γουέσλεϋ που αναφέραμε παραπάνω, ο μεγάλος χριστιανός ιεροκήρυκας του 18ου αιώνα, που το πνευματικό του έργο στην Αγγλία προχωρά τόσο βαθιά, ώστε πολλοί σοβαροί ιστορικοί να υποστηρίζουν πως με την επίδραση του κηρύγματος και των κοινωνικών ιδεών του Γουέσλεϋ και των συνεργατών του, υιοθέτησε η Αγγλία με τρόπο ειρηνικό πολιτικές, εκπαιδευτικές, οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, και κατάφερε ν' αποφύγει την περιπέτεια μιας αιματηρής αναταραχής παρόμοιας με εκείνη της Γαλλικής Επανάστασης -κάτι που ίσως θα είχε συμβεί και στην ίδια τη Γαλλία αν δεν είχε προκληθεί με τη σφαγή της νύχτας του Αγίου Βαρθολομαίου δυόμισί αιώνες πριν από τη Γαλλική Επανάσταση η εξολόθρευση των Ουγενότων, Γάλλων μεταρρυθμιστών, που εκπροσωπούσαν ό,τι αναπτυγμένο και προοδευτικό στη χώρα. Ενδιαφέρον άλλωστε το φαινόμενο, πως σε καμιά από τις χώρες όπου επικράτησε η Μεταρρύθμιση -Αγγλία, ΗΠΑ, Ολλανδία, Σκανδιναβικά κράτη, Ελβετία, Γερμανία- δε στέριωσαν δικτατορικά καθεστώτα, εκτός από τη Γερμανία του Χίτλερ, όπου όμως η Ευαγγελική Εκκλησία σ' ένα σημαντικό ποσοστό της αγωνίστηκε ηρωικά ενάντια στην τυραννία. Κι έχουμε ακόμη δύο "περίεργα" φαινόμενα: το πρώτο, πως στις ίδιες αυτές χώρες ελάχιστη απήχηση βρήκαν η θεωρία του μαρξισμού και οι ιδέες του κομμουνισμού στην ολοκληρωτική τους μορφή. Και το δεύτερο, πως οι χώρες αυτές στάθηκαν -και είναι ακόμη- από τις πιο ισχυρές οικονομικά και πιο προοδευτικές χώρες του πολιτισμένου κόσμου. Δεν είναι δυνατόν την ώρα αυτή να προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε το τόσο ενδιαφέρον αυτό φαινόμενο. Πρέπει όμως να πούμε -κι ίσως αυτό δεν είναι άσχετο με τα προηγούμενα- πως το καλβινιστικό πνεύμα και οι διδασκαλίες του Καλβίνου, και ιδιαίτερα η διδασκαλία του πως η οργανωμένη και συστηματική εργασία στην υπηρεσία και μέσα στα πλαίσια του κοινωνικού συνόλου προάγει τη δόξα του Θεού και αποτελεί θέλημά Του, ήταν που γέννησε στις αγγλοσαξονικές κυρίως χώρες το πνεύμα του καπιταλισμού με την αρχική υγιή έννοια της λογικά οργανωμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας, που άνοιξε το δρόμο τη βιομηχανική επανάσταση και στη σημερινή οικονομική πρόοδο. Κι αυτό το υποστηρίζουν πολλοί σοβαροί κοινωνιολόγοι και οικονομολόγοι του 20ου αιώνα, κι ανάμεσά τους κι ο περίφημος Γερμανός Max Weber στο κλασικό σύγγραμμά του "η Προτεσταντική Ηθική και το Πνεύμα του Καπιταλισμού". Κι ας μην ξεχνάμε, πως πολλά από τα στοιχεία αυτά μεταφέρθηκαν με τους ιεραποστόλους -κι όχι μονάχα μ' αυτούς- σε χώρες της Αφρικής κι αλλού, θέτοντας έτσι τις βάσεις για την οργάνωση των κοινωνιών τους. Δεν έχει, βλέπετε, μονάχα την κακή και σκοτεινή πλευρά της η αποικιοκρατία...

Συνεχίζεται

 

 

Εκτρώσεις

του δρος Π. Παπαγεωργίου

 

Εισαγωγή

Το φαινόμενο των εκτρώσεων έχει πάρει επικίνδυνες διαστάσεις στις μέρες μας σε διάφορες χώρες του κόσμου αλλά και στην πατρίδα μας, ιδιαίτερα μετά τη νομιμοποίησή τους τις τελευταίες δεκαετίες. Η παρούσα εργασία έχει ως σκοπό να ενημερώσει, να προβληματίσει και να παρουσιάσει τις θέσεις της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας αναφορικά με το θέμα αυτό.

Τι είναι οι εκτρώσεις;

Έκτρωση ή άμβλωση είναι η βίαιη αποβολή του εμβρύου πριν από τον τερματισμό της κύησης με σκοπό τη θανάτωσή του ή η θανάτωσή του μέσα στη μήτρα.

Οι λόγοι που οδηγούν στην έκτρωση είναι ποικίλοι: Από τη μια πλευρά στη λύση αυτή καταφεύγουν ανύπαντρες γυναίκες συνήθως νεαρής ηλικίας, που δεν θέλουν ή δεν μπορούν να αναλάβουν μόνες τους την ευθύνη για τον καρπό μιας ελεύθερης σχέσης ή ωθούνται στην πράξη αυτή από τον φόβο της επικείμενης κοινωνικής κατακραυγής ή της έντονης αποδοκιμασίας από την ίδια τους την οικογένεια. Προσπαθούν λοιπόν μέσω της έκτρωσης, της θυσίας του εμβρύου, να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες ενός καθαρά κοινωνικού και ηθικού προβλήματος, αυτού των ελεύθερων σεξουαλικών σχέσεων. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν και νόμιμα ζευγάρια που για ποικίλους λόγους - συνηθέστερα οικονομικούς - δεν επιθυμούν τη γέννηση ενός ακόμη παιδιού, που θα διαταράξει τον οικογενειακό προγραμματισμό τους. Στις περιπτώσεις αυτές το έμβρυο θυσιάζεται και πάλι για να λυθεί ένα άλλο κοινωνικοοικονομικό πρόβλημα. Σπανιότερες είναι οι περιπτώσεις των εκτρώσεων που έχουν να κάνουν με αυτήν καθ' αυτήν την εγκυμοσύνη, περιπτώσεις δηλαδή όπου απειλείται από την εγκυμοσύνη η υγεία της μητέρας, ψυχική ή σωματική, ή όπου το έμβρυο παρουσιάζει προβλήματα υγείας. Παλιότερα συνηθιζόταν να μιλά κανείς για θεραπευτική και εγκληματική άμβλωση, ανάλογα με τον σκοπό τον οποίο εξυπηρετούσε η επέμβαση. Σήμερα η πραγματικότητα στις περισσότερες "προηγμένες" δυτικές κοινωνίες είναι διαφορετική και η έκτρωση επιτελείται, τυπικά τουλάχιστον, σύμφωνα με την επιθυμία της μητέρας χωρίς η πράξη αυτή να χαρακτηρίζεται εγκληματική.

Ιατρικές τεχνικές για την έκτρωση

Υπάρχουν δύο βασικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται συνήθως για να επιτευχθεί η έκτρωση. Η τεχνική που χρησιμοποιείται στις πρώιμες εγκυμοσύνες, δηλαδή πριν την δωδέκατη ή δέκατη τρίτη εβδομάδα είναι η απόξεση. Ο γιατρός φτάνει στη μήτρα μέσα από τον κόλπο. Ο τράχηλος διαστέλλεται για να εισαχθεί μέσα ένα εργαλείο με το οποίο επιτυγχάνεται η απόξυση των τοιχωμάτων της μήτρας. Το έμβρυο κόβεται σε κομμάτια και ο πλακούντας αποκολλάται βίαια από τη μήτρα. Η μέθοδος αυτή προκαλεί στην εγκυμονούσα αρκετή αιμορραγία.

Μια εναλλακτική μέθοδος που χρησιμοποιείται για τη διακοπή της κυήσεως πριν τη δωδέκατη εβδομάδα είναι αυτή της προσρόφησης. Ο τράχηλος διαστέλλεται για να εισαχθεί μέσα στη μήτρα η άκρη του μηχανήματος της προσρόφησης. Η προσρόφηση διαμελίζει το έμβρυο και τον πλακούντα και τα νεκρά μέλη συλλέγονται σε κάποιο δοχείο. Το κεφάλι του εμβρύου λόγω του μεγέθους του δεν χωράει στον σωλήνα της προσρόφησης και για αυτό τον λόγο συνθλίβεται με κάποιο εργαλείο σε μικρότερα κομμάτια.

Εκτός από τις παραπάνω μεθόδους παράνομα έχουν χρησιμοποιηθεί και πολλές άλλες μέθοδοι είτε από ιδιώτες είτε από γιατρούς. Τέτοιες μέθοδοι είναι για παράδειγμα και η χρήση διαλύματος άλατος ή η υστεροτομία (καισαρική τομή με σκοπό όμως τη θανάτωση του εμβρύου) για μεγαλύτερα έμβρυα.

 

Στο σημείο αυτό μπορούμε να αναφέρουμε και κάποιες άλλες μεθόδους, όπως το "χάπι της επόμενης ημέρας" ή και το σπιράλ, τρόποι με τους οποίους εμποδίζεται η εγκατάσταση του γονιμοποιημένου ωαρίου στα τοιχώματα της μήτρας.

Η θέση του νόμου απέναντι

στις εκτρώσεις

Ιστορική αναδρομή

Η έκτρωση ήταν μια συνηθισμένη πρακτική στον αρχαίο κόσμο. Η αρχαιότερη αναφορά σε αυτή τη συνήθεια είναι η απαγόρευση ενός εκτρωτικού φαρμάκου από τον Κινέζο αυτοκράτορα Shen Nung κατά την περίοδο 2737-2696 π.Χ. Διατάξεις ενάντια στις εκτρώσεις περιείχε και ο Κώδικας του Χαμμουραμπί (περίπου το 1728 π.Χ.) αλλά και η νομοθεσία του Ασσύριου βασιλιά Τιγλάτ-Πιλασάρ Α', του 12ου αι. π.Χ.

Οι εκτρώσεις δεν ήταν άγνωστες και στους αρχαίους Έλληνες. Εάν κάποιος δεν ήθελε να αποκτήσει μεγάλη οικογένεια μπορούσε να χρησιμοποιήσει δύο μέσα: α) την έκτρωση και β) την έκθεση, δηλαδή την εγκατάλειψη του παιδιού. Τα ανεπιθύμητα παιδιά - που ήταν τις περισσότερες φορές θηλυκού γένους - τα αφήναν μέσα σε ένα δοχείο ή μέσα σε μια χύτρα από άργιλο που γινόταν ο τάφος του παιδιού (Αριστοφάνη, Θεσμοφοριάζουσαι, στιχ. 505 και 509. Βάτραχοι στίχ. 1190.) Οι Σπαρτιάτες έριχναν τα καχεκτικά παιδιά στους Αποθέτες, ένα βαραθρώδη τόπο κοντά στον Ταύγετο. (Πλουτάρχου Βίοι, Λυκούργος, 16). Τα δύο αυτά μέσα, την έκτρωση και την έκθεση, συνιστούν μάλιστα τόσο ο Πλάτων όσο και ο Αριστοτέλης ως κατάλληλο μέσο για τη λύση των δημογραφικών προβλημάτων. Ο Αριστοτέλης πρότεινε ως καταλληλότερο χρόνο για την έκτρωση τους πρώτους μήνες της κύησης, πριν το παιδί αποκτήσει την αίσθηση της ζωής (Πλάτωνος, Νόμοι Ε' 740 D, Πολιτεία Ε' 460 Α και 461C. Αριστοτέλους, Πολιτικά VII, 10).

Ο νόμος στην αρχαία Ελλάδα δεν απαγόρευε τις εκτρώσεις παρά μόνον όταν επρόκειτο να προστατέψει τα δικαιώματα του πατέρα. Καμιά μητέρα δεν μπορούσε να κάνει έκτρωση χωρίς τη συγκατάθεση του άντρα της και καμιά δούλη χωρίς τη συγκατάθεση του κυρίου της. Ο Αθηναγόρας λέγει ότι για να θεμελιωθεί στην αρχαία Αθήνα κατηγορία κατά της έκτρωσης σε αυτήν την περίπτωση, έπρεπε να βεβαιωθεί ότι έγινε χρήση "αμβλωθριδίων" φαρμάκων, πρόωρος τοκετός και θάνατος του νεογνού. Η γυναίκα που τα χρησιμοποίησε αλλά και εκείνος που της τα προμήθευσε χαρακτηρίζονταν τότε "ανδροφόνοι".

Ωστόσο υπήρξαν και οι φωνές που τάχθηκαν γενικά ενάντια στις εκτρώσεις. Κλασικό παράδειγμα αποτελεί ο Ιπποκράτης (β' μισό του 5ου αι. π.Χ.), ο οποίος στον γνωστό όρκο του για όσους θα εξασκούσαν το ιατρικό επάγγελμα, συμπεριέλαβε και τον όρο "ομοίως δε ουδέ γυναικί πεσσόν φθόρων δώσω..."

Στον ρωμαϊκό κόσμο η έκτρωση των παιδιών όπως επίσης και η έκθεσή τους ή και ο φόνος των νηπίων των δούλων ήταν συνηθισμένες και απόλυτα νόμιμες πρακτικές. Το ρωμαϊκό δίκαιο δεν τιμωρούσε την άμβλωση παρά μόνο αν πρόσβαλλε την πατρική εξουσία ή αν προκαλούσε βλάβη της μήτρας, σε περίπτωση που γινόταν από τρίτο πρόσωπο. Η χρονική στιγμή που θα λάμβανε χώρα η έκτρωση δεν ενδιέφερε τους Ρωμαίους και κανένας τους - ακόμη και οι πιο αυστηροί ηθικολόγοι που θα ισχυρίζονταν ότι η μητέρα έχει καθήκον να διατηρήσει τον καρπό της κοιλίας της - δεν θα σκέφτονταν ποτέ ότι το ίδιο το έμβρυο έχει δικαίωμα να ζήσει. Εξάλλου, η γέννηση αυτή καθ' αυτή δεν αρκούσε για να καταστήσει το παιδί νόμιμο απόγονο. Έπρεπε ο πατέρας να το αναγνωρίσει ως παιδί του. Ήταν συχνό όμως για τους Ρωμαίους το φαινόμενο να εκθέτουν τα παιδιά που δεν αναγνώριζαν ή δεν ήθελαν να μεγαλώσουν. Μάλιστα τόσο στους Έλληνες όσο και στους Ρωμαίους φαινόταν παράξενο το γεγονός ότι οι Αιγύπτιοι, οι Γερμανοί και οι Εβραίοι δεν εξέθεταν κανένα από τα παιδιά τους, αλλά αντιθέτως τα ανέτρεφαν όλα. Η εγκατάλειψη του παιδιού συχνά οφειλόταν σε λόγους οικονομικούς. Οι φτωχοί εξέθεταν τα παιδιά που δεν μπορούσαν να αναθρέψουν, οι μεσαίοι πάλι πετύχαιναν με αυτόν τον τρόπο να εξασφαλίζουν στα υπόλοιπα παιδιά τους μεγαλύτερες ανέσεις και μόρφωση και μεγαλύτερο μερίδιο στην περιουσία. Συχνά οι αρχηγοί των οικογενειών εγκατέλειπαν τα νεογέννητα βρέφη των ανύπαντρων κοριτσιών τους ή παιδιά των γυναικών τους που θεωρούσαν ως καρπούς μοιχείας.

Ωστόσο αντίθετα με τον γενικό κανόνα ορισμένοι Ρωμαίοι αυτοκράτορες προσπάθησαν να ενισχύσουν κάπως την ηθική τάξη της κοινωνίας. Έτσι ανάμεσα σε άλλα μέτρα οι Σεβήροι θεώρησαν την έκτρωση ως αδίκημα ενάντια τόσο στον σύζυγο όσο και στην πατρίδα.

Η χριστιανική εκκλησία κράτησε αυστηρή θέση κατά των εκτρώσεων. Αναφορές ενάντια στις εκτρώσεις συναντούμε ήδη στη Διδαχή των Αποστόλων 2,2 και στην επιστολή του Βαρνάβα 19,5. Τον 2ο αι. μ.Χ. ο απολογητής Αθηναγόρας, καθώς και ο Τερτυλλιανός εκφράστηκαν με σκληρή γλώσσα αναφορικά με το ζήτημα αυτό, θεωρώντας την έκτρωση ως φόνο. Το 314 μ.Χ. η Σύνοδος της Άγκυρας αποκήρυξε εκείνες τις γυναίκες που χρησιμοποιούσαν μέσα που προκαλούσαν έκτρωση. Ο ιερός Αυγουστίνος μίλησε επίσης με σκληρή γλώσσα. Με λίγα λόγια η έκτρωση θεωρούνταν από το σύνολο των Πατέρων της εκκλησίας ως ανθρωποκτονία. Ακολουθώντας τη γνώμη της εκκλησίας η βυζαντινή νομοθεσία τιμωρούσε την γυναίκα που έκανε έκτρωση με διαζύγιο ή εξορία ή χρηματική ποινή ή με εξορία και δήμευση της περιουσίας της.

Στον Αγγλοσαξωνικό κόσμο του Μεσαίωνα - μας σώζεται η ετυμηγορία του δικαστικού αξιωματούχου της αγγλικής αυλής από τα μέσα του 13ου αι., Henry De Bracton - η έκτρωση θεωρούνταν επίσης παραδοσιακά ως ανθρωποκτονία, ανεξάρτητα από το αν το παιδί ήταν ακόμη "έμψυχο". (Σύμφωνα με τη θεωρία του Αριστοτέλη το αγόρι είχε ψυχή και νου μετά από 40 ημέρες κυοφορίας ενώ το κορίτσι μετά από 80). Η παράδοση αυτή συνεχίστηκε ως τη νεότερη εποχή. Το 1803 μετά από γενική αναθεώρηση της βρετανικής νομοθεσίας η έκτρωση απαγορεύτηκε γενικά, τόσο πριν όσο και μετά την χρονική στιγμή που η μητέρα άρχιζε να νοιώθει το παιδί να κινείται μέσα της. Η αγγλική νομοθεσία επηρέασε καθοριστικά και την αμερικανική σε όλη τη διάρκεια του 19ου αι. Η Αμερικανική Ιατρική Ένωση (American Medical Association) από το 1859 ως τα τέλη του αιώνα ήταν αντίθετη στις εκτρώσεις εκτός από εκείνες τις περιπτώσεις, όπου κινδύνευε η ζωή της εγκυμονούσας.

Η νομιμοποίηση των εκτρώσεων στο εξωτερικό και στην Ελλάδα

Στην Αγγλία οι εκτρώσεις ήταν απαγορευμένες ως το 1929. Τη χρονιά εκείνη σύμφωνα με τη "Διακήρυξη για τη διατήρηση της ζωής του νηπίου" (Infant Life (Preservation) Act) η έκτρωση δεν θα ήταν κολάσιμη, εφόσον θα γινόταν με αγαθές προθέσεις, με σκοπό δηλαδή να διασωθεί η ζωή της εγκυμονούσας. Το 1967 η υπόθεση David Steel's Abortion Act επέφερε απλώς μια διεύρυνση της εξαίρεσης. Από εκεί και πέρα για να συνεχισθεί η κύηση θα έπρεπε να μην κινδυνεύει η ζωή της μητέρας και να μην απειλείται η σωματική ή η ψυχική της υγεία. Επιπλέον το παιδί θα έπρεπε να μην παρουσιάζει σωματικά ή διανοητικά προβλήματα, τέτοια που να το καθιστούν ανάπηρο.

Τα αποτελέσματα της νομικής μεταρρύθμισης στο ζήτημα αυτό φάνηκαν αμέσως. Πριν ακόμη η νέα ρύθμιση ψηφιστεί ο αριθμός των εκτρώσεων στην Αγγλία και Ουαλία ανήλθε στις 6.100 το 1966. Το 1968 έφτασε τις 24.000 και το 1973 τις 167.000. Από το 1967 ως το 1983 πραγματοποιήθηκαν πάνω από δύο εκατομμύρια εκτρώσεις.

Στις Η.Π.Α. η αλλαγή νομοθεσίας αναφορικά με τις εκτρώσεις έγινε στις 22 Ιανουαρίου 1973 με την περίφημη υπόθεση Roe v. Wade. Το αποτέλεσμα ήταν να επιτραπεί πλήρως η έκτρωση στους τρεις πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης, ενώ σχετικά με το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο της κύησης επετράπηκε μόνο σε περίπτωση που τίθεται σε κίνδυνο η σωματική ή διανοητική υγεία της μητέρας. Αυτό σήμαινε στην πραγματικότητα ότι η έκτρωση επιτρεπόταν "κατά βούληση" σε όλα τα στάδια της εγκυμοσύνης. Το 1976 η αμερικανική νομοθεσία με την υπόθεση Planned Parenthood of Missouri v. Danforth προχώρησε ακόμη παραπέρα, μην επιτρέποντας στους γονείς να ασκήσουν βέτο για την έκτρωση που αποφάσισαν να κάνουν τα ανήλικα κορίτσια τους, αλλά ούτε και στους άνδρες να ασκήσουν βέτο για την έκτρωση των δικών τους παιδιών.

Η αλλαγή της νομοθεσίας για τις εκτρώσεις είχε βέβαια άμεσο αντίκτυπο. Ο αριθμός των εκτρώσεων στις Η.Π.Α. το 1969 ήταν μικρότερος των 20.000. Το 1975 ξεπέρασε το εκατομμύριο και το 1980 έφτασε το ενάμισι εκατομμύριο. Αυτό σημαίνει ότι από τις 1000 εγκυμοσύνες οι 300 κατέληγαν σε έκτρωση. Ακόμη πιο συγκεκριμένα το 1985 πραγματοποιούνταν καθημερινά 4.250 εκτρώσεις, ενώ στην πρωτεύουσα Ουάσιγκτον οι εκτρώσεις ήταν τριπλάσιες στον αριθμό από τις γεννήσεις.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι η διόγκωση του φαινομένου των εκτρώσεων αποτελεί απειλή όχι μόνο για τις προηγμένες αλλά και για τις τριτοκοσμικές χώρες. Ήδη το 1968 ο συνολικός αριθμός των εκτρώσεων σε όλο τον κόσμο είχε υπολογιστεί ανάμεσα στα τριάντα με τριάντα πέντε εκατομμύρια.. Στην Ινδία, μια χώρα με ιδιάζουσες κοινωνικές συνθήκες, οι εκτρώσεις επιτελούνται μεροληπτικά εις βάρος των θηλυκών εμβρύων, μόλις ο γιατρός χάρη στις σύγχρονες τεχνικές διαγνώσει το φύλο του παιδιού. Υπολογίζεται ότι στη σημερινή Ινδία ετησίως γίνονται 250.000 εκτρώσεις θηλυκών εμβρύων, ενώ θανατώνονται 1.500.000 νεογέννητα κοριτσάκια. Ήδη στη χώρα αυτή ζουν 75 εκατομμύρια λιγότερες γυναίκες από τις φυσιολογικές στατιστικές προβλέψεις. Παρόμοιο φαινόμενο παρατηρείται και στην Κίνα, που ασκεί τα τελευταία χρόνια την πολιτική του ενός παιδιού για κάθε οικογένεια. Εκεί οι γυναίκες είναι ήδη κατά 70 εκατομμύρια λιγότερες από ότι θα περίμενε κανείς στατιστικά.

Στην Ελλάδα, όπως άλλωστε και σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, στα μέσα του 19ου αι. η θανάτωση της αγέννητης ζωής, αφού αποχωρίστηκε από την ανθρωποκτονία, τη θανάτωση δηλαδή της γεννημένης ζωής, θεωρήθηκε ως ξεχωριστός τύπος εγκληματικής συμπεριφοράς. Μέσα στο δεύτερο μισό του 19ου αι. η απαγόρευση της έκτρωσης ίσχυε χωρίς καμιά εξαίρεση από τον χρόνο της σύλληψης, ενώ η τιμωρία αφορούσε τόσο την εγκυμονούσα όσο και τον γιατρό που έκανε την έκτρωση ή κάποιον άλλο τρίτο που βοήθησε.

Στην καμπή του 20ού αι. παρατηρούνται προσπάθειες φιλελευθεροποίησης. Ο νόμος προέβλεπε τότε κάποιες ειδικές περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπονται οι εκτρώσεις:

α) ο κίνδυνος της ζωής ή της υγείας της εγκυμονούσας ή ακόμη το άθροισμα οικονομικών και οικογενειακών πιέσεων, το οποίο μπορεί να οδηγήσει την έγκυο σε ψυχική υπερφόρτιση.

β) φόβοι για γενετική βλάβη του εμβρύου.

γ) εγκυμοσύνη που προέρχεται από βιασμό ή εγκυμοσύνη μιας κοπέλας που δεν έχει συμπληρώσει το 14ο έτος της ηλικίας της.

δ) γενική κατάσταση ανάγκης: όταν δηλαδή η γενική κοινωνική κατάσταση ή η οικογένειά της μπορούν να δημιουργήσουν συγκρούσεις τέτοιας βαρύτητας, ώστε να μην είναι επιτρεπτό να εκβιάζονται με τη βοήθεια του ποινικού κώδικα, θυσίες από την εγκυμονούσα για χάρη της αγέννητης ακόμη ζωής.

Σε όλες τις περιπτώσεις απαραίτητες προϋποθέσεις θεωρούνταν η συναίνεση της εγκυμονούσας και η όλη διαδικασία της έκτρωσης να πραγματοποιείται από γιατρό. Σε κάθε άλλη περίπτωση η έκτρωση θεωρούνταν αξιόποινη πράξη. Επιπλέον βάσει του νόμου απαγορευόταν η διαφήμιση των μέσων της έκτρωσης, είτε νόμιμης είτε παράνομης.

Από το 1986 η έκτρωση στην Ελλάδα δεν διώκεται πλέον ποινικά. Γίνεται ελεύθερα, αρκεί να συναινεί η εγκυμονούσα. Σήμερα υπολογίζεται ότι στη χώρα μας πραγματοποιούνται ετησίως 200.000 εκτρώσεις, αριθμός που υπερβαίνει κατά πολύ αυτόν των γεννήσεων.

Η πρόοδος της ιατρικής και οι εκτρώσεις

Δυόμισι χιλιάδες περίπου χρόνια μετά τον όρκο του Ιπποκράτη η πρόοδος της επιστήμης κατόρθωσε να ρίξει αρκετό φως στο μυστήριο της ζωής. Ήταν στη δεκαετία του 1960 που η επιστήμη κατόρθωσε να αποκαλύψει τα μυστικά του γενετικού κώδικα. Γνωρίζουμε τώρα ότι από τη στιγμή που το ωάριο γονιμοποιείται με την είσοδο του σπερματοζωαρίου, τα είκοσι τρία ζεύγη χρωματοσωμάτων είναι ολοκληρωμένα και το ζυγωτό έχει ένα μοναδικό γονότυπο, εντελώς διαφορετικό από τους δύο γονείς. Ήδη από εκείνη τη στιγμή είναι καθορισμένα το φύλο του παιδιού, η μορφή και το ύψος του, το χρώμα του δέρματος, των μαλλιών και των ματιών, και ακόμη το ταμπεραμέντο και η ευφυΐα του.

Εξάλλου την ίδια περίπου εποχή και ιδιαίτερα μετά το 1970 άρχισε να αναπτύσσεται η επιστήμη της εμβρυολογίας χάρη στην εισαγωγή νέας τεχνολογίας στον χώρο της ιατρικής, όπως του υπέρηχου, του παλμογράφου κ.α. Οι νέες αυτές τεχνικές μας έδωσαν τη δυνατότητα να γνωρίσουμε την εξέλιξη του εμβρύου μέσα στη μήτρα. Ήδη στις τρεις με τρεισήμισι εβδομάδες η καρδιά του εμβρύου αρχίζει να πάλλεται. Στις τέσσερις εβδομάδες διακρίνεται ήδη το κεφάλι και το σώμα, καθώς επίσης και τα μάτια, τα αυτιά και το στόμα, ακόμη γενικευμένα Στις έξι ή επτά εβδομάδες έχει διαπιστωθεί ότι αρχίζει να λειτουργεί ο εγκέφαλος, ενώ στις οκτώ εβδομάδες - χρόνος που συνήθως γίνεται η έκτρωση - όλα τα μέλη του παιδιού είναι σχηματισμένα συμπεριλαμβανομένων και των δακτύλων και των δακτυλικών αποτυπωμάτων. Στις εννέα ή δέκα εβδομάδες το παιδί μπορεί να χρησιμοποιήσει τα χέρια του για να πιάσει κάτι και το στόμα του για να καταπιεί, όπως μπορεί να βυζαίνει τον αντίχειρά του. Στις δώδεκα εβδομάδες είναι κιόλας ένα πλήρως διαμορφωμένο ανθρώπινο ον. Μπορεί να αλλάξει τη θέση του, να αντιδράσει στον πόνο, τον θόρυβο και το φως. Από εκεί και πέρα απλώς αυξάνει σε μέγεθος και δύναμη. Προς το τέλος του 5ου και στις αρχές του 6ου μήνα το παιδί έχει μαλλιά, βλεφαρίδες και νύχια και μπορεί να κλάψει, να πιάσει, να χτυπήσει και να κλωτσήσει.

Η πρόοδος λοιπόν της εμβρυολογίας μας δείχνει ότι το έμβρυο δεν είναι απλώς κάποιο μάζεμα κυττάρων ή ένας "ιστός" της γυναίκας, αλλά ένας αναπτυσσόμενος άνθρωπος, που δεν διαφέρει από εμάς, παρά στο ότι δεν είδε ακόμη το φως της ημέρας. Βεβαίως εξαρτάται από τη μητέρα, τρέφεται από αυτήν, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι απλώς ένα κομμάτι της, αφού έχει δικό του γονότυπο, ομάδα αίματος κ.τ.λ. Πρόκειται λοιπόν για ένα άλλο άνθρωπο και αυτό είναι ένα γεγονός που δεν μπορούν να το αγνοούν οι υπερασπιστές των εκτρώσεων και ιδιαίτερα οι τόσο συχνά απληροφόρητες μητέρες.

Συνεχίζεται

 

Η Αναζωογόνηση στην Κοινωνία

του Αιδ. δρος Αργ. Πέτρου

 

 

Χρειάζεται η κοινωνία μας αναζωογόνηση; Ποια τα σημάδια της ατονίας και της παρακμής στην κοινωνία μας; Τι μπορούμε να κάνουμε για την τόνωση της κοινωνίας μας;

Υπάρχουν πολλοί τρόποι ν' αξιολογήσεις μία λειτουργία. Αλλά ο πιο αναμφισβήτητος τρόπος είναι να εξετάσεις το τελικό προϊόν, το αποτέλεσμα. Είναι η κοινωνία της εκκλησίας μας υγιής; Ο πιο αναμφισβήτητος τρόπος είναι να εξετάσουμε τι είδους ανθρώπους αναπτύσσει. Παράγει η κοινωνία μας μαθητές του Χριστού άγιους σε χαρακτήρα, ήθος, συμπεριφορά, ικανούς και άλλους να μαθητεύσουν;

Υπενθυμίζουμε ότι έχουμε ήδη ορίσει την τοπική εκκλησία σαν την κοινωνία των λυτρωμένων του Χριστού, που σκοπός της είναι να δοξάζει το Θεό με τις τρεις βασικές της λειτουργίες: τη λατρεία της, τη μαρτυρία της και την κοινωνία της.

Μέχρι τώρα εξετάσαμε ήδη τα θέματα της Αναζωογόνησης, της Λατρείας και της Μαρτυρίας. Θα δούμε το θέμα της Αναζωογόνησης της κοινωνίας μας. Γνωρίζουμε βέβαια ότι ένα από το πράγματα στα οποία οι πρώτοι χριστιανοί αφοσιώθηκαν ήταν η "κοινωνία" (Πράξ. 2:42). Όμως τι είναι κοινωνία και πώς προήρθε;

"Η κοινωνία της εκκλησίας είναι ο δεσμός των λυτρωμένων του Χριστού που τους οδηγεί να φροντίζουν ο ένας για τις ανάγκες του άλλου και βασίζεται στην ταύτιση του καθένα μας με τον Χριστό".

Η κοινωνία των πιστών βασίζεται στην κοινή χάρη του Θεού και στην ταύτισή του κάθε πιστού με τον Χριστό λόγω της πίστης (Γαλ. 3:26, Ρωμ. 6:3-10 κ.λπ.). Την ώρα που έρχομαι στην πίστη του Χριστού το Πνεύμα το ΄Αγιο μας ενσωματώνει στην εκκλησία του Χριστού, όπως χαρακτηριστικά γράφει ο απ. Παύλος: "Κι αυτό, επειδή όλοι εμείς - είτε Ιουδαίοι είμαστε είτε Έλληνες είτε δούλοι είτε ελεύθεροι- βαφτιστήκαμε μ' ένα Πνεύμα σ' ένα σώμα, και όλοι από ένα Πνεύμα ποτιστήκαμε" (Α΄ Κορ. 12:13).

Ο λόγος του Θεού μας διδάσκει με την πένα του απ. Παύλου ότι οι πιστοί μέλη του σώματος αποτελούμε την εκκλησία του Χριστού η οποία πρέπει, αξιοποιώντας τα χαρίσματα των μελών της, ν' αυξάνει σε οικοδομή και να βαθαίνει σε κοινωνία μέχρις ότου φτάσουμε στην ωριμότητα του Χριστού: "Και αυτός είναι που όρισε άλλους μεν αποστόλους, άλλους προφήτες, άλλους ευαγγελιστές και άλλους ποιμένες και δασκάλους, με σκοπό τον καταρτισμό των πιστών για την επιτέλεση των διαφόρων υπηρεσιών για την οικοδομή του σώματος του Χριστού, μέχρι που να φτάσουμε όλοι στην ενότητα που δίνει η πίστη και η βαθιά γνώση του Γιου του Θεού, να γίνουμε τέλειοι άνθρωποι φτάνοντας στο βαθμό της πλήρους ωριμότητας του Χριστού... Έτσι, καθώς με Κεφαλή αυτόν, συναρμολογείται όλο το σώμα, και συνενώνεται χάρη στη συμβολή όλων των αρθρώσεων με τη λειτουργία που αναλογεί στο κάθε μέλος χωριστά, πραγματοποιείται η αύξηση του σώματος για την ίδια του την οικοδομή με αγάπη" (Εφεσ. 4:11-13, 16).

Στην κοινωνία της εκκλησίας έχουμε ποιμένες ή διδασκάλους, προφήτες κι ευαγγελιστές με σκοπό την κατάταξη όλων των μελών της κοινωνίας μας για το έργο των διαφόρων διακονιών και για την οικοδομή της κοινωνίας μας. Σκοπός της κοινωνίας μας η ενότητα που δίνει η πίστη μας και η βαθιά γνώση του Υιού του Θεού, τα οποία μας οικοδομούν και μας φέρνουν στην ωριμότητα με στόχο την τελειότητα του Χριστού.

Η οικοδομή λοιπόν του σώματος δεν είναι ατομική, δηλαδή δεν μπορώ εγώ να οικοδομηθώ μόνος. Η οικοδομή είναι ανάπτυξη του σώματος. Σαν ζωντανά λιθάρια πρέπει να "συνοικοδομηθούμε" σε κατοικητήριο του Θεού, θα γράψει στην ίδια επιστολή ο απ. Παύλος: "Και καθώς όλη η οικοδομή συναρμολογείται πάνω σ' αυτόν, αυξάνει σε ναό άγιο για τον Κύριο. Πάνω σ' αυτόν οικοδομείστε κι εσείς όλοι μαζί σε κατοικητήριο του Θεού με την ενέργεια του Πνεύματος" (Εφεσ. 2:21-22).

Αν δε συνοικοδομηθούμε σε κατοικητήριο του Θεού, αν δεν αγωνιστούμε να γίνουμε όλοι μαζί ένας τέλειος άνδρας στο μέτρο της ωριμότητας του Χριστού, αν δε βιώσουμε τη χριστιανική κοινωνία δεν έχουμε καταλάβει τι σημαίνει εκκλησία Χριστού. Η εκκλησία του Χριστού παραμένει θεωρία μέχρι ν' αρχίσουμε να ζούμε τη ζωή μας ο ένας κοντά στον άλλο, μαζί σαν αδελφοί και αδελφές, βοηθώντας ο ένας τον άλλον να μείνουμε πιστοί στην κλήση μας σαν χριστιανοί όπως προτρέπει ο συγγραφέας της επιστολής προς Εβραίους: "Γι' αυτό να εμψυχώνετε ο ένας τον άλλο κάθε μέρα, για όσον καιρό έχετε στη διάθεσή σας το "σήμερα", για να μη σκληρυνθεί κανένας από σας πέφτοντας στην απάτη της αμαρτίας" (Εβρ. 3:13).

Στην κοινωνία μας θα ενθαρρυνθούμε, θα οικοδομηθούμε, θα παραπατήσουμε και θα διορθωθούμε, θα αμαρτήσουμε και θα ελεγχθούμε από τους άλλους, θα προσβάλλουμε τους άλλους και θα συγχωρεθούμε, θα ενοχληθούμε και θα συγχωρέσουμε, αλλά μέσα σε όλ' αυτά ο Θεός θα είναι μαζί μας (Ματθ. 18:20). Η διακονία του σώματος είναι απολύτως απαραίτητη για την πνευματική μας υγεία γι' αυτό μας καλεί ο απ. Παύλος: "... να εμψυχώνετε ο ένας τον άλλον και να συμβάλλετε στην ανάπτυξη ο ένας του άλλου, όπως άλλωστε κάνετε" (Α΄ Θεσ. 5:11, ακόμα Κολ. 3:16, Ιακ. 5:16).

Φυσικά δεν μπορεί να υπάρξει κοινωνία χωρίς συνάθροιση και συναναστροφή, όπως προειδοποιεί ο βιβλικός συγγραφέας:

"Επίσης ας μαθαίνουμε, παρατηρώντας ο ένας τον άλλο, να διεγειρόμαστε στον υπέρτατο βαθμό σε εκδηλώσεις αγάπης και καλών έργων, φροντίζοντας να μην παραμελούμε τις συνάξεις μας, όπως το έχουν κάνει συνήθεια μερικοί, αλλά να ενθαρρύνουμε ο ένας τον άλλο, και μάλιστα τόσο περισσότερο, όσο βλέπετε να πλησιάζει η Ημέρα του Κυρίου" (Εβρ. 10:24-25).

Δυστυχώς η κοινωνία της εκκλησίας μας πολλές φορές είναι αναιμική. Δεν περιστρέφεται γύρω από το Λόγο του Θεού, ούτε καταφέρνει να γίνει πόλος έλξης για τους ανθρώπους του κόσμου, ούτε διακρίνεται για την προσφορά προς αυτούς που βρίσκονται σε ανάγκη, ούτε πάλλεται από αγάπη, ούτε κινείται σε μαρτυρία στον κόσμο, ούτε μας βοηθά ν' αντισταθούμε στον κόσμο και στην επίδρασή του. Πού είναι το ενδιαφέρον μας του ενός για τον άλλο; Πού είναι η στοργή προς τους αδελφούς μας; Πού είναι η ελευθερία επικοινωνίας μεταξύ των μελών της εκκλησίας; Πού είναι η αμφίδρομη διακονία;

Μήπως φταίει το μεγάλο μέγεθος της εκκλησίας; Δεν νομίζω. Ακόμα και οι μικρές εκκλησίες πολλές φορές έχουν προβλήματα στην κοινωνία τους από έλλειψη επικοινωνίας και διακονίας.

Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν;

Πώς θα ξαναγίνουμε η κοινωνία των μαθητών του Χριστού που θα είμαστε έτοιμοι να υπηρετήσουμε ο ένας τον άλλο και όλοι μαζί να υπηρετούμε τη Βασιλεία του Θεού στον κόσμο;

Αν και περιμένουμε και προσευχόμαστε τη "φωτιά του Θεού" από τον ουρανό να πέσει στις εκκλησίες και να τις αναζωπυρήσει, παρ' όλ' αυτά καθώς έχουμε ευθύνη να κρατούμε την κοινωνία μας ζωντανή κι ευλογημένη, χρειάζεται να δούμε τι χρειαζόμαστε για την αναζωογόνηση της κοινωνίας μας.

Ποιο είναι το πρώτο στοιχείο που χρειαζόμαστε για την αναζωογόνηση της κοινωνίας μας;

1. Η κοινωνία της εκκλησίας θ' αναζωογονηθεί, όταν ο Θεός θα γίνει η πηγή

και το στήριγμά της

Γιατί υπάρχει κοινωνία χριστιανική; Διότι υπάρχει ένας Θεός γεμάτος χάρη που τη δημιούργησε. Είναι ο Θεός μας η πηγή και το στήριγμα της κοινωνίας μας;

Η κοινωνία μας εστιάζει στον Θεό μας; Ερχόμαστε ο ένας κοντά στον άλλο, γιατί λατρεύουμε τον Ίδιο Θεό με όλη μας την καρδιά; Η κοινωνία του λαού του Θεού, στην Παλαιά Διαθήκη είχε θεμέλιο τη λατρεία του Θεού:

"Άκουε Ισραήλ· Κύριος ο Θεός ημών είναι εις Κύριος. Και θέλεις αγαπά Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου, και εξ όλης της ψυχής σου, και εξ όλης της δυνάμεώς σου" (Δευτ. 6:4-5).

Στην Καινή Διαθήκη η κοινωνία μας είναι κοινωνία που δημιουργεί το Ευαγγέλιο και θεμέλιό της είναι η κοινωνία του καθένα μας με τον Θεό, εν Χριστώ, όπως γράφει ο απ. Ιωάννης: "αυτό λοιπόν που έχουμε δει κι ακούσει, σας το αναγγέλλουμε, για να συμμετάσχετε κι εσείς στην κοινωνία που έχουμε, μια και η κοινωνία η δική μας είναι με τον Πατέρα και το Γιο του τον Ιησού Χριστό" (Α΄ Ιωάν. 1:3).

Αν έχουμε κοινωνία με τον Θεό εν Χριστώ Ιησού, έχουμε μία στερεή βάση για γνήσια κοινωνία. Αν όμως ο Θεός δε λατρεύεται σαν Σωτήρας, σαν Κύριος τον Οποίο αγαπούμε και υπακούμε με όλη μας την καρδιά, την ψυχή και τη δύναμη, τότε χιλιάδες είδωλα εισέρχονται στη ζωή μας καταλύοντας τη βάση της χριστιανικής κοινωνίας.

Ο Ισραήλ έγινε λαός ελεύθερος, όχι επειδή ήταν δυνατός ή άξιζε, αλλά μόνο εξαιτίας της χάρης του Θεού. Ο Θεός πήρε πρωτοβουλία, φανερώνοντας το χαρακτήρα Του, να μετατρέψει τους ταπεινωμένους και καταπιεσμένους δούλους σ' έναν ελεύθερο κι αξιοπρεπή λαό. Σαν αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας του Θεού γεννήθηκε η κοινωνία του λαού του Θεού μ' ένα νέο τρόπο ζωής που απαιτούσε το θέλημα του Θεού. Ο Θεός ήταν η πηγή της κοινωνίας του λαού του Θεού, γιατί αυτός με τη σωτήρια χάρη Του τη δημιούργησε, αλλά ήταν και το στήριγμα αυτής της κοινωνίας, γιατί ο τρόπος ζωής της βασιζόταν στη συνεχή παρουσία, προστασία και οδηγία του Θεού, που διαφυλασσόταν με την τήρηση του νόμου του Θεού.

Όπως η κοινωνία της Παλαιάς Διαθήκης, έτσι και η κοινωνία της Νέας Διαθήκης της εκκλησίας δημιουργείται σαν αποτέλεσμα του γεγονότος του ότι ο Θεός εισήλθε στην ανθρώπινη ιστορία στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού, για να ελευθερώσει τους σκλάβους της αμαρτίας από τα φοβερά δεσμά του θανάτου και τιμωρίας και να τους φέρει στη Βασιλεία του Θεού (Μάρκ. 1:14-15).

Έτσι λοιπόν και εδώ η πηγή της κοινωνίας της εκκλησίας είναι ο Ίδιος ο Θεός, αφού Αυτός τη γέννησε με τη σωτήρια χάρη Του εν Χριστώ Ιησού, όμως ο Θεός θέλει να είναι και το στήριγμα της κοινωνίας μας σήμερα. Γι' αυτό θα πει ο απ. Παύλος: "Έτσι λοιπόν, είστε όλοι γιοι του Θεού μέσω της πίστης στον Ιησού Χριστό... γιατί όλοι εσείς είστε ένας χάρη στον Ιησού Χριστό" (Γαλ. 3:26, 28).

Η κοινωνία μας έχει βάση το σωτήριο έργο του Χριστού.

Ο νέος τρόπος ζωής που ζητάει ο Θεός από το λαό Του, η ζωή της βασιλείας του Θεού χαρακτηρίζεται από την καθημερινή εξάρτησή της από τον Ίδιο τον Θεό. Η κοινωνία μας πρέπει πάντα να βασίζεται στον Ίδιο τον Θεό. Ο Θεός δεν ήθελε η κοινωνία του λαού Του να βασίζεται στις δομές της εκκλησιαστικής εξουσίας ή στην οργάνωση των δραστηριοτήτων μας ή τη συσσώρευση του πλούτου στους τραπεζικούς λογαριασμούς της εκκλησίας μας. Ο Θεός θέλει η ελπίδα μας να παραμένει η πίστη μας στη δύναμή Του και τη χάρη Του.

Είναι όμως ο Θεός το στήριγμα και η ελπίδα μας στην κοινωνία μας; Ή μήπως βασιζόμαστε σε άλλα πράγματα, στο κοινωνικό μας επίπεδο, στη μόρφωσή μας, στην οικονομική μας δύναμη, στην πολιτική μας γνωριμία, στο χαρισματούχο ποιμένα, στις θεολογικές περγαμηνές, στα περιουσιακά στοιχεία της εκκλησίας, στα ακίνητα κληροδοτήματα κ.λπ. Ο Θεός δεν είναι μόνο ο Σωτήρας που ενήργησε στο παρελθόν, αλλά θέλει να είναι και Αυτός που μας φροντίζει και μας συντηρεί τώρα. Ο Θεός δε θέλει μόνο να μας δώσει μία φορά τη λύτρωση, αλλά θέλει να μας ευλογεί κάθε μέρα με την παρουσία Του ανάμεσά μας.

Όπως και με τους Εβραίους που ο Θεός πάλεψε πιο πολλά χρόνια να τους φέρει στο θέλημά Του, απ' ότι να τους ελευθερώσει από τους Αιγυπτίους, ο Θεός συνεχίζει να εργάζεται στη ζωή μας. Εργάζεται στη ζωή μας όχι γιατί το αξίζουμε, αλλά κυρίως λόγω της πιστότητάς Του στη διαθήκη Του εν Χριστώ Ιησού. Η πιστότητα της διαθήκης Του, η στερεή αγάπη Του, το συνεχιζόμενο έλεός Του (hesed), είναι το στήριγμα της κοινωνίας των πιστών, μετά από την πρώτη εμπειρία της σωτήριας χάρης του Θεού όπου ο Θεός έγινε η πηγή αυτής της κοινωνίας (Ψαλμ. 89:2-5, Ησ. 54:10, 55:3). Γι' αυτό ο Μωυσής μετά την απελευθέρωση από τους Αιγυπτίους έψαλε: "Με το συνεχιζόμενο έλεός σου ή στερεή αγάπη ή πιστότητά σου ωδήγησας τον λαό τούτον, τον οποίον ελύτρωσας· ωδήγησας αυτόν με την δύναμίν σου προς την κατοικίαν της αγιότητός σου" (Εξ. 15:13).

Η κοινωνία μας λοιπόν σήμερα πρέπει να βασίζεται στην παρουσία του Θεού και να οδηγείται απ' Αυτόν στην αύξηση, στην ευλογία, στην εκπλήρωση των σκοπών Του. Τι όμως γίνεται όταν χάσουμε την πηγή της ζωτικότητας της κοινωνίας μας, όταν διακόψουμε τη συνεχή εξάρτηση και ανανέωσή της από τον Θεό; Τότε χρειαζόμαστε αναζωπύρηση κι αυτή είναι η κατάστασή μας σήμερα!

Ο λαός Ισραήλ είναι γεμάτος παραδείγματα για το τι συμβαίνει όταν εγκαταλείπουμε τον Θεό σαν στήριγμα της κοινωνίας μας. Π.χ. όταν θέλησαν ν' αποκτήσουν βασιλιά όπως οι άλλοι λαοί της γης, στρατηγούς και αυλικούς, οργάνωση και διοίκηση, που πάνω τους να στηρίζονται για σωτηρία και ασφάλεια (Α΄ Σαμ. 8:7), ο Θεός ύψωσε τους προφήτες να καλέσουν το λαό σε μετάνοια για το ότι πια η κοινωνία τους δε βασιζόταν στην παρουσία του Θεού, στο έλεος και τη δικαιοσύνη Του όπως π.χ. τον Αμώς που διακήρυξε:

"Κύριος ο Θεός ώμοσεν εις εαυτόν, Κύριος ο Θεός των δυνάμεων λέγει, Εγώ βδελύττομαι την έπαρσιν του Ιακώβ, και εμίσησα τα παλάτια αυτού· δια τούτο θέλω παραδώσει την πόλιν και το πλήρωμα αυτής" (Αμώς 6:8, ακόμα 1α, 4-6).

Ο προφήτης Αμώς αναγγέλλει την κρίση του Θεού γιατί πια ο Θεός δεν ήταν το στήριγμα της κοινωνίας των Εβραίων κι αυτό είχε σαν συνέπεια να κατρακυλήσει η κοινωνία τους σε κάθε είδους κακό και αδικία (Αμώς 5:7, 10-12, κ.λπ.).

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Κύριός μας δίδαξε ότι η είσοδος αλλά και η πορεία της Βασιλείας του Θεού προϋποθέτει την ανατροπή των ειδώλων, την καταστροφή των εμποδίων και την αμέριστη αφιέρωσή μας στον Θεό (Ματθ. 4:10). Η κοινωνία μας πηγάζει και στηρίζεται στον Θεό μόνο όταν οι προτεραιότητες της Βασιλείας του Θεού είναι ξεκάθαρες και στη ζωή μας και στην κοινωνία μας όπως άλλωστε ζήτησε ο Κύριός μας: "... να ζητάτε πρώτα τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη του, κι όλα αυτά θα σας προστεθούν" (Ματθ. 6:33).

Πού στηρίζεται η κοινωνία μας; Τι βρίσκεται στο κέντρο της ζωής μας; Είναι ο Ίδιος ο Θεός ή κάτι άλλο; Είναι η παρουσία Του, η δύναμή Του, το έλεός Του, η χάρη Του;

Το πρώτο λοιπόν στοιχείο αναζωογόνησης της κοινωνίας μας είναι η αποκατάσταση του Θεού στο κέντρο της, σαν πηγή και στήριγμά της. Όμως υπάρχει κι ένα δεύτερο στοιχείο.

2. Η κοινωνία της εκκλησίας θ' αναζωογονηθεί, όταν ανακαλύψουμε να ενσαρκώσουμε την κλήση μας να ζούμε σαν ιερείς του Θεού, αντικατοπτρίζοντας το χαρακτήρα Του

στον κόσμο

Η σωτηρία μας από τη χάρη του Θεού έχει κάποιες σημαντικές επιπτώσεις στο χαρακτήρα της κοινωνίας μας. Η κοινωνία μας είναι εκλεκτή ιδιοκτησία του Θεού, αποτελείται από ιερείς του Θεού που πρέπει να είναι άγιοι, όπως φαίνεται από το ακόλουθο ανάγνωσμα από την Έξοδο, το οποίο εν μέρει επαναλαμβάνεται και στην Καινή Διαθήκη για την εκκλησία:

"Σεις είδετε όσα έκαμα εις τους Αιγυπτίους, και σας εσήκωσα ως επί πτερύγων αετού, και σας έφερα προς εμαυτόν· τώρα λοιπόν, εάν τωόντι υπακούσητε εις την φωνήν μου, και φυλάξητε την διαθήκην μου, θέλετε είσθαι εις εμέ ο εκλεκτός από πάντων των λαών· διότι ιδική μου είναι πάσα η γη· και σεις θέλετε είσθαι εις εμέ βασίλειον ιεράτευμα, έθνος άγιον" (Έξ. 19:4-6α).\parΟ Κύριος, περιμένει ο λαός Του που λύτρωσε με τέτοιο κόστος και που κρατά με τόση φροντίδα, ν' ανταποκριθεί με υπακοή στο θέλημά Του, και να εκπληρώσει τον προορισμό Του να είναι: εκλεκτή ιδιοκτησία του Θεού (εκλεκτός, μερίδα, κληρονομιά, Δευτ. 32:8-9), βασιλικό ιερατείο και έθνος άγιο.

Αν θέλουμε η κοινωνία μας να αναζωογονηθεί, πρέπει όχι μόνο να αποκαταστήσουμε τον Θεό σαν πηγή και στήριγμα της κοινωνίας μας, αλλά και η κοινωνία μας πρέπει να γίνει γι' Αυτόν η ιδιοκτησία Του, το ιερατείο Του, το έθνος Του που θ' αντικατοπτρίζει το χαρακτήρα Του μέσα στον κόσμο. Αν δεν εργαζόμαστε για τον Κύριο, αν δεν είμαστε οι ιερείς Του στον κόσμο, αν δεν Τον αντιπροσωπεύουμε στον κόσμο, αν δε διακονούμε με αγάπη τον κόσμο, τότε παραβαίνουμε το σκοπό αυτό του Θεού.

Πώς μπορεί η κοινωνία μας να είναι βασιλικό ιερατείο αν σαν εκκλησία δεν μπορούμε να μεταφράσουμε τη χάρη του λυτρωτή μας σε χάρη προς τους γύρω μας; Πώς μπορεί η κοινωνία να είναι έθνος άγιο αν δεν χαρακτηρίζουν τη ζωή μας με τους αδελφούς μας η ειρήνη, η αγάπη, η ενότητα, η αποκατάσταση και η θεραπεία; Πώς μπορεί η κοινωνία μας να είναι εκλεκτή ιδιοκτησία του Θεού, αφού δεν αφήνουμε μέσα μας αλλά και στην κοινωνία μας, το πνεύμα του Θεού να σμιλέψει τη μορφή, την εικόνα και τη δόξα του Χριστού; (Β΄ Κορ. 3:18, Κολ. 3:10). Πώς μπορεί η κοινωνία μας ν' αντικατοπτρίζει το χαρακτήρα του Θεού όταν η πίστη μας αποδεικνύεται νεκρή, αφού δεν εκφράζεται με έργα συμπόνιας προς αυτούς που έχουν ανάγκη;

Αυτή την απαίτηση για αντανάκλαση της αγιότητας, της δικαιοσύνης, της ευσπλαχνίας και της αγάπης του Θεού στη ζωή της κοινωνία μας, απηχεί και η κρίση του Χριστού εναντίον των Φαρισαίων: "Αλίμονο σ' εσάς δάσκαλοι του Νόμου και Φαρισαίοι, υποκριτές! Που προσφέρετε το ένα δέκατο από το δυόσμο και τον άνηθο και το κύμινο και παρατήσατε τα σπουδαιότερα του Νόμου: Τη δικαιοσύνη και την ευσπλαχνία και την πίστη" (Ματθ. 23:23).

Τι γίνεται όμως όταν στην κοινωνία μας κανένας δεν μπορεί να δει την ευσπλαχνία, την αγάπη, την αγιότητα και τη δικαιοσύνη του Θεού; Τότε χρειαζόμαστε αναζωπύρηση, κι αυτή είναι η κατάστασή μας σήμερα!

Ο προφήτης Ωσηέ περιγράφει το λαό του Θεού να απατά τον Θεό και να καταπατά την αγάπη Του, επειδή απέτυχε στην κλήση Του να Τον αντιπροσωπεύσει στον κόσμο σαν ιδιοκτησία Του, ιερατείο Του, έθνος Του: "Ο λαός μου ηφανίσθη δι' έλλειψιν γνώσεως· επειδή συ απέρριψας την γνώσιν, και εγώ απέρριψα σε, από του να ιερατεύης εις εμέ· επειδή ελησμόνησας τον νόμον του Θεού σου, και εγώ θέλω λησμονήσει τα τέκνα σου" (Ωσηέ 4:6 & Ωσηέ 11:8-9).

Υπάρχει ελπίδα; Μπορεί ο Θεός να μας επαναφέρει ξανά στη θέση μας; Πώς ο Θεός θα μας θεραπεύσει; Πώς η κοινωνία μας θ' αποκατασταθεί; Ο ίδιος ο προφήτης δίνει τη λύση:

"Έλθετε, και ας επιστρέψωμεν προς τον Κύριον· διότι αυτός διεσπάραξε, και θέλει μας ιατρεύσει· επάταξε, και θέλει περιδέσει την πληγήν ημών. Θέλει αναζωοποιήσει ημάς μετά δύο ημέρας· εν τη Τρίτη ημέρα θέλει μας αναστήσει, και θέλομεν ζη ενώπιον αυτού" (Ωσηέ 6:1-2).

Συνεχίζεται

 

 

ΤΙ ΚΕΡΔΙΖΩ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΜΑΡΤΑΝΩ;

του κ. Χ. Νταγκουνάκη

 

 

Ο Ιώβ ήταν ένας άνθρωπος της Παλαιάς Διαθήκης, τύπος του σημερινού δοκιμαζόμενου χριστιανού.

Όταν ο Θεός τού στέρησε τα πάντα και τον άφησε με μια οδυνηρή και βασανιστική ασθένεια στην ερημιά, τελείως αβοήθητον και μόνον, τον επισκέφθηκαν τρεις φίλοι του από τον παλιό καλό καιρό (Ελιφάζ, Βιλδάδ, Σωφάρ), μαζί κι ένας νεαρός, ο Ελιού, ο ποίος στην αρχή, ενώ οι άλλοι, οι μεγαλύτεροι μιλούν, εκείνος ακούει υπομονετικά και αργότερα μιλάει κι εκείνος παίρνοντας μέρος σε μια πολύ σπουδαία συζήτηση.

Από τη συζήτηση αυτή προκύπτουν μεγάλες αλήθειες, σχετικές με πολύ σπουδαία θέματα, όπως είναι η αγιότητα του Θεού, η παντοδυναμία του, η ακεραιότητα του ανθρώπου, ο φαινομενικός θρίαμβος των αμαρτωλών, οι απαιτήσεις του Θεού από τους δικούς του, οι υποχρεώσεις των δικών του από το Θεό, η σημασία των θλίψεων κλπ.

Στο 35ο κεφάλαιο του ομώνυμου βιβλίου αναφέρονται απαντήσεις σε τρία σπουδαία ερωτήματα σχετικά με τη ζωή του τότε πιστού λατρευτή του αληθινού Θεού, όπως ήταν ο Ιώβ αλλά παράλληλα και του σύγχρονου χριστιανού.

1. Τι κερδίζω που δεν αμαρτάνω; (εδ. 1-8).

2. Γιατί ο Θεός δεν ακούει το στεναγμό των καταπιεσμένων; (εδ. 9-13).

3. Πού είναι ο Θεός, όταν τον χρειάζομαι στη ζωή μου; (εδ. 14-16).

 

Σ' αυτά τα τρία ερωτήματα, που τα έχει διατυπώσει πρωτύτερα, σε περασμένα κεφάλαια ο Ιώβ, απαντάει ο νεώτερος των φίλων του, ο Ελιού, ο οποίος περίμενε υπομονετικά τους άλλους τρεις και παρακολουθούσε τις προσπάθειες του Ιώβ ν' αυτοδικαιωθεί και να παρουσιαστεί άμεμπτος ενώπιον του Θεού, επειδή ακολουθούσε στη ζωή του γενικά μια ευσεβή διαγωγή και ήταν ηθικά εντάξει απέναντι στο Θεό, σύμφωνα βέβαια με τα μέτρα της εποχής του.

Ο Ελιού σαν νεώτερος ξεσπάει με το νεανικό του δυναμισμό και "τα ψέλνει" θα λέγαμε στον Ιώβ αλλά και στους φίλους του που τον ανέχονται, και μάλιστα τα λέει σε ύφος πολύ έντονο αλλά πολύ ζωντανό και με ειλικρίνεια.

Αξίζει, λοιπόν, να παρακολουθήσουμε κι εμείς τη συλλογιστική και τις αλήθειες που προβάλλουν μέσα από τα πρώτα οκτώ εδάφια, σχετικά με το πρώτο ερώτημα ("Τι κερδίζω που δεν αμαρτάνω"), και να δούμε τι έχει να μας πει κι εμάς ο Θεός σήμερα.

Στα επόμενα τεύχη του Περιοδικού θα δούμε τα άλλα δύο ερωτήματα.

ΕΙΝΑΙ αλήθεια ότι στη ζωή του σημερινού χριστιανού έρχεται με πολλούς τρόπους ο διάβολος και πειράζει τα παιδιά του Θεού. Ζουν μια ζωή καθ' όλα εντάξει με το θέλημα του Θεού, δεν δημιουργούν σε κανέναν προβλήματα, κοιτάζουν τη δουλειά τους, ζουν μια γνήσια χριστιανική ζωή και ξαφνικά έρχεται η θλίψη στη ζωή τους. Μια θλίψη που μπορεί να έχει πολλές μορφές (αρρώστια, μια απώλεια, ένας θάνατος, αναποδιές στη δουλειά, στο επάγγελμα, στις σχέσεις μας με τους άλλους γύρω μας, μπορεί να μας κατηγορήσουν άδικα για κάτι, να ξεσπάσει μια άδικη συκοφαντία σε βάρος μας κλπ.)

Και τότε έρχεται ο σατανάς και μας ψιθυρίζει στο αυτί: "Και τώρα τι κερδίζεις που είσαι πιστός χριστιανός και παιδί του Θεού; Κοίτα γύρω σου τους καπάτσους, τους έξυπνους αυτής της ζωής πόσο ευημερούν. Δεν υπολογίζουν το Θεό, δεν πιστεύουν σε τίποτα? κι όμως είναι γεμάτοι υλικά αγαθά. Εσύ, κακομοίρη με το ευαγγέλιο τι κατάφερες;"

Ο Ιώβ, στο κεφάλαιο 21 κυρίως αλλά και σε άλλα σημεία των λόγων του, διατυπώνει κι αυτός αυτή την πικρία, ότι αφού οι ασεβείς καλοπερνούν, μολονότι αμαρτάνουν, τότε αυτός που κακοπαθαίνει τώρα, μολονότι ευσεβής, μάταια αγωνίζεται να είναι ευσεβής.

Κι εδώ έρχεται η απάντηση του Ελιού.

1. Θεμελιώδης λίθος της απάντησης του Ελιού είναι το βασικό αξίωμα που διαπερνάει όλη την Παλαιά αλλά και την Καινή Διαθήκη ότι ο Θεός είναι ανώτερος από τον άνθρωπο και δεν μπορεί να μετρηθεί με ανθρώπινα μέτρα. Είναι ένα παλαιότερο επιχείρημα του Ελιού αυτό, που το έχει αναφέρει και προηγουμένως: "με μέτρα ανθρώπινα δεν μπορείς το Θεό να τον μετρήσεις" (33,12).

Συχνά ακούμε τους ανθρώπους έξω να λένε, "Πιστεύω σε μια ανώτερη δύναμη". (Αυτό βέβαια είναι παραπλανητικό. Η σωστή διατύπωση είναι "Πιστεύω σε μια ανώτερη Προσωπικότητα"). Αλλά κι εκείνοι που πιστεύουν σε μια ανώτερη προσωπικότητα, ακόμα κι εμείς, είναι ανάγκη να δώσουμε πρακτικό περιεχόμενο σ' αυτή την πίστη μας. Ποιο είναι αυτό το πρακτικό περιεχόμενο; Αν η προσωπικότητα που πιστεύουμε είναι ανώτερη από μας κι απ' όλη τη δημιουργία, τότε δεν μπορεί να μετρηθεί με ανθρώπινα μέτρα. Κι αφού δεν μπορεί να μετρηθεί με ανθρώπινα μέτρα, μια από τις συνέπειες είναι, ότι ο Θεός δεν χρωστάει τίποτα σε κανέναν. Ο ανώτερος αυτός Θεός δεν έχει να ωφεληθεί τίποτε από τον άνθρωπο, και κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να τον "υποχρεώσει" με τίποτα. Στον μόνο που μπορεί να υποχρεωθεί ο Θεός είναι ο Εαυτός του. Ο Παύλος το λέει στην προς Ρωμαίους επιστολή του (11,35-36):

"Ποιος του 'δωσε πρώτος κάτι και μπορεί ν' απαιτήσει ανταπόδοση; Όλα υπάρχουν από αυτόν και μέσω αυτού, κι αυτόν έχουν σκοπό τους".

Ο Ελιού δεν έχει ανάγκη ν' αποδείξει στον Ιώβ την ανωτερότητα του Θεού. Τη γνωρίζει, όπως τη γνώριζε κάθε ευσεβής της Παλαιάς Διαθήκης. Προσπαθεί, όμως, παραστατικά να του τη θυμίσει, και είναι καλό να τη θυμηθούμε κι εμείς σήμερα:

Μια εικόνα της ανωτερότητας του Θεού είναι η απόσταση του στερεώματος από τον άνθρωπο. Στο εδ. 5 διαβάζουμε: "Για πρόσεξε τον ουρανό και δες? βλέπεις πόσο τα σύννεφα βρίσκονται πιο ψηλά από σένα!" Οι αρχαίοι λαοί λάτρευαν τα αστέρια που βέβαια ήταν ψηλότερα από τα σύννεφα. Κι ο Θεός αποκαλύπτεται σαν αυτός που κάθεται πάνω από το ορατό στερέωμα. Αν λοιπόν τα απλά σύννεφα είναι τόσο ψηλά από τον άνθρωπο, πόσο μάλλον ο Θεός του ουρανού!

Έτσι μ' αυτή την εικόνα προσπαθεί ο Ελιού να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Θεός δεν μπορεί να επηρεαστεί με κανέναν τρόπο από τις δικές μας πράξεις. Οι πράξεις μας, αν είναι καλές, ωφελούν τους ανθρώπους κι όχι το Θεό. Κι αν είναι κακές, βλάπτουν τους γύρω μας κι όχι το Θεό. Στο τελευταίο εδάφιο της ενότητάς μας (8) αναφέρεται ακριβώς αυτό: "Θνητούς ανθρώπους σαν εσένα βλάπτει η αμαρτία σου, κι αυτούς μονάχα το καλό που κάνεις ωφελεί".

2. Πέρα απ' αυτή την εικόνα, όμως, ο Ελιού αρνείται να δεχτεί ότι ο Θεός μπορεί να βγαίνει ζημιωμένος ή ωφελημένος από τις πράξεις του ανθρώπου.

Οι αμαρτίες του μεγαλύτερου αμαρτωλού δεν μπορούν να βλάψουν το Θεό. Στο εδ. 6 διαβάζουμε: "Αν κάνεις αμαρτίες εσύ, σε τι το Θεό τον βλάπτεις; κι αν είναι πολλαπλές οι παραβάσεις σου, σ' αυτόν κάνεις κακό;" Θα μπορούσαμε να πούμε πως αυτό αποτελεί πρόκληση στο μεγαλύτερο αμαρτωλό να διαπράξει ακόμα και το μεγαλύτερο αμάρτημα. Ο Θεός δεν πρόκειται να βλαφθεί ή να ζημιωθεί. Παράλληλα όμως προβάλλει στον υπέρτατο βαθμό και τη δόξα του Θεού, μια δόξα που δεν μπορεί να επισκιαστεί από τη μεγαλύτερη διαφθορά του χειρότερου εχθρού του Θεού. Ξέρουμε βέβαια, πως η αμαρτία είναι μια πράξη εναντίον του Θεού, με την έννοια ότι ο αμαρτωλός, όταν αμαρτάνει, εκδηλώνει μια στάση εχθρική εναντίον του Θεού και ο Θεός πραγματικά θλίβεται με την ανταρσία των ανθρώπων. Η αμαρτία είναι μια πράξη αδικίας ενάντια στην τιμιότητα του Θεού. Αλλά εξ αντικειμένου ο Θεός δεν μειώνεται ως προς την αγιότητά του ή ως προς τη δόξα του.

Η κακία του αμαρτωλού είναι μια ανίσχυρη κακία. Δεν μπορεί να μειώσει την ύπαρξη ή την τελειότητα του Θεού. Δεν μπορεί ν' αποστερήσει από το Θεό το θρόνο του, τη δύναμή του ή την κυριαρχία του. Δεν μπορεί η κακία του ανθρώπου να καταστρέψει την ειρήνη του Θεού ή τις βουλές του και τα σχέδιά του.

Επομένως ο Ιώβ μίλησε άπρεπα όταν σκέφτηκε έστω και έμμεσα: "Τι θα ωφεληθώ, τι θα κερδίσω αν δεν αμαρτήσω;" Σε τίποτα δεν θα υποχρέωνε το Θεό ο Ιώβ αν άλλαζε μυαλά.

3. Αλλά υπάρχει και η άλλη όψη του πράγματος: Αν ο Θεός αντικειμενικά δεν μπορεί να πάθει κάτι από την κακή συμπεριφορά του αμαρτωλού, πρέπει να ξέρουμε πως δεν έχει να ωφεληθεί και τίποτε από την καλή συμπεριφορά του ανθρώπου. Πολύ παραστατικά ο Ελιού εξηγεί στον Ιώβ στο εδ. 7: "Αν είσαι δίκαιος, σ' εκείνον τι προσφέρεις; ή τι χρειάζεται να λάβει από τα χέρια σου;"

Αν ο Θεός θέλει να κάμει το έργο του, δεν έχει ανάγκη τον άνθρωπο. Κι όπως έλεγε ένας, "του Θεού τα χέρια είναι πολύ πιο επιδέξια από τα χέρια του ανθρώπου". Αντίθετα, εμείς χρωστάμε χάρη στο Θεό για τη σωτηρία που μας χαρίζει και που δέχεται τη δοξολογία μας στο πρόσωπό του, μολονότι τα χείλη μας είναι αμαρτωλά.

ΚΑΘΩΣ ξαναδιαβάζουμε τώρα πια με καινούριο μάτι τα λόγια αυτά του Ιώβ, περνάει μπροστά από τα μάτια μας η δική μας σχέση με το Θεό. Η σχέση ενός πιστού της Καινής Διαθήκης πλέον.

Σαν πιστοί της οικονομίας της χάριτος πολλές φορές ερχόμαστε αντιμέτωποι με καταστάσεις μέσα στις εκκλησίες μας με πρωταγωνιστές ακόμη και πιστούς ανθρώπους του Θεού, που όμως δείχνουν να μην έχουν κατανοήσει μερικές αλήθειες, που ο Ελιού από κείνα τα χρόνια, τα παλιά, ήξερε.

Έτσι, βλέπουμε σημερινούς χριστιανούς κατ' όνομα, που χωρίς να έχουν ζωντανή σχέση με το Χριστό να πασκίζουν να ζήσουν τη χριστιανική ζωή εκτελώντας μερικά χριστιανικά καθήκοντα με την αίσθηση ότι με κάποιον τρόπο υποχρεώνουν το Θεό, και περιμένουν ο Θεός μετά να τους φερθεί με κάποιον ευνοϊκότερο τρόπο. Κι όταν έρχονται οι θλίψεις και οι δυσκολίες στη ζωή, οι άνθρωποι αυτοί σκανδαλίζονται. Αφού είμαι παιδί του Θεού, γιατί υποφέρω;

-- Τι κέρδισα που έζησα σαν χριστιανή; Γαμπρό δεν βρήκα ενώ οι φιλενάδες μου, που δεν είναι όπως εγώ του Χριστού, είναι όλες αποκατεστημένες.

-- Τι κέρδισα που ήμουν το παιδί του Κυριακού Σχολείου; Όλοι μου οι συμμαθητές μπήκαν στο πανεπιστήμιο κι εγώ έμεινα απ' έξω. Γιατί δεν με βοήθησε ο Θεός;

Και σαν τους ανθρώπους του κόσμου σκεφτόμαστε τη σχέση μας με το Θεό σαν μια σχέση του βουλευτή με τον ψηφοφόρο του. "Εγώ Θεέ μου σε ψήφισα στη ζωή μου, τώρα θέλω κι εσύ να με βοηθήσεις. Αλλιώς θα πάω στον κόσμο". Το ερώτημα είναι "ποιανού θα κάνεις κακό"; Μόνο στον εαυτό σου λέει το Πνεύμα του Θεού στον Ιώβ αλλά και σ' εμάς σήμερα.

Αλήθεια, η ζωή του Χριστού έχει πολύ μεγαλείο και ξεπερνάει κάθε ανθρώπινο κριτήριο! Η ζωή του Χριστού είναι μια κυκλοφορία των χυμών της δύναμης του αγίου Πνεύματος μέσα μας με φυσικό αποτέλεσμα την καρποφορία του Πνεύματος (αγάπη, χαρά, ειρήνη...) Δεν προσπαθούμε να ζήσουμε τη ζωή της πίστεως για ν' αποκομίσουμε κάποιες υλικές ευλογίες, κι αν αυτές δεν έρθουν στη ζωή μας γυρνάμε στον κόσμο. Ζούμε για το Χριστό επειδή το Πνεύμα του είναι μέσα μας και απολαμβάνουμε την παρουσία του στη ζωή μας. Ζούμε για το Χριστό ακόμη κι αν μείνουμε σαν τον Ιώβ χωρίς υπάρχοντα, χωρίς υγεία, χωρίς επιτυχίες, χωρίς δουλειά, χωρίς κανέναν στο κόσμο. Εξακολουθούμε να είμαστε ευτυχείς εν Χριστώ, γιατί το πρόσωπό του είναι "χορτασμός ευφροσύνης".

Ένα δεύτερο φαινόμενο που συναντάμε ανάμεσα στους πιστούς σήμερα είναι η αυταρέσκεια ότι κάνουμε κάτι πρακτικό για το Χριστό κι επομένως, δεν μπορεί, κάτι περισσότερο θα αξίζουμε από τους άλλους στα μάτια του Θεού.

Η υπηρεσία στο χριστιανικό έργο είναι μια αναγκαιότητα για τον πιστό τον ίδιο, ο,τιδήποτε κι αν είναι αυτό που προσφέρει, αρκεί να το κάνει με την καρδιά του. Η προσφορά στο έργο της εκκλησίας με αγνή καρδιά και με ανιδιοτέλεια γίνεται μια ευλογία για τον πιστό. Από τη στιγμή, όμως, που η διακονία μας θα γίνει αιτία φυσίωσης ή θα πιστέψουμε πως ο Θεός μάς έχει κάποια ανάγκη, τότε χάνουμε το παιχνίδι. Είναι πολλοί που πιστεύουν ότι άμα λείψουν από το έργο του Θεού, το έργο του Θεού θα κλονιστεί και θα χάσει σε δυναμισμό και καρποφορία. Πόσο πλανημένη είναι αυτή η εντύπωση! Δεν σ' έχει ανάγκη και δεν μ' έχει ανάγκη, αδερφέ μου, ο Θεός. Αν προσφέρουμε κάτι για Κείνον είναι για τη δική μας ευλογία.

Κάποτε ο Χριστός είπε πως αν οι οπαδοί του πάψουν να φωνάζουν "ωσαννά", οι πέτρες θα σηκώνονταν να τον επευφημήσουν (Λκ 19,40). Κι αυτό συνέβηκε ιστορικά: Εκείνοι που τον επευφημούσαν, επειδή ένιωθαν ευτυχείς που τους είχε δώσει ψωμί ή είχε θεραπεύσει τους αρρώστους τους, στην πρώτη δυσκολία σκανδαλίστηκαν μαζί του και τον εγκατέλειψαν. Οι Ιουδαίοι εγκατέλειψαν και γύρισαν την πλάτη στο Μεσσία τους. Και τότε οι πέτρες σηκώθηκαν και φώναξαν για Κείνον. Αυτές οι πέτρες είμαστε εσείς κι εγώ, οι απερριμμένοι εθνικοί, που δεν είχαν τις ευλογίες και την παράδοση των Εβραίων, αλλά δέχτηκαν τον εσταυρωμένο Χριστό και το όνειδος του σταυρού σαν βάση της πίστεώς τους. Κι εμείς σήμερα έχουμε γίνει οι αγγελιοφόροι του Μεσσία στον κόσμο.

Ποια είναι η σχέση μας το Χριστό σήμερα; Μήπως είναι σχέση πελατειακή; Αν ο Θεός με βοηθάει, τότε πιστεύω σ' αυτόν, αλλιώς η πίστη μου εξατμίζεται. Τέτοια είναι η σχέση μας; Προσφέρω στο έργο του Θεού, άρα δεν μπορεί παρά να είμαι κάτι παραπάνω από τους άλλους? είμαι κάτι για το Θεό, ο Θεός με έχει ανάγκη! Τέτοια είναι η σχέση μας με το Θεό;

Ας ευχηθούμε σήμερα ο Κύριος να μας δείξει με το Πνεύμα του τα βάθη της σκέψης μας και τη γνησιότητα των σκέψεών μας γι' αυτόν. Να πάψουμε ν' αλoιθωρίζουμε προς τον κόσμο και να ενωθούμε ακόμα περισσότερο με τον Κύριό μας, οποιεσδήποτε κι αν είναι οι συνθήκες που Εκείνος θα διαμορφώσει για τη ζωή μας. Να προσφέρουμε τα πάντα για το έργο του και για την εξάπλωση της βασιλείας του στον αμαρτωλό κόσμο μας, με τη συναίσθηση βαθιά μέσα μας ότι "αχρείοι δούλοι είμεθα" . I

 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Αρχή ] Πάνω ] Βιβλικό Μήνυμα ] GREEK EVANGELICAL CHURCH ] Συχνές Ερωτήσεις ]
Send mail with questions or comments about this web site. to webmaster- Copyright © 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Last modified: 04/11/2006